Đặt vấn đề Trong quá trình hội nhập kinh tế thế giới, nền kinh tế Việt Nam đã có những bước phát triển đáng kể và đạt được nhiều thành tựu to lớn, thúc đẩy sự phát triển của đất nước và cải thiện, nâng cao mức sống của nhân dân. Vì vậy, nhu cầu của người dân đối với các sản phẩm chất lượng cao, đặc biệt là nhu cầu về thực phẩm không chỉ ở số lượng mà còn ở chất lượng. Do sự đóng góp to lớn của các nhà khoa học trong nghiên cứu, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật về giống, công nghệ chăn nuôi, thuốc thú y, thức ăn chăn nuôi và cải tiến về tổ chức quản lý nên chăn nuôi lợn nước ta những năm gần đây không ngừng phát triển. Tuy nhiên, các giống lợn dùng để chăn nuôi có năng suất cao, chất lượng sản phẩm tốt.
Mặt khác, những năm gần đây, do tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp, giá thức ăn chăn nuôi tăng cao, chăn nuôi lợn đang gặp khó khăn chưa từng có. Một trong những hạn chế của ngành chăn nuôi lợn nước ta hiện nay là do tỷ lệ đẻ thấp. suất, tỷ lệ thịt nạc cao và các nguyên nhân khác, năng suất sinh sản của giống lợn. Kể từ đó, bước tiếp theo trong chiến lược chăn nuôi trước đây của Việt Nam là tăng số lượng đầu lợn, tăng năng suất và chất lượng sản phẩm bằng cách tăng tỷ lệ sử dụng máu ngoại cho lợn nội.
Các giống lợn cao sản nhập về chủ yếu là Landrace, Yorkshire, Pietran, Duroc tạo con lai 2 máu, 3 máu đặc biệt con lai 2 F1 (Landrace x Yorkshire) có năng suất sinh sản, sinh trưởng tốt. Đón đầu xu hướng, công ty cổ phần chăn nuôi Greenfeed đã đưa vào sản xuất dòng lợn nái GF24 phối với dòng đực GF337 đem lại năng suất và chất lượng con lai thương phẩm chất lượng cao. Lai tạo có ý nghĩa to lớn đối với việc nâng cao sức sản xuất và hiệu quả sản xuất của vật nuôi. Con lai kết hợp ưu điểm của các giống đưa ra và tận 2 dụng ưu thế lai của công thức lai.
Vì vậy, trong chăn nuôi công nghiệp hóa, việc xác định công thức lai ưu việt phù hợp với điều kiện chăn nuôi ở các vùng là vô cùng cần thiết. Xuất phát từ xu thế hiện nay và thực tế đời sống, tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá khả năng sinh sản của lợn nái GF24 với dòng đực GF337 tại trại Linkfarm Hòa Bình”. Mục đích - yêu cầu 1. Mục đích - Đánh giá năng suất sinh sản của lợn nái GF24 tại trại Greenfeed Hòa Bình thuộc công ty cổ phần thức ăn chăn nuôi Greenfeed.
Từ đó đưa ra những khuyến cáo về so sánh và nhận xét về phẩm giống. - Đánh giá tình hình dịch bệnh trên đàn lợn nái nuôi tại trại. Yêu cầu - Yêu cầu thu thập đầy đủ và chính xác các dữ liệu điều tra liên quan đến năng suất sinh sản của lợn nái GF24 của công ty cổ phần chăn nuôi Greenfeed. - Tiến hành theo dõi chính xác các số liệu trong thời gian thực hiện khóa luận tại trại Linkfarm Hòa Bình.
3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học - 50 lợn nái GF24 phối với lợn đực Pietrain và đàn lợn con theo mẹ của tổ hợp lai này dòng nái GF24 - Số lượng: 50 nái GF24 2. Sự thụ tinh Sự thụ tinh là sự kết hợp giữa tế bào tinh trùng và tế bào trứng để tạo thành hợp tử, sau đó hợp tử phát triển thành phôi thai và thành một cơ thể hoàn thiện. Trong cơ thể lợn cái, trứng bắt đầu rụng sau khoảng 20 - 30 giờ khi có biểu hiện chịu đực và trứng được phóng vào ống dẫn trứng.
Trong ống dẫn trứng, chúng sớm được thụ tinh (1/3 phía trên ống dẫn trứng) và phát triển thành hợp tử trước khi chúng được vận chuyển đến sừng tử cung để làm tổ. Tế bào trứng được cấu tạo và bao bọc bởi ba lớp màng đó là: + Màng phóng xạ: Màng này bao bọc phía ngoài cùng, có tác dụng bảo vệ trứng khỏi các tác động cơ học. Tinh trùng của tất cả các loài gia súc đều có thể phá vỡ được lớp màng phóng xạ này, bởi lẽ đó mà ta có thể pha thêm tinh dịch của loài khác vào để làm tăng hiệu quả phá màng. + Màng trong suốt: Màng này nằm phía trong màng phóng xạ, chỉ có tinh trùng của loài đó mới có thể xuyên qua màng này được, vì nó có enzyme đặc hiệu, đặc trưng cho loài.
+ Màng nguyên sinh chất: Là lớp màng trong cùng của tế bào trứng, trên màng có những hố lõm để đầu tinh trùng dính vào, chỉ có tinh trùng khỏe nhất mới có cơ hội tiến vào và kết hợp với nhân của tế bào trứng. Tất cả các tinh trùng chết trong quá trình phá hai lớp màng sẽ là dinh dưỡng ban đầu cho hợp tử phát triển. Chu kỳ động dục và cơ chế điều hòa động dục ở lợn nái 2. Chu kỳ động dục Từ lúc bắt đầu thành thục sinh dục, chu kỳ động dục của lợn nái bắt đầu và diễn ra liên tục cho đến khi tuổi già làm nó suy yếu hoàn toàn.
Chu kỳ này tạo ra một tập hợp các tình huống cơ bản để sinh sản thành công, chẳng hạn như giao phối, thụ tinh và sự phát triển của bào thai. Lặp đi lặp lại nhiều lần, hoạt động sinh dục của lợn nái được gọi là chu kỳ động dục, trong đó cơ quan sinh dục lợn cái trải qua những thay đổi bao gồm xung huyết âm hộ, âm đạo và tử cung. Sự trưởng thành và rụng trứng của tế bào trứng xảy ra bên trong buồng trứng, thời gian được tính từ lần rụng trứng trước đến lần rụng trứng tiếp theo. Theo Vũ Trọng Hốt và cs (2000) [18], chu kỳ sinh sản này kéo dài khoảng 18 - 23 ngày, thường là 21 ngày và được kiểm soát bởi một loại hormone từ tuyến yên trước.
Theo chu kỳ, hormone này làm cho trứng trưởng thành và rụng, dẫn đến hoạt động của tuyến sinh dục tăng lên. Quản lý hiệu quả chu kỳ động dục có nhiều lợi ích chăn nuôi khác nhau. Bằng cách phát hiện kịp thời hiện tượng động dục và rụng trứng, ta có thể cải thiện tỷ lệ thụ tinh, góp phần tăng cao hiệu suất trong chăn nuôi. Đóng góp vào việc phòng tránh hiện tượng vô sinh, mỗi chu kỳ động dục của lợn nái được phân thành 4 giai đoạn: giai đoạn trước động dục, giai đoạn động dục, giai đoạn sau động dục và giai đoạn yên tĩnh.
Giai đoạn trước động dục Trong khoảng thời gian 24 - 48 giờ, những thay đổi bất thường xảy ra trong đường sinh dục khi noãn phát triển và trồi lên khỏi bề mặt buồng trứng, dẫn đến sự gia tăng tiết estrogen. Do ảnh hưởng của hormone này, các cơ quan sinh dục trải qua những thay đổi bao gồm tăng sinh thành tế bào trong ống dẫn trứng với nhiều lông nhung, đường sinh dục bị tắc nghẽn, tiết nhiều 5 chất nhờn và âm đạo. Giữa cổ tử cung mở và dịch tiết sinh dục quá mức, bộ phận sinh dục phù nề và chảy nhiều chất nhầy trong đường sinh dục. Con vật tỏ ra chán ăn và tìm cách nghỉ ngơi trong khi thỉnh thoảng la hét và thậm chí nhảy lên lưng những con khác.
Trong khi đó, bên trong buồng trứng, các nang noãn phát triển và cuối cùng nổi lên trên bề mặt buồng trứng. Giai đoạn động dục Giai đoạn này kéo dài 2 - 3 ngày. Có những thay đổi sinh lý trong thời kỳ này, rõ ràng hơn so với thời kỳ động dục. Bộ phận sinh dục ngoài phù nề, xung huyết niêm mạc, âm đạo tiết dịch nhầy trong suốt, con vật ăn uống giảm rõ rệt, chạy nhảy, kêu to, đứng ngơ ngác, để con vật khác nhảy lên lưng, đái rắt, thích gần con đực, có tư thế giao phối: chân mở, đuôi cong về một bên, lúc này từ buồng trứng xuất hiện một noãn trưởng thành.
Khoảng 2 giờ sau con đực bắt đầu rụng trứng, thời gian rụng trứng kéo dài 10 - 15 giờ. Vì vậy, nên phối giống lợn 2 lần để đạt hiệu quả thụ thai cao hơn. Trứng sau khi được thụ tinh sẽ bước vào thời kỳ mang thai, nếu không được thụ tinh thì sẽ bước vào giai đoạn động dục muộn. Động dục muộn thường kéo dài 3 - 4 ngày, thể vàng hình thành, progesteron tiết ra ức chế vùng dưới đồi dẫn đến ức chế tuyến yên, giảm tiết oestrogen, do đó làm giảm hưng phấn thần kinh.
Giai đoạn sau động dục Động dục muộn Thường kéo dài 3 - 4 ngày, thể vàng hình thành, progesteron tiết ra ức chế vùng dưới đồi dẫn đến ức chế tuyến yên, giảm tiết oestrogen, do đó làm giảm hưng phấn thần kinh. 6 Giai đoạn yên tĩnh Thông thường, nó bắt đầu vào ngày thứ 4 sau khi rụng trứng, vô sinh và kết thúc khi thể vàng bị phá hủy, thời kỳ này kéo dài 10 - 12 ngày mà không có hoạt động tình dục. Giai đoạn này đóng vai trò quan trọng trong việc phục hồi cấu trúc, chức năng và năng lượng cho chu kỳ tiếp theo. Trong quá trình chăn nuôi, việc quan tâm đến chu kỳ động dục là cần thiết để xác định thời điểm phối tinh phù hợp.
Mục tiêu của quá trình thụ tinh là để đảm bảo gặp gỡ giữa trứng và tinh trùng xảy ra tại khoảng 1/3 phía trên ống dẫn trứng. Đối với điều này, cần phải biết tuổi thọ trung bình của trứng và tinh trùng trong đường sinh sản nái. 3 - 4 giờ sau khi thụ tinh, tinh trùng mới đến 1/3 trên của ống dẫn trứng, nơi nó tồn tại trong 30 giờ nhưng chỉ có thể được thụ tinh trong 15 giờ đầu tiên. Đối với lợn nái, quá trình rụng trứng bắt đầu sau 2 giờ kể từ khi lợn nái mang thai, khoảng 18 - 20 trứng rụng, trứng không rụng đồng loạt mà rụng lẻ tẻ kéo dài 10 - 15 giờ.
Trứng sống 12 giờ sau khi rụng, khả năng thụ thai tốt nhất là 10 giờ đầu. Nếu phối giống một lần, phối giống trong khoảng thời gian từ 24 - 30 giờ sau khi lợn bắt đầu chịu đực. Nếu phối giống 2 lần thì lần 1 từ 15 - 20 giờ, lần 2 từ 24 - 36 giờ kể từ khi lợn bắt đầu chịu đực. Nếu phối sớm quá hoặc là muộn quá đều làm ảnh hưởng đến tỷ lệ thụ thai.
Cơ chế điều hòa động dục Các yếu tố môi trường bên ngoài như ánh sáng, nhiệt độ, âm thanh, mùi của con đực có tác động đến vùng dưới đồi của não (hypothalamus), kích thích vùng này để giải phóng hormone kích dục tác động lên tuyến yên.