Luận văn thạc sĩ đánh giá tình hình thực hiện công tác quản lý nhà nước về khoáng sản và bảo vệ môi trường trên địa bàn tỉnh thái nguyên

Luận văn thạc sĩ phân tích tình hình quản lý nhà nước về khoáng sản và bảo vệ môi trường tại tỉnh Thái Nguyên, đề xuất giải pháp hiệu quả.

• Tác giả: Nông Thị Ngọc Duyên
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thanh Hải
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường
• Đề tài: Đánh giá tình hình thực hiện công tác quản lý nhà nước về khoáng sản và bảo vệ môi trường trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài
• 1.1.1. Mục tiêu của đề tài
• 1.1.2. Yêu cầu của đề tài
• 1.2. Ý nghĩa của đề tài
• 1.2.1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học
• 1.2.2. Ý nghĩa trong thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học
• 2.2. Cơ sở pháp lý
• 2.3. Cơ sở thực tiễn
• 2.3.1. Khái niệm khoáng sản và tài nguyên khoáng sản
• 2.3.2. Khái niệm môi trường và quản lý môi trường
• 2.3.3. Tình hình quản lý môi trường trên thế giới và ở Việt Nam
• 2.3.3.1. Tình hình quản lý môi trường trên thế giới
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Phương pháp kế thừa
• 3.4.2. Phương pháp so sánh
• 3.4.3. Phương pháp thống kê
• 3.4.4. Phương pháp khảo sát thực địa
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của tỉnh Thái Nguyên
• 4.1.1. Vị trí địa lý
• 4.1.2. Hiện trạng phát triển Kinh tế - Xã hội của tỉnh Thái Nguyên
• 4.1.3. Hiện trạng khai thác và chế biến khoáng sản trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
• 4.2. Tổng quan tiềm năng khoáng sản tỉnh Thái Nguyên
• 4.3. Hiện trạng khai thác, chế biến khoáng sản trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
• 4.4. Các tác động do khai thác, chế biến khoáng sản
• 4.5. Thực trạng hoạt động bảo vệ môi trường trong khai thác, chế biến khoáng sản
• 4.6. Đánh giá tình hình thực hiện công tác quản lý nhà nước về khoáng sản và bảo vệ môi trường trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
• 4.7. Tổ chức bộ máy, năng lực quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường trong khai thác khoáng sản
• 4.8. Công tác ban hành các văn bản quản lý nhà nước về khoáng sản và bảo vệ môi trường
• 4.9. Công tác tuyên truyền, giáo dục, phổ biến chính sách, pháp luật về khoáng sản và bảo vệ môi trường
• 4.10. Công tác thanh, kiểm tra và xử lý vi phạm pháp luật về khoáng sản, bảo vệ môi trường trong hoạt động khoáng sản
• 4.11. Kết quả thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý nhà nước về khoáng sản và bảo vệ môi trường
• 4.12. Nhận xét chung về tình hình thực hiện công tác quản lý nhà nước về khoáng sản và bảo vệ môi trường trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Quản lý nhà nước về khoáng sản và bảo vệ môi trường tại Thái Nguyên

Quản lý nhà nước về khoáng sản và bảo vệ môi trường tại Thái Nguyên là một vấn đề cấp bách, đặc biệt trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội mạnh mẽ của tỉnh. Thái Nguyên là một tỉnh giàu tài nguyên khoáng sản, với nhiều mỏ khai thác và chế biến khoáng sản đang hoạt động. Tuy nhiên, hoạt động này đã gây ra nhiều tác động tiêu cực đến môi trường, đòi hỏi sự quản lý chặt chẽ từ phía nhà nước. Chính sách khoáng sản và quản lý tài nguyên cần được thực hiện đồng bộ để đảm bảo phát triển bền vững.

1.1. Hiện trạng khai thác khoáng sản

Hiện trạng khai thác khoáng sản tại Thái Nguyên cho thấy sự gia tăng mạnh mẽ trong các hoạt động khai thác và chế biến. Tỉnh có nhiều mỏ khoáng sản lớn, đặc biệt là than, sắt, và đá vôi. Tuy nhiên, việc khai thác không được kiểm soát chặt chẽ đã dẫn đến tác động môi trường nghiêm trọng, bao gồm ô nhiễm nguồn nước, suy thoái đất, và mất cân bằng sinh thái. Quy hoạch khoáng sản cần được cập nhật và thực hiện nghiêm ngặt để giảm thiểu các tác động tiêu cực này.

1.2. Công tác quản lý nhà nước

Công tác quản lý nhà nước về khoáng sản và bảo vệ môi trường tại Thái Nguyên đã có những bước tiến đáng kể. Các văn bản pháp luật như Luật Khoáng sản và Luật Bảo vệ Môi trường đã được áp dụng để điều chỉnh các hoạt động khai thác. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế trong việc thực thi, đặc biệt là trong công tác thanh tra và xử lý vi phạm. Công tác quản lý cần được tăng cường để đảm bảo các quy định được tuân thủ nghiêm ngặt.

II. Bảo vệ môi trường tự nhiên và phát triển bền vững

Bảo vệ môi trường tự nhiên là một yếu tố quan trọng trong chiến lược phát triển bền vững của Thái Nguyên. Tỉnh đã triển khai nhiều chương trình nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường, đồng thời thực hiện các biện pháp kỹ thuật để giảm thiểu ô nhiễm. Bảo tồn thiên nhiên và quản lý tài nguyên thiên nhiên cần được ưu tiên để đảm bảo sự cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường.

2.1. Chính sách bảo vệ môi trường

Chính sách bảo vệ môi trường tại Thái Nguyên đã được triển khai thông qua các văn bản pháp luật và chương trình hành động cụ thể. Các quy định về Đánh giá tác động môi trường (ĐTM) và Kế hoạch bảo vệ môi trường (KHBVMT) đã được áp dụng để kiểm soát các dự án khai thác khoáng sản. Tuy nhiên, việc thực hiện các chính sách này còn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là trong việc giám sát và đánh giá hiệu quả.

2.2. Phát triển bền vững

Phát triển bền vững là mục tiêu hàng đầu của Thái Nguyên trong việc quản lý tài nguyên khoáng sản và bảo vệ môi trường. Tỉnh đã triển khai nhiều dự án nhằm tái tạo và phục hồi các khu vực bị ảnh hưởng bởi hoạt động khai thác. Quy hoạch khoáng sản và bảo tồn thiên nhiên cần được kết hợp chặt chẽ để đảm bảo sự phát triển kinh tế đi đôi với bảo vệ môi trường.

III. Đánh giá và kiến nghị

Đánh giá tình hình thực hiện quản lý nhà nước về khoáng sản và bảo vệ môi trường tại Thái Nguyên cho thấy những thành tựu đáng kể, nhưng cũng bộc lộ nhiều hạn chế. Các chính sách khoáng sản và pháp luật về bảo vệ môi trường cần được cập nhật và thực thi nghiêm ngặt hơn. Kiến nghị đưa ra bao gồm việc tăng cường công tác thanh tra, nâng cao nhận thức cộng đồng, và đầu tư vào các công nghệ thân thiện với môi trường.

3.1. Thành tựu và hạn chế

Thành tựu trong công tác quản lý nhà nước về khoáng sản và bảo vệ môi trường tại Thái Nguyên bao gồm việc ban hành và thực thi các văn bản pháp luật, cũng như triển khai các chương trình bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, hạn chế vẫn còn tồn tại, đặc biệt là trong việc kiểm soát các hoạt động khai thác trái phép và xử lý ô nhiễm môi trường. Công tác quản lý cần được cải thiện để đảm bảo hiệu quả lâu dài.

3.2. Kiến nghị cải thiện

Kiến nghị để cải thiện công tác quản lý nhà nước về khoáng sản và bảo vệ môi trường tại Thái Nguyên bao gồm việc tăng cường công tác thanh tra, nâng cao nhận thức cộng đồng, và đầu tư vào các công nghệ thân thiện với môi trường. Quy hoạch khoáng sản cần được cập nhật thường xuyên để phù hợp với tình hình thực tế. Bảo tồn thiên nhiên và phát triển bền vững cần được ưu tiên trong các chiến lược phát triển kinh tế của tỉnh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Hiện nay viê ̣c khai thác các nguồ n tài nguyên thiên nhiên sẵn có nhằ m phục vụ cho sự phát triển kinh tế - xã hội là một việc làm tất yếu của tất cả các nƣớc trên thế giới. Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ kéo theo nhu cầu cung cấp phục vụ cho con ngƣời, mà Thế giới đã không ngƣ̀ng đẩy mạnh các hoạt động khai thác các nguồ n khoáng sản thiên nhiên. Tuy nhiên, hê ̣ quả của các hoa ̣t đô ̣ng đó là không nhỏ , nó tác động trực tiếp đến con ngƣời và môi trƣờng. Trên Thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng đã đƣa ra rất nhiều biện pháp nhằm bảo vệ môi trƣờng và đã đạt nhiề u k ết quả.

Nhƣng bên cạnh đó, Thế giới vẫn đang đứng trƣớc nhƣ̃ng thách th ức gay gắt về môi trƣờng đố i với hoa ̣t động khai thác khoáng sản. Việt Nam là nƣớc đƣơ ̣c đánh giá là có nguồ n tài nguyên thiên nhiên phong phú , “Rƣ̀ng vàng , biể n ba ̣c”. Nƣớc ta la ̣i đang phát trong quá trình Công Nghiệp Hóa - Hiện Đại Hóa đất nƣớc, chúng ta đã và đang khai thác nguồ n tài nguyên đó tƣ̀ng ngày , tƣ̀ng giờ nhằ m phu ̣c vu ̣ lơ ̣i ích phát triể n kinh tế của đấ t nƣớc. Trƣớc nhu cầ u đó cùng sự đổi mới cơ cấu quản lý, chính sách đầu tƣ kinh tế đã tạo điều kiện cho sự ra đời của các khu khai thác khoáng sản, các mỏ khai thác , khu chế xuất mới với nhiều quy mô vƣ̀a và nh ỏ khác nhau.

Sự phát triển kinh tế đã tạo công ăn việc làm giúp cải thiện mức sống, đƣa chất lƣợng sống của ngƣời dân đƣợc tăng lên từng bƣớc, mặt khác sự tăng lên đó là nguy cơ suy giảm chất lƣợng môi trƣờng và tình trạng ô nhiễm môi trƣờng ngày càng tăng. n 2 Cùng với đà phát triển của đất nƣớc, tỉnh Thái Nguyên là một tỉnh thuộc vùng Trung du miền núi Bắc Bộ cũng đang trong đà phát tri ển kinh tế mạnh mẽ. Trong những năm năm gần đây, tỉnh đã đạt đƣợc nhiều thành tựu về kinh tế, văn hóa, giáo dục, y tế… Góp phầ n không nhỏ cho sƣ̣ phát triể n đó là các nguồ n tài nguyên khoáng sản sẵn có của điạ phƣơng , đƣơ ̣c khai thác và sƣ̉ dụng. Trong tỉnh đã có nhiều dự án đƣợc xây dựng, nhiều doanh nghiê ̣p, công ty nhà máy khai thác và chế biế n khoáng sản.

Đi cùng sự phát triển đó đã kéo theo môi trƣờng của tỉnh đứng trƣớc nhiều nguy cơ và thách thức. Tình trạng ô nhiễm của nhà máy và các doanh nghiệp dự án là thách thức đặt ra cần đƣợc giải quyết và xử lý kịp thời. Vì thế việc QLNN về khoáng sản và bảo vệ môi trƣờng là mô ̣t trong nhƣ̃ng yêu cầ u cấ p bách , mô ̣t trong nhƣ̃ng yế u tố quyế t đinh ̣ đế n sƣ̣ PTBV của tỉnh Thái Nguyên. Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó đƣợc sự đồng ý của Ban Giám hiệu nhà trƣờng, Ban Chủ Nhiệm khoa Môi Trƣờng – Trƣờng đại học Nông Lâm Thái Nguyên, dƣới sự hƣớng dẫn trực tiếp của thầy giáo TS.

Nguyễn Thanh Hải, em tiến hành thực hiện đề tài: “Đánh giá tình hình thực hiện công tác quản lý nhà nước về khoáng sản và bảo vệ môi trường trên điạ bàn tỉnh Thái Nguyên”. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài 1. Mục tiêu của đề tài - Đánh giá công tác QLNN về khoáng sản và bảo vệ môi trƣờng trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. - Làm rõ những thành tựu đạt đƣợc và những hạn chế còn tồn tại trong công tác QLNN về khoáng sản và BVMT.

- Đề xuất những biện pháp phù hợp với điều kiện của tỉnh nhằm nâng cao công tác quản lý môi trƣờng một cách khoa học, bền vững. Yêu cầu của đề tài - Thông tin và số liệu thu đƣợc phải chính xác, trung thực, khách quan. - Đánh giá đầy đủ, chính xác về thực trạng công tác quản lý nhà nƣớc về khoáng sản và BVMT - Các kết quả cần phải đƣợc tổng hợp và phân tích. - Giải pháp, kiến nghị đƣa ra phải thực tế, có tính khả thi và phù hợp với điều kiện của khu vực 1.

Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học - Đề tài đƣợc thực hiện sẽ là cơ hội cho sinh viên đƣợc thực hiện và tiếp cận với những vấn đề bức xúc đang đƣợc xã hội quan tâm, tiế p câ ̣n bƣớc đầ u với công tác quản lý nhà nƣớc về môi trƣờng. - Nâng cao khả năng tiếp cận, thu thập và xử lý thông tin của sinh viên trong quá trình làm đề tài - Đề tài còn giúp sinh viên có cơ hội áp dụng những kiến thức đã học vào thực tiễn, nâng cao trình độ chuyên môn đồng thời tích lũy kinh nghiệm thực tế cho bản thân sau này khi ra trƣờng. Ý nghĩa trong thực tiễn Quá trình nghiên cứu công tác QLNN về khoáng sản và BVMT trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên để biết đƣợc những việc đã làm đƣợc và chƣa làm đƣợc trong thực tiễn.

Từ đó tìm ra những giải pháp nhằm tăng cƣờng khả năng QLNN về môi trƣờng một cách chặt chẽ và khoa học hơn. n 4 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học 2. Cơ sở pháp lý Cơ sở luật pháp của quản lý môi trƣờng là các văn bản về Luật Quốc tế và Luật Quốc gia về lĩnh vực môi trƣờng.

Luật Quốc tế Môi trƣờng là tổng thế các nguyên tắc, quy phạm quốc tế điều chỉnh mối quan hệ giữa các quốc gia, giữa quốc gia và tổ chức quốc tế trong việc ngăn chặn và loại trừ thiệt hại gây ra cho môi trƣờng của từng quốc gia và môi trƣờng ngoài phạm vi quốc gia. Các văn bản Luật Quốc tế về Môi trƣờng đƣợc hình thành một cách chính thức từ thế kỉ XIX và đầu thế kỷ XX, giữa các quốc gia châu Âu, châu Mỹ và châu Phi. Từ Hội nghị quốc tế về “Môi trƣờng và con ngƣời” tổ chức năm 1972 tại Thụy Điển và sau Hội nghị thƣợng đỉnh Rio 92 có rất nhiều văn bản Luật Quốc tế đƣợc soạn thảo và ký kết (Nguyễn Ngọc Nông và cs, 2014) [9]. Cho đến nay đã có hàng ngàn các văn bản Luật Quốc tế về Môi trƣờng, trong đó nhiều văn bản đã đƣợc chính phủ Việt Nam tham gia ký kết.

Trong phạm vi quốc gia, vấn đề môi trƣờng đƣợc đề cập trong nhiều bộ luật, gần đây Nhà nƣớc ta đã ban hành rất nhiều văn bản mới về lĩnh vực BVMT. - Luật BVMT số 52/2005/QH11 ngày 29 tháng 11 năm 2005. - Luâ ̣t BVMT số 55/2014/QH13 ngày 23 tháng 6 năm 2014. - Luật Đa dạng sinh học số 20/2008/QH12 ngày 13 tháng 11 năm 2008.

- Luật Thuế tài nguyên số 45/2009/QH ngày 25 tháng 11 năm 2009. - Luâ ̣t Khoáng sản số 60/2010/QH12 ngày 17 tháng 11 năm 2010. - Luâ ̣t Tài nguyên nƣớc số 17/2012/QH13 ngày 21 tháng 6 năm 2012. n 5 - Nghị định số 80/2006/NĐ-CP ngày 9 tháng 8 năm 2006 của Chính phủ hƣớng dẫn thi hành một số điều của Luật BVMT 2005.

- Nghị định số 19/2015/NĐ-CP ngày 14 tháng 2 năm 2015 của Chính phủ hƣớng dẫn thi hành một số điều Luật BVMT 2015. - Nghị định số 15/2012/NĐ-CP ngày 9 tháng 3 năm 2012 của Chính phủ quy đinh ̣ chi tiế t thi hành mô ̣t số điề u của Luâ ̣t Khoáng sản. - Nghị định số 142/2013/NĐ-CP ngày 24 tháng 10 năm 2013 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tài nguyên nƣớc và khoáng sản. - Nghị định số 179/2013/NĐ-CP ngày 14 tháng 11 năm 2013 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong liñ h vƣ̣c BVMT.

- Nghị định số 19/2015/NĐ-CP ngày 14 tháng 2 năm 2015 của Chính phủ quy định về Quy hoạch BVMT, ĐMC, ĐTM, KHBVMT. - Nghị định số 203/2013/NĐ-CP ngày 28 tháng 11 năm 2013 của Chính Phủ Quy đinh ̣ về phƣơng pháp tiń , hmƣ́c thu tiề n cấ p quyề n khai thác khoáng sa. ̉n - Nghị quyết số 35/NQ-CP ngày 18 tháng 3 năm 2013 của Chính phủ về mô ̣t số vấ n đề cấ p bách trong liñ h vƣ̣c BVMT. - Quyế t đinh ̣ số 588/QĐ-TCMT ngày 18 tháng 6 năm 2014 của Tổng cục Môi trƣờng về viê ̣c ban hành các Hƣớng dẫn kỹ thuâ ̣t về kiể m soát phát thải hóa chất nguy hại vào môi trƣờng.

- Quyế t đinh ̣ số 1788/QĐ-TTg ngày 01 tháng 10 năm 2013 của Thủ tƣớng Chính phủ phê duyê ̣t Kế hoa ̣ch xƣ̉ lý triê ̣t để các cơ sở gây ô nhiễm môi trƣờng nghiêm tro ̣ng đế n năm 2020. - Quyết định số 256/2003/QĐ-TTg ngày 02/12/2003 của Thủ tƣớng chính phủ về việc phê duyệt Chiến lƣợc BVMT Quốc gia đến năm 2010 và định hƣớng đến năm 2020; - Quyết định số 153/2004/QĐ-TTg ngày 17/8/2004 của Thủ tƣớng chính phủ về việc ban hành Định hƣớng chiến lƣợc phát triển bền vững ở Việt Nam (Chƣơng trình Nghị sự 21 ở Việt Nam); n 6 - Quyết định số 185/QĐ - UBND ngày 24 tháng 1 năm 2007 của Ủy ban nhân dân Tỉnh Thái Nguyên về việc ban hành “ Đề án bảo vệ môi trƣờng trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa giai đoạn 2007- 2010 và những năm tiếp theo trên địa bàn Tỉnh Thái Nguyên” - Quyết định số 1779/QĐ-UBND ngày 28/7/2009 về việc phê duyệt đề cƣơng lập dự án khắc phục ONMT tại các khu vực khai thác, chế biến khoáng sản trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. - Thông tƣ 06/2007/TT-BKH ngày 27 tháng 8 năm 2007 của Bộ Kế hoạch và Đầu tƣ hƣớng dẫn thực hiện nghị định số 140/2006/NĐ-CP ngày 22 tháng 11 năm 2006 của Chính phủ quy định về bảo vệ môi trƣờng trong các khâu lập, thẩm định, phê duyệt và thực hiện tổ chức thực hiện các chiến lƣợc, quy hoạch, kế hoạch chƣơng trình và dự án phát triển. - Thông tƣ 34/2009/TT-BTNMT ngày 31 tháng 12 năm 2009 của Bộ TN&MT quy định về lập, phê duyệt, kiểm tra xác nhận dự án cải tạo môi trƣờng và ký quỹ cải tạo phục hồi môi trƣờng đối với hoạt động khai thác khoáng sản.

- Thông tƣ số 238/2009/TT-BTC ngày 21 tháng 12 năm 2009 của Bộ Tài chính hƣớng dẫn Nghị định số 82/2009/NĐ-CP ngày 12 tháng 10 năm 2009 của Chính phủ sửa đổi Nghị định 63/2008/NĐ-CP về phí BVMT đối với khai thác khoáng sản. - Thông tƣ số 07/2007/TT-BTNMT ngày 3 tháng 7 năm 2007 của Bộ TN&MT hƣớng dẫn phân loại và quyết định danh mục cơ sở gây ô nhiễm môi trƣờng cần phải xử lý.