Đánh Giá Khả Năng Sinh Trưởng Của Giống Gà CP707 Nuôi Tại Xã Phùng Châu, Huyện Chương Mỹ, Hà Nội

Luận văn phân tích khả năng sinh trưởng của giống gà CP707 tại xã Phùng Châu, huyện Chương Mỹ, Hà Nội, cung cấp thông tin hữu ích cho chăn nuôi.

• Tác giả: Hoàng Văn Chinh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Hữu Hòa
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi thú y
• Đề tài: Đánh Giá Khả Năng Sinh Trưởng Giống Gà CP707 Tại Chương Mỹ, Hà Nội
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục đích của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Ý nghĩa khoa học và Ý nghĩa thực tiễn của đề tài
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2. Đặc điểm sinh lý tiêu hoá của gia cầm
• 2.3. Đặc điểm sinh trưởng và những yếu tố ảnh hưởng đến khả năng sinh trưởng của gia cầm
• 2.4. Cơ sở khoa học của việc nghiên cứu sự di truyền của các tính trạng ở gia cầm
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu và các chỉ tiêu theo dõi
• 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Công tác phục vụ sản xuất
• 4.2. Nội dung, phương pháp và kết quả phục vụ sản xuất
• 4.3. Kết luận về công tác phục vụ sản xuất
• 4.4. Kết quả nghiên cứu
• 4.5. Kết quả nuôi sống của gà thí nghiệm
• 4.6. Kết quả về sinh trưởng của gà thí nghiệm
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Sinh Trưởng Gà CP707 Tại Chương Mỹ

Việt Nam là một nước nông nghiệp, chăn nuôi đóng vai trò quan trọng. Ngành chăn nuôi gia cầm được ưu tiên vì khả năng cung cấp nhanh thực phẩm dinh dưỡng cao. Nhu cầu thực phẩm chất lượng cao ngày càng tăng, đòi hỏi ngành chăn nuôi gia cầm phải phát triển về giống và kỹ thuật. Từ năm 1992-1997, Việt Nam đã nhập một số giống gà năng suất cao, chất lượng thịt, trứng tốt, phù hợp với điều kiện nuôi bán công nghiệp. Trong đó, gà CP707 là giống gà chuyên thịt cho năng suất cao, chất lượng thịt tốt, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng. Nghiên cứu "Đánh giá khả năng sinh trưởng của giống gà CP707 nuôi tại xã Phùng Châu Huyện Chương Mỹ Hà Nội" nhằm cung cấp cơ sở khoa học cho việc đánh giá này.

1.1. Mục tiêu và Ý nghĩa của Đề tài Nghiên Cứu Gà CP707

Mục tiêu của đề tài là xác định khả năng sinh trưởng và cho thịt của gà thịt CP707, từng bước hoàn thiện quy trình chăm sóc nuôi dưỡng để phát huy tiềm năng của con giống. Đề tài rèn luyện tay nghề, nâng cao hiểu biết kinh nghiệm thực tế, góp phần giúp cơ sở nâng cao năng suất, chất lượng chăn nuôi. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài là cung cấp thông tin về thực trạng khả năng sinh trưởng trên đàn gà thịt CP707, làm tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu tiếp theo.

1.2. Giới Thiệu Giống Gà CP707 và Đặc Điểm Nổi Bật

Gà CP707 là giống gà thịt được nhập khẩu vào Việt Nam, nổi tiếng với khả năng tăng trưởng nhanh và hiệu quả chuyển đổi thức ăn tốt. Giống gà này được ưa chuộng bởi người chăn nuôi nhờ khả năng thích nghi với điều kiện nuôi công nghiệp và bán công nghiệp. Chất lượng thịt của gà CP707 cũng được đánh giá cao, đáp ứng nhu cầu của thị trường. Việc đánh giá khả năng sinh trưởng của giống gà này tại các vùng miền khác nhau là rất quan trọng để tối ưu hóa quy trình chăn nuôi.

II. Cơ Sở Khoa Học Đánh Giá Sinh Trưởng Gà CP707 Chi Tiết

Tiêu hóa là quá trình phân giải các chất dinh dưỡng trong thức ăn thành các hợp chất đơn giản mà cơ thể gia cầm có thể hấp thu. Theo Lê Hồng Mận và cs (2007), sự trao đổi chất và năng lượng ở gia cầm cao hơn so với động vật có vú. Cơ quan tiêu hóa gia cầm bao gồm khoang miệng, hầu, thực quản, diều, dạ dày tuyến, dạ dày cơ, ruột non, manh tràng, trực tràng và lỗ huyệt, cùng với sự tham gia của gan và tuyến tụy. Quá trình tiêu hóa diễn ra nhanh chóng, với chất tiêu hóa được giữ lại trong ống tiêu hóa không quá 2-4 giờ.

2.1. Đặc Điểm Sinh Lý Tiêu Hóa Của Gà CP707 Cần Lưu Ý

Gia cầm mổ thức ăn bằng mỏ, tuyến nước bọt kém phát triển, chủ yếu là dịch nhầy. Nước bọt có tác dụng thấm trơn thức ăn. Thức ăn vào diều, được làm mềm, quấy trộn và tiêu hóa từng phần. Dạ dày chia ra dạ dày tuyến và dạ dày cơ. Dạ dày tuyến tiết dịch tiêu hóa, dạ dày cơ nghiền nát thức ăn. Ruột non là nơi diễn ra quá trình phân tích men từng bước các chất dinh dưỡng. Ruột già không phát triển, quá trình tiêu hóa phụ thuộc vào enzyme của ruột non và hệ vi sinh vật.

2.2. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Khả Năng Sinh Trưởng Gà CP707

Khả năng sinh trưởng của gà chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố như nhân tố di truyền, giống, tính biệt, tuổi, tốc độ mọc lông, chế độ dinh dưỡng, môi trường và kỹ thuật chăm sóc nuôi dưỡng. Gà trống thường lớn nhanh hơn gà mái. Chế độ dinh dưỡng cần đảm bảo đủ protein, axit amin, vitamin và khoáng chất. Môi trường cần đảm bảo nhiệt độ, ánh sáng, mật độ nuôi phù hợp. Kỹ thuật chăm sóc nuôi dưỡng cần đảm bảo vệ sinh, phòng bệnh.

2.3. Dinh Dưỡng Tối Ưu Cho Gà CP707 Protein Vitamin và Khoáng Chất

Protein tham gia cấu tạo tế bào sống, axit amin (lyzin và methionin) quan trọng cho sinh trưởng và sinh sản. Vitamin tham gia vào thành phần cấu tạo hoocmon và enzyme. Khoáng chất là thành phần cấu tạo cơ bản của bộ xương. Thừa hay thiếu vitamin và khoáng chất đều ảnh hưởng đến sinh trưởng, sinh sản của gia cầm. Cần đảm bảo cung cấp đầy đủ và cân đối các chất dinh dưỡng để gà phát triển tốt nhất.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Đánh Giá Sinh Trưởng Gà CP707 Chuẩn

Nghiên cứu các tính trạng sản xuất của gia cầm cần xem xét cả đặc điểm di truyền và yếu tố ngoại cảnh. Các tính trạng về năng suất như sinh trưởng, sinh sản, cho lông, cho trứng, cho thịt đều là những tính trạng số lượng và do các gen nằm trên cùng nhiễm sắc thể quy định. Tính trạng số lượng được quy định bởi nhiều gen và cần môi trường phù hợp để biểu hiện hoàn toàn. Các nhà khoa học cần nghiên cứu kỹ lưỡng để đưa ra kết luận chính xác.

3.1. Cơ Sở Di Truyền Học Trong Nghiên Cứu Sinh Trưởng Gà CP707

Các tính trạng số lượng là những tính trạng mà ở đó sự sai khác nhau về mức độ giữa các cá thể rõ nét hơn là sự sai khác về chủng loại. Sự sai khác nhau này chính là nguồn vật liệu cho chọn lọc tự nhiên cũng như chọn lọc nhân tạo. Các tính trạng số lượng được qui định bởi nhiều gen, các gen điều khiển tính trạng số lượng phải có môi trường phù hợp mới được biểu hiện hoàn toàn.

3.2. Ảnh Hưởng Của Môi Trường Đến Khả Năng Sinh Trưởng Gà CP707

Môi trường sống có ảnh hưởng lớn đến khả năng sinh trưởng của gà. Nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng, mật độ nuôi, chế độ dinh dưỡng, và vệ sinh chuồng trại đều có thể tác động đến tốc độ tăng trưởng và sức khỏe của gà. Cần tạo điều kiện môi trường tốt nhất để gà phát triển tối ưu.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Sinh Trưởng Gà CP707 Tại Chương Mỹ

Nghiên cứu đã tiến hành đánh giá khả năng sinh trưởng của gà CP707 tại xã Phùng Châu, huyện Chương Mỹ, Hà Nội. Các chỉ tiêu theo dõi bao gồm tỷ lệ nuôi sống, sinh trưởng tích lũy, sinh trưởng tuyệt đối, sinh trưởng tương đối, tiêu tốn thức ăn, chi phí trực tiếp và chỉ số sản xuất. Kết quả cho thấy gà CP707 có khả năng sinh trưởng tốt trong điều kiện nuôi tại địa phương.

4.1. Tỷ Lệ Nuôi Sống và Khả Năng Thích Nghi Của Gà CP707

Tỷ lệ nuôi sống là một trong những chỉ tiêu quan trọng đánh giá khả năng thích nghi của gà CP707 với điều kiện nuôi tại Chương Mỹ. Kết quả cho thấy tỷ lệ nuôi sống của gà khá cao, chứng tỏ giống gà này có khả năng thích nghi tốt với môi trường và điều kiện chăm sóc tại địa phương.

4.2. Đánh Giá Sinh Trưởng Tích Lũy và Tuyệt Đối Của Gà CP707

Sinh trưởng tích lũy và sinh trưởng tuyệt đối là các chỉ tiêu quan trọng để đánh giá tốc độ tăng trưởng của gà CP707. Kết quả cho thấy gà có tốc độ tăng trưởng nhanh, đặc biệt trong giai đoạn đầu. Điều này chứng tỏ giống gà này có tiềm năng sản xuất thịt cao.

4.3. Tiêu Tốn Thức Ăn và Hiệu Quả Chuyển Đổi Thức Ăn Của Gà CP707

Tiêu tốn thức ăn và hiệu quả chuyển đổi thức ăn là các chỉ tiêu quan trọng để đánh giá hiệu quả kinh tế của việc nuôi gà CP707. Kết quả cho thấy gà có hiệu quả chuyển đổi thức ăn tốt, giúp giảm chi phí sản xuất và tăng lợi nhuận cho người chăn nuôi.

V. Phân Tích Chi Phí và Lợi Nhuận Nuôi Gà CP707 Tại Hà Nội

Việc phân tích chi phí và lợi nhuận là yếu tố quan trọng để đánh giá tính khả thi của mô hình nuôi gà CP707 tại Hà Nội. Các yếu tố như chi phí thức ăn, chi phí thuốc thú y, chi phí nhân công và giá bán gà thịt đều ảnh hưởng đến lợi nhuận cuối cùng. Nghiên cứu cần phân tích kỹ lưỡng các yếu tố này để đưa ra kết luận chính xác.

5.1. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Chi Phí Nuôi Gà CP707

Chi phí thức ăn chiếm phần lớn trong tổng chi phí nuôi gà. Ngoài ra, còn có các chi phí khác như chi phí thuốc thú y, chi phí điện nước, chi phí nhân công và chi phí khấu hao chuồng trại. Cần quản lý chặt chẽ các chi phí này để giảm giá thành sản phẩm.

5.2. Đánh Giá Lợi Nhuận và Rủi Ro Khi Nuôi Gà CP707

Lợi nhuận từ việc nuôi gà phụ thuộc vào giá bán gà thịt và hiệu quả sản xuất. Rủi ro có thể đến từ dịch bệnh, biến động giá cả thị trường và các yếu tố thời tiết bất lợi. Cần có biện pháp phòng ngừa rủi ro để đảm bảo lợi nhuận ổn định.

VI. Kết Luận và Kiến Nghị Về Nuôi Gà CP707 Tại Chương Mỹ

Nghiên cứu đã cung cấp những thông tin quan trọng về khả năng sinh trưởng của gà CP707 tại xã Phùng Châu, huyện Chương Mỹ, Hà Nội. Kết quả cho thấy giống gà này có tiềm năng phát triển tốt trong điều kiện nuôi tại địa phương. Tuy nhiên, cần tiếp tục nghiên cứu và hoàn thiện quy trình chăm sóc nuôi dưỡng để phát huy tối đa tiềm năng của con giống.

6.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu và Đánh Giá Chung Về Gà CP707

Gà CP707 có khả năng sinh trưởng tốt, tỷ lệ nuôi sống cao và hiệu quả chuyển đổi thức ăn tốt. Tuy nhiên, cần chú ý đến các yếu tố môi trường và dinh dưỡng để đảm bảo gà phát triển khỏe mạnh và đạt năng suất cao.

6.2. Kiến Nghị và Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Nuôi Gà CP707

Cần tiếp tục nghiên cứu về dinh dưỡng và quy trình chăm sóc nuôi dưỡng phù hợp với điều kiện địa phương. Đồng thời, cần tăng cường công tác phòng bệnh và kiểm soát dịch bệnh để giảm thiểu rủi ro cho người chăn nuôi. Nên áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào chăn nuôi để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành chăn nuôi gia cầm tại Việt Nam giữ vai trò then chốt trong cơ cấu sản xuất nông nghiệp, đáp ứng nhanh nhu cầu thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao cho xã hội. Cùng với xu hướng thâm canh và công nghiệp hóa, việc du nhập và khảo nghiệm các giống gia cầm cao sản có năng suất thịt cao, chất lượng tốt và thích nghi với điều kiện sinh thái địa phương là một yêu cầu thực tiễn cấp thiết. Bên cạnh các giống gia cầm như Kabir, Tam Hoàng, Lương Phượng, giống gà chuyên thịt CP707 có nguồn gốc từ Thái Lan đã được đưa vào sản xuất tại Việt Nam. Nhằm cung cấp thêm các dẫn liệu khoa học về khả năng sinh trưởng và phát triển của giống gà này trong điều kiện nuôi nhốt công nghiệp, đề tài "Đánh giá khả năng sinh trưởng của giống gà CP707 nuôi tại xã Phùng Châu Huyện Chương Mỹ Hà Nội" đã được thực hiện.

Mục đích và mục tiêu của đề tài được tác giả xác định cụ thể như sau:

• Mục đích của đề tài:
  1. Xác định khả năng sinh trưởng và cho thịt của gà thịt CP707.
  2. Từng bước hoàn thiện quy trình chăm sóc nuôi dưỡng để phát huy tiềm năng của con giống.
• Mục tiêu nghiên cứu:
  1. Đánh giá được khả năng sinh trưởng của gà thịt CP707.
  2. Rèn luyện tay nghề, nâng cao hiểu biết và tích lũy kinh nghiệm thực tế.
  3. Góp phần giúp cơ sở nâng cao năng suất và chất lượng chăn nuôi.
• Ý nghĩa khoa học và thực tiễn: Đóng góp cho ngành chăn nuôi - thú y những thông tin về thực trạng khả năng sinh trưởng trên đàn gà thịt CP707; đồng thời kết quả đề tài cung cấp tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu tiếp theo.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn gà chuyên thịt giống CP707 từ 01 đến 49 ngày tuổi (7 tuần tuổi), phân chia theo dõi theo tính biệt (trống và mái).
• Địa điểm thực hiện: Trại chăn nuôi tại xã Phùng Châu, huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội.
• Thời gian tiến hành: Từ tháng 12 năm 2014 đến tháng 05 năm 2015.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận được xây dựng dựa trên hệ thống cơ sở lý thuyết về sinh lý tiêu hóa, quy luật sinh trưởng của gia cầm, di truyền học số lượng và hiện tượng ưu thế lai:

• Cơ sở sinh lý tiêu hóa và sinh trưởng: Tổng quan đặc điểm giải phẫu - sinh lý đường tiêu hóa của gia cầm (khoang miệng, diều, dạ dày tuyến, dạ dày cơ, ruột non, ruột già) và các yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến sinh trưởng bao gồm: di truyền giống, tính biệt, tuổi, tốc độ mọc lông, chế độ dinh dưỡng (mức năng lượng ME, hàm lượng protein thô CP, các axit amin thiết yếu Lysine, Methionine, vitamin và khoáng chất), cùng các yếu tố tiểu khí hậu chuồng nuôi (nhiệt độ, ẩm độ, mật độ nuôi và chế độ chiếu sáng).
• Cơ sở di truyền tính trạng số lượng và ưu thế lai: Vận dụng mô hình kiểu hình $P = G + E$ (trong đó $G = A + D + I$ và $E = E_g + E_s$ theo Nguyễn Văn Thiện, 1995) để phân tích sự tương tác giữa kiểu gen và môi trường; phân tích các học thuyết giải thích bản chất ưu thế lai gồm Thuyết trội, Thuyết siêu trội và Thuyết gia tăng tác động tương hỗ của các gen không cùng lô-cút.

Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm:

• Bố trí thí nghiệm: Thí nghiệm được bố trí theo phương pháp phân lô so sánh, đồng đều về giống, tuổi, điều kiện nuôi dưỡng, mật độ nhốt, mật độ máng ăn/máng uống và chế độ chiếu sáng trên cùng một nền thức ăn. Gà được cho ăn tự do ở tất cả các giai đoạn, nuôi nhốt riêng trống - mái trên nền đệm lót trấu (độ dày 5–10 cm).

Chỉ tiêu theo dõi	Lô gà trống	Lô gà mái
Giống gà nuôi	CP707	CP707
Tuổi bắt đầu thí nghiệm	Ngày 01 (sơ sinh)	Ngày 01 (sơ sinh)
Khối lượng trung bình ban đầu (g/con)	46,70	41,23
Thời gian thí nghiệm	1 – 49 ngày (7 tuần tuổi)	1 – 49 ngày (7 tuần tuổi)
Dung lượng mẫu (n)	90 con	90 con
Loại thức ăn sử dụng	Thức ăn hỗn hợp CP	Thức ăn hỗn hợp CP

• Khẩu phần dinh dưỡng: Thức ăn hỗn hợp của Công ty CP chia theo 3 giai đoạn:
  • Giai đoạn 1 – 14 ngày tuổi: Năng lượng trao đổi (ME) 3.000 Kcal/kg, Protein thô (CP) 21,0%, Ca 0,95–1,0%, P 0,7%, NaCl 0,28–0,5%, Xơ thô 4%, Ẩm độ 14%.
  • Giai đoạn 15 – 28 ngày tuổi: ME 3.100 Kcal/kg, CP 19,5%, Ca 0,95–1,0%, P 0,7%, NaCl 0,28–0,5%, Xơ thô 5%, Ẩm độ 14%.
  • Giai đoạn 29 – 42 ngày tuổi (kéo dài đến 49 ngày): ME 3.150 Kcal/kg, CP 19,0%, Ca 0,8–1,0%, P 0,6%, NaCl 0,28–0,5%, Xơ thô 5%, Ẩm độ 14%.
• Dụng cụ và chỉ tiêu theo dõi:
  • Cân 100% số cá thể vào buổi sáng sớm trước khi cho ăn: giai đoạn sơ sinh, tuần 1, tuần 2 sử dụng cân điện tử Ohaus (Mỹ, độ chính xác 0,1 g); từ tuần 3 đến tuần 7 sử dụng cân đồng hồ Nhơn Hòa (độ chính xác 2–5 g).
  • Tỷ lệ nuôi sống (%): Tỷ lệ phần trăm giữa tổng số gà cuối kỳ so với tổng số gà đầu kỳ.
  • Sinh trưởng tuyệt đối ($A$, g/con/ngày): Xác định theo Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 2-39-77 theo công thức $A = \frac{P_2 - P_1}{t}$.
  • Sinh trưởng tương đối ($R$, %): Tính theo công thức $R = \frac{P_2 - P_1}{\frac{P_1 + P_2}{2}} \times 100$.
  • Tiêu tốn thức ăn (TTTĂ/kg tăng khối lượng - FCR): Tính bằng tỷ số giữa lượng thức ăn tiêu thụ và khối lượng tăng trọng trong kỳ.
  • Tiêu tốn Protein thô và Năng lượng trao đổi: Lượng CP (g) và ME (Kcal) cho 1 kg tăng khối lượng.
  • Chỉ số sản xuất ($PI$): Tính theo công thức của Ing. Whyte (1995): $$PI = \frac{\text{Sinh trưởng tuyệt đối cộng dồn} \times \text{Tỷ lệ nuôi sống cộng dồn (%)}}{\text{TTTĂ/kg tăng khối lượng cộng dồn}} \times 10$$
• Phương pháp xử lý số liệu: Toàn bộ số liệu thực nghiệm được xử lý bằng các công thức toán thống kê sinh vật học (Nguyễn Văn Thiện và cộng sự, 2002), tính toán các tham số: Giá trị trung bình ($\bar{X}$), Sai số trung bình ($m_{\bar{X}}$), Độ lệch tiêu chuẩn ($S$) và Hệ số biến dị ($C_v%$).

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Trình bày tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ nhu cầu thực phẩm chất lượng cao trong bối cảnh chăn nuôi gia cầm công nghiệp phát triển mạnh. Giới thiệu tổng quan về giống gà cao sản chuyên thịt CP707 được nhập nội; xác định rõ mục đích, mục tiêu nghiên cứu và ý nghĩa khoa học cũng như thực tiễn của công trình.

Phần 2: Tổng quan nghiên cứu

Tổng hợp cơ sở lý luận khoa học chuyên ngành Chăn nuôi - Thú y:

• Phân tích giải phẫu và cơ chế hoạt động của hệ tiêu hóa gia cầm từ miệng, diều, dạ dày cơ - tuyến đến ruột non và manh tràng; nêu bật tốc độ tiêu hóa nhanh và cường độ trao đổi chất cao ở gia cầm.
• Khái quát đặc điểm sinh trưởng và phân tích chi tiết các nhóm nhân tố tác động: nhân tố di truyền, tính biệt, lứa tuổi, tốc độ mọc lông, nhu cầu dinh dưỡng (vai trò của protein, axit amin không thay thế Lysine, Methionine, vitamin, khoáng chất) và kỹ thuật quản lý môi trường (nhiệt độ, ẩm độ, chế độ chiếu sáng, mật độ chuồng nuôi).
• Lý giải cơ sở di truyền học của các tính trạng số lượng, bản chất di truyền của hiện tượng ưu thế lai thông qua ba giả thuyết chính (thuyết trội, thuyết siêu trội, thuyết gia tăng tác động tương hỗ gen không cùng lô-cút) và các yếu tố chi phối ưu thế lai.
• Nêu đặc điểm sinh học và nguồn gốc của giống gà khảo nghiệm CP707 (do Tập đoàn C.P Thái Lan tạo dòng, Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam phân phối) cùng các nghiên cứu so sánh liên quan trong nước (các tổ hợp lai Mía $\times$ Kabir, Mía $\times$ Kabir $\times$ Jiangcun) và tổng quan ngành chăn nuôi gia cầm quốc tế (Mỹ, châu Âu, Nhật Bản).

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Quy định rõ ràng đối tượng khảo nghiệm là 180 gà thịt CP707 (chia đều 90 trống và 90 mái), địa điểm thực hiện tại xã Phùng Châu, huyện Chương Mỹ, Hà Nội từ tháng 12/2014 đến tháng 05/2015. Mô tả chi tiết sơ đồ bố trí thí nghiệm đơn yếu tố, phương thức nuôi nhốt trên đệm lót trấu, thành phần dinh dưỡng của thức ăn hỗn hợp CP qua 3 giai đoạn nuôi, phương pháp thu thập dữ liệu bằng cân định kỳ và toàn bộ hệ thống công thức toán học xác định các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật kèm phương pháp xử lý thống kê sinh học.

Phần 4: Kết quả và thảo luận

Chương này được chia thành hai nội dung chính:

1. Công tác phục vụ sản xuất tại trại

Tổng kết quá trình tác giả trực tiếp tham gia lao động và chuyển giao tiến bộ kỹ thuật chăn nuôi:

• Quy mô đàn phục vụ sản xuất: Úm gà con đạt 6.897/7.000 con an toàn (tỷ lệ 98,53%); nuôi dưỡng gà thịt CP707 thương phẩm đạt 6.694/6.897 con an toàn (tỷ lệ 97,06%).
• Công tác phòng bệnh bằng vắc-xin: Đạt tỷ lệ an toàn 100% đối với vắc-xin Newcastle (7.000 con) và vắc-xin ND Lasota (6.897 con). Áp dụng lịch tiêm phòng chuẩn từ 3 đến 35 ngày tuổi (Lasota lần 1 & 2, Gumboro lần 1 & 2, Đậu gà, Cúm gia cầm và Newcastle hệ I).
• Công tác điều trị bệnh: Điều trị thành công bệnh viêm đường hô hấp (khỏi 5.968/6.019 con, đạt 99,15%) và bệnh cầu trùng (khỏi 6.685/6.872 con, đạt 97,28%) bằng các phác đồ dùng Ampicoli, B.complex, Haneba 30% và Gluco-K-C.
• Vệ sinh tiêu độc: Sát trùng 800 m² chuồng trại và môi trường xung quanh đạt tỷ lệ an toàn 100%.

2. Kết quả nghiên cứu thực nghiệm trên đàn gà thí nghiệm

• Tỷ lệ nuôi sống: Giai đoạn sơ sinh đến 7 tuần tuổi đạt tỷ lệ nuôi sống cộng dồn cao: lô gà trống đạt 94,00%, lô gà mái đạt 93,00%. Hao hụt chủ yếu do mắc bệnh bạch lỵ, cầu trùng, stress nhiệt và nguyên nhân cơ học (kẹp chết).
• Sinh trưởng tích lũy: Khối lượng cơ thể tăng nhanh qua các tuần tuổi, có sự phân hóa rõ nét giữa hai tính biệt từ tuần thứ nhất đến tuần thứ 7:
  • Lúc sơ sinh: Trống đạt $46,70 \pm 0,03$ g; Mái đạt $41,23 \pm 0,03$ g.
  • Lúc 4 tuần tuổi: Trống đạt $1.178,70 \pm 0,04$ g; Mái đạt $1.031,33 \pm 0,14$ g.
  • Kết thúc 7 tuần tuổi: Trống đạt $2.889,00 \pm 0,05$ g; Mái đạt $2.380,87 \pm 0,04$ g.
  • Hệ số biến dị ($C_v%$) của khối lượng qua các tuần rất thấp ($0,04% - 2,18%$), chứng tỏ độ đồng đều cao của đàn gà khảo nghiệm.
• Sinh trưởng tuyệt đối: Tăng dần theo lứa tuổi và đạt đỉnh ở giai đoạn 4–7 tuần tuổi. Ở lô trống, sinh trưởng tuyệt đối cao nhất ở tuần 5–6 ($88,75$ g/con/ngày) và tuần 6–7 ($82,00$ g/con/ngày). Ở lô mái, đạt đỉnh ở tuần 4–5 ($67,57$ g/con/ngày) và tuần 5–6 ($63,99$ g/con/ngày).
• Sinh trưởng tương đối: Cao nhất ở tuần đầu tiên (Trống đạt 115,19%; Mái đạt 122,19%), sau đó giảm dần qua các tuần và thấp nhất ở tuần thứ 7 (Trống đạt 22,06%; Mái đạt 19,78%), phù hợp với quy luật sinh trưởng chung của gia cầm.
• Chuyển hóa thức ăn và dinh dưỡng:
  • Tiêu tốn thức ăn cộng dồn đến 7 tuần tuổi ở lô trống là 2,06 kg TĂ/kg tăng khối lượng; ở lô mái là 2,09 kg TĂ/kg tăng khối lượng (gà trống tiêu tốn ít hơn gà mái 0,03 kg TĂ/kg tăng trọng).
  • Tiêu tốn Protein thô cộng dồn đến 7 tuần tuổi: lô trống đạt 391,40 g CP/kg tăng khối lượng; lô mái đạt 397,10 g CP/kg tăng khối lượng.

---

Kết quả và đóng góp

1. Bảng tổng hợp các chỉ tiêu sinh trưởng và sử dụng thức ăn chính (0 – 7 tuần tuổi)

Chỉ tiêu theo dõi	Đơn vị tính	Lô gà trống ($n=90$)	Lô gà mái ($n=90$)
Khối lượng sơ sinh	g/con	$46,70 \pm 0,03$	$41,23 \pm 0,03$
Khối lượng lúc 3 tuần tuổi	g/con	$808,13 \pm 0,03$	$685,40 \pm 0,19$
Khối lượng lúc 5 tuần tuổi	g/con	$1.693,77 \pm 0,04$	$1.504,33 \pm 0,23$
Khối lượng xuất chuồng (7 tuần)	g/con	$2.889,00 \pm 0,05$	$2.380,87 \pm 0,04$
Tỷ lệ nuôi sống cộng dồn (7 tuần)	%	94,00	93,00
Sinh trưởng tuyệt đối cao nhất	g/con/ngày	88,75 (tuần 5–6)	67,57 (tuần 4–5)
Sinh trưởng tương đối tuần 1	%	115,19	122,19
Sinh trưởng tương đối tuần 7	%	22,06	19,78
Tiêu tốn thức ăn cộng dồn (FCR)	kg TĂ/kg tăng TL	2,06	2,09
Tiêu tốn Protein thô cộng dồn	g CP/kg tăng TL	391,40	397,10

2. Giải pháp và đề xuất kỹ thuật của tác giả

• Thời điểm xuất bán tối ưu: Nên xuất chuồng gà CP707 ở thời điểm kết thúc 7 tuần tuổi (49 ngày) để đạt hiệu quả kinh tế cao nhất, do đây là giai đoạn gà đạt khối lượng thương phẩm tiêu chuẩn ($2,38 - 2,88$ kg/con) và tốc độ sinh trưởng tuyệt đối ở mức cao.
• Phương thức quản lý đàn: Cần tiến hành phân loại và nuôi tách riêng theo tính biệt trống - mái ngay từ giai đoạn đầu nhằm áp dụng chế độ dinh dưỡng và mật độ chuồng nuôi phù hợp, giúp khai thác tối đa tiềm năng di truyền của từng giới tính.
• Kiểm soát tiểu khí hậu và phòng dịch: Đặc biệt chú trọng chế độ nhiệt sưởi trong 3 tuần đầu úm gà ($33 - 35^\circ\text{C}$ ở tuần 1 giảm dần về $29 - 31^\circ\text{C}$ ở tuần 3); thực hiện nghiêm ngặt quy trình vệ sinh sát trùng chuồng trại định kỳ và lịch tiêm phòng vắc-xin đầy đủ (Lasota, Gumboro, Cúm, Newcastle).

3. Đóng góp của đề tài

Công trình cung cấp hệ thống dữ liệu thực nghiệm chuẩn xác về các chỉ tiêu sinh trưởng tích lũy, sinh trưởng tuyệt đối, sinh trưởng tương đối và hiệu quả chuyển hóa thức ăn của giống gà chuyên thịt CP707 nuôi theo phương thức công nghiệp tại vùng ngoại thành Hà Nội, làm cơ sở khoa học cho việc ứng dụng và nhân rộng giống gia cầm này vào sản xuất thực tiễn.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Thí nghiệm được thực hiện trên quy mô đàn 180 con tại một cơ sở chăn nuôi duy nhất (xã Phùng Châu, huyện Chương Mỹ, Hà Nội) và trong một khung thời gian cụ thể (từ tháng 12/2014 đến tháng 05/2015), do đó các dữ liệu phản ánh tập trung vào điều kiện tiểu khí hậu và mùa vụ tại địa bàn nghiên cứu. Khóa luận chưa đi sâu phân tích các chỉ tiêu mổ khảo sát thân thịt chi tiết (tỷ lệ thân thịt, tỷ lệ thịt đùi, thịt ngực, mỡ bụng) sau khi kết thúc 7 tuần tuổi.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Cần mở rộng khảo nghiệm giống gà CP707 ở các quy mô đàn lớn hơn, tại các vùng sinh thái và các mùa vụ khác nhau trong năm; tiến hành mổ khảo sát đánh giá năng suất và chất lượng thịt xẻ ở các mốc tuần tuổi khác nhau để xác định toàn diện phẩm chất thịt của giống gà này.

---

Giá trị tham khảo

Bản khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên và giảng viên chuyên ngành Chăn nuôi, Thú y: Cung cấp phương pháp luận chuẩn mực về bố trí thí nghiệm phân lô so sánh trên gia cầm, phương pháp theo dõi và công thức toán học tính toán các chỉ tiêu sinh trưởng theo Tiêu chuẩn Việt Nam và quốc tế, cùng phương pháp xử lý số liệu thống kê sinh học.
• Kỹ thuật viên và các chủ trang trại chăn nuôi gia cầm: Có thể ứng dụng trực tiếp quy trình kỹ thuật úm gà con 1–21 ngày tuổi, lịch tiêm phòng vắc-xin chi tiết cho đàn gà thịt, phác đồ chẩn đoán và điều trị hai bệnh phổ biến (bạch lỵ và cầu trùng), cũng như định mức tiêu tốn thức ăn để lập kế hoạch tài chính và chi phí sản xuất.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khối lượng cơ thể của gà CP707 trống và mái đạt bao nhiêu khi kết thúc 7 tuần tuổi? Trả lời: Lúc kết thúc 7 tuần tuổi (49 ngày nuôi), khối lượng trung bình của gà trống đạt $2.889,00 \pm 0,05$ g/con và gà mái đạt $2.380,87 \pm 0,04$ g/con.

2. Tỷ lệ nuôi sống cộng dồn của đàn gà thí nghiệm CP707 là bao nhiêu và nguyên nhân gây chết là gì? Trả lời: Tỷ lệ nuôi sống cộng dồn đến 7 tuần tuổi ở lô gà trống đạt 94,00% và lô gà mái đạt 93,00%. Tỷ lệ chết (trống 6,00%, mái 7,00%) chủ yếu do mắc bệnh bạch lỵ, bệnh cầu trùng, stress nhiệt độ môi trường và do nguyên nhân cơ học (kẹp chết).

3. Hiệu quả chuyển hóa thức ăn (FCR) và tiêu tốn Protein thô của gà CP707 trong nghiên cứu đạt mức nào? Trả lời: Tính đến 7 tuần tuổi, hệ số tiêu tốn thức ăn cộng dồn (FCR) ở gà trống là 2,06 kg TĂ/kg tăng khối lượng và ở gà mái là 2,09 kg TĂ/kg tăng khối lượng. Tiêu tốn Protein thô cộng dồn tương ứng là 391,40 g CP/kg tăng khối lượng ở lô trống và 397,10 g CP/kg tăng khối lượng ở lô mái.

4. Lịch dùng vắc-xin cho đàn gà thịt tại trại được thực hiện như thế nào? Trả lời: Lịch tiêm phòng gồm: 3 ngày tuổi nhỏ mắt Lasota lần 1; 5 ngày tuổi nhỏ mồm Gumboro lần 1; 7 ngày tuổi chủng màng cánh vắc-xin Đậu; 10 ngày tuổi nhỏ mồm Gumboro lần 2; 15 ngày tuổi tiêm dưới da gáy vắc-xin Cúm gia cầm; 25 ngày tuổi nhỏ mắt Lasota lần 2; 35 ngày tuổi tiêm dưới da 0,5 ml vắc-xin Newcastle hệ I.

5. Tác giả đã sử dụng phác đồ điều trị nào cho bệnh bạch lỵ và bệnh cầu trùng tại trại? Trả lời: Đối với bệnh bạch lỵ, sử dụng Ampicoli liều 1 g/lít nước uống liên tục 3–5 ngày kết hợp B.complex (1 g/3 lít nước). Đối với bệnh cầu trùng, sử dụng Haneba 30% liều 1,5–2 ml/lít nước uống liên tục 4–5 ngày, nghỉ 3 ngày rồi dùng tiếp 5 ngày, kết hợp Gluco-K-C liều 12,5 g/lít nước để cầm máu.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Hoàng Văn Chinh đã thực hiện đánh giá toàn diện khả năng sinh trưởng, tỷ lệ nuôi sống và hiệu quả chuyển hóa thức ăn của giống gà chuyên thịt CP707 nuôi tại huyện Chương Mỹ, Hà Nội. Kết quả nghiên cứu khẳng định giống gà CP707 có tốc độ tăng trọng nhanh, độ đồng đều cao, khả năng thích ứng tốt với phương thức nuôi nhốt công nghiệp và đạt hiệu quả kinh tế cao khi xuất chuồng lúc 7 tuần tuổi với khối lượng bình quân từ 2,38 đến 2,88 kg/con. Đây là tài liệu chuyên khảo có giá trị học thuật và thực tiễn, đóng góp các dẫn liệu tin cậy cho công tác nghiên cứu giống và phát triển chăn nuôi gia cầm cao sản tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Việt Nam là một nƣớc nông nghiệp, ngoài trồng trọt, ngành chăn nuôi giữ vị trí rất quan trọng trong sự nghiệp phát triển nền kinh tế của đất nƣớc. Xu hƣớng phát triển nông nghiệp theo con đƣờng thâm canh công nghiệp hoá đang diễn ra mạnh mẽ. Đặc biệt là ngành chăn nuôi gia cầm đƣợc quan tâm hàng đầu vì nó có khả năng đáp ứng nhanh một lƣợng lớn thực phẩm có giá trị dinh dƣỡng cao cho nhu cầu xã hội trong thời gian ngắn. Xã hội phát triển, nhu cầu cuộc sống của ngƣời dân ngày một nâng cao, cho nên thực phẩm có chất lƣợng cao đang đƣợc quan tâm chú ý rất nhiều của ngƣời tiêu dùng.

Trƣớc tình hình đó, đòi hỏi ngành chăn nuôi nói chung và ngành chăn nuôi gia cầm nói riêng cần phải có những bƣớc phát triển mới về công tác giống, kỹ thuật chăm sóc nuôi dƣỡng mới có thể đáp ứng đƣợc yêu cầu về thực phẩm ngày càng khắt khe của ngƣời tiêu dùng. Trƣớc thực tế đó, từ những năm 1992 – 1997 nƣớc ta đã nhập một số giống gà có năng suất cao, chất lƣợng thịt, trứng tốt hợp thị hiếu ngƣời tiêu dùng và thích hợp với điều kiện nuôi bán công nghiệp nhƣ gà Kabir của Isarel, gà Tam Hoàng, Lƣơng Phƣợng của Trung Quốc. Bên cạnh đó ta còn nhập giống gà chuyên thịt: CP707 cho năng suất thịt cao chất lƣợng thịt tốt nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của ngƣời tiêu dùng. Vì vậy, để có thêm cơ sở khoa học cho việc đánh giá khả năng sinh trƣởng phát triển của gà thịt CP707, tôi tiến hành nghiên cứu đề tài “Đánh giá khả năng sinh trưởng của giống gà CP707 nuôi tại xã Phùng Châu Huyện Chương Mỹ Hà Nội” 1.

Mục đích của đề tài : - Xác định khả năng sinh trƣởng và cho thịt của gà thịt cp 707 2 - Từng bƣớc hoàn thiện quy trình chăm sóc nuôi dƣỡng để phát huy tiềm năng của con giống. Mục tiêu nghiên cứu Đánh giá đƣợc khả năng sinh trƣởng của gà thịt CP 707. Rèn luyện tay nghề nâng cao hiểu biết kinh nghiệm thực tế. Góp phần giúp cơ sở nâng cao năng suất, chất lƣợng chăn nuôi.Ý nghĩa khoa học và Ý nghĩa thực tiễn của đề tài Đóng góp cho ngành chăn nuôi thú y những thông tin về thực trạng khả năng sinh trƣởng trên đàn gà thịt CP 707.

Kết quả của đề tài có thể làm tài liệu tham khảo để phục vụ cho các nghiên cứu tiếp theo 3 Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2. Đặc điểm sinh lý tiêu hoá của gia cầm Tiêu hóa là một quá trình phân giải các chất dinh dƣỡng trong thức ăn từ những hợp chất hóa học phức tạp chuyển biến thành những hợp chất đơn giản mà cơ thể gia cầm có thể hấp thu và lợi dụng đƣợc. Theo Lê Hồng Mận và cs (2007) [6] sự trao đổi chất và năng lƣợng ở gia cầm cao hơn so với động vật có vú và đƣợc bồi bổ nhanh chính bởi quá trình tiêu hóa và hấp thu các chất dinh dƣỡng.

Khối lƣợng rất lớn các chất tiêu hóa đi qua ống tiêu hóa thể hiện tốc độ và cƣờng độ của các quá trình tiêu hóa ở gà, vịt, ở gà còn non tốc độ là 30 – 39 cm/giờ, gà con lớn hơn là 32 – 40 cm/giờ, và ở gà trƣởng thành là 40 – 42 cm/giờ, chất tiêu hóa đƣợc giữ lại trong ống tiêu hóa không quá 2 – 4 giờ. Cơ quan tiêu hóa gia cầm bao gồm: khoang miệng, hầu, thực quản trên, diều, thực quản dƣới, dạ dày tuyến, dạ dày cơ, ruột non, manh tràng, trực tràng và lỗ huyệt, đồng thời có sự tham gia của gan và tuyến tụy. Sự hình thành cơ quan tiêu hóa ở dạng nếp gấp của phôi gà bắt đầu từ ngày ấp thứ 2 (tức sau 24h), ở ngỗng và vịt bắt đầu sau khi ấp 30-60 giờ. * Tiêu hóa ở miệng Gia cầm mổ thức ăn bằng mỏ, một phút mổ 180 - 240 lần, lúc đói mổ nhanh, mỏ mở rộng.

Mặt trên lƣỡi có răng rất nhỏ hóa sừng, hƣớng về cổ họng để đƣa thức ăn về phía thực quản - thị giác và xúc giác kiểm tra tiếp nhận thức ăn, còn vị giác và khứu giác kém hơn. Tuyến nƣớc bọt kém phát triển, thành phần chủ yếu là dịch nhầy. Nƣớc bọt có tác dụng thấm trơn thức ăn thuận tiện cho việc nuốt. Trong nƣớc bọt có chứa một số ít men amylaza nên có ít tác dụng đối với tiêu hóa.

Gà mái có thể 4 tiết 7 - 25ml nƣớc bọt trong một ngày đêm (bình quân khoảng 12ml) (Nguyễn Duy Hoan và cs, 1998 [4]). Thức ăn vào diều, khi đói theo ống diều vào thẳng dạ dày, không giữ lại lâu ở diều. * Tiêu hóa ở diều Diều gà hình túi ở thực quản chứa đƣợc 100 - 120mg thức ăn. Giữa các cơ thắt lại có ống diều để khi gà đói, thức ăn đi thẳng vào phần dƣới của thực quản và dạ dầy không qua túi diều.

Ở diều thức ăn đƣợc làm mềm, quấy trộn và tiêu hóa từng phần do các men và vi khuẩn có trong thức ăn thực vật. Thức ăn cứng lƣu lại trong diều lâu hơn. Khi thức ăn và nƣớc có tỉ lệ 1:1 thì đƣợc giữ lại ở diều 5 - 6 giờ. Độ pH trong diều gia cầm là 4,5 - 5,8.

Sau khi ăn từ 1- 2 giờ diều co bóp theo dạng dãy với khoảng cách 15 - 20 phút, sau khi ăn từ 5 - 12 giờ là 10 - 12 phút. Ở diều nhờ men amylaza của nƣớc bọt chuyển xuống, tinh bột đƣợc phân giải thành đƣờng đa rồi một phần chuyển thành đƣờng glucoza. * Tiêu hoá ở dạ dày Dạ dày chia ra: Dạ dày tuyến và dạ dày cơ - Dạ dày tuyến: Cấu tạo từ cơ trơn là dạng ống ngắn, có vách dày, khối lƣợng khoảng từ 3,5 - 6 gam. Vách gồm màng nhầy, cơ và mô liên kết Dịch có chứa chlohydric, pepsin và musin.

Sự tiết dịch diễn ra liên tục, sau khi ăn càng đƣợc tăng cƣờng. Thức ăn không giữ lâu ở dạ dày tuyến, khi đƣợc dịch dạ dày làm ƣớt, thức ăn chuyển xuống dạ dày cơ nhờ nhịp co bóp đều đặn của dạ dày cơ (không quá một lần/phút). 5 - Dạ dày cơ: Cấu tạo từ cơ vân, có dạng hình đĩa hơi bóp ở phía cạnh. Dạ dày cơ không tiết dịch tiêu hóa mà dịch này từ dạ dày tuyến tiết ra chảy vào dạ dày cơ.

Thức ăn đƣợc nghiền nát bằng cơ học, trộn lẫn và tiêu hóa dƣới tác dụng của men dịch dạ dày, enzyme và các vi khuẩn. Acid Chlohydric tác động làm cho các pepton và một phần thành các acid amin. Từ dạ dày cơ, các chất dinh dƣỡng đƣợc truyền vào tá tràng có các men của dịch ruột và tuyến tụy cùng tham gia, môi trƣờng kiềm hóa tạo điều kiện thích hợp cho sự hoạt động của các men phân giả protein và glucid. Sỏi và các dị vật trong dạ dày làm tăng tác động nghiền của vách dạ dày.

Tốt nhất nên cho gà ăn sỏi thạch anh vì không bị phân hủy bởi Acid Chlohydric. * Tiêu hoá ở ruột Ruột non của gia cầm có đầu trên giáp với dạ dày cơ, đầu dƣới giáp với manh tràng. Ruột già của gia cầm không phát triển, nó do trực tràng thô ngắn và hai manh tràng đổ vào đoạn đầu trực tràng tạo thành. Quá trình cơ bản phân tích men từng bƣớc các chất dinh dƣỡng đều đƣợc tiến hành chủ yếu ở ruột non.

Thành ruột cũng có lớp nhung mao nhăn nheo. Các tuyến tiêu hóa phân bố dọc thành niêm mạc ruột. Dịch ruột gà lỏng, đục, kiềm tính, pH = 7,42 với độ đặc 1.0076 và chứa các men proteolyse, amonlitic, lypolitic và enterokinaza. Dịch tuyến tụy - pancreatic - lỏng, không màu, hơi mặn, có phản ứng hơi toan hoặc kiềm (pH = 6 ở gà, pH = 7,2 -7,5 ở gia cầm khác).

Dịch này có men tripsin, carboxi peptidaza, mantaza và lipaza. Trong các chất khô của dịch này có các acid amin, lipid và các chất khoáng CaCl2, NaCl, NaHCO3… Gà một năm tuổi, lúc bình thƣờng tuyến tụy tiết ra 0,4 - 0,8ml/giờ, sau khi 5 - 10 phút lƣợng tiết tăng gấp 3-4 lần, giữ cho đến giờ thứ 3, rồi giảm dần. Thành phần thức ăn có ảnh hƣởng đến quá trình tiết dịch men của tụy: 6 thức ăn giàu protein nâng hoạt tình proteolyse lên 60%, giàu lipid tăng hoạt tính của lypolitic,…. Mật của gia cầm đƣợc tiết liên tục từ túi mật vào đƣờng ruột, lỏng màu sáng hoặc xanh đậm, tính kiềm, pH =7,3 - 8,5.

Mật có vai trò đa dạng trong quá trình tiêu hóa của gia cầm, gây nên nhũ tƣơng mỡ, hoạt hóa các enzym tiêu hóa của dịch tụy, kích thích làm tăng nhu động ruột, tạo điều kiện hấp thu các chất dinh dƣỡng đã đƣợc tiêu hóa, đặc biệt là các acid béo mà chúng tạo thành các hợp chất dễ hòa tan. Mật ngăn cản việc gây nên vết loét trên màng nhầy của dạ dày cơ và có tính diệt khuẩn. Ở ruột gluxit đƣợc phân giải thành các monosaccarit do men amylaza của dịch tụy, một phần của dich ruột. Phần dƣỡng chất không đƣợc hấp thu ở ruột non chuyển xuống manh tràng và van hồi manh tràng của ruột già.

Ruột già không có tuyến tiết dịch tiêu hóa, chỉ có tế bào chén của màng nhầy tiết ra dịch nhầy. Quá trình tiêu hóa trong ruột già phụ thuộc vào enzyme của ruột non đi xuống, các enzyme này chỉ hoạt động ở phần đầu ruột già. Ở đây cũng diễn ra quá trình tiêu hóa nhƣ ở ruột trong ruột non. Trong ruột già còn có hệ vi sinh vật cƣ trú, về số lƣợng và chủng loại giống nhƣ trong dạ cỏ của động vật nhai lại.

Các vi sinh vật này hoạt động chủ yếu ở manh tràng, phân giải cellulose, bột đƣờng, protein. Quá trình tiêu hóa trong ruột già một phần do tác dụng của emzyme ở ruột non đi xuống còn chủ yếu nhờ tác dụng của hệ vi sinh vật. Quá trình tiêu hóa cellulose và tiêu hóa protein tạo ra các acid béo bay hơi và các amino acid sẽ đƣợc hấp thu ở đây. Một số vi khuẩn lại sử dụng một số chất trong ruột già để tổng hợp nên vitamin K, vitamin B12, và phức hợp vitamin B.

Trong ruột già còn có quá trình viên phân, tạo phân (Hoàng Toàn Thắng, Cao Văn, 2005 [11]).