Đánh giá hiệu quả xử lý nước sinh hoạt tại thị xã Đông Triều, Quảng Ninh - Luận văn Thạc sĩ Khoa học

Luận văn thạc sĩ đánh giá hiệu quả xử lý nước sinh hoạt tại Đông Triều, Quảng Ninh và đề xuất giải pháp cải thiện chất lượng nước.

• Tác giả: Nguyễn Văn Tú
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Thị Thúy
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường
• Đề tài: Đánh Giá Hiệu Quả Xử Lý Nước Sinh Hoạt Tại Đông Triều
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Khái quát chung về nước sinh hoạt
• 1.2. Nước sinh hoạt
• 1.3. Các chất ô nhiễm trong nước sinh hoạt
• 1.4. Nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước
• 1.5. Ảnh hưởng ô nhiễm nước sinh hoạt đến sức khỏe con người
• 1.6. Nước sinh hoạt ở Việt Nam
• 1.7. Hiện trạng chất lượng nước sinh hoạt ở Việt Nam
• 1.8. Hiện trạng quản lý nước sinh hoạt tại Việt Nam
• 1.9. Một số phương pháp xử lý nước sinh hoạt trên thế giới và Việt Nam
• 1.10. Giải pháp đối phó với thiếu nước và xâm nhập mặn
• 1.11. Thực trạng tài nguyên nước tỉnh Quảng Ninh và các nhà máy xử lý nước trên địa bàn thị xã Đông Triều
• 1.11.1. Thực trạng tài nguyên nước của tỉnh Quảng Ninh
• 1.11.2. Các nhà máy xử lý nước cấp trên địa bàn thị xã Đông Triều
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 2.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Phương pháp thu thập và tổng hợp tài liệu
• 2.3.2. Phương pháp điều tra khảo sát và lấy mẫu thực địa
• 2.3.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 2.3.4. Phương pháp đánh giá hiệu quả xử lý của các nhà máy cấp nước sinh hoạt
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Hiện trạng các nguồn nước, hệ thống cung cấp và xử lý nước sinh hoạt tại thị xã Đông Triều
• 3.1.1. Hiện trạng cung cấp nước trên địa bàn thị xã Đông Triều
• 3.1.2. Hiện trạng các nguồn nước cấp sinh hoạt tại thị xã Đông Triều
• 3.2. Đánh giá chất lượng nước tại hệ thống xử lý nước cấp của các nhà máy xử lý nước cấp thị xã Đông Triều
• 3.2.1. Hiện trạng chất lượng nước nguồn đầu vào của các nhà máy xử lý nước cấp
• 3.2.2. Hiện trạng chất lượng nước cấp của các nhà máy xử lý nước cấp
• 3.3. Đánh giá hiệu quả xử lý của các nhà máy cấp nước sinh hoạt
• 3.3.1. Nhóm tiêu chí về kỹ thuật
• 3.3.2. Nhóm tiêu chí về kinh tế
• 3.3.3. Nhóm tiêu chí về môi trường
• 3.3.4. Nhóm tiêu chí về xã hội
• 3.4. Đề xuất một số giải pháp cải tạo công nghệ xử lý, quản lý và giám sát chất lượng nước
• 3.4.1. Giải pháp quản lý
• 3.4.2. Đề xuất một số giải pháp cải tạo công nghệ xử lý, quản lý và giám sát chất lượng nước
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về hiệu quả xử lý nước sinh hoạt tại Đông Triều

Thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh, là một trong những khu vực có hệ thống cấp nước sinh hoạt quan trọng. Việc đánh giá hiệu quả xử lý nước sinh hoạt tại đây không chỉ giúp nâng cao chất lượng nước mà còn đảm bảo sức khỏe cho cộng đồng. Nước sinh hoạt tại Đông Triều chủ yếu được cung cấp từ các nhà máy xử lý nước tập trung, với công nghệ hiện đại nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dân.

1.1. Khái niệm và vai trò của nước sinh hoạt

Nước sinh hoạt là nguồn nước được sử dụng cho các hoạt động hàng ngày như tắm, giặt, nấu ăn và vệ sinh. Chất lượng nước sinh hoạt ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người và môi trường sống. Việc đảm bảo nước sinh hoạt đạt tiêu chuẩn là rất cần thiết để ngăn ngừa các bệnh truyền nhiễm.

1.2. Tình trạng hiện tại của nước sinh hoạt tại Đông Triều

Hiện nay, nước sinh hoạt tại Đông Triều chủ yếu được lấy từ các nguồn nước mặt và nước ngầm. Tuy nhiên, chất lượng nước vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết, như ô nhiễm từ hoạt động sinh hoạt và công nghiệp. Việc đánh giá chất lượng nước là cần thiết để có biện pháp cải thiện.

II. Vấn đề ô nhiễm nước sinh hoạt tại Đông Triều và thách thức

Ô nhiễm nước sinh hoạt tại Đông Triều đang trở thành một vấn đề nghiêm trọng. Nguồn nước bị ô nhiễm không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe người dân mà còn tác động đến môi trường. Các nguyên nhân chính gây ô nhiễm bao gồm nước thải sinh hoạt, chất thải nông nghiệp và công nghiệp.

2.1. Nguyên nhân gây ô nhiễm nước sinh hoạt

Nước thải sinh hoạt từ các hộ gia đình, bệnh viện và cơ sở sản xuất là nguyên nhân chính gây ô nhiễm. Ngoài ra, việc sử dụng phân bón hóa học và thuốc trừ sâu trong nông nghiệp cũng góp phần làm giảm chất lượng nước.

2.2. Hệ quả của ô nhiễm nước sinh hoạt

Ô nhiễm nước sinh hoạt dẫn đến nhiều bệnh tật cho con người, đặc biệt là các bệnh liên quan đến đường tiêu hóa. Theo thống kê, có đến 200.000 người mắc bệnh ung thư do sử dụng nước ô nhiễm. Điều này đặt ra thách thức lớn cho công tác quản lý và bảo vệ nguồn nước.

III. Phương pháp xử lý nước sinh hoạt hiệu quả tại Đông Triều

Để cải thiện chất lượng nước sinh hoạt, các nhà máy xử lý nước tại Đông Triều đã áp dụng nhiều công nghệ tiên tiến. Việc sử dụng các phương pháp xử lý hiện đại giúp loại bỏ tạp chất và vi khuẩn, đảm bảo nước đạt tiêu chuẩn an toàn cho người sử dụng.

3.1. Công nghệ xử lý nước hiện đại

Các nhà máy xử lý nước tại Đông Triều sử dụng công nghệ lọc thô, khử sắt và khử trùng bằng clo. Những công nghệ này giúp loại bỏ các tạp chất và vi khuẩn, đảm bảo nước sạch và an toàn cho người dân.

3.2. Đánh giá hiệu quả của các phương pháp xử lý

Đánh giá hiệu quả xử lý nước sinh hoạt được thực hiện thông qua các tiêu chí về kỹ thuật, kinh tế và môi trường. Các kết quả cho thấy, công nghệ hiện tại đã cải thiện đáng kể chất lượng nước, đáp ứng nhu cầu sử dụng của người dân.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về nước sinh hoạt

Nghiên cứu về chất lượng nước sinh hoạt tại Đông Triều đã chỉ ra nhiều vấn đề cần khắc phục. Các kết quả nghiên cứu cho thấy, việc cải thiện công nghệ xử lý nước và quản lý nguồn nước là rất cần thiết để đảm bảo sức khỏe cộng đồng.

4.1. Kết quả khảo sát chất lượng nước

Kết quả khảo sát cho thấy, nhiều mẫu nước sinh hoạt không đạt tiêu chuẩn về chất lượng. Điều này cho thấy cần có biện pháp khắc phục kịp thời để bảo vệ sức khỏe người dân.

4.2. Đề xuất giải pháp cải thiện chất lượng nước

Đề xuất các giải pháp như nâng cấp công nghệ xử lý, tăng cường quản lý và giám sát chất lượng nước. Những giải pháp này sẽ giúp cải thiện đáng kể chất lượng nước sinh hoạt tại Đông Triều.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho nước sinh hoạt tại Đông Triều

Đánh giá hiệu quả xử lý nước sinh hoạt tại Đông Triều là một bước quan trọng trong việc đảm bảo chất lượng nước cho người dân. Cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả để cải thiện tình trạng ô nhiễm nước, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và môi trường.

5.1. Tầm quan trọng của việc cải thiện chất lượng nước

Cải thiện chất lượng nước sinh hoạt không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe người dân mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống. Đây là một nhiệm vụ cấp bách cần được thực hiện ngay.

5.2. Định hướng phát triển bền vững cho nguồn nước

Định hướng phát triển bền vững cho nguồn nước sinh hoạt tại Đông Triều cần được xây dựng dựa trên các tiêu chí về bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng để đạt được mục tiêu này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tỉnh Quảng Ninh, một vùng phát triển năng động phía Bắc Việt Nam, sở hữu hệ thống tài nguyên nước đa dạng với tổng dung tích hồ chứa khoảng 239,82 triệu m³ và nhiều nguồn nước mặt, nước ngầm phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt và phát triển kinh tế xã hội. Thị xã Đông Triều, nằm trong tỉnh, có hệ thống cấp nước tập trung gồm nhiều nhà máy và công trình cấp nước với tổng công suất thiết kế khoảng 194.000 m³/ngày đêm, đáp ứng phần lớn nhu cầu nước sinh hoạt của người dân. Tuy nhiên, theo ước tính, đến năm 2020, nhu cầu nước sinh hoạt tại địa phương sẽ vượt quá công suất cấp hiện tại khoảng 269.300 m³/ngày đêm, dẫn đến nguy cơ thiếu hụt nguồn nước sạch.

Chất lượng nước sinh hoạt tại Đông Triều đang đối mặt với nhiều thách thức do ô nhiễm nguồn nước đầu vào, sự suy giảm chất lượng nước giếng khoan và các vấn đề trong quản lý hệ thống cấp nước. Nước sinh hoạt bị ô nhiễm bởi các chất hữu cơ, kim loại nặng, vi sinh vật gây bệnh, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng với các bệnh truyền nhiễm và mãn tính liên quan đến nước. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đánh giá hiệu quả xử lý nước sinh hoạt tại các cơ sở cấp nước tập trung trên địa bàn thị xã Đông Triều, từ đó đề xuất các giải pháp cải thiện chất lượng nước, nâng cao hiệu quả quản lý và vận hành hệ thống cấp nước, đảm bảo sức khỏe cộng đồng và phát triển bền vững.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các nhà máy nước chính và công trình cấp nước tập trung tại Đông Triều trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 8 năm 2019. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp dữ liệu thực tiễn, làm cơ sở khoa học cho việc hoạch định chính sách quản lý nguồn nước và nâng cao chất lượng dịch vụ cấp nước tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về khoa học môi trường, đặc biệt tập trung vào các khái niệm chính sau:

• Chất lượng nước sinh hoạt: Được định nghĩa theo Quy chuẩn Việt Nam QCVN 01:2009/BYT, bao gồm 109 chỉ tiêu về hóa lý và vi sinh nhằm đảm bảo an toàn cho sức khỏe người sử dụng.
• Ô nhiễm nguồn nước: Bao gồm các nguyên nhân sinh học, hóa học và vật lý gây suy giảm chất lượng nước, ảnh hưởng đến sức khỏe con người và môi trường.
• Công nghệ xử lý nước sinh hoạt: Các phương pháp xử lý phổ biến như lọc sinh học than hoạt tính dạng hạt (BAC), kết hợp ozone hóa (O3-BAC), khử trùng bằng Clo và các hợp chất Clo, xử lý bằng tia cực tím (UV), và công nghệ màng thẩm thấu ngược (RO).
• Tiêu chí đánh giá hiệu quả xử lý nước: Bao gồm bốn nhóm tiêu chí kỹ thuật, kinh tế, môi trường và xã hội với tổng điểm 100, trong đó nhóm kỹ thuật chiếm 50 điểm, phản ánh mức độ tuân thủ quy chuẩn và hiệu quả xử lý.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Thu thập số liệu từ các nhà máy nước, công trình cấp nước tập trung tại thị xã Đông Triều, kết hợp với khảo sát thực địa, phỏng vấn 300 hộ dân sử dụng nước sinh hoạt trên địa bàn.
• Phương pháp lấy mẫu: Lấy mẫu nước thô đầu vào và nước thành phẩm tại 9 cơ sở cấp nước, mỗi vị trí lấy mẫu gồm tổ hợp 3 mẫu lấy vào các thời điểm khác nhau trong ngày (9h, 13h, 17h). Mẫu được bảo quản và phân tích theo tiêu chuẩn ISO/IEC 17025:2005.
• Phân tích chất lượng nước: Sử dụng các phương pháp phân tích tiêu chuẩn TCVN và SMEWW để đo các chỉ tiêu pH, DO, COD, BOD5, kim loại nặng, vi sinh vật (Coliform, E.Coli), độ đục, mùi vị, clo dư, v.v.
• Phương pháp đánh giá hiệu quả xử lý: Áp dụng thang điểm đánh giá 17 chỉ tiêu thuộc 4 nhóm tiêu chí (kỹ thuật, kinh tế, môi trường, xã hội) để đánh giá công nghệ xử lý nước tại các nhà máy.
• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện từ tháng 1 đến tháng 8 năm 2019, bao gồm thu thập tài liệu, khảo sát thực địa, lấy mẫu, phân tích và đánh giá kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hiện trạng sử dụng nguồn nước sinh hoạt: Qua khảo sát 300 hộ dân, 90% sử dụng nước máy, 6,67% sử dụng nước giếng khoan và 3,33% sử dụng nước giếng đào. Khoảng 6,33% người dân phản ánh nước có màu sắc lạ, 9,33% cảm nhận mùi lạ và 13,33% cho biết nước có vị lạ, cho thấy chất lượng nước chưa hoàn toàn đảm bảo.

2. Chất lượng nước nguồn đầu vào: Kết quả phân tích 9 mẫu nước thô tại các nhà máy cho thấy pH dao động từ 5,7 đến 5,9, thấp hơn giới hạn quy chuẩn (6-8,5). Hàm lượng COD có nơi lên đến 80 mg/l, vượt mức cho phép 15 mg/l, BOD5 cao nhất 21 mg/l so với chuẩn 6 mg/l, cho thấy nguồn nước đầu vào bị ô nhiễm hữu cơ đáng kể. Các chỉ tiêu kim loại nặng như Fe, Mn, As đều nằm trong giới hạn cho phép.

3. Chất lượng nước thành phẩm: Nước sau xử lý tại các nhà máy cơ bản đạt các chỉ tiêu theo QCVN 01:2009/BYT, với pH ổn định, độ đục dưới 1 NTU, clo dư đảm bảo từ 0,2-0,5 mg/l, tổng Coliform và E.Coli không phát hiện hoặc dưới ngưỡng cho phép. Tuy nhiên, một số mẫu vẫn ghi nhận tồn dư mùi clo và vị lạ, ảnh hưởng đến cảm quan người dùng.

4. Hiệu quả xử lý công nghệ: Đánh giá theo thang điểm 100, nhà máy nước Mạo Khê - Đông Triều đạt 75 điểm, thuộc nhóm công nghệ khuyến khích áp dụng. Công nghệ lọc áp lực kết hợp khử trùng clo vận hành ổn định, hiệu quả loại bỏ COD đạt trên 80%, BOD5 trên 85%, giảm thiểu vi sinh vật gây bệnh hiệu quả. Chi phí vận hành và bảo trì ở mức trung bình, phù hợp với điều kiện địa phương.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chất lượng nước đầu vào thấp chủ yếu do nguồn nước mặt bị ô nhiễm hữu cơ từ hoạt động sinh hoạt, nông nghiệp và công nghiệp chưa được kiểm soát triệt để. pH thấp phản ánh tính axit của nước, có thể ảnh hưởng đến quá trình xử lý và ăn mòn thiết bị. Hiệu quả xử lý cao của các nhà máy cho thấy công nghệ hiện tại phù hợp với điều kiện nguồn nước và nhu cầu địa phương.

So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, kết quả tương đồng với các khu vực có nguồn nước mặt ô nhiễm tương tự, khẳng định vai trò quan trọng của công nghệ lọc áp lực và khử trùng clo trong xử lý nước sinh hoạt. Tuy nhiên, việc duy trì chất lượng nước thành phẩm ổn định còn phụ thuộc vào quản lý vận hành, bảo trì thiết bị và giám sát chất lượng liên tục.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh nồng độ COD, BOD5, pH trước và sau xử lý, bảng điểm đánh giá hiệu quả công nghệ và biểu đồ tỷ lệ sử dụng nguồn nước của người dân để minh họa rõ ràng hơn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cấp công nghệ xử lý nước: Áp dụng công nghệ lọc sinh học than hoạt tính dạng hạt (BAC) kết hợp ozone hóa (O3-BAC) tại các nhà máy để tăng hiệu quả loại bỏ các chất hữu cơ khó phân hủy, giảm mùi vị clo và sản phẩm phụ khử trùng. Thời gian thực hiện trong 2-3 năm, do Công ty Cổ phần nước sạch Quảng Ninh chủ trì.

2. Tăng cường giám sát chất lượng nước: Thiết lập hệ thống giám sát tự động tại các điểm lấy mẫu nguồn nước đầu vào và nước thành phẩm, đảm bảo tuân thủ quy chuẩn QCVN 01:2009/BYT. Thực hiện định kỳ hàng tháng, phối hợp với Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Quảng Ninh.

3. Đào tạo và nâng cao năng lực vận hành: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu cho cán bộ vận hành nhà máy về kỹ thuật xử lý nước, quản lý thiết bị và xử lý sự cố. Thời gian đào tạo tối thiểu 1 tháng, nhằm nâng cao hiệu quả vận hành và giảm thiểu rủi ro.

4. Quản lý và bảo vệ nguồn nước: Phối hợp với các cơ quan chức năng tăng cường kiểm soát ô nhiễm nguồn nước mặt và nước ngầm, xử lý triệt để nước thải sinh hoạt và công nghiệp trước khi xả ra môi trường. Thực hiện trong vòng 5 năm, với sự tham gia của UBND thị xã Đông Triều và các tổ chức cộng đồng.

5. Tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng: Triển khai các chương trình truyền thông về sử dụng nước sạch, bảo vệ nguồn nước và tiết kiệm nước sinh hoạt, hướng tới thay đổi hành vi người dân. Thời gian liên tục, do các tổ chức xã hội và chính quyền địa phương phối hợp thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý ngành nước và môi trường: Luận văn cung cấp dữ liệu thực tiễn và đánh giá công nghệ xử lý nước, hỗ trợ hoạch định chính sách, quy hoạch phát triển hệ thống cấp nước sạch tại địa phương và các vùng tương tự.

2. Doanh nghiệp cấp nước và vận hành nhà máy: Thông tin về hiệu quả công nghệ, quy trình vận hành và bảo trì giúp cải thiện chất lượng dịch vụ, tối ưu hóa chi phí và nâng cao sự hài lòng của người sử dụng.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành khoa học môi trường: Cung cấp cơ sở lý thuyết, phương pháp nghiên cứu và kết quả thực nghiệm về xử lý nước sinh hoạt, làm tài liệu tham khảo cho các đề tài nghiên cứu tiếp theo.

4. Cộng đồng dân cư và tổ chức xã hội: Hiểu rõ về chất lượng nước sinh hoạt, các nguy cơ ô nhiễm và biện pháp bảo vệ nguồn nước, từ đó nâng cao nhận thức và tham gia tích cực vào công tác bảo vệ môi trường nước.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao nước sinh hoạt tại Đông Triều có pH thấp hơn quy chuẩn?
   Nguồn nước mặt và nước ngầm tại Đông Triều chịu ảnh hưởng của các yếu tố tự nhiên và ô nhiễm hữu cơ, dẫn đến tính axit tăng cao. Điều này ảnh hưởng đến quá trình xử lý và cần điều chỉnh pH trong hệ thống để đảm bảo hiệu quả.

2. Công nghệ lọc sinh học than hoạt tính (BAC) có ưu điểm gì?
   BAC giúp loại bỏ hiệu quả các chất hữu cơ dễ phân hủy, giảm mùi vị khó chịu và sản phẩm phụ khử trùng, đồng thời tiết kiệm hóa chất khử trùng, nâng cao chất lượng nước thành phẩm.

3. Làm thế nào để giám sát chất lượng nước liên tục?
   Thiết lập hệ thống giám sát tự động với các cảm biến đo pH, clo dư, độ đục và vi sinh vật, kết nối với trung tâm điều hành để theo dõi và xử lý kịp thời các bất thường.

4. Người dân có thể tự kiểm tra chất lượng nước sinh hoạt không?
   Người dân có thể quan sát các dấu hiệu như màu sắc, mùi vị nước và sử dụng các bộ test nhanh để kiểm tra một số chỉ tiêu cơ bản, tuy nhiên cần xét nghiệm chuyên sâu tại phòng thí nghiệm để đánh giá chính xác.

5. Giải pháp nào giúp giảm thiểu thất thoát nước trong hệ thống cấp nước?
   Cải tạo mạng lưới ống dẫn, sử dụng công nghệ phát hiện rò rỉ, nâng cao quản lý vận hành và tuyên truyền tiết kiệm nước là các biện pháp hiệu quả để giảm thất thoát nước.

Kết luận

• Nguồn nước sinh hoạt tại thị xã Đông Triều đang bị ảnh hưởng bởi ô nhiễm hữu cơ và pH thấp, gây ảnh hưởng đến chất lượng nước đầu vào.
• Các nhà máy nước hiện tại vận hành với công nghệ lọc áp lực và khử trùng clo đạt hiệu quả xử lý trên 80% các chỉ tiêu ô nhiễm chính.
• Đánh giá công nghệ xử lý nước cho thấy nhà máy Mạo Khê - Đông Triều đạt điểm cao, phù hợp với điều kiện địa phương và khuyến khích áp dụng.
• Cần nâng cấp công nghệ xử lý, tăng cường giám sát, đào tạo nhân lực và quản lý nguồn nước để đảm bảo chất lượng nước sinh hoạt bền vững.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp công nghệ mới, hoàn thiện hệ thống giám sát và nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ nguồn nước.

Hành động ngay hôm nay để bảo vệ nguồn nước sạch cho tương lai bền vững của thị xã Đông Triều!

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU Tỉnh Quảng Ninh là một tỉnh đang phát triển năng động tại khu vực phía Bắc với hệ thống sông ngòi, nƣớc ngầm, nƣớc mặt đa dạng phục vụ cho các mục đích phát triển kinh tế xã hội và đáp ứng nhu cầu chất lƣợng nƣớc ăn uống, nƣớc sinh hoạt cho nhân dân trên địa bàn. Chính vì vậy việc xem xét đánh giá chất lƣợng nƣớc sinh hoạt từ nƣớc nguồn đầu vào tới nƣớc thành phẩm tại các đơn vị cung cấp nƣớc trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh là yếu tố quan trọng. Về hiện trạng nguồn nƣớc sinh hoạt tại Quảng Ninh hiện nay nguồn nƣớc mặt phục vụ cấp nƣớc sinh hoạt trên địa bàn tỉnh thuộc các lƣu vực sông Trung Lƣơng (Đông Triều); Thác Nhoòng, Mằn (Hoành Bồ); Đá Bạc (Hạ Long); Tiên Yên (Tiên Yên); Bình Liêu (Bình Liêu); Ba Chẽ (Ba Chẽ); Đầm Hà (Đầm Hà); Hà Cối (Hải Hà); Đồng Mô, Pắc Hooc (Bình Liêu); các hồ chứa cung cấp nƣớc cho các nhà máy nƣớc với tổng dung tích hồ khoảng 239,82 triệu m3 gồm các hồ Bến Châu, Khe Chè (Đông Triều); Yên Lập (Quảng Yên); Cao Vân (Cẩm Phả); Kim Tinh, Đoan Tĩnh, Tràng Vinh, Vạn Gia (Móng Cái); Trƣờng Xuân, C4, Chiến Thắng (Cô Tô); Mắt Rồng, Khe Mai (Vân Đồn). Để cung cấp nƣớc cho ngƣời dân trên địa bàn toàn tỉnh hiện có 29 nhà máy nƣớc và trạm cấp nƣớc đang vận hành cấp cho 14 đô thị và vùng lân cận với tổng công suất thiết kế 194.

Tổng lƣợng nƣớc cấp cho sinh hoạt tại 14 huyện/thị xã/thành phố trên địa bàn tỉnh là 57,869 triệu m3/năm, tỷ lệ cấp nƣớc sinh hoạt đô thị đạt 91,12% [10]. Các nguồn nƣớc mà ngƣời dân sử dụng trong sinh hoạt hàng ngày thƣờng đƣợc lấy từ: Hệ thống cung cấp nƣớc tại các nhà máy, xí nghiệp nƣớc, cơ sở cấp nƣớc tập trung (nƣớc máy), nƣớc mƣa, nƣớc giếng khơi, nƣớc máng lần, nƣớc giếng khoan… Theo tính toán của ngành nƣớc tỉnh, tổng nhu cầu dùng nƣớc của 14 đô thị và các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh theo các giai đoạn đến năm 2020 là 457.100m3/ngày - đêm; đến năm 2025 là 743.600m3/ngày - đêm; đến năm 2030 là 1. Nhƣ vậy, với công suất cấp nƣớc của các nhà máy nƣớc nhƣ hiện nay thì khả năng cấp nƣớc còn thiếu so với nhu cầu sử dụng nƣớc trên địa bàn tỉnh. Cụ thể: Đến năm 2020 thiếu 269.300m3/ngày-đêm; đến năm 2025 thiếu 555.

Hiện nay, hệ thống cấp nƣớc tập trung do Công ty cổ phần nƣớc sạch Quảng Ninh quản lý bao gồm hệ bao gồm 20 nhà máy và 187 cơ sở cấp nƣớc tập trung với 19 giếng ngầm và tổng lƣợng nƣớc mặt khai thác: 162.700 m3/ngđ (tỷ lệ nƣớc mặt: 86,6 %), tổng lƣợng nƣớc ngầm khai thác: 26. 1 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Tuy nhiên, nguồn nƣớc giếng đào, giếng khoan trên địa bàn đƣợc kiểm tra, giám sát đạt vệ sinh ngoại cảnh 35. Trung tâm Y tế tuyến huyện hệ thống Labo xét nghiệm chƣa đạt yêu cầu của thông tƣ 50/2015/TT-BYT ngày 11 tháng 12 năm 2015 của Bộ Y tế quy định kiểm tra vệ sinh chất lƣợng nƣớc ăn uống, sinh hoạt nên chƣa đánh giá đƣợc thực tế chất lƣợng nguồn nƣớc này [10]. Đối với hệ thống nƣớc máng lần, tự chảy đƣợc kiểm tra, giám sát và đạt vệ sinh ngoại cảnh 2.612 hệ thống (chiếm 46,3%), cũng chƣa đánh giá đƣợc thực tế chất lƣợng nguồn nƣớc này.

Do đó, số lư ơ ̣ng và chấ t lư ơ ̣ng nư ớc cung cấ p tƣ̀ nhiề u cơ s ở cấ p nư ớc hiện đang bi ̣giảm sút nên hàng năm sẽ có m ột số ngư ời đã đư ơ ̣c hư ởng nư ớc sạch sẽ trở thành ngƣời chƣa đƣợc hƣởng nƣớc sạch. Thêm vào đó , việc quản lý bề n vƣ̃ng công triǹ h cấ p nư ớc sau khi xây dƣ̣ng còn yế u , các mô hình quản lý công trình cấ p nư ớc tập trung mới là thƣ̉ nghiệm, chƣa có tổng kết, đánh giá tin ́ h phù hơ ̣p. Vì vậy, để hiện trạng chất lƣợng nƣớc cấp sinh hoạt và đánh giá hiệu quả xử lý tại thị xã Đông Triều tỉnh Quảng Ninh luận văn “Đánh giá hiệu quả xử lý nước sinh hoạt của các cơ sở cấp nước tập trung tại thị xã Đông Triều tỉnh Quảng Ninh và đề xuất giải pháp cải thiện” đƣợc lựa chọn nhằm đề xuất các giải pháp cải thiện góp phầ n nâng cao hiệu quả của công tác quản lý chấ t lư ơ ̣ng nư ớc sinh hoa ̣t nhằm đảm bảo sức khỏe cộng đồng, không để dịch bệnh phát sinh. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn tập trung vào các nội dung sau: - Hiện trạng chất lƣợng nƣớc sinh hoạt tại thị xã Đông Triều tỉnh Quảng Ninh; - Đánh giá hiệu quả công nghệ hệ thống xử lý nƣớc cấp tại các cơ sở cung cấp nƣớc sinh hoạt tại thị xã Đông Triều; - Đề xuất các giải pháp bảo vệ nguồn nƣớc sinh hoạt thị xã Đông Triều tỉnh Quảng Ninh.

2 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHƢƠNG 1. TỔNG QUAN VỀ CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Khái quát chung về nƣớc sinh hoạt Khái niêm nƣớc sinh hoạt: là nƣớc đƣợc sử dụng hàng ngày cho nhu cầu sinh hoạt nhƣ tắm, giặt giũ, nấu nƣớng, rửa,vệ sinh…. thƣờng không sử dụng để ăn, uống trực tiếp [7].

QCVN 02:2009/BYT: Áp dụng đối với nƣớc sinh hoạt dùng trong các hoạt động sinh hoạt thông thƣờng hoặc dùng cho chế biến thực phẩm tại các cơ sở chế biến thực phẩm. Đối tƣợng áp dụng: Các cơ quan, tổ chức, cá nhân và hộ gia đình khai thác, kinh doanh nƣớc sinh hoạt bao gồm cả các cơ sở cấp nƣớc tập trung dùng cho mục đích sinh hoạt (công suất 1000m3/ngày.đêm trở lên). Áp dụng với nƣớc dùng để ăn uống, nấu nƣớng: QCVN 01:2009/BYT: Đối tƣợng áp dụng: Các cơ quan, tổ chức, cá nhân và hộ gia đình khai thác, kinh doanh nƣớc ăn uống bao gồm cả các cơ sở cấp nƣớc tập trung dùng cho mục đích sinh hoạt (công suất 1000m3/ngày.đêm trở lên). Áp dụng đối với nƣớc dùng để uống trực tiếp: Tiêu chuẩn 6-1:2010/BYT QCVN 01:2009/BYT áp dụng với nƣớc máy thành phố với 109 chỉ tiêu, mỗi chỉ tiêu đều có mức độ đánh giá cụ thể.

Trên các chỉ tiêu đó mà các cơ quan chức năng có thể đánh giá và kiểm tra chất lƣợng nguồn nƣớc và tiêu chuẩn xây dựng nhà máy, trạm cấp nƣớc, đồng thời là cơ sở để ngƣời tiêu dùng tự kiểm tra đánh giá chất lƣợng nguồn nƣớc mà gia đình mình đang sử dụng. Nước sinh hoạt Các loại nguồn nƣớc sinh hoạt đƣợc sử dụng phổ biến nhất hiện nay:  Nguồn nước ngầm hay còn gọi là giếng khoan, giếng đào: - Nƣớc giếng khoan là nƣớc đƣợc lấy (khoan) từ các mạch nƣớc ngầm sâu trong lòng đất, qua các tầng địa chất. Nƣớc này thƣờng có nhiều nguyên tố khoáng, khó kiểm soát đƣợc chất lƣợng do tùy thuộc vào mạch nƣớc khoan đƣợc - Nƣớc giếng đào: Tƣơng tự nhƣ nƣớc giếng khoan nhƣng thay vì khoan thì đƣợc đào đất lên, thƣờng có độ nông hơn so với nƣớc giếng khoan.  Nguồn nước mưa: - Các hộ gia đình hiện nay, đặc biệt là ở các khu vực nông thôn thƣờng lƣu trữ nƣớc mƣa để sử dụng cho các nhu cầu sinh hoạt hàng ngày.

Tuy nhiên nguồn nƣớc mƣa thƣờng có tính axit và hiện nay ô nhiễm môi trƣờng nặng nề dẫn đến chất lƣợng nƣớc mƣa không đảm bảo. 3 TIEU LUAN MOI download : [e-mail]  Nguồn nước máy đã qua xử lý của nhà máy nước: - Nguồn nƣớc này thƣờng đƣợc sử dụng nhiều ở các khu vực thành phố, một số khu vực ngoại thành, tỉnh lẻ. - Nƣớc cấp là ngầm sau đó đi qua hệ thống xử lý nƣớc của các nhà máy thƣờng là lọc thô qua bể lắng, khử sắt sau đó qua khử trùng bằng clo để cung cấp nƣớc cho các hộ dân cƣ. Các chất ô nhiễm trong nước sinh hoạt Sử dụng nƣớc có kim loại nặng nội tạng sẽ bị ảnh hƣởng vô cùng nghiêm trọng.

Sỏi dễ hình thành trong thận, mật. Hệ thần kinh trung ƣơng bị nhiễm độc, tuỷ xƣơng bị rối loạn hoạt động, gây tai biến não, cao huyết áp đối với những ngƣời sử dụng nguồn nƣớc nhiễm chì để ăn uống. Crom khiến thận bị viêm, ung thƣ phổi và viêm gan. Mangan khiến thận, hệ thống tuần hoàn bị thƣơng tổn, thậm chí tử vong nếu ngộ độc nặng.

Sử dụng nƣớc có lƣợng natri vƣợt quá mức cho phép sẽ khiến tỷ lệ mắc bệnh tim mạch tăng cao. Thuốc bảo vệ thực vật gây ra tình trạng nhiễm độc gan. Xƣơng bị ảnh hƣởng xấu bởi nƣớc nhiễm kali hoặc cadimi. Chất cực độc là asen.

Asen là nguyên nhân gây ra 20 bệnh khác nhau trong đó phần lớn là các bệnh nguy hiểm đến tính mạng. Sử dụng nƣớc nhiễm asen là cơ hội để các tế bào ung thƣ xuất hiện và phát triển: ung thƣ da, bang quang, phổi, bệnh bowen…[13]. Ngoài ra, thƣờng xuyên dùng nƣớc trong chum, vại, bể chứa nƣớc mƣa lâu ngày… làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn đƣờng tiêu hóa gây ra các bệnh nhƣ tiêu chảy, kiết lỵ. Còn chƣa kể đến nhiều loại vi khuẩn, vi rút sinh sống và phát triển trong nguồn nƣớc nhiễm bẩn từ đó lây truyền dịch bệnh cho ngƣời và động vật.

Nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước Môi trƣờng nƣớc bị ô nhiễm do nhiều nguyên nhân khác nhau gồm nguyên nhân khách quan nhƣ thiên tai, lũ lụt, hạn hán, tuyết tan,.nhƣng nguyên nhân chủ quan chủ yếu do xả thải từ các vùng dân cƣ khu công nghiệp, các phƣơng tiện giao 4 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] thông vận tải đƣờng biển. Tuy nhiên ta có thể liệt kê một số nguyên nhân cơ bản gây ô nhiễm nguồn nƣớc nhƣ sau. Ô nhiễm do sinh hoạt của ngƣời dân - Nƣớc thải sinh hoạt là nƣớc thải phát sinh từ các hộ gia đình, bệnh viện, khách sạn, cơ quan trƣờng học,chứa các chất thải trong quá trình sinh hoạt, vệ sinh của con ngƣời. Thành phần cơ bản của nƣớc thải sinh hoạt là các chất hữu cơ dễ bị phân hủy sinh học (cacbonhydrat, protein, dầu mỡ), chất dinh dƣỡng (P, N), chất rắn và vi trùng.

Tùy theo mức sống và lỗi sống mà lƣợng nƣớc thải và tải lƣợng các chất có trong nƣớc thải của mỗi ngƣời trong một ngày là khác nhau. Nhìn chung mức sống cao thì lƣợng thải và tải lƣợng thải càng cao. Đặc trƣng của nƣớc thải sinh hoạt thƣờng là chứa nhiều tạp chất khác nhau trong đó khoảng 58% là các chất hữu cơ, 42% là các chất vô cơ và một lƣợng lớn vi sinh vật thông thƣờng. Các chất vô cơ phân bố ở dạng tan nhiều hơn so với chất hữu cơ.

Các chất hữu cơ phân bố nhiều ở dạng keo và không tan.