Khoá luận tốt nghiệp đánh giá hoạt động của fintech tại việt nam đề xuất hoàn thiện pháp lý và thách thức với ngân hàng truyền thống

Hoạt động Fintech tại Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0. 92 trang · Trường Đại Học Luật Hà Nội · 2023.

• Tác giả: Nguyễn Chu Hoài Anh
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Văn Cương
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Kinh Tế
• Đề tài: Đánh Giá Hoạt Động Của Fintech Tại Việt Nam - Đề Xuất Hoàn Thiện Pháp Lý Và Thách Thức Với Ngân Hàng Truyền Thống
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT VỀ FINTECH VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ PHÁP LÝ VỀ FINTECH Ở VIỆT NAM
• 1.1. Những vấn đề chung về Fintech
• 1.2. Những vấn đề pháp lý về Fintech tại Việt Nam
• 1.2.1. Các chủ trƣơng, chính sách của Nhà nƣớc chi phối đến hoạt động của các công ty Fintech
• 1.2.2. Các văn bản quy phạm pháp luật nền tảng điều chỉnh hoạt động của Fintech
• 1.2.3. Các văn bản quy phạm pháp luật chuyên ngành điều chỉnh hoạt động của Fintech
• 1.2.4. Những đánh giá đối với các quy định liên quan đến hoạt động của Fintech ở Việt Nam hiện nay
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN HOẠT ĐỘNG CỦA FINTECH Ở VIỆT NAM HIỆN NAY VÀ THÁCH THỨC ĐỐI VỚI NGÂN HÀNG TRUYỀN THỐNG
• 2.1. Thực tiễn hoạt động Fintech tại Việt Nam hiện nay
• 2.1.1. Thực tiễn hoạt động của Fintech trong một số lĩnh vực chính
• 2.1.2. Thực tiễn hoạt động của Fintech trong tổng quan hệ sinh thái
• 2.2. Những thách thức Fintech đặt ra đối với ngân hàng truyền thống
• 2.2.1. Dịch vụ tiện lợi, nhanh chóng và tiết kiệm của Fintech
• 2.2.2. Khả năng phân tích ƣu việt thói quen và hành vi khách hàng của Fintech
• 2.2.3. Khả năng cung cấp dịch vụ đa dạng của Fintech
• 2.2.4. Khả năng đơn giản hóa mạng lƣới hoạt động của Fintech
• 2.2.5. Khả năng gây ra rủi ro chiến lƣợc đối với NHTT của Fintech
• 3. CHƯƠNG 3: NHỮNG CĂN CỨ VÀ CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KHUNG PHÁP LÝ VỀ HOẠT ĐỘNG CỦA FINTECH TẠI VIỆT NAM
• 3.1. Những căn cứ đề xây dựng và hoàn thiện khung pháp lý về hoạt động của Fintech ở Việt Nam
• 3.1.1. Căn cứ vào đặc điểm Fintech trong lĩnh vực tài chính ngân hàng
• 3.1.2. Căn cứ vào chủ trƣơng, đƣờng lối, chính sách phát triển của Đảng và Nhà nƣớc đối với hoạt động của Fintech trong lĩnh vực tài chính ngân hàng
• 3.1.3. Căn cứ vào thực trạng các quy định của pháp luật hiện hành đối với hoạt động của Fintech trong lĩnh vực tài chính ngân hàng
• 3.2. Các giải pháp xây dựng và hoàn thiện khung pháp lý về hoạt động của Fintech ở Việt Nam
• 3.2.1. Quy định đối với việc hoàn thiện cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong hoạt động công nghệ tài chính trong lĩnh vực ngân hàng
• 3.2.2. Quy định về hoạt động thanh toán điện tử
• 3.2.3. Quy định về hoạt động gọi vốn cộng đồng
• 3.2.4. Quy định về hoạt động cho vay ngang hàng
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1: NHỮNG ĐỔI MỚI VỀ MẶT SẢN PHẨM VÀ HÌNH THỨC KINH DOANH TRONG CÁC CÔNG TY FINTECH
• PHỤ LỤC 2: NHỮNG CÔNG NGHỆ ĐƢỢC SỬ DỤNG TRONG FINTECH
• PHỤ LỤC 3: MỘT SỐ TIÊU CHÍ CƠ BẢN CỦA CÁC TCTD

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Hoạt Động Fintech Tại Việt Nam Cơ Hội Và Thách Thức

Hoạt động Fintech tại Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0. Sự chuyển mình này không chỉ mang lại cơ hội cho các doanh nghiệp mà còn đặt ra nhiều thách thức cho hệ thống tài chính truyền thống. Các công ty Fintech đang tận dụng công nghệ để cung cấp dịch vụ tài chính nhanh chóng và hiệu quả hơn. Tuy nhiên, sự phát triển này cũng đi kèm với những rủi ro về bảo mật và pháp lý.

1.1. Đặc Điểm Của Fintech Tại Việt Nam

Fintech tại Việt Nam có những đặc điểm nổi bật như sự đa dạng trong các dịch vụ tài chính, từ cho vay ngang hàng đến gọi vốn cộng đồng. Các công ty Fintech đang sử dụng công nghệ mới như blockchain và big data để cải thiện trải nghiệm khách hàng và tối ưu hóa quy trình.

1.2. Vai Trò Của Fintech Trong Kinh Tế Việt Nam

Fintech đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao hiệu quả của hệ thống tài chính. Nó giúp tăng cường khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính cho người dân, đặc biệt là ở những vùng nông thôn và khu vực chưa phát triển.

II. Những Thách Thức Pháp Lý Đối Với Hoạt Động Fintech Tại Việt Nam

Mặc dù hoạt động fintech đang phát triển, nhưng vẫn còn nhiều thách thức pháp lý cần được giải quyết. Các quy định hiện hành chưa theo kịp sự phát triển nhanh chóng của công nghệ, dẫn đến những lỗ hổng trong quản lý và giám sát. Điều này có thể gây ra rủi ro cho cả người tiêu dùng và các công ty Fintech.

2.1. Thiếu Khung Pháp Lý Rõ Ràng

Khung pháp lý hiện tại chưa đủ rõ ràng để điều chỉnh các hoạt động của Fintech. Điều này dẫn đến sự không chắc chắn cho các nhà đầu tư và doanh nghiệp, làm giảm khả năng phát triển của ngành.

2.2. Rủi Ro Bảo Mật Thông Tin

Sự gia tăng của các dịch vụ Fintech cũng đồng nghĩa với việc gia tăng rủi ro về bảo mật thông tin. Các công ty cần phải đầu tư nhiều hơn vào công nghệ bảo mật để bảo vệ dữ liệu của khách hàng.

III. Giải Pháp Hoàn Thiện Khung Pháp Lý Cho Fintech Tại Việt Nam

Để thúc đẩy sự phát triển của Fintech tại Việt Nam, cần có những giải pháp pháp lý phù hợp. Việc xây dựng một khung pháp lý rõ ràng và linh hoạt sẽ giúp các công ty Fintech hoạt động hiệu quả hơn và bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng.

3.1. Xây Dựng Khung Pháp Lý Linh Hoạt

Cần thiết lập một khung pháp lý linh hoạt, cho phép các công ty Fintech thử nghiệm các mô hình kinh doanh mới mà không gặp phải rào cản pháp lý quá lớn.

3.2. Tăng Cường Hợp Tác Giữa Ngân Hàng Và Fintech

Hợp tác giữa các ngân hàng truyền thống và các công ty Fintech sẽ giúp tạo ra một hệ sinh thái tài chính mạnh mẽ hơn, đồng thời giảm thiểu rủi ro cho cả hai bên.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Fintech Tại Việt Nam Kết Quả Nghiên Cứu

Nghiên cứu cho thấy rằng Fintech đã có những tác động tích cực đến nền kinh tế Việt Nam. Các dịch vụ Fintech không chỉ giúp tiết kiệm thời gian và chi phí cho người tiêu dùng mà còn thúc đẩy sự phát triển của các doanh nghiệp nhỏ và vừa.

4.1. Tác Động Đến Người Tiêu Dùng

Người tiêu dùng đã có thể tiếp cận các dịch vụ tài chính một cách dễ dàng hơn thông qua các ứng dụng Fintech, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống.

4.2. Tác Động Đến Doanh Nghiệp

Các doanh nghiệp nhỏ và vừa đã có cơ hội tiếp cận nguồn vốn dễ dàng hơn thông qua các nền tảng Fintech, giúp họ phát triển và mở rộng quy mô.

V. Kết Luận Tương Lai Của Fintech Tại Việt Nam

Tương lai của Fintech tại Việt Nam rất hứa hẹn, nhưng cũng đầy thách thức. Cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý và các công ty Fintech để xây dựng một môi trường pháp lý thuận lợi cho sự phát triển bền vững.

5.1. Triển Vọng Phát Triển

Với sự hỗ trợ từ chính phủ và sự phát triển của công nghệ, Fintech có thể trở thành một phần quan trọng trong hệ thống tài chính Việt Nam.

5.2. Đề Xuất Chính Sách

Cần có các chính sách khuyến khích đầu tư vào Fintech, đồng thời bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng và đảm bảo an toàn thông tin.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư (CMCN 4.0) phát triển mạnh mẽ, hệ thống tài chính toàn cầu đã có những bước chuyển biến sâu sắc về cả phương thức quản trị và mô hình cung ứng dịch vụ. Tại Việt Nam, chủ trương tiếp cận CMCN 4.0 và chuyển đổi số ngành tài chính - ngân hàng đã được cụ thể hóa thông qua Chỉ thị số 16/CT-TTg ngày 04/5/2017 của Thủ tướng Chính phủ và Định hướng nghiên cứu khoa học và công nghệ ngành Tài chính giai đoạn 2022 – 2024. Sự phát triển của công nghệ tài chính (Fintech) mang lại các giải pháp giao dịch thông minh, tối ưu hóa chi phí và thúc đẩy tài chính toàn diện, song cũng làm phát sinh nhiều rủi ro về an ninh mạng, bảo mật dữ liệu, lừa đảo công nghệ cao và tranh chấp dân sự. Thực tiễn này đặt ra yêu cầu cấp bách phải hoàn thiện khuôn khổ pháp lý điều chỉnh hoạt động của các tổ chức Fintech, đồng thời đánh giá tác động cạnh tranh đối với hệ thống ngân hàng truyền thống (NHTT).

Khóa luận xác định các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể như sau:

1. Làm rõ các vấn đề lý luận cơ bản về Fintech, các nhân tố thúc đẩy hình thành và vai trò của Fintech đối với phát triển kinh tế - xã hội.
2. Phân tích, đánh giá hệ thống chính sách, văn bản quy phạm pháp luật nền tảng và chuyên ngành điều chỉnh hoạt động Fintech tại Việt Nam.
3. Khảo sát thực tiễn hoạt động của Fintech tại Việt Nam giai đoạn 2016 – 2023 trong các phân khúc trọng yếu (thanh toán điện tử, gọi vốn cộng đồng, cho vay ngang hàng) và phân tích các thách thức mà Fintech đặt ra cho ngân hàng truyền thống.
4. Xác định các căn cứ thực tiễn, định hướng chính sách và đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện khung pháp lý điều chỉnh hoạt động của Fintech tại Việt Nam.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài bao gồm:

• Đối tượng nghiên cứu: Những vấn đề lý luận và thực tiễn về hoạt động của Fintech; hệ thống quy định pháp luật điều chỉnh hoạt động Fintech trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng; thực tiễn áp dụng pháp luật và mối quan hệ đối chiếu, tương quan cạnh tranh giữa Fintech với ngân hàng truyền thống.
• Phạm vi không gian và địa bàn: Nghiên cứu hoạt động của các công ty Fintech, ngân hàng thương mại và hệ thống pháp luật điều chỉnh trên lãnh thổ Việt Nam, có liên hệ so sánh với kinh nghiệm quốc tế (Anh, Trung Quốc, Singapore...).
• Phạm vi thời gian: Tập trung phân tích, đánh giá số liệu thực tiễn và văn bản pháp luật giai đoạn từ năm 2016 đến năm 2023; xây dựng đề xuất hoàn thiện pháp luật cho giai đoạn tiếp theo.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng nghiên cứu dựa trên các khái niệm học thuật và khung pháp lý thực định:

• Khung lý thuyết và khái niệm: Tiếp cận định nghĩa Fintech từ các tổ chức và học giả quốc tế như Ban Ổn định Tài chính (FSB, 2017), Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF, 2018), Patrick Schueffel (2016), Dorfleitner và cộng sự (2017). Đề tài tiếp cận Fintech dưới góc độ là các định chế trung gian tài chính ứng dụng công nghệ hiện đại. Về cấu trúc, khóa luận vận dụng mô hình đổi mới nội tại của Bernardo Nicoletti (2017) (sản phẩm, quy trình, tổ chức, mô hình kinh doanh) và mô hình hệ sinh thái Fintech 5 thành phần của In Lee & Shin Yong Jea (2018) cùng báo cáo phân tích của Ernst & Young (EY, 2016).
• Khung pháp lý điều chỉnh:
  • Chủ trương, chính sách: Nghị quyết số 52-NQ/TW của Bộ Chính trị; Nghị quyết số 50/NQ-CP; Chỉ thị số 01/CT-TTg; Quyết định số 749/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình Chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 100/NQ-CP về xây dựng Nghị định Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox); Quyết định số 1813/QĐ-TTg về phát triển thanh toán không dùng tiền mặt; Quyết định số 316/QĐ-TTg về thí điểm Mobile-Money.
  • Hệ thống pháp luật nền tảng và chuyên ngành: Hiến pháp 2013 (Điều 33); Luật Doanh nghiệp 2020; Luật Thương mại 2005; Luật Đầu tư; Luật Viễn thông 2009; Luật Công nghệ thông tin 2006; Luật An ninh mạng 2018; Luật Giao dịch điện tử 2005; Luật Sở hữu trí tuệ; Bộ luật Dân sự 2015; Luật Ngân hàng Nhà nước 2010; Luật Các tổ chức tín dụng 2010 (sửa đổi, bổ sung 2017); Luật Chứng khoán 2019; Nghị định 101/2012/NĐ-CP và Nghị định 80/2016/NĐ-CP về thanh toán không dùng tiền mặt; Nghị định 52/2013/NĐ-CP về thương mại điện tử; Thông tư số 39/2014/TT-NHNN; Thông tư số 09/2020/TT-NHNN; Thông tư số 47/2014/TT-BCT.

Phương pháp nghiên cứu được triển khai bao gồm: phương pháp tổng hợp, phân tích quy phạm pháp luật, phương pháp so sánh luật học, phương pháp nghiên cứu tình huống thực tế, xử lý số liệu thống kê và phương pháp suy luận logic.

Nguồn dữ liệu của đề tài được trích xuất từ các báo cáo khảo sát chính thức của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN), số liệu thống kê của Fintech News, báo cáo ngành của MBBank (2021), Trung tâm Tài chính Thay thế Cambridge (CCAF), tài liệu nghiên cứu của Ngân hàng Thế giới (World Bank) và các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Khái quát về Fintech và những vấn đề pháp lý về Fintech ở Việt Nam

Chương 1 hệ thống hóa các vấn đề lý luận về Fintech, chỉ ra 6 nhân tố tác động đến sự hình thành của ngành: (1) khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008 làm suy giảm niềm tin vào NHTT; (2) sự xuất hiện của các quy định pháp luật mang tính hỗ trợ; (3) sự thay đổi trong kỳ vọng trải nghiệm của khách hàng; (4) rào cản gia nhập thị trường thấp nhờ điện toán đám mây và API cùng sự bùng nổ vốn đầu tư mạo hiểm (vốn đầu tư cho startup Việt Nam năm 2021 đạt kỷ lục 1,4 tỷ USD; năm 2022 đầu tư Fintech toàn cầu tăng 270%); (5) sự phát triển của công nghệ mới (AI, Blockchain, Big Data, IoT); và (6) các chính sách khuyến khích đổi mới sáng tạo từ Chính phủ.

Thị trường Fintech Việt Nam được xác định mang các đặc trưng của nền kinh tế đang phát triển: quy mô kinh tế Internet đạt 21 tỷ USD (xếp hạng 14/50 châu Á, thứ 70 toàn cầu, vị trí 51 về trung tâm Fintech); số lượng công ty tăng gấp 5 lần từ khoảng 40 công ty (cuối năm 2016) lên khoảng 200 công ty (cuối năm 2020); giá trị giao dịch tăng từ 4,4 tỷ USD (2017) lên gần 9 tỷ USD (2020). Dịch vụ thanh toán chiếm tỷ trọng lớn nhất với 33%.

Về quy mô và giai đoạn phát triển, tác giả tổng hợp số liệu khảo sát của NHNN năm 2019 về tình trạng của các doanh nghiệp Fintech tại Việt Nam như sau:

Giai đoạn phát triển của doanh nghiệp Fintech	Tỷ lệ phần trăm (%)
Khởi động kinh doanh, chưa đạt điểm hòa vốn	44,20%
Ra mắt sản phẩm khả thi tối thiểu (MVP), có doanh thu 6 tháng gần nhất	26,40%
Đã đạt đến giai đoạn hòa vốn	11,76%
Đã đạt được lợi nhuận	8,82%
Đang phát triển mô hình kinh doanh	5,88%
Đang chứng minh ý tưởng, chưa có doanh thu	2,94%

Đánh giá khung pháp lý hiện hành, chương này chỉ ra tình trạng thiếu hụt quy định chuyên biệt:

• Thanh toán điện tử: Được quản lý tương đối đầy đủ qua Luật NHNN 2010, Nghị định 101/2012/NĐ-CP, Nghị định 80/2016/NĐ-CP và Thông tư 39/2014/TT-NHNN dưới danh nghĩa tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán (TGTT). Yêu cầu điều kiện cấp phép bao gồm vốn pháp định tối thiểu 50 tỷ đồng, phương án kinh doanh, cơ sở kỹ thuật và nhân sự quản lý (tương đồng với Quy tắc quản lý dịch vụ thanh toán PSL của Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc - PBOC).
• Gọi vốn cộng đồng (GVCĐ): Đang tồn tại khoảng trống pháp lý lớn. Hoạt động này không thuộc phạm vi môi giới thương mại theo Luật Thương mại 2005, không đáp ứng điều kiện website thương mại điện tử theo Nghị định 52/2013/NĐ-CP và Thông tư 47/2014/TT-BCT (ngoại trừ mô hình kết hợp bán hàng như Comicola). Mô hình góp vốn cổ phần (equity-based) gặp rào cản nghiêm ngặt từ Luật Chứng khoán 2019 khi quy định chào bán chứng khoán ra công chúng đòi hỏi mức vốn điều lệ từ 30 tỷ đồng trở lên và phải có lãi 2 năm liên tục (Điều 15), trong khi quy định về chào bán riêng lẻ và khái niệm "nhà đầu tư không xác định" tại Điều 4 còn thiếu rõ ràng.
• Cho vay ngang hàng (CVNH): Luật Các TCTD năm 2010 (sửa đổi 2017) không ghi nhận CVNH là hoạt động cấp tín dụng. Doanh nghiệp chỉ có thể đăng ký ngành nghề tư vấn tài chính, CNTT. Giao dịch giữa người vay và người cho vay chịu sự điều chỉnh của Bộ luật Dân sự 2015 dưới dạng hợp đồng vay tài sản. Cơ quan quản lý áp dụng cách tiếp cận "Đợi và xem" (Wait and See), tiềm ẩn rủi ro lừa đảo, biến tướng tín dụng đen và mất an toàn hệ thống tương tự bài học khủng hoảng P2P tại Trung Quốc.

Chương 2: Thực tiễn hoạt động của Fintech ở Việt Nam hiện nay và thách thức đối với ngân hàng truyền thống

Chương 2 phân tích chi tiết thực trạng vận hành của 3 phân khúc chính trên thị trường:

1. Lĩnh vực thanh toán điện tử: Tính đến ngày 05/10/2022, NHNN đã cấp phép cho 48 tổ chức không phải ngân hàng cung ứng dịch vụ TGTT. Đến đầu năm 2023, toàn thị trường có 120 triệu ví điện tử (47 triệu ví đã kích hoạt, 29 triệu ví đang hoạt động), số dư duy trì trên 3.300 tỷ đồng, tổng giá trị giao dịch đến hết quý 3/2022 đạt khoảng 937.000 tỷ đồng. Trong 11 tháng đầu năm 2022, thanh toán không dùng tiền mặt tăng 85,6% về số lượng và 31,39% về giá trị so với cùng kỳ 2021; kênh di động tăng 116,1% về số lượng và 92,3% về giá trị; phương thức QR Code tăng trưởng cao nhất với 182,5% về số lượng và 210,6% về giá trị; trong khi kênh ATM chỉ tăng 13,28% về số lượng và 14,04% về giá trị.
2. Lĩnh vực gọi vốn cộng đồng (GVCĐ): Xuất hiện từ năm 2013 với sàn ig9.vn (thực hiện 40 dự án quy mô 7 – 15 triệu đồng/dự án trước khi dừng hoạt động), tiếp nối bởi Comicola (2014), FirstStep (2015-2016), Betado, Fundstart và các nền tảng như FundingVN, Gopickup. Theo báo cáo của MBBank (2021), đến năm 2020 chỉ có 5/115 công ty Fintech hoạt động trong mảng GVCĐ (chiếm 4,5%), phản ánh thị trường còn ở mức sơ khai và gặp nhiều rào cản do thói quen đầu tư mạo hiểm của người dân còn thấp.
3. Lĩnh vực cho vay ngang hàng (CVNH): Khởi nguồn từ năm 2016 với huydong.vn, sau đó phát triển với các công ty như Tima, Trust Circle, Vay mượn, Lendmo, Wecash, InterLoan, SHA, Mobivi. Quy mô thị trường CVNH Việt Nam chiếm 1,6% khối lượng giao dịch của khu vực Đông Nam Á (theo CCAF 2018). Thống kê sơ bộ của NHNN cho thấy có khoảng 100 công ty CVNH đang hoạt động hoặc thử nghiệm.

Từ thực tiễn trên, tác giả làm rõ 5 thách thức lớn mà Fintech đặt ra đối với ngân hàng truyền thống (NHTT):

• Dịch vụ tiện lợi, nhanh chóng và tiết kiệm: Fintech cung cấp quy trình giao dịch trực tuyến tối giản, giảm thiểu thủ tục giấy tờ và chi phí giao dịch.
• Khả năng phân tích ưu việt thói quen và hành vi khách hàng: Ứng dụng Big Data và AI giúp Fintech cá nhân hóa sản phẩm tài chính và chấm điểm tín dụng linh hoạt.
• Khả năng cung cấp dịch vụ đa dạng: Tích hợp hệ sinh thái số đáp ứng mọi nhu cầu từ thanh toán hóa đơn, mua sắm đến đầu tư tài chính.
• Khả năng đơn giản hóa mạng lưới hoạt động: Mô hình vận hành phi chi nhánh giúp giảm chi phí cố định so với hệ thống phòng giao dịch cồng kềnh của NHTT.
• Rủi ro chiến lược đối với NHTT: Gây áp lực mất thị phần dịch vụ bán lẻ và buộc các ngân hàng phải chuyển đổi số hoặc chấp nhận hợp tác chia sẻ doanh thu.

Chương 3: Những căn cứ và các giải pháp hoàn thiện khung pháp lý về hoạt động của Fintech tại Việt Nam

Chương 3 xác lập hệ thống căn cứ xây dựng pháp luật dựa trên: đặc điểm kỹ thuật - nghiệp vụ của Fintech; đường lối, chủ trương chuyển đổi số của Đảng và Nhà nước; và thực trạng bất cập của các văn bản pháp luật hiện hành. Trên cơ sở đó, tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp:

1. Hoàn thiện cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox): Đẩy nhanh tiến độ ban hành Nghị định về Sandbox trong lĩnh vực ngân hàng theo tinh thần Nghị quyết số 100/NQ-CP; quy định rõ ràng quyền, nghĩa vụ, giới hạn phạm vi thử nghiệm, tiêu chí cấp - thu hồi giấy chứng nhận tham gia và cơ chế giám sát rủi ro của cơ quan quản lý.
2. Hoàn thiện quy định về thanh toán điện tử: Ban hành Nghị định thay thế Nghị định 101/2012/NĐ-CP; hoàn thiện hành lang pháp lý điều chỉnh hoạt động cung ứng tiền điện tử (e-money); đánh giá tổng kết thí điểm theo Quyết định 316/QĐ-TTg để luật hóa dịch vụ Mobile-Money.
3. Xây dựng quy định về gọi vốn cộng đồng: Thiết lập cơ chế pháp lý đặc thù cho mô hình GVCĐ dạng cổ phần (equity-based), ban hành quy định miễn trừ hoặc đơn giản hóa điều kiện chào bán chứng khoán ra công chúng theo Luật Chứng khoán 2019 đối với các doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs).
4. Xây dựng khung pháp lý cho hoạt động cho vay ngang hàng: Ban hành văn bản quy định CVNH là ngành nghề kinh doanh có điều kiện; xác định rõ điều kiện cấp phép hoạt động, mức vốn điều lệ tối thiểu, tiêu chuẩn thẩm định công nghệ, giới hạn trần lãi suất, nghĩa vụ bảo mật dữ liệu khách hàng và chế tài xử lý nghiêm các hành vi biến tướng thành huy động vốn trái phép.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả nghiên cứu và đóng góp khoa học chính như sau:

• Kết quả nghiên cứu thực chứng: Tổng hợp bức tranh toàn cảnh về thị trường Fintech Việt Nam với các số liệu cụ thể (120 triệu ví điện tử, 48 tổ chức TGTT được cấp phép, tốc độ tăng trưởng thanh toán di động 116,1% năm 2022, 100 công ty CVNH). Đồng thời, phản ánh chân thực thực trạng năng lực doanh nghiệp thông qua tỷ lệ 44,2% công ty chưa đạt điểm hòa vốn và 4,5% doanh nghiệp tham gia phân khúc GVCĐ.
• Phát hiện những xung đột và khoảng trống pháp lý: Chỉ rõ điểm nghẽn pháp lý cốt lõi giữa quy định chào bán chứng khoán ra công chúng tại Điều 15 Luật Chứng khoán 2019 với mô hình gọi vốn cổ phần của startup; sự thiếu vắng tư cách pháp lý của nền tảng CVNH trong Luật Các TCTD năm 2010 (sửa đổi 2017); và bất cập trong việc áp dụng Luật Thương mại 2005 hay Nghị định 52/2013/NĐ-CP đối với các sàn giao dịch tài chính số.
• Đóng góp về mặt giải pháp lập pháp: Đề xuất lộ trình lập quy cụ thể từ việc thiết lập cơ chế Sandbox theo Nghị quyết 100/NQ-CP đến việc xây dựng các điều kiện kinh doanh chuyên ngành cho CVNH và cơ chế ngoại lệ chào bán chứng khoán cho GVCĐ, góp phần giải quyết bài toán cân bằng giữa thúc đẩy đổi mới sáng tạo và quản lý an toàn hệ thống tài chính quốc gia.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của đề tài: Phạm vi khảo sát thực tiễn tập trung chủ yếu vào 3 lĩnh vực phổ biến nhất là thanh toán điện tử, cho vay ngang hàng và gọi vốn cộng đồng; chưa đi sâu nghiên cứu toàn diện các phân khúc mới xuất hiện như bảo hiểm công nghệ (Insurtech), quản lý tài sản tự động (Robo-advisors) hay ứng dụng chuỗi khối (Blockchain) do hạn chế về nguồn dữ liệu thực chứng và mức độ hoàn thiện của thị trường Việt Nam trong giai đoạn nghiên cứu (2016 – 2023).
• Hướng nghiên cứu tiếp theo: Khóa luận mở ra hướng nghiên cứu đánh giá tác động thực tế của Nghị định về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox) sau khi được Chính phủ chính thức ban hành; nghiên cứu hoàn thiện khuôn khổ pháp lý quản lý tiền kỹ thuật số (Digital currencies) và cơ chế chia sẻ dữ liệu ngân hàng mở (Open Banking) tại Việt Nam.

Giá trị tham khảo

Khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực cho các nhóm đối tượng:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Luật Kinh tế, Luật Tài chính - Ngân hàng: Cung cấp tài liệu nghiên cứu chuyên sâu về phương diện pháp lý thực định, các xung đột quy phạm và kỹ thuật lập pháp đối với các mô hình kinh doanh tài chính công nghệ mới.
• Cán bộ nghiên cứu, quản lý tại các TCTD và cơ quan hoạch định chính sách: Cung cấp hệ thống dữ liệu đối chiếu giữa NHTT và Fintech, làm cơ sở tham khảo cho việc xây dựng chiến lược chuyển đổi số, thiết lập quan hệ hợp tác đối tác và hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật ngành ngân hàng.
• Các doanh nghiệp khởi nghiệp Fintech: Giúp nhận diện rõ ràng các ranh giới pháp lý hiện hành, yêu cầu tuân thủ về giấy phép, an toàn thông tin và các rủi ro pháp lý cần phòng ngừa khi vận hành nền tảng tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Khảo sát của Ngân hàng Nhà nước năm 2019 phản ánh thực trạng tài chính của các công ty Fintech Việt Nam như thế nào?
Số liệu khảo sát của NHNN năm 2019 cho thấy phần lớn các công ty Fintech có quy mô nhỏ và mới thành lập: 44,2% doanh nghiệp đang trong giai đoạn khởi động kinh doanh nhưng chưa hòa vốn; 26,4% đang trong giai đoạn ra mắt sản phẩm khả thi tối thiểu (MVP) có doanh thu 6 tháng gần nhất; 11,76% đã hòa vốn; 8,82% đạt được lợi nhuận; 5,88% đang phát triển mô hình kinh doanh và 2,94% đang trong giai đoạn chứng minh ý tưởng chưa có doanh thu.

2. Vì sao mô hình gọi vốn cộng đồng dạng góp vốn cổ phần (equity-based) gặp rào cản từ Luật Chứng khoán 2019?
Theo Luật Chứng khoán 2019, việc gọi vốn từ số lượng lớn nhà đầu tư qua mạng có thể bị coi là chào bán chứng khoán ra công chúng, đòi hỏi doanh nghiệp phải đáp ứng các điều kiện khắt khe như vốn điều lệ từ 30 tỷ đồng trở lên, hoạt động kinh doanh 2 năm liên tục có lãi và không có lỗ lũy kế (Điều 15), kèm theo thủ tục đăng ký phức tạp. Các điều kiện này vượt quá năng lực của các doanh nghiệp khởi nghiệp và doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs).

3. Bản chất pháp lý của doanh nghiệp cung cấp nền tảng cho vay ngang hàng (CVNH) theo quy định hiện hành là gì?
Hiện nay, pháp luật Việt Nam chưa công nhận CVNH là hoạt động cấp tín dụng theo Luật Các TCTD năm 2010 (sửa đổi 2017). Các công ty CVNH không phải là TCTD mà hoạt động dưới tư cách doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian kết nối, tư vấn tài chính hoặc dịch vụ CNTT. Quan hệ vay vốn giữa nhà đầu tư và người vay được điều chỉnh theo quy định về hợp đồng vay tài sản trong Bộ luật Dân sự 2015.

4. Tốc độ tăng trưởng của các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam trong 11 tháng đầu năm 2022 đạt mức nào?
Theo thống kê của NHNN, trong 11 tháng đầu năm 2022, thanh toán không dùng tiền mặt tăng 85,6% về số lượng và 31,39% về giá trị. Trong đó, giao dịch qua kênh điện thoại di động tăng 116,1% về số lượng và 92,3% về giá trị; thanh toán qua mã QR Code tăng trưởng đột biến với 182,5% về số lượng và 210,6% về giá trị; trong khi giao dịch qua ATM chỉ tăng 13,28% về số lượng và 14,04% về giá trị.

5. Những thách thức chính mà Fintech đặt ra cho hệ thống ngân hàng truyền thống là gì?
Tác giả xác định 5 thách thức cơ bản: (1) khả năng cung cấp dịch vụ tiện lợi, nhanh chóng với chi phí thấp hơn; (2) năng lực phân tích dữ liệu lớn ưu việt về thói quen và hành vi khách hàng; (3) danh mục dịch vụ số đa dạng, tích hợp; (4) bộ máy vận hành tinh gọn, đơn giản hóa mạng lưới chi nhánh; và (5) tạo ra rủi ro chiến lược và áp lực cạnh tranh thị phần dịch vụ tài chính bán lẻ.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Chu Hoài Anh đã phân tích toàn diện cơ sở lý luận, thực trạng hoạt động và hệ thống pháp luật điều chỉnh Fintech tại Việt Nam giai đoạn 2016 – 2023. Công trình làm rõ những thách thức cạnh tranh trực tiếp mà các giải pháp công nghệ tài chính đặt ra đối với mô hình ngân hàng truyền thống, đồng thời chỉ ra các khoảng trống pháp lý trọng yếu trong các phân khúc thanh toán, cho vay ngang hàng và gọi vốn cộng đồng. Các đề xuất hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, đặc biệt là cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox) và điều kiện kinh doanh chuyên biệt, mang tính thực tiễn cao nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo gắn liền với bảo đảm an toàn hệ thống tài chính quốc gia.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Khái quát về Fintech và những vấn đề pháp lý về Fintech ở Việt Nam Chương 2: Thực tiễn hoạt động của Fintech ở Việt Nam hiện nay và những thách thức đối với ngân hàng truyền thống Chương 3: Những căn cứ và các giải pháp hoàn thiện khung pháp lý về hoạt động của Fintech tại Việt Nam Phần kết luận Danh mục tài liệu tham khảo 5 CHƢƠNG 1 KHÁI QUÁT VỀ FINTECH VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ PHÁP LÝ VỀ FINTECH Ở VIỆT NAM 1. Những vấn đề chung về Fintech 1.1 Những yếu tố tác động dẫn đến việc hình thành Fintech Thứ nhất, tác động của khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 tới niềm tin vào hệ thống ngân hàng và dịch vụ tài chính truyền thống. Khi gã khổng lồ tài chính Lehman Brothers đột ngột nộp đơn xin phá sản vào ngày 15 tháng 9 năm 2008, giới tài chính đã bị chấn động5, dẫn tới sự mất tin tƣởng của thị trƣờng vào những ngân hàng lớn. Sự rạn nứt trong niềm tin đối với dịch vụ ngân hàng truyền thông đã tạo ra một kẽ hở lớn, ƣơm mầm cho sự phát triển của Fintech.

Tuy nhiên, đây chỉ là phần nổi của tảng băng chìm. Thứ hai, việc hình thành các quy định mới của pháp luật mang tính hỗ trợ, tạo điều kiện cho sự phát triển của Fintech6. Khủng hoảng năm 2008 làm gia tăng các quy định bắt buộc để đảm bảo an toàn hệ thống, ngăn chặn việc nhiều ngân hàng không đáp ứng đƣợc các nhu cầu của khách hàng, đồng thời chi phí hoạt động của các định chế tài chính truyền thống có xu hƣớng tăng, hệ thống hoạt động thiếu linh hoạt, thiếu minh bạch và ẩn chứa nhiều tiêu cực. Thứ ba, sự thay đổi về kỳ vọng của khách đối với dịch vụ tài chính.

Dƣới những chuyển biến của khoa học và công nghệ kỳ vọng của khách hàng khi sử dụng các sản phẩm tài chính nói chung có những thay đổi tƣơng đối. Kỳ vọng của khách hàng về dịch vụ tài chính không chỉ dừng lại ở chất lƣợng, tốc độ và độ tin cậy mà xa hơn là những trải nghiệm mới mẻ, thú vị, khép kín và có tính khác biệt. Vấn đề này đặt ra yêu cầu xây dựng một “hệ sinh thái fintech” mà ở đó mọi nhu cầu của khách hàng có thể đƣợc đáp ứng đồng bộ, tiện lợi, tiết kiệm và hoàn hảo giống nhƣ những trải nghiệm của họ đối với các sản phẩm của công nghệ quen thuộc nhƣ Google, Amazon, Facebook và Apple7. Thứ tƣ, rào cản gia nhập thị trƣờng đối với các công ty Fintech tƣơng đối thấp.

Khả năng gia nhập thị trƣờng của công ty Fintech đƣợc mở rộng hơn do (i) tiết kiệm 5 Jonathan Stempel (2022), After 14 years, Lehman Brothers‟ brokerage ends liquidation, Reuters Magazine. (Truy cập ngày 22/02/2022 tại: www.com/markets/us/after-14-years-lehman-brothers-) 6 Rob Braileanu (2018), “How the global financial crisis gave birth to Fintech”, Revolut Magazine (truy cập ngày 22/02/2023 tại https://blog.com/how-the-global-financial-crisis-gave-birth-to-fintech/ 7 ThS. Lƣu Ánh Nguyệt (2022), “Xu hƣớng phát triển của công nghệ tài chính và một số tác động tới thị trƣờng tài chính”, Cổng thông tin điện tử Bộ Tài Chính (truy cập ngày 13/2/2023 tại https://mof.vn/webcenter/portal/btcvn/pages_r/l/tin-bo-tai-chinh?dDocName=MOFUCM110906) 6 đƣợc chi phí đầu tƣ khi tận dụng lợi thế của công nghệ và các dịch vụ sẵn có trên điện toán đám may, giao diện lập trình ứng dụng (API) và (ii) khả năng tiếp cận với các nguồn vốn đầu mạo hiểm ngày một thuận lợi. Riêng tại thị trƣờng Việt Nam, bất chấp những biến động thị trƣờng do đại dịch Covid-19 gây ra, vốn đầu tƣ mạo hiểm cho các startups năm 2021 vẫn đạt mức cao kỉ lục với tổng số tiền đầu tƣ là 1,4 tỉ USD.

Năm 2022, thế giới chứng kiến sự tăng vọt về số lƣợng kỳ lân (startups tỉ đô), từ 110 kỳ lân năm 2021 lên gần gấp đôi là 219. Fintech cũng là ngành ghi nhận mức tăng trƣởng đầu tƣ cao nhất trong năm, tăng 270%8. Theo trang tin Forbes, thị trƣơng vốn đầu tƣ mạo hiểm cho Fintech dự kiến sẽ có sự tăng trƣởng trong năm 20239. Thứ năm, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ mới.

Với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin, sự phủ sóng cao độ của mạng xã hội và nhiều phát kiến ứng dụng mới nhƣ trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ chuỗi khối (block chain), dữ liệu lớn (Big data) hay Internet vạn vật (IoT), Fintech đƣợc tạo điều kiện để phát triển hơn bao giờ hết. Bên cạnh đó các ứng dụng điện tử, mô hình hỗ trợ vốn từ thị trƣờng và marketing đã tạo nên một lợi thế cạnh tranh lớn cho Fintech so với các nền tảng tài chính truyền thống. Riêng tại Việt Nam, đây đƣợc xem là mảnh đất màu mỡ để phát triển Fintech nhờ việc áp dụng nhanh chóng công nghệ, mức sử dụng điện thoại thông minh cao, tỷ lệ sử dụng internet tăng,… Bên cạnh đó, là quốc gia nằm trong khu vực ASEAN - khu vực đang đƣợc ghi nhận là nền kinh tế có tốc độ tăng trƣởng tốt, là một trong những khu vực phát triển cực kỳ năng động và dễ dàng thích nghi với những tiến bộ công nghệ mới. Đồng thời, liên quan đến hoạt động quản lý tài chính, Việt Nam vẫn đang phải đối mặt với nhiều lỗ hổng lớn do đó nhu cầu để tiếp cận những dịch vụ quản lý an toàn, hiện đại hơn đang ngày một gia tăng10.

Cuối cùng, Fintech đang nhận đƣợc những sự hỗ trợ đến từ Chính phủ thông qua các khoản hỗ trợ dành cho các công ty khởi nghiệp hay từ các cơ quan chức năng có thẩm quyền trong việc xem xét lại khuôn khổ pháp lý về lĩnh vực này. Chính những lý do trên mà Việt Nam đang là một thị trƣờng đầy tiềm năng cho các công ty Fintech tiếp cận và khai thác. 8 Huyển Trang (2023), “Fintech vẫn tiếp tục „đón lõng‟ vốn đầu tƣ mạo hiểm trong năm 2023”, Tạp chí Doanh nhân trẻ, (truy cập ngày 13/2/2023 tại https://doanhnhantrevietnam.vn/fintech-van-tiep-tuc-don-long-von-dau-tu-mao- hiem-trong-nam-2023-d18289.html) 9 Jeffrey Bartel (2023), “Venture Capital Market Growth Projections For 2023”, Forbes Magazine, (truy cập ngày 22/02/2023 tại https://www.com/sites/forbesfinancecouncil/2022/09/27/fintech-venture-capital-market- growth-projections-for-2023/?sh=1efc48f623b2) 10 Phạm Hoài Nam (2022), “Phát triển công nghệ tài chính - xu hƣớng, động lực và cơ hội cho Việt Nam”, Tạp chí Công Thƣơng, (truy cập ngày 22/02/2022 tại: https://tapchicongthuong.vn/bai-viet/phat-trien-cong-nghe-tai-chinh- xu-huong-dong-luc-va-co-hoi-cho-viet-nam-90382.2 Khái niệm và đặc điểm của Fintech 1.1 Khái niệm về Fintech Fintech là từ viết tắt của Financial Technology – Công nghệ tài chính. Đây là sự kết hợp giữa thuật ngữ Finance (tài chính) và Technology (công nghệ).

Theo đó, Tài chính có thể hiểu là phƣơng thức huy động, phân bổ và sử dụng nguồn tiền nhằm đáp ứng nhu cầu của các chủ thể kinh tế - xã hội. Hiểu đơn giản, tài chính biểu hiện qua việc quản lý và sử dụng khoản tiền của tổ chức, các nhân một cách khoa học để đáp ứng nhu cầu của chủ thể đó. Đó có thể là đầu tƣ, vay, cho vay, tiết kiệm,… Theo các cam kết mở cửa thị trƣờng của Việt Nam trong WTO và EVFTA, ngành dịch vụ tài chính của Việt Nam bao gồm 3 phân ngành: bảo hiểm, ngân hàng và chứng khoán11. Còn công nghệ là việc vận dụng kiến thức khoa học và kỹ thuật để cải tiến chất lƣợng sản phẩm và quá trình sản xuất.

Nhƣ vậy, công nghệ tài chính - fintech hiểu đơn giản là việc áp dụng những ứng dụng hay sáng tạo trong công nghệ kỹ thuật hiện đại vào lĩnh vực tài chính. Trong giai đoạn đầu, Fintech thƣờng đƣợc dùng để mô tả quá trình ứng dụng các công nghệ mới nhằm tự động hóa việc cung ứng và sử dụng dịch vụ tài chính12. Hiện nay, thuật ngữ này đã đƣợc mở rộng với nhiều ý nghĩa khác nhau và chƣa có một định nghĩa thống nhất chung về Fintech. Theo Dorfleitner và cộng sự13 (2017), Fintech biểu thị các công ty hoặc đại diện của nó cung cấp các dịch vụ tài chính kết hợp với các công nghệ hiện đại và sáng tạo.

Ngoài ra, Dorfleitner và cộng sự cũng đƣa ra những mô tả chung về đặc điểm của Fintech và liệt kê phân khúc riêng lẻ tạo nên thị trƣờng Fintech.14 Trong một nghiên cứu của Ban Ổn định Tài chính15 (FSB, 2017) bàn về những hàm ý chính sách nhằm ổn định tài chính từ Fintech, Fintech đƣợc định nghĩa là sự đổi mới trong các dịch vụ tài chính đƣợc hỗ trợ bởi công nghệ dẫn đến các mô hình kinh doanh, các ứng dụng, quy trình hoặc sản phẩm mới có ảnh hƣởng trọng yếu đến việc cung cấp dịch vụ tài chính: “là các sáng tạo trong tài chính dựa trên nền tảng công nghệ 11 MUTRAP – VCCI (2017), EVFTA và các ngành dịch vụ tài chính Việt Nam, Hà Nội, tr. 5 (Truy cập ngày 16/03/2023, tại https://wtocenter.vn/file/16254/EU42-Financing. 12 Dƣơng Tấn Khoa (2022), “Fintech trong lĩnh vực ngân hàng tại Việt Nam”, Trƣờng Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh, (1), tr. 13 Gregor Dorfleitner et.23 (truy cập ngày 24/02/2023 tại https://papers.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2885931).

14 Trần Lƣơng Mộng Trinh (2021), “Fintech - xu hƣớng phát triển tài chính hiện đại”, Tạp chí Công thƣơng, (truy cập ngày 24/02/2023 tại https://tapchicongthuong.vn/bai-viet/fintech-xu-huong-phat-trien-tai-chinh-hien-dai- 79847.htm) 15 http://www.org/about/, FSB là cơ quan quốc tế giám sát và đƣa ra các khuyến nghị về hệ thống tài chính toàn cầu, có thành viên là ngân hàng trung ƣơng hay cơ quan giám sát tài chính thuộc các nƣớc G20. 8 nhằm tạo ra các mô hình kinh doanh, ứng dụng, quy trình, hay sản phẩm mới có tác động cụ thể đến các thị trường và định chế tài chính, cũng như trong việc cung cấp các dịch vụ tài chính”. Định nghĩa này cũng đƣợc sử dụng bởi Quỹ Tiền tệ thế giới (IMF, 2018) trong nghiên cứu xem xét toàn cảnh sự phát triển của Fintech ở khu vực Trung Đông - Bắc Phi - Afghanista - Pakistan, Trung Á và Caucasas. Đối với Patrick Schueffel, sau khi xem xét hơn 200 nghiên cứu khoa học về thuật ngữ “Fintech” đã đƣa ra khái niệm khá toàn diện về Fintech: “là một ngành công nghiệp tài chính mới áp dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả hoạt động tài chính” Nhƣ vậy, Fintech có thể bao hàm cả những ứng dụng, quy trình, sản phẩm hoặc mô hình kinh doanh mới trong dịch vụ tài chính, nhƣng tựu chung sẽ bao gồm yếu tố dịch vụ tài chính là cơ bản và đƣợc cung cấp trên nền tảng dịch vụ qua Internet.

Với lợi thế về công nghệ, các công ty Fintech cung ứng các dịch vụ ngân hàng với ứng dụng công nghệ hiện đại nhƣ thanh toán điện tử, gọi vốn từ cộng đồng (“GVCĐ”) hay cho vay ngang hàng (“CVNH”)… và đóng vai trò nhƣ tổ chức trung gian tài chính đúng nghĩa. Thực tế, khó có thể xây dựng một định nghĩa về Fintech để áp dụng cho tất cả các thực thể thƣờng đƣợc liên kết với thuật ngữ “Fintech”.