ĐẶT VẤN ĐỀ Ngành chăn nuôi ở Việt Nam là một bộ phận quan trọng cấu thành của nông nghiệp Việt Nam cũng như là một nhân tố quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam. Chăn nuôi Việt Nam có lịch sử từ lâu đời và đóng góp lớn vào cơ cấu kinh tế, xóa đói giảm nghèo cũng như đời sống từ bao năm qua. Hiện nay, theo xu thế của một nền kinh tế đang chuyển đổi, chăn nuôi Việt Nam cũng có những bước đi mới và đạt được một số kết quả nhất định Trong xu thế phát triển kinh tế như hiện nay, đời sống của người dân được nâng lên thì nhu cầu sản phẩm gia cầm chất lượng cao nói chung và gà nói riêng ngày càng lớn. Trong thực tế các giống gà quý hiếm chất lượng cao thường có năng suất thấp, vì vậy khó phát triển thành hàng hóa.
Với khả năng thích ứng cao, chất lượng thịt thơm ngon cũng như đặc trưng cho một nét văn hóa tín ngưỡng, đồng thời giữ gìn sự đa dạng của các giống gà trong nước thì gà Liên Minh nên được quan tâm trong việc bảo tồn và phát triển. Trong các giống gà nội địa, gà Liên Minh là một giống gà nội địa của Việt Nam, đây là giống gà quý hiếm của người dân thôn Liên Minh, xã Trân Châu, huyện đảo Cát Hải, thành phố Hải Phòng. Đây là giống gà có thân to, rất đẹp, ngoại hình rất đặc trưng, thích hợp với nuôi chăn thả, chịu đựng tốt điều kiện thức ăn nghèo dinh dưỡng, khả năng đề kháng rất cao và rất được thị trường ưa chuộng vì lớp mỡ dưới da mỏng, da giòn, thịt gà chắc, dai, có vị ngọt, đậm và mùi thơm đặc trưng; thịt gà Liên Minh đã trở thành đặc sản, có giá trị kinh tế cao. Ngày 16 tháng 01 năm 2018, Bộ NN và PTNT đã ban hành thông tư số 01/2018/TT-BNNPTNT, công bố danh mục giống vật nuôi được sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam, trong đó có giống gà Liên Minh.
Hiện nay giống gà này đã và đang được chọn lọc qua 3 thế hệ. Để cung cấp thông tin năng suất sinh sản 1 của gà Liên Minh thế hệ IV, chúng tôi đã đang tiến hành đề tài “Đánh giá khả năng sinh sản của gà Liên Minh dòng mái thế hệ IV nuôi tại công ty cổ phần khai thác khoáng sản Thiên Thuận Tường tỉnh Quảng Ninh” 1. MỤC TIÊU ĐỀ TÀI Đánh giá khả năng sinh sản của gà Liên Minh dòng mái thế hệ IV So sánh và nhận xét khả năng sinh sản của gà Liên Minh dòng mái thế hệ IV với gà Liên Minh dòng mái thế hệ I. 2 Phần II TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.
GIỚI THIỆU VỀ GÀ LIÊN MINH 2. Nguồn gốc của gà Liên Minh Gà Liên Minh là giống gà quý hiếm của người dân thôn Liên Minh, xã Trân Châu, huyện đảo Cát Hải, thành phố Hải Phòng. Thôn Liên Minh được coi là “đảo của đảo” khi biệt lập với bên ngoài bởi các rặng núi đá cao vút tạo nên một vùng tiểu khí hậu và thổ nhưỡng riêng. Gà Liên Minh cũng được coi là sản phẩm đặc trưng của đảo Cát Bà, là một trong mười tám đặc sản của Hải Phòng được chứng nhận đăng ký nhãn hiệu, đã được chỉ dẫn địa lý.
Ngày 16 tháng 01 năm 2018, Bộ NN và PTNT đã ban hành thông tư số 01/2018/TT-BNNPTNT, công bố danh mục giống vật nuôi được sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam, trong đó có giống gà Liên Minh. Gà có tại thôn Liên Minh từ rất xa xưa. Theo các bậc cao niên trong làng kể lại: xưa kia có một gia đình đến khai hoang lập nghiệp, ngoài các tài sản mang theo, họ còn mang theo một đôi gà để làm giống (một trống và một mái), từ đôi gà đó, đến nay đã sinh sôi, nảy nở thành một quần thể gà. Với điều kiện tự nhiên đặc biệt: là "đảo của đảo" biệt lập với bên ngoài bởi những rặng núi đá cao vút; có tiểu khí hậu, thổ nhưỡng riêng.
đã tạo nên giống gà bản địa thuần chủng mang tên của thôn: Gà Liên Minh. Gà có chân cao, chạy nhanh, lông vàng óng mịn. Gà cao to, con trống nặng tới 5 kg, con mái nặng 2,5 đến 3 kg. Gà Liên Minh có hương vị rất riêng, nổi tiếng bởi thịt mềm, thơm, ngọt, da giòn vàng óng.
Ngoài ra, chủ yếu nuôi gà theo phương thức chăn thả, được thả trên vườn, đồi, núi và có thể kiếm ăn tự do, ngủ trên cây. Đặc điểm ngoại hình của gà Liên Minh - Giống gà Liên Minh có đặc điểm đẹp về ngoại hình và màu sắc lông, da vàng, phẩm chất thịt thơm ngon, lớp mỡ dưới da mỏng, da giòn và dai, thịt có vị ngọt đậm đà, mang hương vị đặc trưng. Gà Liên Minh: (Con trống: bên trái, Con mái: bên phải) - Dáng gà Liên Minh to cao, chân và cổ dài, lông mượt, da vàng óng. - Gà trống có ngoại hình đẹp, màu sắc lông sặc sỡ có thể nặng tới 5kg, gà mái 3kg.
Con mái lông màu vàng nhạt, năng suất trứng thấp chỉ khoảng 75 – 78 quả/mái/năm. - Ngoại hình của gà Liên Minh có một số đặc điểm đặc trưng và khác với các giống gà bản địa. Theo nghiên cứu của Vũ Công Quý và cs, (2016), đặc điểm ngoại hình của gà Liên Minh thể hiện ở bảng sau: 4 Bảng 2. Đặc điểm ngoại hình của gà Liên Minh Giai Trống Mái đoạn Có 2 nhóm màu lông chủ yếu: 01 Nhóm 1: Toàn thân lông màu vàng sáng; da chân, mỏ vàng.
ngày Nhóm 2: Toàn thân lông màu vàng sáng, lưng có đám lông màu tuổi xám; da chân, mỏ vàng. Lông đầu cánh có màu đen, vai Lông toàn thân màu vàng; lông 08 có lông vũ thứ cấp màu vàng đầu cánh và lông đuôi màu đen; tuần đậm, các phần khác trên cơ thể lông vùng tiếp giáp giữa cổ và tuổi trụi lông hoặc vẫn còn ít lông tơ. thân có đốm đen hoặc không. Mỏ, da chân màu vàng.
Mỏ, da chân màu vàng. Toàn thân lông màu cánh gián. Toàn thân màu lông màu Vùng cổ và lưng màu vàng vàng sáng hoặc hơi sẫm. Lông vùng cổ màu vàng hoặc có Lông cánh màu vàng nhạt pha điểm lông xám tro.
20 lẫn màu vàng sẫm, lông đầu cánh Lông đuôi màu đen. tuần và lông đuôi màu xanh sẫm. Da trắng hồng, mào đơn. tuổi Da vàng, gần hậu môn da màu Chân và mỏ có màu vàng sẫm.
hồng đỏ Mào đơn, màu cờ Da chân và mỏ có màu vàng sẫm. Gà Liên Minh 4-6 tuần tuổi Hình 2. Gà Liên Minh 18-20 tuần tuổi 6 2. CƠ SỞ NGHIÊN CỨU KHẢ NĂNG SINH SẢN CỦA GIA CẦM 2.
Khả năng sinh sản của gia cầm Khả năng sinh sản của gia cầm được thể hiện thông qua các tính trạng số lượng như tuổi thành thục sinh dục, năng suất trứng, tỷ lệ đẻ và chất lượng trứng. Đối với các giống gia cầm khác nhau, khả năng sinh sản cũng rất khác nhau. Gia cầm là loài đẻ trứng, con mái thoái hóa buồng trứng bên phải, chỉ còn lại buồng trứng và ống dẫn trứng bên trái tồn tại và phát triển. Âm hộ gắn liền với tử cung và cùng nằm chung lỗ huyệt đảm bảo 3 chức năng chứa phân, nước tiểu và cơ quan sinh dục.
Khi giao phối gai giao cấu của con trống áp sát vào lỗ huyệt của con mái và phóng tinh vào âm hộ. Kích thước và hình dạng buồng trứng phụ thuộc vào loại gia cầm, sự hình thành buồng trứng và tuyến sinh dục xảy ra vào thời kỳ đầu của phát triển phôi; chức năng chủ yếu của buồng trứng là tạo trứng. Quá trình phát triển của tế bào trứng trải qua 3 thời kỳ tăng sinh, sinh trưởng và chín; trong giai đoạn phát triển lúc đầu các tế bào trứng được bao bọc bởi một tầng tế bào, tầng tế bào này phát triển thành nhiều tầng và tiến dần tới bề mặt buồng trứng, cấu tạo này gọi là follicum, bên trong follicum có một khoang hở chứa đầy dịch, bên ngoài Follicum trống rộng như một cái túi; trong thời kì đẻ trứng, nhiều Follicum chín dần làm thay đổi hình dạng buồng trứng trông giống như hình chùm nho. Sau thời kỳ để trứng, buồng trứng trở lại hình dạng ban đầu, các Follicum trứng vỡ ra quả trứng chín chuyển ra ngoài cùng với dịch của Follicum và rơi vào phễu ống dẫn trứng, sự rụng trứng đầu tiên báo hiệu sự thành thục sinh dục.
Buồng trứng có chức năng tạo lòng đỏ, các ống dẫn trứng có chức năng tiết ra lòng trắng đặc, lòng trắng loãng, màng vỏ, vỏ và lớp keo mỡ bao ngoài và vỏ trứng. Thời gian trứng lưu lại trong ống dẫn trứng từ 20 – 24h, tế bào trứng tăng trưởng nhanh, đặc biệt là lòng đỏ. Lòng đỏ được tạo thành trước khi đẻ 9 – 10 ngày, trong 3 – 14 ngày lòng đỏ chiếm 90 – 95% khối lượng tế bào trứng, thành phần chính gồm phôt pho 7 lipit, mỡ trung hòa, các chất khoáng và vitamin; tốc độ sinh trưởng của lòng đỏ không tương quan đến cường độ đẻ trứng. Quá trình hình thành trứng và rụng trứng là một quá trình sinh lý phức tạp do sự điều khiển của hocmon, thời gian từ khi đẻ trứng đến khi rụng trứng tiếp theo kéo dài từ 15 – 75 phút.
Khả năng sinh sản của gà Liên Minh Giống như những giống gà bản địa khác, khả năng sinh sản của gà Liên Minh khá thấp và được theo dõi thông qua các chỉ tiêu bao gồm: tỷ lệ đẻ, số lượng trứng, tỷ lệ trứng có phôi và tỷ lệ trứng nở/ tổng số trứng cho vào ấp,…. Trần Thị Bình Nguyên và cs, (2016) khi nghiên cứu khả năng sinh sản của gà Liên Minh theo phương thức chăn thả bán công nghiệp cho thấy đàn gà Liên Minh thí nghiệm đẻ trứng đầu vào ngày thứ 152 (khoảng 22 tuần tuổi), đạt tỷ lệ đẻ trứng xấp xỉ 5% ở khoảng tuần thứ 25, tỷ lệ đẻ trứng đạt 22% vào tuần thứ 28 và tỷ lệ đẻ đạt đỉnh cao nhất (49,07%) vào tuần thứ 32. Khối lượng trứng trung bình ở tuần thứ 32 là 46,34 g và tổng số trứng cộng dồn của mỗi mái đến tuần thứ 60 trung bình là 70,6 quả. Tỷ lệ trứng có phôi là 91%, tuy nhiên, tỷ lệ nở/tổng trứng vào ấp là 70,53% tương đối thấp so với các kết quả nghiên cứu trên các giống gà bản địa khác.
Một số yếu tố ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của gia cầm Khả năng sinh sản của gia cầm phụ thuộc vào hai yếu tố chủ yếu là yếu tố di truyền và ngoại cảnh. Yếu tố di truyền về khả năng sinh sản cũng phức tạp.