PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài ISO 9001 là sự kết hợp giữa khoa học quản lý, các lý thuyết hiện đại về kinh tế kết hợp với thực tiễn quản lý kinh tế, quản lý chất lượng. Nó xác định các yêu cầu đối với việc xây dựng và chứng nhận một hệ thống quản lý (HTQL) chất lượng tại các tổ chức. ISO 9001 giúp các tổ chức/doanh nghiệp (DN) thiết lập được các quy trình chuẩn để kiểm soát các hoạt động, đồng thời phân định rõ việc, rõ người trong quản lý, điều hành công việc.
OHSAS 18001:2007 là HTQL an toàn và sức khỏe nghề nghiệp (AT&SKNN) xác định các quá trình để cải tiến thường xuyên các hoạt động về an toàn và sức khoẻ và phù hợp với các yêu cầu pháp luật. Hệ thống này được xây dựng dựa trên các nguyên tắc là mọi tai nạn cá nhân đều có thể ngăn ngừa và mọi người đều có trách nhiệm ngăn ngừa các tai nạn tại nơi làm việc của mình nhằm để đảm bảo việc thực hiện an toàn và tránh những tình huống nguy hiểm, việc đào tạo là cần thiết. Công ty TNHH Sơn Đồng Tâm là một công ty con của Đồng Tâm Group. Là công ty chuyên sản xuất về sơn nước trang trí và bột trét trường.
Bước khởi đầu hoạt động công ty cũng chỉ xây dựng và vận hành hệ thống theo tiêu chuẩn ISO 9001:2008 mà chưa nhận thức được sự cần thiết phải duy trì và cải tiến HTQL, đồng thời tiến tới xây dựng một hệ thống tích hợp nhằm tiết kiệm chi phí và nguồn lực vận hành. Chính vì lý do trên mà đề tài “Đánh giá thực trạng công tác quản lý an toàn, sức khỏe, môi trường (HSE) và đề xuất xây dựng hệ thống HSE trên cơ sở tích hợp ISO 9001 và OHSAS 18001 cho Công ty TNHH Sơn Đồng Tâm, Long An” được thực hiện. Điều này giúp công ty nâng cao hình ảnh, độ tin cậy của mình đối với người tiêu dùng, giúp giảm giá thành sản phẩm, nâng cao lợi nhuận do kiểm soát chất lượng quá trình sản xuất. Ngoài ra, hệ thống quản lý tích hợp còn giúp công ty đảm bảo an toàn, sức khỏe của người lao động (NLĐ).
HVTH: Phạm Hiếu Hạnh GVHD: TS. Hà Dương Xuân Bảo Trang 2 2. Mục tiêu nghiên cứu và nội dung nghiên cứu Trong nghiên cứu này, khóa luận sẽ tập trung vào hai mục tiêu chính: 1) Đánh giá thực trạng công tác quản lý an toàn lao động, sức khỏe nghề nghiệp, môi trường làm việc (HSE) tại Công ty TNHH Sơn Đồng Tâm. 2) Đề xuất xây dựng hệ thống HSE trên cơ sở tích hợp ISO 9001 và OHSAS 18001 cho Công ty TNHH Sơn Đồng Tâm.
Để đạt mục tiêu nêu trên, khóa luận bao gồm 3 nội dung, sẽ được thực hiện trình tự như sau: 1) Tổng quan tài liệu về tiêu chuẩn ISO 9001 và OHSAS 18001, ngành sơn và các văn bản pháp lý liên quan. 2) Đánh giá thực trạng công tác quản lý an toàn, sức khỏe, môi trường (HSE) tại Công ty TNHH Sơn Đồng Tâm. 3) Đề xuất xây dựng hệ thống quản lý HSE trên cơ sở tích hợp ISO 9001 và OHSAS 18001 cho Công ty TNHH Sơn Đồng Tâm. Phạm vi nghiên cứu - Địa điểm: Công ty TNHH Sơn Đồng Tâm (Sơn Đồng Tâm).
- Địa chỉ: Quốc lộ 1A, Xã Long Hiệp, Huyện Bến Lức, Tỉnh Long An. - Đối tượng: các vấn đề liên quan đến Sức khỏe nghề nghiệp (H), An toàn lao động (S) và môi trường làm việc (E) tại công ty. - HTQL hiện hữu tại Công ty: ISO 9001 và OHSAS 18001. HVTH: Phạm Hiếu Hạnh GVHD: TS.
Hà Dương Xuân Bảo Trang 3 4. Phƣơng pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứu a) Phương pháp luận - Phương pháp luận dựa vào việc áp dụng mô hình PDCA: Lập kế hoạch (plan) – Thực hiện (Do) – Kiểm tra (Check) – Hành động (Act) của hệ thống quản lý chất lượng theo ISO 9001:2008 và OHSAS 18001:2007. Trình tự tiến hành khóa luận được minh họa qua hình (0.1) sau: Tổng quan tài liệu ISO 9001:2008 Nghiên cứu chọn lọc, tổng Tổng quan tài liệu OHSAS 18001:2007 hợp tài liệu Tổng quan về ngành sơn Các văn bản pháp lý liên quan Khảo sát, Khảo sát và đánh giá thực trạng các vấn đề liên phân tích, quan đến HSE của công ty. đánh giá Khảo sát và đánh giá thực trạng công tác quản lý đến HSE của công ty.
CơHình sở tích hợp ISO 9001 và OHSAS 18001 để Đề xuất xây xây dựng hệ thống quản lý HSE cho công ty. dựng hệ thống quản lý Đề xuất xây dựng hệ thống quản lý HSE trên cơ sở tích hợp ISO 9001 và OHSAS 18001.1: Sơ đồ phương pháp luận tiến hành nghiên cứu. b) Phương pháp thu thập, chọn lọc và tổng hợp tài liệu. Phương pháp này được áp dụng để đạt được nội dung (1) và để bổ sung nội dung (2) thông qua việc thu thập và tìm hiểu: - Tài liệu về hệ thống tiêu chuẩn ISO 9001 và OHSAS 18001.
HVTH: Phạm Hiếu Hạnh GVHD: TS. Hà Dương Xuân Bảo Trang 4 - Tài liệu tổng quan về ngành sơn, các văn bản pháp lý liên quan. - Các kinh nghiệm về HTQL tích hợp (IMS) trên thế giới và Việt Nam. c) Phương pháp khảo sát thực tế và nhu cầu tích hợp các hệ thống tại công ty.
Phương pháp này được áp dụng để đạt được nội dung (2) tìm hiểu các hoạt động thực tế, hiện trạng về môi trường, các vấn đề vệ sinh an toàn trong công ty, cũng như tình hình hoạt động quản lý đang có để đưa ra đề xuất thích hợp, cụ thể: Tổ chức thu thập ý kiến, điều tra bằng phiếu khảo sát các công nhân đang làm việc tại công ty và đại diện nhân viên có kinh nghiệm tại các phòng ban, đồng thời kế thừa các tài liệu có sẵn về vấn đề liên quan đến đề tài. Thực hiện quan sát, điều tra thực tế tại các bộ phận nhằm thu thập thông tin tổng quan về công ty để có cơ sở đánh giá hiện trạng cũng như những tồn tại trong hệ thống quản lý tại công ty Lựa chọn, sắp xếp thông tin hợp lý, khoa học để phục vụ tốt nhất mục đích nghiên cứu của mình. d) Phương pháp phân tích, tổng hợp và so sánh Phương pháp này sử dụng để thực hiện nội dung (2) và (3). - Xử lý thông tin đã khảo sát với chứng cứ, tài liệu liên quan đã được chấp nhận một cách khách quan.
- So sánh chứng cứ, tài liệu với tiêu chuẩn để có đề xuất tốt. e) Phương pháp chuyên gia: Phương pháp này để đánh giá nội dung (2) và thực hiện nội dung (3). Tác giả tham vấn ý kiến chuyên gia liên quan đến tư vấn ISO 9001 và OHSAS 18001, nhân viên phụ trách liên quan đến vận hành HTQL nhằm hoàn thiện nội dung, phương pháp và kết quả nghiên cứu. HVTH: Phạm Hiếu Hạnh GVHD: TS.
Hà Dương Xuân Bảo Trang 5 f) Phương pháp SWOT: Phương pháp phân tích SWOT là phương pháp phân tích điểm mạnh (Strengths), điểm yếu (Weaknesses), cơ hội (Opportunities) và nguy cơ (Threats). Phương pháp này thực hiện đánh giá tính khả thi: thuận lợi và khó khăn khi hệ thống được áp dụng. Và để đạt được nội dung (3). Ý nghĩa và tính mới của đề tài a) Ý nghĩa thực tiễn : Đề tài có ý nghĩa thực tiễn.
Mô hình HTQL An toàn sức khỏe, Môi trường và Chất lượng hợp nhất là hình mẫu quản lý tiên tiến cho các tổ chức DN, mang lại nhiều lợi thế và lợi ích cho người sử dụng lao động (NSDLĐ), cho NLĐ, cho xã hội. b) Ý nghĩa khoa học: Đề tài có ý nghĩa khoa học nhất định. Mô hình HTQL An toàn sức khỏe, Môi trường và Chất lượng hợp nhất thích hợp để mở rộng hiệu quả quản lý cho các DN chỉ đang áp dụng một HTQL ISO trong tổ chức nhằm góp phần thúc đẩy việc áp dụng hiệu quả HTQL hợp nhất an toàn – sức khỏe – môi trường – chất lượng cho các tổ chức/ DN ở Việt Nam nhằm hướng tới mục tiêu “không tai nạn”, “không phát thải” và “không khuyết tật”. c) Tính mới: Đây là đề tài đầu tiên đề xuất xây dựng hệ thống tích hợp HSE giữa ISO 9001 và OHSAS 18001 để nâng cao hiệu quả áp dụng HTQL cho các DN/ tổ chức.
Đó cũng là tính mới của đề tài. - Tại Việt Nam ngày càng có nhiều tổ chức/DN xây dựng và áp dụng HTQL như: HTQL ISO 9001, HTQL môi trường ISO 14001, HTQL an toàn và sức khỏe nghề nghiệp OHSAS 18001 nhằm kiểm soát các khía cạnh hoạt động khác nhau trong doanh nghiệp. - Nhưng những HTQL này thường được xây dựng và triển khai riêng biệt hoặc chỉ mới tích hợp một phần các quá trình quản lý chung như kiểm soát tài liệu, kiểm soát hồ sơ… Rất ít DN áp dụng HTQL tích hợp, do đó việc đánh giá thực trạng và đề xuất xây dựng HTQL tích hợp ISO 9001 và OHSAS 18001 tại Công ty Sơn Đồng Tâm là tính mới của đề tài. HVTH: Phạm Hiếu Hạnh GVHD: TS.
Hà Dương Xuân Bảo Trang 6 Chƣơng 1: TỔNG QUAN VỀ ISO 9001, OHSAS 18001, NGÀNH SƠN, CÁC VĂN BẢN PHÁP LÝ LIÊN QUAN. Tổng quan về tiêu chuẩn ISO 9001:2008 [1] 1. Sự ra đời của bộ tiêu chuẩn ISO 9000 Năm 1979, Viện Tiêu chuẩn Anh ban hành tiêu chuẩn BS 5750 - tiêu chuẩn đầu tiên về HTQL áp dụng rộng rãi cho các ngành công nghiệp và là tiền thân của tiêu chuẩn ISO 9000 sau này. Cho tới nay, ISO 9000 đã qua các kỳ sửa đổi vào các năm 1994, 2000 và hiện tại là tiêu chuẩn ISO 9001:2008.
Bộ tiêu chuẩn ISO 9000 gồm các tiêu chuẩn cơ bản theo hình 1.1 : ISO 9000:2005 Hệ thống quản lý chất lượng - Cơ sở và từ vựng ISO 9001:2008 Hệ thống quản lý chất lượng - Các yêu cầu ISO 9004:2009 Quản lý tổ chức để thành công bền vững ISO 19011:2011 Hướng dẫn đánh giá các hệ thống quản lý ISO 9004 ISO 19011 Quản lý tổ ISO Hƣớng dẫn chức để thành 9001:2008 đánh giá các công bền Các yêu cầu hệ thống quản vững lý ISO 9000:2005 – Cơ sở và từ vựng Hình 1.1: Các tiêu chuẩn cơ bản trong bộ tiêu chuẩn ISO 9000 (Nguồn: Ban kỹ thuật tiêu chuẩn TCVN, 2013 [1]) 1. Bộ tiêu chuẩn ISO 9001 ISO 9001 được xây dựng theo phương pháp tiếp cận theo quá trình, dựa trên mô hình PDCA: Plan - Hoạch định, Do - Thực hiện, Check - Kiểm tra, Act - Cải tiến. HVTH: Phạm Hiếu Hạnh GVHD: TS. Hà Dương Xuân Bảo Trang 7 ISO 9001 được xây dựng dựa trên tám nguyên tắc quản lý chất lượng, được coi là tám nguyên tắc vàng.
