HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM CAO THỊ HƯƠNG ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ TỪ SƠN – TỈNH BẮC NINH Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Người hướng dẫn khoa học: TS. Phan Quốc Hưng NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Cao Thị Hương i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới thầy giáo TS. Phan Quốc Hưng đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Trắc địa - Bản đồ, Khoa Quản lý đất đai - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức phòng Tài nguyên và môi trường, phòng Kinh tế, phòng Nông nghiệp & Phát triển nông thôn thị xã Từ Sơn và Ủy ban nhân dân các xã, phường đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.
Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Cao Thị Hương ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Lời cam đoan .ii Mục lục .iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình.
viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu của đề tài.
Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Tổng quan tài liệu. Đất và vai trò của đất trong sản xuất nông nghiệp.
Khái niệm về đất và đất nông nghiệp. Vai trò và ý nghĩa của đất đai trong sản xuất nông nghiệp. Hiệu quả sử dụng đất. Khái quát hiệu quả sử dụng đất.
Phân loại hiệu quả sử dụng đất. Sự cần thiết phải đánh giá hiệu quả sử dụng đất. Một số quan điểm sử dụng đất. Vấn đề suy thoái đất nông nghiệp.
Quan điểm sử dụng đất bền vững. Sử dụng đất nông nghiệp trên Thế giới và Việt Nam. Những nghiên cứu nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên thế giới và Việt Nam. Những nghiên cứu nâng cao hiệu quả sử dụng đất trên Thế giới.
Những nghiên cứu nâng cao hiệu quả sử dụng đất ở Việt Nam. Những nghiên cứu hiệu quả sử dụng đất tỉnh Bắc Ninh và thị xã Từ Sơn. 22 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Nội dung và phương pháp nghiên cứu.
Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.
Điều tra đánh giá các điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội có ảnh hưởng tới sử dụng đất nông nghiệp của thị xã Từ Sơn. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp của thị xã. Đánh giá hiệu quả của các loại sử dụng đất nông nghiệp. Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp của thị xã Từ Sơn.
Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu. Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu. Phương pháp tổng hợp và phân tích số liệu, tài liệu.
Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Phương pháp so sánh. Kết quả và thảo luận. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội.
Điều kiện tự nhiên. Thực trạng phát triển kinh tế - xã hội. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên - kinh tế xã hội. Hiện trạng sử dụng đất thị xã từ sơn.
Hiện trạng và cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp thị xã Từ Sơn. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Xác định các loại hình sử dụng đất chính trên địa bàn thị xã Từ Sơn. Đánh giá hiệu quả các loại hình sử dụng đất.
Đánh giá hiệu quả chung của các LUT. Lựa chọn các lut có hiệu quả và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất. Lựa chọn các loại hình sử dụng đất nông nghiệp có hiệu quả. Đề xuất sử dụng đất nông nghiệp theo các tiểu vùng.
79 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn thị xã Từ Sơn. Kết luận và kiến nghị. 84 Tài liệu tham khảo.
85 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BVTV : Bảo vệ thực vật CLĐ : Công lao động CNH-HĐH : Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa CPTG : Chi phí trung gian GTSX : Giá trị sản xuất GTNC : Giá trị ngày công HQĐV : Hiệu quả đồng vốn LUT : Loại hình sử dụng đất NTTS : Nuôi trồng thủy sản PTNT : Phát triển nông thôn SXKD : Sản xuất kinh doanh TB : Trung bình THCS : Trung học cơ sở THPT : Trung học phổ thông TNHH : Thu nhập hỗn hợp TNT : Thu nhập thuần UBND : Ủy ban nhân dân KHKT : Khoa học kỹ thuật XD : Xây dựng CN- TTCN : Công nghiệp - Tiểu thủ công nghiệp vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Phân cấp hiệu quả kinh tế của các kiểu sử dụng đất. Phân cấp các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả xã hội (tính cho 1 ha). Phân cấp các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả môi trường.
Phân cấp các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả môi trường của LUT chuyên cá. Tình hình biến động dân số thị xã Từ Sơn giai đoạn 2010-2015. Hiện trạng phân bố dân cư thị xã Từ Sơn năm 2015. Hiện trạng sử dụng đất thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh năm 2015.
Biến động diện tích đất nông nghiệp giai đoạn 2013 – 2015. Các loại hình sử dụng đất tại tiểu vùng 1. Các loại hình sử dụng đất tại tiểu vùng 2. Hiệu quả kinh tế các cây trồng tiểu vùng 1 (tính trên 1 ha).
Hiệu quả kinh tế các cây trồng tiểu vùng 2 (tính trên 1 ha). Hiệu quả kinh tế các LUT tiểu vùng 1 (tính trên 1 ha). Hiệu quả kinh tế các LUT tiểu vùng 2 (tính trên 1 ha). Hiệu quả xã hội các loại hình sử dụng đất tại tiểu vùng 1.
Đánh giá hiệu quả xã hội các loại hình sử dụng đất tiểu vùng 2. So sánh mức đầu tư phân bón thực tế tại tiểu vùng 1 với hướng dẫn của Sở NN và PTNN. So sánh mức đầu tư phân bón thực tế tại tiểu vùng 2 với hướng dẫn của Sở NN và PTNN. Bảng so sánh tình hình sử dụng thuốc BVTV thực tế tại tiểu vùng 1 với khuyến cáo của Sở NN và PTNN.
Bảng so sánh tình hình sử dụng thuốc BVTV thực tế tại tiểu vùng 2 với khuyến cáo của Sở NN và PTNN. Tổng hợp hiệu quả môi trường của các loại hình sử dụng đất. Tổng hợp hiệu quả môi trường của các loại hình sử dụng đất tiểu vùng 2. Tổng hợp hiệu quả của các loại hình sử dụng đất thị xã Từ Sơn.
77 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC HÌNH Hình 4. Bản đồ hành chính thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Biểu đồ cơ cấu kinh tế thị xã Từ Sơn tỉnh Bắc Ninh năm 2015. Biểu đồ cơ cấu sử dụng đất thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh năm 2015.48 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên học viên: Cao Thị Hương Tên đề tài: “Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh”.
Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Người hướng dẫn: TS Phan Quốc Hưng 1. Mục đích nghiên cứu - Đánh giá thực trạng sử dụng đất nông nghiệp nhằm góp phần giúp người dân lựa chọn loại hình sử dụng đất hiệu quả trong điều kiện cụ thể của thị xã. - Định hướng và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp của thị xã Từ Sơn. Phương pháp nghiên cứu Để thực hiện các nội dung của đề tài, chúng tôi sử dụng các phương pháp sau: phương pháp chọn điểm nghiên cứu, phương pháp thu thập số liệu thứ cấp; phương pháp thu thập số liệu sơ cấp; phương pháp tổng hợp và phân tích số liệu; phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất.
Kết quả nghiên cứu chính - Luận văn đã khái quát được tình hình cơ bản của địa bàn nghiên cứu với các nội dung gồm: điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội; hiện trạng sử dụng đất và biến động sử dụng đất nông nghiệp; hiện trạng các LUT trên địa bàn thị xã Từ Sơn. - Luận văn đã đánh giá được hiệu quả kinh tế, xã hội, môi trường và hiệu quả chung của các LUT trên địa bàn thị xã Từ Sơn. - Luận văn đã lựa chọn các LUT có hiệu quả và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn thị xã Từ Sơn. Kết luận chủ yếu của luận văn - Thị xã Từ Sơn có tổng diện tích đất tự nhiên là 6.108,87 ha, trong đó diện tích đất nông nghiệp là 2.999,15 ha ha chiếm 49,1 % tổng diện tích đất tự nhiên.
Thị xã Từ Sơn có điều kiện khí hậu, đất đai, hệ thống thủy lợi và mạng lưới giao thông thuận lợi cho việc đa dạng hóa cây trồng và lưu thông hàng hóa.