HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THỊ HẰNG ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP HUYỆN GIA LÂM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Thị Vòng NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Hằng i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc PGS-TS. Nguyễn Thị Vòng đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Quy hoạch sử dụng đất, Khoa Quản lý đất đai - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức thuộc phòng ban trong huyện, chính quyền các xã, thị trấn cùng nhân dân huyện Gia Lâm đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.
Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Hằng ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Danh mục chữ viết tắt. v Danh mục bảng .vi Danh mục đồ thị, sơ đồ.
vii Trích yếu luận văn. viii Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu của đề tài.
Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Một số vấn đề về sử dụng đất nông nghiệp.
Đất nông nghiệp và tình hình sử dụng đất nông nghiệp. Đặc điểm sử dụng đất nông nghiệp vùng khí hậu nhiệt đới. Đặc điểm suy thoái đất nông nghiệp. Nguyên tắc và quan điểm sử dụng đất nông nghiệp.
Những vấn đề về hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Khái quát về hiệu quả và hiệu quả sử dụng đất. Tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp.
Tình hình sử dụng đất nông nghiệp trên thế giới. Những xu hướng sử dụng đất nông nghiệp. Những nghiên cứu liên quan đến nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Tình hình sử dụng đất nông nghiệp tại Việt Nam.
Những xu hướng sử dụng đất nông nghiệp. Những nghiên cứu liên quan đến nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Sử dụng đất nông nghiệp ở các vùng ven đô. Nông nghiệp ven đô thị.
Thực trạng sử dụng đất nông nghiệp ven đô. Tình hình sử dụng đất nông nghiệp thành phố Hà Nội. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu.
Thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Đặc điểm điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Gia Lâm.
Thực trạng sử dụng đất nông nghiệp của huyện Gia Lâm. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Định hướng sử dụng đất nông nghiệp của huyện. Phương pháp nghiên cứu.
Phương pháp thu thập số liệu. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu. Phương pháp đánh giá hiệu quả. Phương pháp xử lý số liệu.
Kết quả và thảo luận. Đặc điểm điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Gia Lâm. Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế - xã hội.
Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội. Thực trạng sử dụng đất nông nghiệp của huyện Gia Lâm. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Hiệu quả kinh tế.
Hiệu quả xã hội. Hiệu quả môi trường. Định hướng sử dụng đất nông nghiệp của huyện. Dự kiến định hướng sử dụng đất nông nghiệp.
Một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp của huyện. Kết luận và kiến nghị. 78 Tài liệu tham khảo. 86 iv DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa Tiếng Việt BVTV Bảo vệ thực vật CLĐ Công lao động CN-TTCN Công nghiệp – Tiểu thủ công nghiệp CPTG Chi phí trung gian DV Dịch vụ ĐBSH Đồng bằng sông Hồng ĐVT Đơn vị tính GTGT Giá trị gia tăng GTGT/LĐ Giá trị gia tăng trên 1 công lao động GTSX Giá trị sản xuất GTSX/CLĐ Giá trị sản xuất trên 1 công lao động HTX Hợp tác xã HQĐV Hiệu quả đồng vốn LUT Loại hình sử dụng đất KHKT Khoa học kỹ thuật STT Số thứ tự TS Thủy sản TNHH Thu nhập hỗn hợp UBND Ủy ban nhân dân XD Xây dựng v DANH MỤC BẢNG Bảng 3.
Phân cấp các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế. Phân cấp các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả xã hội. Phân cấp các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả môi trường. Tốc độ chuyển dịch cơ cấu kinh tế qua các năm.
Hiện trạng sử dụng nông nghiệp huyện Gia Lâm năm 2015. Hiện trạng các loại hình sử dụng đất nông nghiệp tiểu vùng I. Hiện trạng các loại hình sử dụng đất nông nghiệp tiểu vùng II. Hiện trạng các loại hình sử dụng đất nông nghiệp tiểu vùng III.
Hiệu quả kinh tế các kiểu sử dụng đất tiểu vùng I. Hiệu quả kinh tế các kiểu sử dụng đất tiểu vùng II. Hiệu quả kinh tế các kiểu sử dụng đất tiểu vùng III. Hiệu quả xã hội các kiểu sử dụng đất tiểu vùng I.
Hiệu quả xã hội các kiểu sử dụng đất tiểu vùng II. Hiệu quả xã hội các kiểu sử dụng đất tiểu vùng III. Mức sử dụng phân bón của tiểu vùng I. Mức sử dụng phân bón của tiểu vùng II.
Mức sử dụng phân bón của tiểu vùng III. Mức sử dụng thuốc BVTV của tiểu vùng I. Mức sử dụng thuốc BVTV của tiểu vùng II. Mức sử dụng thuốc BVTV của tiểu vùng III.
Hiệu quả môi trường của các kiểu sử dụng đất huyện Gia Lâm. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất tiểu vùng I. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất tiểu vùng II. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất tiểu vùng III.
Dự kiến các kiểu sử dụng đất đến năm 2020 tiểu vùng I. Dự kiến các kiểu sử dụng đất đến năm 2020 tiểu vùng II. Dự kiến các kiểu sử dụng đất đến năm 2020 tiểu vùng III .74 vi DANH MỤC ĐỒ THỊ, SƠ ĐỒ Đồ thị 4. Tốc độ chuyển dịch cơ cấu kinh tế qua các năm.
Cơ cấu diện tích của các loại hình sử dụng đất nông nghiệp tiểu vùng I. Cơ cấu phân bố diện tích của các loại hình sử dụng đất nông nghiệp tiểu vùng II. Cơ cấu phân bố diện tích của các loại hình sử dụng đất nông nghiệp tiểu vùng III. 47 vii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Thị Hằng Tên đề tài: Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội.
Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60 85 01 03 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam I. Mục đích nghiên cứu Đánh giá được hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp nhằm lựa chọn phương thức sử dụng phù hợp trong điều kiện cụ thể của huyện Gia Lâm. Định hướng và đề xuất được các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Góp phần bổ sung và hoàn thiện phương pháp tiếp cận trong việc sử dụng đất nông nghiệp, từ đó làm cơ sở bố trí hợp lý các loại hình sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn nghiên cứu.
Kết quả nghiên cứu của đề tài là cơ sở cho địa phương lựa chọn các loại hình sử dụng đất nông nghiệp mang lại hiệu quả cao. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu: Đặc điểm điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Gia Lâm. Thực trạng sử dụng đất nông nghiệp của huyện Gia Lâm. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp.
Định hướng sử dụng đất nông nghiệp của huyện. Để thực hiện các nội dung của đề tài, các phương pháp được sử dụng gồm: Phương pháp thu thập số liệu, phương pháp chọn điểm nghiên cứu, phương pháp đánh giá hiệu quả và phương pháp xử lý số liệu. Kết quả chính và kết luận Kết quả nghiên cứu đã lựa chọn được 6 LUT với 19 kiểu sử dụng đất cho hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường đại diện tiêu biểu cho vùng nghiên cứu, bao gồm: LUT chuyên lúa (lúa xuân – lúa mùa); LUT 2 lúa – màu (lúa xuân – lúa mùa – ngô thu đông, lúa xuân – lúa mùa – lạc đông, lúa xuân – lúa mùa – cà chua, lúa xuân – lúa mùa – khoai tây); LUT chuyên màu (lạc xuân – ngô, lạc xuân – đậu tương – dưa chuột, lạc xuân – khoai tây, lạc xuân – ngô xuân, rau các loại, ngô – cà chua, ngô – khoai tây, bắp cải, đậu tương – ngô); LUT cây lâu năm (chuối, nhãn, ổi); LUT hoa cây cảnh; LUT nuôi trồng thủy sản (cá nước ngọt). viii Trên cơ sở hiệu quả của các loại hình sử dụng đất đã được xem xét và các mục tiêu phát triển để đề xuất một số kiểu sử dụng đất: Lúa xuân - Lúa hè thu – khoai tây, LUT trồng cây lâu năm, LUT hoa cây cảnh có giá trị kinh tế cao.
Để đạt được hiệu quả các loại hình sử dụng đất đề xuất cần thực hiện đồng bộ các giải pháp về thị trường tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp, về vốn đầu tư, về nguồn nhân lực, giải pháp về cơ sở hạ tầng, về cơ chế chính sách trong nông nghiệp. ix THESIS ABSTRACT Master candidate: Nguyen Thi Hang Thesis title: Evaluate the Effectiveness of Agricultural Land Use in Gia Lam District, Ha Noi city.