Đặt vấn đề Đất là tài nguyên vô cùng quý giá mà thiên nhiên ban tặng cho con ngƣời, là điều kiện tồn tại và phát triển của con ngƣời và tất cả các sinh vật khác trên trái đất; là một tƣ liệu sản xuất đặc biệt, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trƣờng sống, là địa bàn phân bố các khu dân cƣ, xây dựng các công trình kinh tế, văn hoá, xã hội, an ninh, quốc phòng. Đất đai đóng vai trò quan trọng trong mọi quá trình sản xuất của các ngành kinh tế và hoạt động của con ngƣời. Đặc biệt, trong sản xuất nông nghiệp đất là tƣ liệu sản xuất không thể thay thế đƣợc. Hầu hết các nƣớc trên thế giới đều xây dựng một nền kinh tế trên cơ sở phát triển nông nghiệp dựa vào khai thác tiềm năng của đất, lấy đó làm cơ sở cho sự phát triển của các ngành khác.
Song đất đai lại là nguồn tài nguyên không thể tái tạo đƣợc, nó cố định về vị trí, hạn chế về số lƣợng và giới hạn về diện tích. Thời kì công nghiệp hóa - hiện đại hóa con ngƣời chỉ chú trọng phát triển các ngành công – dịch vụ mà quên mất ngành nông nghiệp truyền thống, ngành tạo ra lƣơng thực thực phẩm nuôi sống con ngƣời. Việc phát triển cơ sở hạ tầng, các khu dự án, nhà máy công nghiệp đã làm giảm diện tích đất nông nghiệp cùng với sự tác động của thiên tai và quá trình canh tác của con ngƣời đã làm cho đất ngày càng suy thoái. Do đó, việc tổ chức sử dụng nguồn tài nguyên đất hợp lý đầy đủ và đem lại hiệu quả cao theo quan điểm sinh thái và phát triển bền vững đang trở thành vấn đề cấp thiết của xã hội.
Mỗi quốc gia, mỗi địa phƣơng có một quỹ đất đai khác nhau, vị trí địa lý, địa hình, khí hậu khác nhau; vì vậy tính chất ở mỗi nơi là không giống nhau, điều đó đã tạo sự khác nhau cũng nhƣ đặc trƣng về nền nông nghiệp cho từng vùng, từng quốc gia. Israel, một quốc gia nhỏ bé nằm ở vùng Trung Đông với điều kiện khí hậu khắc nghiệt, đất đai cằn cỗi chủ yếu là đất cát thế nhƣng nó lại đƣợc cả thế giới biết đến với “sự phát triển thần kỳ” về nông nghiệp. Bất chấp điều kiện địa lý không thích hợp cho nông nghiệp, diện tích chỉ khoảng 1/5 là đất nông nghiệp Israel là một nhà xuất khẩu lớn của thế giới về nông sản và đứng hàng đầu về công nghệ trong nông c 2 nghiệp. Vùng sa mạc Arava với lƣợng mƣa thấp nhất, toàn bộ diện tích đất là sa mạc, điều kiện khí hậu khắc nghiệt và thiếu nƣớc hoàn toàn không thích hợp cho nông nghiệp đã cung cấp 60% lƣợng nông sản xuất khẩu cho Israel.
Không có đất đai trù phú, cùng điều kiện địa hình khí hậu thích hợp cho sản xuất nông nghiệp nhƣ Việt Nam, bắt đầu từ những con ngƣời hơn 2000 năm lƣu vong vốn liếng không gì ngoài mảnh đất hoang mạc cằn cỗi họ đã tạo nên kỳ tích. Sự phát triển thần kỳ của đất nƣớc Israel nhƣ một bài học quý, tạo động lực mạnh mẽ để sinh viên, thế hệ trẻ của Việt Nam không ngừng quyết tâm rèn luyện, học tập nhiều hơn nữa đặc biệt là ở tại những quốc gia tiên tiến trên thế giới, áp dụng những kỹ thuật hiện đại vào phát triển kinh tế đất nƣớc, đặc biệt là lĩnh vực nông nghiệp. Đƣợc sự đồng ý của khoa Quản lý đất đai trƣờng đại học Nông lâm Thái Nguyên, đồng thời dƣới sự hƣớng dẫn trực tiếp của cô giáo Ts. Vũ Thị Thanh Thủy, em tiến hành nghiên cứu đề tài “ Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại trang trại Kedma, Moshav Idan, Arava, Israel ”.2 Mục tiêu nghiên cứu - Thực trạng sản xuất ớt và cà chua tại Israel - Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên cơ sở điều kiện tự nhiên - kinh tế - xã hội tại trang trại.
- Đánh giá hiệu quả sử dụng đất của trang trại - Tìm ra các giải pháp trong sử dụng đất nông nghiệp ứng dụng đƣợc ở Việt Nam.3 Ý nghĩa nghiên cứu 1.1 Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học - Áp dụng kiến thức đã học của nhà trƣờng làm quen với thực tế. - Nâng cao kiến thức thực tế. - Tích luỹ đƣợc kinh nghiệm phục vụ cho công việc sau này. - Bổ sung tƣ liệu cho học tập.2 Ý nghĩa thực tiễn - Để góp phần bảo vệ bền vững và hiệu quả đất nông nghiệp thì công tác xây dựng báo cáo hiện trạng đất sản xuất là rất cần thiết, nhằm giúp cho chủ trang trại, c 3 các nhà quản lý, các nhà hoạch định chính sách về kinh tế, về đất đai chủ động nắm vững diễn biến đất nông nghiệp tại từng nơi, từng khu vực.
- Biết đƣợc mặt mạnh, mặt yếu kém, những khó khăn và tồn tại trong công tác quản lý, sử dụng tài đất nông nghiệp ở trang trại. - Đề xuất một số giải pháp sử dụng đất hợp lí, hiệu quả sao cho phù hợp với chiến lƣợc phát triển kinh tế - xã hội của trang trại trên cơ sở phát triển bền vững. c 4 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.1 Tổng quan về đất nƣớc Israel 2.1 Giới thiệu chung Hình 2.1: Đất nước Israel - Tên gọi đầy đủ là Quốc gia Israel. - Thành lập ngày 14 tháng 5 năm 1948.
- Thủ đô là Jerusalem, trung tâm kinh tế là Tel-aviv. - Hệ thống pháp luật dựa theo hệ thống và quy định của Anh. - Theo thể chế Dân chủ nghị viện, chế độ một viện (từ năm 1948) - Không có Hiến pháp thành văn, chỉ có những điều luật riêng rẽ. - 120 thành viên của Quốc hội đƣợc bầu bằng tuyển cử phổ thông đầu phiếu theo hệ thống bầu cử đại diện tỷ lệ, nhiệm kỳ 4 năm.
Thủ tƣớng đƣợc bầu trực tiếp trong tổng tuyển cử, nhiệm kỳ 4 năm. Các thành Quốc hội bầu, nhiệm kỳ 5 năm (không có quyền hành pháp - quyền hành pháp thuộc về Thủ tƣớng).2 Điều kiện tự nhiên 2.1 Vị trí địa lí c 5 Lãnh thổ Israel nằm giữa vĩ tuyến 29° và 34° Bắc, và kinh tuyến 34° và 36° Đông. Ranh giới hành chính đƣợc xác định nhƣ sau: - Phía Bắc tiếp giáp với Lebanon. - Phía Nam tiếp giáp vịnh Aqaba (vịnh Eilat).
- Phía Đông tiếp giáp với Bờ Tây và Jordan, phía Đông Bắc tiếp giáp Syria. - Phía Tây giáp Địa Trung Hải và dải Gaza, phía TâyNam giáp Ai Cập. Israel có bốn khu vực địa lý thực vật khác nhau, do nƣớc này nằm giữa ôn đới và nhiệt đới, giáp với Địa Trung Hải tại phía tây và hoang mạc về phía đông. Vì nguyên nhân này, động thực vật tại Israel cực kỳ đa dạng.
Phát hiện đƣợc 2.867 loài thực vật tại Israel. Trong đó, ít nhất 253 loài đƣợc du nhập và phi bản địa. Israel có 380 khu bảo tồn thiên nhiên.2 Địa hình, địa mạo Là đất nƣớc nhỏ bé nằm ở vùng Trung Đông trên bờ Đông Nam của Địa Trung Hải và bờ Bắc của biển Đỏ. Quốc gia này có diện tích tƣơng đối nhỏ song lại có đặc điểm địa lý đa dạng, giống nhƣ một lục địa thu nhỏ gồm một đồng bằng hẹp và màu mỡ ven biển Địa Trung Hải, vùng núi trơ trịu Giu-đa ở trung tâm, sa mạc Negev ở phía Nam và một phần của thung lũng Jordan ở Đông Bắc.
Diện tích là 22.073 km2 trải dài và hẹp về bề ngang. Miền Bắc là núi cao thấp dần về miền Trung và cao dần ở cuối miền Nam. Nơi thấp nhất là biển Chết -400m so với mực nƣớc biển.3 Khí hậu, thủy văn Khí hậu Nhiệt độ tại Israel biến động nhiều, đặc biệt là trong mùa đông. Các khu vực duyên hải, nhƣ Tel-aviv và Haifa, có khí hậu Địa Trung Hải đặc trƣng với mùa đông mát và có mƣa nhiều còn mùa hè kéo dài và nóng.
Khu vực Beersheva và Bắc Negev có khí hậu bán hoang mạc với mùa hè nóng và mùa đông lạnh, số ngày mƣa ít hơn so với khí hậu Địa Trung Hải. Các khu vực Nam Negev và Arava có khí hậu hoang mạc với mùa hè rất nóng và khô, mùa đông ôn hòa với vài ngày có mƣa. c 6 Nhiệt độ cao nhất tại lục địa châu Á (54,0 °C hoặc 129,2 °F) ghi nhận đƣợc vào năm 1942 tại kibbutz Tirat Zvi thuộc miền bắc thung lũng sông Jordan. Trên các khu vực núi cao cực độ khác có thể nhiều gió và lạnh, các khu vực có độ cao từ 750 mét trở lên (cùng độ cao với Jerusalem) thƣờng có ít nhất một trận tuyết rơi mỗi năm.
Mƣa hiếm khi rơi tại Israel từ tháng 5 đến tháng 9. Lƣợng mƣa rất thấp 200mm. Do tài nguyên nƣớc khan hiếm, Israel phát triển các kỹ thuật tiết kiệm nƣớc khác nhau, chẳng hạn nhƣ tƣới nhỏ giọt. Ngƣời Israel cũng tận dụng ánh sáng mặt trời sẵn có cho ngành quang năng, biến Israel trở thành nƣớc dẫn đầu về năng lƣợng mặt trời sử dụng theo bình quân (hầu nhƣ toàn bộ hộ gia đình sử dụng tấm năng lƣợng mặt trời để đun nƣớc).
Thủy văn Sông chính: sông Jordan dài 321km chảy dọc thung lũng đứt gãy Jordan, từ núi Hermon qua thung lũng Hulah và hồ Galilee đến biển Chết. Hồ Galilee, hồ nƣớc ngọt lớn nhất ở miền Bắc nguồn cung cấp nƣớc ngọt chủ yếu cho nông nghiệp. Hệ thống đƣờng ống dẫn nƣớc sinh hoạt từ miền Bắc đến hết miền Trung. Miền Nam dẫn nƣớc sinh hoạt từ Beer Sheva một phần và chủ yếu là nƣớc tại các giếng khoan địa phƣơng và các hồ chứa phục vụ nông nghiệp.3 Điều kiện kinh tế - xã hội 2.1 Kinh tế Israel đƣợc nhận định là quốc gia tiến bộ nhất tại Tây Nam Á và Trung Đông về phát triển kinh tế và công nghiệp.
Giáo dục đại học có chất lƣợng ƣu tú và việc hình thành một cộng đồng dân chúng có động lực và giáo dục cao là nguyên nhân chính khích lệ bùng nổ công nghệ cao và phát triển kinh tế nhanh chóng tại Israel. Năm 2010, Israel gia nhập Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD). Quốc gia này xếp hạng 24 trong: “ Báo cáo cạnh tranh toàn cầu 2016-2017” của Diễn đàn Kinh tế thế giới và đứng thứ 52 về Chỉ số thuận lợi kinh doanh của Ngân hàng Thế giới vào năm 2017. Israel có số lƣợng công ty khởi nghiệp nhiều thứ hai thế giới (sau Hoa Kỳ) theo một nghiên cứu năm 2005, và đứng thứ ba về số lƣợng công c 7 ty niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán sau Hoa Kỳ và Trung Quốc.