Đ¾I HàC QUàC GIA HÀ NàI TR¯àNG Đ¾I HäC Y D¯ĀC NGUYâN THâ HàNG ĐÁNH GIÁ HIÞU QUÀ T¾O KHÁNG THà SAU TIÊM VACCINE CHÞNG SARS-COV-2 TRÊN BÞNH NHÂN BÞNH THÀN M¾N GIAI ĐO¾N CUÞI LäC MÁU CHU Kþ KHÓA LUÀN TÞT NGHIÞP Đ¾I HäC NGÀNH KĀ THUÀT XÉT NGHIÞM Y HäC Hà Nßi - 2023 Đ¾I HàC QUàC GIA HÀ NàI TR¯àNG Đ¾I HäC Y D¯ĀC NGUYâN THâ HàNG ĐÁNH GIÁ HIÞU QUÀ T¾O KHÁNG THà SAU TIÊM VACCINE CHÞNG SARS-COV-2 TRÊN BÞNH NHÂN BÞNH THÀN M¾N GIAI ĐO¾N CUÞI LäC MÁU CHU Kþ KHÓA LUÀN TÞT NGHIÞP Đ¾I HäC NGÀNH KĀ THUÀT XÉT NGHIÞM Y HäC Khóa: QH.Y Ng°ái h°ßng d¿n: TS. LÊ NGäC ANH Hà Nßi - 2023 LàI CÀM ¡N Lời đầu tiên, tôi xin chân thành bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới người thầy - TS. Lê Ngọc Anh – Bộ môn Y dược học cơ sở, Trường Đại học Y Dược, Đại học Quốc Gia Hà Nội, đã trāc tiếp hướng dẫn, tạo mọi điều kißn tốt nhất và tận tình giúp đỡ cho tôi trong quá trình học tập, thu thập số lißu, nghiên cứu để hoàn thành khóa luận, và tôi xin chân thành cảm ơn cô ThS. Trần Mai Linh đã đồng hành, hỗ trợ tôi trong các kỹ thuật để thāc hißn đề tài.
Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hißu nhà trường, Phòng Đào tạo, các nhà Khoa học, các giảng viên giảng dạy tại Trường Đại học Y Dược đã tạo mọi điều kißn giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu. Tôi xin trân trọng gửi lời cảm ơn tới toàn thể các bác sĩ, các cán bộ, công nhân viên đang công tác tại Bßnh vißn Thận Hà Nội đã giúp đỡ, tạo điều kißn thuận lợi nhất cho tôi trong vißc thu thập số lißu, điều tra nghiên cứu thāc tế để hoàn thành khóa luận này. Cuối cùng, với tình cảm yêu thương và kính trọng sâu sắc, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tới gia đình và bạn bè đã luôn cổ vũ, động viên tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành khóa luận. Lời cảm ơn đặc bißt và ý nghĩa nhất, tôi xin gửi tặng Bố Mẹ đã sinh thành và đồng hành cùng tôi trên mọi chặng đường.
Trong quá trình thāc hißn khóa luận, do điều kißn hạn chế về thời gian, nhận thức của bản thân và nhÿng khó khăn khách quan nên khóa luận không tránh khỏi nhÿng thiếu sót. Tôi mong muốn nhận được nhÿng ý kiến đóng góp quý báu của các thầy cô giáo, nhà khoa học để khóa luận tốt nghißp này được hoàn thißn hơn. Tôi xin trân trọng cảm ơn!. Hà Nội, ngày 20 tháng 05 năm 2023 SINH VIÊN THĀC HIÞN Nguyễn Thị Hồng CHĀ VI¾T TÂT Ký hißu Ý nghĩa ACE2 Angiotensin 2 BTM Bánh th¿n m¿n BTMGĐC Bánh th¿n m¿n giai đo¿n cuái COVID-19 Coronavirus disease 2019- Bánh virus corona 2019 GFR Glomerular filtration rate- Mức lác cầu th¿n ICU Intensive Care Unit- Đ¢n vß chăm sóc đặc biát KT Kháng thá LM Lác máu LMB Lác màng bāng N Nucleoprotein NVYT Nhân viên y tÁ RBD Mißn liên kÁt thā thá SARS-CoV-2 Virus corona gây hái chứng hô hÃp cÃp tính nặng 2 SL Sá lưÿng UACR Creatinine albumin niáu DANH MĂC CÁC BÀNG Kí hißu Trang Tên bÁng BÁng 1.1 4 Các giai đo¿n căa bánh th¿n m¿n BÁng 1.2 8 Mát sá lo¿i vaccine phổ biÁn BÁng 2.1 22 Quy trình thực hián kỹ thu¿t BÁng 2.2 24 Các chỉ sá nái kiám BÁng 3.1 27 Mô tÁ đặc điám phân bá bánh nhân theo khoÁng tuổi và gißi tính BÁng 3.2 28 Các chỉ sá c¿n lâm sàng BÁng 3.3 29 Đặc điám mát sá yÁu tá ngưái bánh theo gißi tính BÁng 3.4 30 Nãng đá kháng thá sau tiêm vaccine mũi 3 BÁng 3.5 31 Nãng đá kháng thá theo nhóm tuổi sau tiêm vaccine mũi 3 BÁng 3.6 32 Mái liên quan giāa các chỉ sá c¿n lâm sàng và khÁ năng t¿o kháng thá sau tiêm vaccine mũi 3 BÁng 3.7 33 Mái liên quan giāa các bánh lý và khÁ năng t¿o kháng thá sau tiêm vaccine mũi 3 DANH MĂC CÁC HÌNH Kí hißu Trang Tên bÁng Hình 2.1 20 S¢ đã nghiên cứu Hình 2.2 25 Đưáng chuẩn dựng trên giá trß đo quang (OD) và nãng đá (C) căa 4 mức nãng đá CAL 1, 2, 3, 4.1 28 Tỷ lá các bánh lý kèm theo Hình 3.2 30 Nãng đá kháng thá căa bánh nhân sau tiêm vaccine mũi 3 Hình 3.3 31 KhÁ năng đáp ứng kháng thá sau khi tiêm vaccine mũi 3 MĂC LĂC CHĀ VIÀT TÀT DANH MĀC BÀNG DANH MĀC BIàU Đâ LàI CÀM ¡N Mâ ĐÀU.
1 CH¯¡NG 1- TâNG QUAN. Khái niám bánh th¿n m¿n. Các giai đo¿n căa bánh th¿n m¿n. Phư¢ng pháp đißu trß bánh th¿n m¿n giai đo¿n cuái.
Lác máu chu kỳ ã bánh nhân bánh th¿n m¿n giai đo¿n cuái. Bánh th¿n m¿n giai đo¿n cuái và dßch COVID-19. Vaccine và lựa chán Vaccine. TÌNH HÌNH TIÊM VACCINE â BTMGĐC LäC MÁU CHU Kþ.
MÞT SÞ KĀ THUÀT XÁC ĐâNH KHÁNG THà CHÞNG SARS-COV-2 PHâ BI¾N. Kỹ thu¿t ELISA (Enzyme- Linked Immunosorbent Assay). Kỹ thu¿t CLIA (Chemiluminescent Immunoassay). Kỹ thu¿t LFA (Lateral Flow Assay).
Kỹ thu¿t Neutralization Assay. Kỹ thu¿t đßnh lưÿng kháng thá trực tiÁp (Direct Antibody Quantification) 16 CH¯¡NG 2 – ĐÞI T¯ĀNG VÀ PH¯¡NG PHÁP NGHIÊN CĀU. ĐÞI T¯ĀNG, ĐâA ĐIàM VÀ THàI GIAN NGHIÊN CĀU. Đái tưÿng nghiên cứu.
Thái gian nghiên cứu. PH¯¡NG PHÁP NGHIÊN CĀU VÀ THU THÀP DĀ LIÞU. ThiÁt kÁ nghiên cứu. Cỡ mẫu và phư¢ng pháp chán mẫu nghiên cứu.
Phư¢ng pháp và quy trình thu th¿p sá liáu. Các biÁn sá nghiên cứu. Kỹ thu¿t nghiên cứu. 26 CH¯¡NG 3 – K¾T QUÀ NGHIÊN CĀU.
Đ¾C ĐIàM CHUNG CþA BÞNH NHÂN BÞNH THÀN M¾N ĐANG LäC MÁU CHU Kþ. Đặc điám vß tuổi, gißi tính. Đặc điám các bánh đi kèm. Đặc điám các chỉ sá c¿n lâm sàng căa bánh nhân.
Đ¾C ĐIàM NàNG ĐÞ KHÁNG THà SAU KHI TIÊM VACCINE. CÁC Y¾U TÞ LIÊN QUAN Đ¾N KHÀ NNG T¾O KHÁNG THà SAU KHI TIÊM VACCINE. 32 CH¯¡NG 4 – BÀN LUÀN. Đ¾C ĐIàM ĐÞI T¯ĀNG NGHIÊN CĀU.
NàNG ĐÞ KHÁNG THà CHÞNG SARS-COV-2 SAU TIÊM VACCINE CHÞNG SARS-COV-2. MÞT SÞ Y¾U TÞ LIÊN QUAN Đ¾N KHÀ NNG T¾O KHÁNG THà SAU TIÊM VACCINE CHÞNG SARS-COV-2. 41 CH¯¡NG 5 – K¾T LUÀN. Náng đß kháng thá chßng sars-cov-2 sau tiêm 3 mũi vaccine.
Mßt sß y¿u tß liên quan đ¿n khÁ nng t¿o kháng thá sau tiêm vaccine chßng sars-cov-2. 44 TÀI LIàU THAM KHÀO PHĀ LĀC 1 PHĀ LĀC 2 Mâ ĐÀU Virus corona (CoV) là mầm bánh chính Ánh hưãng chă yÁu đÁn há hô hÃp căa con ngưái [1]. SARS-CoV-2 đưÿc báo cáo lần đầu tiên vào đầu tháng 12 năm 2019 t¿i Vũ Hán, tỉnh Hã BÁc, Trung Quác, gây ra đÿt bùng phát bánh hô hÃp sau này đưÿc đặt tên là bánh do virus corona 2019 (COVID-19). Sự lây lan nhanh chóng căa căn bánh này bên ngoài Trung Quác đã khiÁn Tổ chức Y tÁ ThÁ gißi (WHO) phÁi tuyên bá Tình tr¿ng Khẩn cÃp vß Sức khße Cáng đãng gây Quan ng¿i Quác tÁ (PHEIC) vào ngày 30 tháng 1 năm 2020 và sau đó là đ¿i dßch vào ngày 11 tháng 3 năm 2020.
Tính đÁn ngày 14 tháng 7 năm 2022, h¢n 559,5 triáu trưáng hÿp nhißm COVID-19 và 6,3 triáu trưáng hÿp tÿ vong đã đưÿc báo cáo trên toàn thÁ gißi, hầu hÁt liên quan đÁn nhāng ngưái sáng ã Hoa Kỳ, tiÁp theo là nhāng ngưái sáng ã Ân Đá, Brazil và Pháp [2]. Mát đặc điám nguy hiám căa COVID- 19 là các biáu hián lâm sàng đa d¿ng, từ không có triáu chứng đÁn suy đa c¢ quan và tÿ vong. Tần suÃt cao căa ca nhißm không có triáu chứng chÁc chÁn đã góp phần vào sự lây lan nhanh chóng trên toàn thÁ gißi căa SARS-CoV-2 [3]. Bánh th¿n m¿n tính (BTM) nổi lên như mát yÁu tá răi ro phổ biÁn nhÃt đái vßi COVID-19 nghiêm tráng, đáng báo đáng, cùng vßi tuổi tác cũng là yÁu tá răi ro cao đái vßi COVID-19 nghiêm tráng [3].
Phân tích tổng hÿp căa Chen C-Y. và cáng sự (2021) trên 396,062 bánh nhân th¿n nhân t¿o cho thÃy tỷ lá nhißm COVID-19 là 7,7% và tỷ lá tÿ vong là 22,4%. Vì v¿y, vaccine hiáu quÁ và an toàn cũng như các chiÁn lưÿc giÁm thiáu lây nhißm liên tāc hián là nhāng lựa chán thực tÁ duy nhÃt đá ngăn chặn đ¿i dßch đang dißn ra và đẩy lùi dßch COVID-19 [4]. Do nhāng ngưái mÁc BTM dß bß tổn thư¢ng trưßc COVID-19, các hiáp hái th¿n hác lßn như Hiáp hái th¿n hác Vư¢ng quác Anh và Tổ chức th¿n quác gia Hoa Kỳ đã đưa ra các tuyên bá kêu gái ưu tiên tiêm chăng cho nhāng bánh nhân này.
Các đ¢n vß lác máu là nhāng đßa điám có nguy c¢ lây nhißm SARS-CoV-2 đặc biát cao. Chuyán đổi huyÁt thanh sau khi nhißm trùng đưÿc xác nh¿n đ¿t tßi 100% trong quần thá lác máu, nhưng đá bßn căa phÁn ứng mißn dßch này và mức đá mà 1 nó chuyán thành mißn dßch bÁo vá vẫn chưa rõ ràng. Mát sá nghiên cứu chỉ ra rằng hiáu giá IgG căa SARS-CoV-2 giÁm đáng ká sau 3 tháng ká từ khi chẩn đoán. Do đó, đißu quan tráng là khi các đ¢n vß lác máu bÁt đầu tiêm chăng cho bánh nhân căa há, nãng đá kháng thá sau tiêm chăng đưÿc theo dõi đá xác đßnh lßch trình tiêm chăng tái ưu [4].
Hai lo¿i vaccine mRNA đã đưÿc sÿ dāng ráng rãi ã Châu Âu và Hoa Kỳ, và các thÿ nghiám then chát đã báo cáo hiáu quÁ là 95% đái vßi vaccine BNT162b2 BioNTech/Pfizer và 94% đái vßi vaccine COVID-19 mRNA-1273 Moderna. Đáp ứng vßi vaccine có thá thÃp h¢n đáng ká ã nhāng bánh nhân bß suy giÁm chức năng th¿n nghiêm tráng do tác dāng ức chÁ mißn dßch căa ure huyÁt và các lo¿i thuác cā thá. Đißu này đã đưÿc chứng minh đái vßi vaccine ngừa viêm gan B, cúm và viêm phổi do Streptococcus. Th¿t không may, các thÿ nghiám lâm sàng căa các vaccine mRNA ã giai đo¿n 3 đã lo¿i trừ các nhóm có nguy c¢ cao, nên bánh nhân bß suy giÁm chức năng th¿n nghiêm tráng và bánh nhân ch¿y th¿n nhân t¿o chiÁm tỷ lá rÃt thÃp trong các nghiên cứu này [5].
Mát sá nghiên cứu gần đây cho thÃy khÁ năng t¿o kháng thá đặc hiáu vßi vaccine thÃp h¢n ã nhāng bánh nhân đang đißu trß thay thÁ chức năng th¿n sau 2 lißu vaccine mRNA [5]. Tuy nhiên, hầu hÁt các nghiên cứu này đßu là nghiên cứu ã nưßc ngoài, ã Viát Nam hián chưa thÃy các nghiên cứu tư¢ng tự. XuÃt phát từ thực tÁ đó chúng tôi nghiên cứu đß tài: <Đánh giá hiệu quả tạo kháng thể sau tiêm vaccine chống SARS-CoV-2 trên bệnh nhân bệnh thận mạn giai đoạn cuối lọc máu chu kỳ= nhằm hai māc tiêu: 1.