Luận văn thạc sĩ vnua đánh giá hiệu quả và định hướng sử dụng đất sản xuất nông nghiệp của đồng bằng thangone huyện xaythany thủ đô viêng chăn cộng hòa dân chủ nhân dân lào

Luận văn thạc sĩ nông nghiệp nghiên cứu vnua đánh giá hiệu quả và định hướng sử dụng đất sản xuất nông nghiệp của đồng bằng thangone huyện, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên

• Tác giả: Phuthavong Lorthavy
• Người hướng dẫn: PGS. Cao Việt Hà
• Trường học: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản Lý Đất Đai
• Đề tài: Đánh Giá Hiệu Quả Và Định Hướng Sử Dụng Đất Sản Xuất Nông Nghiệp Của Đồng Bằng Thangone, Huyện Xaythany, Thủ Đô Viêng Chăn, Cộng Hoà Dân Chủ Nhân Dân Lào
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Danh mục các từ viết tắt
• 1.2. Danh mục bảng
• 1.3. Danh mục hình
• 1.4. Trích yếu luận văn
• 1.5. Thesis abstract
• 1.6. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.7. Mục đích nghiên cứu
• 1.8. Yêu cầu của đề tài
• 1.9. Tổng quan tài liệu
• 1.9.1. Tổng quan về sử dụng đất nông nghiệp trên thế giới
• 1.9.2. Khái niệm đất nông nghiệp và sử dụng đất nông nghiệp
• 1.9.3. Vai trò của đất nông nghiệp
• 1.9.4. Nguyên tắc và quan điểm sử dụng đất nông nghiệp
• 1.9.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp
• 1.9.6. Lý luận về hiệu quả và hiệu quả sử dụng đất
• 1.9.7. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp
• 1.9.8. Những điểm cần lưu ý khi đánh giá hiệu quả sử dụng đất
• 1.9.9. Tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp
• 1.9.10. Hệ thống các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp
• 1.9.11. Tình hình nghiên cứu nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp
• 1.9.11.1. Những nghiên cứu trên Thế giới
• 1.9.11.2. Các nghiên cứu ở Việt Nam
• 1.9.11.3. Một số vấn đề việc sử dụng đất nông nghiệp ở Lào
• 1.9.12. Hiện trạng sử dụng đất thủ đô Viêng Chăn
• 1.10. Nội dung và phương pháp nghiên cứu
• 1.10.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.10.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.10.3. Nội dung nghiên cứu
• 1.10.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.10.4.1. Phương pháp thu thập tài liệu thứ cấp
• 1.10.4.2. Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu sơ cấp
• 1.10.4.3. Phương pháp thống kê, phân tích, tổng hợp số liệu điều tra
• 1.10.4.4. Phương pháp đánh giá hiệu quả các loại hình sử dụng đất
• 1.11. Kết quả nghiên cứu
• 1.11.1. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội liên quan đến sử dụng đất nông nghiệp của đồng bằng THANGONE
• 1.11.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.11.1.2. Điều kiện kinh tế-xã hội
• 1.11.1.3. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên - kinh tế - xã hội
• 1.11.2. Tình hình sử dụng đất của đồng bằng THANGONE
• 1.11.2.1. Hiện trạng sử dụng các loại đất
• 1.11.2.2. Hiện trạng và biến động sử dụng đất nông nghiệp
• 1.11.2.3. Thực trạng các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp
• 1.11.2.4. Hệ thống cây trồng chính của đồng bằng Thangone
• 1.11.3. Loại hình sử dụng đất và kiểu sử dụng đất nông nghiệp của vùng nghiên cứu
• 1.11.3.1. Mô tả tình hình canh tác
• 1.11.4. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp
• 1.11.4.1. Hiệu quả kinh tế của các cây trồng chính
• 1.11.4.2. Hiệu quả xã hội các loại hình sử dụng đất
• 1.11.4.3. Hiệu quả môi trường của các kiểu sử dụng đất
• 1.11.5. Đánh giá tổng hợp và lựa chọn các loại hình sử dụng đất có triển vọng và một số phương hướng sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn
• 1.11.6. Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp
• 2. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Tại Đồng Bằng Thangone

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp là một vấn đề quan trọng trong quản lý tài nguyên đất. Tại đồng bằng Thangone, huyện Xaythany, thủ đô Viêng Chăn, việc này không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn đảm bảo phát triển bền vững. Đất nông nghiệp tại đây chiếm một tỷ lệ lớn trong tổng diện tích, do đó việc đánh giá hiệu quả sử dụng đất là cần thiết để tối ưu hóa nguồn lực và đáp ứng nhu cầu lương thực của người dân.

1.1. Khái Niệm Về Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp được hiểu là khả năng sản xuất ra các sản phẩm nông nghiệp từ một đơn vị diện tích đất. Điều này bao gồm các yếu tố như năng suất cây trồng, chi phí sản xuất và lợi nhuận thu được. Việc đánh giá hiệu quả này giúp xác định các loại hình sử dụng đất phù hợp và bền vững.

1.2. Tình Hình Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Tại Đồng Bằng Thangone

Đồng bằng Thangone có diện tích đất nông nghiệp lớn, chủ yếu được sử dụng để trồng lúa và các loại cây khác. Tuy nhiên, tình hình sử dụng đất vẫn còn nhiều bất cập, như việc chuyển đổi đất nông nghiệp sang mục đích khác mà không có kế hoạch hợp lý. Điều này ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất và an ninh lương thực.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng việc đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại đồng bằng Thangone vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu thông tin, quy hoạch không đồng bộ và sự thay đổi khí hậu đang ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất.

2.1. Thiếu Thông Tin Và Dữ Liệu Đánh Giá

Việc thiếu thông tin chính xác về tình hình sử dụng đất và sản xuất nông nghiệp là một trong những thách thức lớn. Điều này dẫn đến việc đánh giá không chính xác và khó khăn trong việc đưa ra các quyết định quản lý hợp lý.

2.2. Quy Hoạch Sử Dụng Đất Chưa Hợp Lý

Quy hoạch sử dụng đất tại huyện Xaythany chưa được thực hiện một cách đồng bộ và khoa học. Điều này dẫn đến tình trạng lãng phí tài nguyên và giảm hiệu quả sản xuất nông nghiệp.

III. Phương Pháp Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Để đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp, cần áp dụng các phương pháp khoa học và thực tiễn. Các phương pháp này bao gồm khảo sát thực địa, phân tích dữ liệu và đánh giá theo các tiêu chí kinh tế, xã hội và môi trường.

3.1. Khảo Sát Thực Địa Và Thu Thập Dữ Liệu

Khảo sát thực địa là bước đầu tiên trong quá trình đánh giá. Việc thu thập dữ liệu từ các hộ nông dân giúp có cái nhìn tổng quan về tình hình sử dụng đất và hiệu quả sản xuất.

3.2. Phân Tích Dữ Liệu Đánh Giá Hiệu Quả

Sau khi thu thập dữ liệu, cần tiến hành phân tích để đánh giá hiệu quả sử dụng đất. Các chỉ tiêu như năng suất, chi phí sản xuất và lợi nhuận sẽ được xem xét để đưa ra kết luận chính xác.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Tại Đồng Bằng Thangone

Kết quả nghiên cứu về hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại đồng bằng Thangone cho thấy nhiều loại hình sử dụng đất có tiềm năng phát triển. Việc áp dụng các giải pháp khoa học kỹ thuật vào sản xuất đã giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Về Hiệu Quả Kinh Tế

Nghiên cứu cho thấy rằng các loại hình sử dụng đất như trồng lúa hai vụ và bón phân hợp lý mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất. Điều này chứng tỏ rằng việc áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất là cần thiết.

4.2. Ứng Dụng Các Giải Pháp Khoa Học Kỹ Thuật

Việc áp dụng các giải pháp khoa học kỹ thuật trong sản xuất nông nghiệp đã giúp cải thiện đáng kể hiệu quả sử dụng đất. Các nông hộ đã bắt đầu sử dụng phân bón hợp lý và áp dụng các phương pháp canh tác tiên tiến.

V. Kết Luận Và Định Hướng Tương Lai Về Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng việc đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại đồng bằng Thangone là rất cần thiết. Định hướng tương lai cần tập trung vào việc cải thiện quy hoạch sử dụng đất và áp dụng các giải pháp bền vững.

5.1. Định Hướng Quy Hoạch Sử Dụng Đất

Cần có một quy hoạch sử dụng đất rõ ràng và hợp lý để đảm bảo hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Điều này sẽ giúp tối ưu hóa nguồn lực và bảo vệ môi trường.

5.2. Tăng Cường Đầu Tư Vào Nông Nghiệp

Đầu tư vào nông nghiệp cần được tăng cường để nâng cao hiệu quả sản xuất. Các chính sách hỗ trợ nông dân và khuyến khích áp dụng công nghệ mới là rất quan trọng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Đồng bằng Thangone thuộc huyện Xaythany, thủ đô Viêng Chăn, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào sở hữu tổng diện tích đất tự nhiên là 3.600 ha, trong đó diện tích đất sản xuất nông nghiệp chiếm 2.085 ha. Đây là địa bàn trọng điểm về an ninh lương thực và cung cấp nông sản cho toàn bộ khu vực thủ đô. Tuy nhiên, trước bối cảnh đô thị hóa nhanh chóng và sự suy giảm tài nguyên đất, việc quản lý và khai thác quỹ đất nông nghiệp tại địa phương vẫn còn mang nặng tính tự phát, phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên và thiếu quy hoạch khoa học.

Vấn đề cốt lõi đặt ra là làm thế nào để chuyển đổi cơ cấu cây trồng từ phương thức tự cấp tự túc sang sản xuất hàng hóa tập trung, nâng cao hiệu quả sử dụng đất mà vẫn bảo vệ được độ phì nhiêu của môi trường đất. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm đánh giá toàn diện hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường của các loại hình sử dụng đất chính tại đồng bằng Thangone trong giai đoạn 2012 - 2015. Trên cơ sở đó, luận văn đề xuất các định hướng và giải pháp kỹ thuật nhằm tối ưu hóa 2.085 ha đất canh tác lúa, góp phần thúc đẩy ngành nông lâm nghiệp vốn đóng góp 27,40% vào tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Lào phát triển bền vững.

Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc khi cung cấp hệ thống số liệu chuẩn xác từ 60 nông hộ điều tra thực địa, làm căn cứ khoa học cho các nhà hoạch định chính sách đất đai tại thủ đô Viêng Chăn và huyện Xaythany trong việc quy hoạch phân vùng sinh thái nông nghiệp giai đoạn tiếp theo.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng khung lý thuyết đánh giá đất đai bền vững của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO năm 1976 và năm 1990), kết hợp với lý thuyết địa tô của kinh tế chính trị học và lý thuyết hệ thống nông nghiệp. Theo các cơ sở lý thuyết này, hiệu quả sử dụng đất đai phải được xem xét một cách đồng bộ trên 3 trụ cột cơ bản: hiệu quả kinh tế, hiệu quả xã hội và hiệu quả môi trường sinh thái. Đất đai là tư liệu sản xuất đặc biệt, vừa là đối tượng lao động vừa là tư liệu lao động không thể thay thế, có vị trí cố định và chất lượng không đồng đều giữa các vùng sinh thái.

Nghiên cứu làm rõ 5 khái niệm chuyên ngành then chốt bao gồm:

1. Đất sản xuất nông nghiệp: Quỹ đất được xác định chủ yếu để phục vụ trồng trọt và chăn nuôi.
2. Loại hình sử dụng đất (Land Use Type - LUT): Cấu trúc sử dụng đất thực tế được phân định bởi các đặc tính tự nhiên, kinh tế và kỹ thuật.
3. Kiểu sử dụng đất (Land Use Sub-type): Phân loại chi tiết hơn của LUT dựa trên phương thức canh tác, công thức luân canh và mức độ đầu tư vật tư đầu vào.
4. Giá trị sản xuất (Gross Output - GO) và Thu nhập hỗn hợp (Mixed Income - MI): Các chỉ tiêu đo lường kết quả tài chính trên một đơn vị diện tích canh tác.
5. Tính bền vững môi trường đất: Khả năng duy trì độ phì nhiêu tự nhiên, kiểm soát suy thoái và không làm tổn hại hệ sinh thái nông nghiệp qua các mùa vụ canh tác liên tục trên 6 nhóm đất chính (như Gleysols, Acrisols, Alisols, Fluvisols, Cambisols).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp hài hòa giữa nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp nhằm đảm bảo tính khách quan và khoa học. Cụ thể:

• Dữ liệu thứ cấp: Kế thừa số liệu điều tra thổ nhưỡng, bản đồ địa hình, biến động đất đai từ Cục Quản lý và Phát triển đất nông nghiệp Lào và số liệu khí tượng từ Trạm Khí tượng Thangone với lượng mưa trung bình 1.718 mm/năm và 2.412,65 giờ nắng/năm.
• Dữ liệu sơ cấp và phương pháp chọn mẫu: Tác giả tiến hành điều tra bảng hỏi trực tiếp với cỡ mẫu là 60 hộ nông dân trực tiếp canh tác lúa tại 5 bản trọng điểm gồm bản Kênh Khay, bản Na, bản Thasommo, bản Phukham và bản Lat Khuay. Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng được áp dụng với định mức 12 hộ cho mỗi bản. Lý do lựa chọn phương pháp này là nhằm đảm bảo tính đại diện cao cho các tiểu vùng có điều kiện cấp nước tưới tiêu khác nhau từ trạm bơm Kênh Khay và hồ Siem.
• Phương pháp phân tích số liệu: Số liệu điều tra được xử lý bằng phần mềm Microsoft Excel. Phương pháp phân tích kinh tế vi mô trang trại được lựa chọn để bóc tách rõ ràng các chỉ tiêu giá trị sản xuất (GTSX), chi phí trung gian (CPTG), giá trị gia tăng (VA), thu nhập hỗn hợp (TNHH), hiệu quả sử dụng đồng vốn (HQĐV) và giá trị ngày công lao động (GTNC). Phương pháp này đặc biệt phù hợp với kinh tế nông hộ quy mô nhỏ tại Lào, nơi chi phí lao động gia đình và chi phí tiền mặt cần được phân định rõ nét để đánh giá chính xác khả năng sinh lợi thực tế. Toàn bộ chu kỳ phân tích được triển khai thực hiện trên dữ liệu canh tác thực địa giai đoạn 2012 - 2015.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình điều tra thực địa và xử lý dữ liệu đã ghi nhận 4 phát hiện quan trọng về thực trạng sử dụng đất nông nghiệp tại đồng bằng Thangone:

1. Cơ cấu loại hình sử dụng đất: Toàn bộ 2.085 ha đất sản xuất nông nghiệp của đồng bằng Thangone được phân bổ vào 2 loại hình sử dụng đất chính: loại hình lúa 2 vụ (xuân - mùa) chiếm 658 ha (tương đương 31,56%) và loại hình lúa 1 vụ mùa chiếm 1.427 ha (chiếm 68,44%). Diện tích trồng ngô 320 ha trước đây đã được chuyển đổi hoàn toàn sang trồng lúa nhờ hệ thống thủy lợi được hoàn thiện.

2. Năng suất lúa phụ thuộc trực tiếp vào mức độ đầu tư phân bón: Giống lúa chủ lực được 100% nông hộ gieo trồng là giống Tha Đoc Kham 8 (TDK-8) với năng suất bình quân toàn vùng đạt 3,93 tấn/ha. Năng suất phân hóa rõ rệt theo mức độ bón phân:

   • Kiểu canh tác không sử dụng phân bón đạt năng suất thấp, chỉ dao động từ 2,0 đến 2,8 tấn/ha (trung bình 2,4 tấn/ha).
   • Kiểu canh tác bón ít phân đạt năng suất từ 3,0 đến 3,8 tấn/ha (trung bình 3,4 tấn/ha).
   • Kiểu canh tác bón nhiều phân đạt năng suất vượt trội từ 4,0 đến 5,0 tấn/ha (trung bình 4,5 tấn/ha), cao hơn kiểu không bón phân tới 87,5%.

3. Hiệu quả kinh tế chênh lệch sâu sắc giữa các kiểu sử dụng đất:

   • Kiểu lúa 1 vụ không bón phân mang lại hiệu quả kinh tế thấp nhất.
   • Kiểu lúa 2 vụ bón nhiều phân mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất với giá trị sản xuất (GTSX) đạt 27,00 triệu Kip/ha/năm, thu nhập hỗn hợp (TNHH) đạt 14,02 triệu Kip/ha/năm và hiệu quả sử dụng đồng vốn đạt 1,08 lần (nghĩa là 1 Kip chi phí trung gian tạo ra 1,08 Kip thu nhập hỗn hợp).

4. Hiệu quả xã hội và môi trường: Kiểu lúa 2 vụ bón nhiều phân tạo ra giá trị ngày công lao động cao nhất, đạt 701.000 Kip/ngày công. Về mặt môi trường, 100% hộ dân hoàn toàn không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học, giúp bảo tồn hệ sinh vật đồng ruộng. Tuy nhiên, việc canh tác 2 vụ liên tục mà không bón phân hoặc bón ít phân đang dẫn đến tình trạng suy thoái và suy kiệt độ phì nhiêu tự nhiên của đất.

Thảo luận kết quả

Dữ liệu nghiên cứu phản ánh mối tương quan thuận giữa mức độ đầu tư thâm canh và hiệu quả kinh tế tổng hợp. Kết quả này có thể được trình bày rõ nét qua biểu đồ cột kép thể hiện tương quan giữa giá trị sản xuất và thu nhập hỗn hợp theo từng mức độ bón phân, kết hợp bảng ma trận so sánh hiệu quả đồng vốn của các công thức luân canh. Qua đó, người đọc dễ dàng nhận thấy việc thâm canh tăng vụ đi đôi với phân bón hợp lý giúp gia tăng giá trị sản xuất bình quân trên 1 ha đất canh tác từ mức 6,00 triệu Kip năm 2012 lên 8,00 triệu Kip năm 2014.

Nguyên nhân chính dẫn đến sự gia tăng hiệu quả kinh tế là nhờ nhà nước đầu tư đồng bộ hệ thống trạm bơm Kênh Khay và mạng lưới kênh mương dẫn nước từ hồ Siem (diện tích mặt nước 182,22 ha, dung tích 4,56 triệu m3) và sông Ngươm (lưu lượng bình quân 676 m3/s). Nguồn nước tưới ổn định đã giải quyết triệt để tình trạng thiếu nước trong mùa khô, cho phép mở rộng diện tích lúa xuân lên 658 ha.

So sánh với các nghiên cứu nông nghiệp tại khu vực đồng bằng sông Hồng (Việt Nam) và các vùng lúa nước tại Thái Lan, hiệu quả sử dụng đất tại Thangone có bước tiến đáng kể về năng suất sinh học nhưng tỷ suất sinh lợi trên đồng vốn (1,08 lần) vẫn còn ở mức khiêm tốn. Điều này xuất phát từ việc người dân sử dụng phân bón hóa học nhập khẩu từ Thái Lan với chi phí cao nhưng chưa áp dụng quy trình bón phân cân đối N-P-K và thiếu phân chuồng hoai mục để cải tạo đất.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các kết luận rút ra từ thực tiễn đồng bằng Thangone, 4 nhóm giải pháp chiến lược được đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp:

1. Nâng cấp và hiện đại hóa hạ tầng thủy lợi: Sở Nông Lâm nghiệp thủ đô Viêng Chăn cùng chính quyền huyện Xaythany cần bố trí nguồn vốn công để kiên cố hóa 100% hệ thống kênh tưới tiêu nội đồng và bảo dưỡng định kỳ các máy bơm tại trạm bơm Kênh Khay. Mục tiêu đặt ra là mở rộng diện tích gieo cấy lúa 2 vụ chủ động nước từ 658 ha hiện tại lên 1.200 ha (tăng hơn 82%) trước năm 2020.

2. Chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật và phân bón cân đối: Trạm Khuyến nông huyện Xaythany chủ trì tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật cho toàn bộ 60 cụm nông hộ tại 5 bản trọng điểm. Hướng dẫn nông dân kết hợp phân bón vô cơ với phân hữu cơ vi sinh, phấn đấu đưa 100% diện tích lúa 2 vụ đạt mức năng suất từ 4,5 đến 5,0 tấn/ha/vụ trong giai đoạn 2016 - 2018 nhằm chấm dứt tình trạng suy kiệt dinh dưỡng đất.

3. Phát triển chuỗi liên kết và thị trường tiêu thụ lúa gạo hàng hóa: Ban Quản lý Nông nghiệp vùng Thangone phối hợp với các doanh nghiệp thương mại tại Viêng Chăn xây dựng thương hiệu gạo đặc sản Tha Đoc Kham 8, ký hợp đồng bao tiêu sản phẩm đầu ra ổn định cho nông dân. Động thái này nhằm nâng giá trị sản xuất trên 1 ha đất lúa đạt mốc 30,00 triệu Kip/năm vào năm 2019.

4. Mở rộng chính sách tín dụng nông nghiệp ưu đãi: Ngân hàng Phát triển Nông nghiệp Lào chi nhánh Viêng Chăn cần thiết lập gói tín dụng ưu đãi với lãi suất thấp, hỗ trợ giải ngân cho hơn 500 hộ nông dân với mức vay trung bình từ 15 đến 20 triệu Kip/hộ trong giai đoạn 2016 - 2017 để đầu tư máy làm đất, máy gặt đập liên hợp và mua vật tư nông nghiệp đạt chuẩn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và khung dữ liệu của luận văn mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho 4 nhóm đối tượng sau:

1. Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách: Cán bộ thuộc Bộ Nông Lâm nghiệp Lào, Sở Tài nguyên và Môi trường thủ đô Viêng Chăn có thể sử dụng kết quả đánh giá 6 nhóm đất và 2 loại hình sử dụng đất để xây dựng quy hoạch sử dụng đất nông nghiệp cấp huyện và phân vùng sản xuất lúa hàng hóa giai đoạn 2020 - 2030.

2. Cán bộ khuyến nông và kỹ sư nông học: Đội ngũ cán bộ kỹ thuật tại địa phương có thể khai thác các số liệu thực nghiệm về mối quan hệ giữa chế độ bón phân và năng suất giống lúa Tha Đoc Kham 8 (dao động từ 2,4 đến 4,5 tấn/ha) để xây dựng cẩm nang hướng dẫn canh tác chuẩn hóa cho nông dân.

3. Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Quản lý đất đai: Các nhà nghiên cứu học thuật có thể tham khảo phương pháp luận đánh giá hiệu quả đất đai 3 chiều (kinh tế, xã hội, môi trường) theo chuẩn FAO và quy trình xử lý dữ liệu 60 mẫu điều tra nông hộ bằng công cụ toán kinh tế làm tài liệu giảng dạy và nghiên cứu mở rộng.

4. Doanh nghiệp nông nghiệp và hợp tác xã: Các nhà đầu tư trong lĩnh vực chế biến và kinh doanh nông sản có thể tận dụng dữ liệu về sản lượng 2.085 ha đất lúa và nguồn nước mặt hồ Siem (4,56 triệu m3) để lập dự án khả thi xây dựng nhà máy xay xát, kho dự trữ lúa gạo tập trung tại huyện Xaythany.

Câu hỏi thường gặp

Mục tiêu chính của đề tài nghiên cứu tại đồng bằng Thangone là gì? Mục tiêu cốt lõi của đề tài là đánh giá toàn diện hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường của các loại hình sử dụng đất nông nghiệp chính trên quy mô 2.085 ha, từ đó định hướng và đề xuất các kiểu sử dụng đất lúa triển vọng mang lại giá trị sản xuất vượt trên 27,00 triệu Kip/ha/năm cho huyện Xaythany.

Tại sao kiểu canh tác lúa 2 vụ bón nhiều phân lại được xem là tối ưu nhất? Kiểu canh tác này mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất với giá trị sản xuất 27,00 triệu Kip/ha/năm, thu nhập hỗn hợp 14,02 triệu Kip/ha/năm, hiệu quả đồng vốn đạt 1,08 lần và tạo giá trị ngày công lên tới 701.000 Kip/ngày, đồng thời đảm bảo bù đắp dinh dưỡng để duy trì độ phì tự nhiên cho đất.

Việc không bón phân hóa học có phải lúc nào cũng tốt cho môi trường đất không? Không hoàn toàn. Dù không gây ô nhiễm tồn dư hóa chất do người dân không dùng thuốc bảo vệ thực vật, nhưng việc thâm canh lúa liên tục 2 vụ mà không bón phân sẽ lấy đi một lượng lớn dưỡng chất N-P-K trong đất, dẫn đến suy kiệt độ phì nhiêu và làm năng suất tụt dốc còn 2,0 - 2,8 tấn/ha.

Cỡ mẫu và phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp được thực hiện như thế nào? Tác giả đã triển khai điều tra phỏng vấn trực tiếp 60 hộ nông dân canh tác lúa tại 5 bản (Kênh Khay, Na, Thasommo, Phukham, Lat Khuay) với quy mô 12 hộ/bản theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng, kết hợp khảo sát thực địa trạm bơm Kênh Khay để thu thập dữ liệu chi phí và năng suất.

Nguồn tài nguyên nước nào đóng vai trò quyết định đến sản xuất lúa tại địa phương? Hai nguồn nước mặt huyết mạch là sông Ngươm với lưu lượng dòng chảy bình quân 676 m3/s và hồ Siem với diện tích mặt nước 182,22 ha, chiều sâu 2,5 m cùng dung tích trữ 4,56 triệu m3, cung cấp nguồn nước tưới tiêu dồi dào phục vụ canh tác 2 vụ ổn định.

Kết luận

• Vị thế địa bàn: Đồng bằng Thangone là vùng trọng điểm sản xuất lúa nước của thủ đô Viêng Chăn với 2.085 ha đất nông nghiệp trên nền 3.600 ha diện tích tự nhiên.
• Loại hình triển vọng: Kiểu sử dụng đất lúa 2 vụ (xuân - mùa) kết hợp bón phân đầy đủ được chứng minh là mô hình tối ưu nhất, đạt giá trị sản xuất 27,00 triệu Kip/ha/năm và giá trị ngày công 701.000 Kip/ngày.
• Kiểm soát suy thoái: Cần thay đổi ngay tập quán canh tác lúa không bón phân hoặc bón thiếu cân đối nhằm ngăn chặn nguy cơ làm nghèo kiệt dinh dưỡng đất trên diện tích 1.427 ha lúa 1 vụ.
• Lộ trình triển khai: Giai đoạn 2016 - 2020 cần tập trung nguồn lực kiên cố hóa kênh mương, mở rộng diện tích lúa 2 vụ lên 1.200 ha và chuyển giao kỹ thuật thâm canh giống Tha Đoc Kham 8 cho 100% nông hộ.
• Hành động kêu gọi: Các cấp chính quyền thủ đô Viêng Chăn và cộng đồng nông dân huyện Xaythany hãy chủ động áp dụng các giải pháp khoa học kỹ thuật và liên kết thị trường để biến đồng bằng Thangone thành hình mẫu sản xuất lúa gạo hàng hóa bền vững của đất nước Lào.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM PHUTHAVONG LORTHAVY ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ VÀ ĐỊNH HƯỚNG SỬ DỤNG ĐẤT SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP CỦA ĐỒNG BẰNG THANGONE, HUYỆN XAYTHANY, THỦ ĐÔ VIÊNG CHĂN, CỘNG HOÀ DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Cao Việt Hà NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả đã nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được sử dụng bảo vệ một học vị nào. Tôi cam đoan rằng mọi sợ giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được nêu rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Phuthavong Lorthavy i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận văn này, tôi đã nhận được sự hướng dẫn trực tiếp tận tình của giáo viên hướng dẫn PGS. Cao Việt Hà và sự giúp đỡ của các thầy cô trong bộ môn Hệ thống thông tin đất đai thuộc khoa Quản lý đất đai, Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Tôi xin chân thành cảm ơn giáo viên hướng dẫn PGS.TS Cao Việt Hà cùng toàn thể các thầy cô giáo trong khoa Quản lý đất đai đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và góp ý kiến quý báu giúp tôi hoàn thành luận văn này. Xin chân thành cảm ơn ban lãnh đạo đồng bằng Thangone đã tạo điều kiện cho tôi tham gia thực hiện điều tra, thu thập tài liệu, số liệu và cung cấp các số liệu đầy đủ, chính xác trong thời gian tôi thực hiện đề tài.

Xin chân thành cảm ơn gia đình, bản bè và đồng nghiệp: những người giúp đỡ, động viên tôi trong quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài đặc biệt là các bạn sinh viên Việt Nam. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Phuthavong Lorthavy ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục các từ viết tắt.

vi Danh mục bảng .vii Danh mục hình .viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích nhiên cứu.

Yêu cầu của đề tài. Tổng quan tài liệu. Tổng quan về sử dụng đất nông nghiệp trên thế giới. Khái niệm đất nông nghiệp và sử dụng đất nông nghiệp.

Vai trò của đất nông nghiệp. Nguyên tắc và quan điểm sử dụng đất nông nghiệp. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Lý luận về hiệu quả và hiệu quả sử dụng đất.

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Những điểm cần lưu ý khi đánh giá hiệu quả sử dụng đất. Tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Hệ thống các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp.

Tình hình nghiên cứu nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Những nghiên cứu trên Thế giới. Các nghiên cứu ở Việt Nam. Một số vấn đề việc sử dụng đất nông nghiệp ở Lào.

Hiện trạng sử dụng đất thủ đô Viêng Chăn. 26 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu:. Phạm vi nghiên cứu:. Nội dung nghiên cứu. Điều tra, thu thập tài liệu thứ cấp về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội có liên quan đến sản xuất nông nghiệp.

Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp và xác định các loại hình sử dụng đất chính của đồng bằng Thangone năm 2014. Đánh giá hiệu quả của các loại hình sử dụng đất theo các tiêu chí về kinh tế, xã hội và môi trường. Xác định và đề xuất các loại hình sử dụng đất có triển vọng cho địa bàn nghiên cứu. Các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập tài liệu thứ cấp: kế thừa các tư liệu, tài liệu. Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu sơ cấp. Phương pháp thống kê, phân tích, tổng hợp số liệu điều tra:.

Phương pháp đánh giá hiệu quả các loại hình sử dụng đất:. Kết quả nghiên cứu. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội liên quan đến sử dụng đất nông nghiệp của đồng bằng THANGONE. Điều kiện tự nhiên.

Điều kiện kinh tế-xã hội. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên - kinh tế - xã hội. Tình hình sử dụng đất của đồng bằng THANGONE. Hiện trạng sử dụng các loại đất.

Hiện trạng và biến động sử dụng đất nông nghiệp. Thực trạng các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp. Hệ thống cây trồng chính của đồng bằng Thangone. 46 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Loại hình sử dụng đất và kiểu sử dụng đất nông nghiệp của vùng nghiên cứu. Mô tả tình hình canh tác. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Hiệu quả kinh tế của các cây trồng chính.

Hiệu quả xã hội các loại hình sử dụng đất. Hiệu quả môi trường của các kiểu sử dụng đất. Đánh giá tổng hợp và lựa chọn các loại hình sử dụng đất có triển vọng và một số phương hướng sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn. Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp.

Kết luận và kién nghị. 59 Tài liệu tham khảo. 63 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BVTV Bảo vệ thực vật CSD Chưa sử dụng CHDCND Cộng hòa dân chủ nhân dân ĐND Hội đồng nhân dân ĐHNN Đại học nông nghiệp FAO Food and Agriculture Organization KT-XH Kinh tế - xã hội NXB KHKT Nhà xuất bản khoa học kinh tế NXB Nhà xuất bản NTTS Nuôi trồng thủy sản PNN Phi nông nghiệp QH Quy hoạch QHSDĐ Quy hoạch sử dụng đất QHSDĐĐ Quy hoạch sử dụng đất đai SXNN Sản xuất nông nghiệp TN&MT Tài nguyên và Môi trường UBND Uỷ ban nhân dân vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Tổng diện tích đất NN và phân theo vùng đất NN toàn quốc.

Tỷ trọng các ngành kinh tế trong tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của nước CHDCND Lào giai đoạn 2010 -2011. Tổng diện tích đất canh tác nước CHDCND Lào giai đoạn 2009 – 2011. Hiện trạng sử dụng đất thủ đô Viêng Chăn năm 2013. Các loại đất của huyện Xaythany.

Hiện trạng sử dụng đất thống kê đến 01. Biến động đất nông nghiệp trong giai đoạn 2009-2014. Lịch thời vụ các loại cây trồng của đồnh bằng Thangone. Loại hình sử dụng đất chính của đồng bằng Thangone.

Chi phí đầu tư cho sản xuất Lúa trên 1 năm. Hiệu quả kinh tế của sản xuất lúa ở vùng đồng bằng. Hiệu quả kinh tế của các kiểu sử dụng đất lúa trên 01 Năm. Hiệu quả xã hội của các kiểu sử dụng đất.

Lượng phân bón cho các kiểu sử dụng đất trồng lúa ở đồng bằng Thagone. 54 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 3. Phỏng vấn các nông hộ trên địa bàn nghiên cứu. Sơ đồ địa hình của vùng đồng bằng Thangone.

Biểu đồ lượng mưa theo tháng của Thangone. Biểu đồ nhiệt độ trung bình tháng của vùng đồng bằng Thangone. Tình hình cơ cấu kinh tế các ngành của đồng bằng Thangone năm 2014. Đồng lúa của đồng bằng Thangone.

Lúa đang vào chắc trên đồng bằng Thangone. Hình ảnh hệ thống trạm bơm của trạm bơm Kenh khay. Cơ cấu sử dụng đất của đồng bằng Thangone. Bao bì phân bón của Thái Lan mà người dân thương sử dụng .48 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Lorthavy Phuthavong Tên luận văn: “Đánh giá hiệu quả và định hướng sử dụng đất sản xuất nông nghiệp của đồng bằng Thangone, huyện Xaythany, thủ đô Viêng Chăn, Công hoà dân chủ nhân dân Lào”.

Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu của đề tài - Đánh giá hiệu quả của các loại hình sử dụng đất chính của đồng bằng Thangone, huyện Xâythany, thủ đô Viêng Chăn. - Định hướng và đề xuất các loại hình sử dụng đất hiệu quả cho vùng đồng bằng Thangone. Phương pháp nghiên cứu của đề tài Luận văn đã sử dụng các phương pháp: - Phương pháp thu thập tài liệu: Các cơ quan chức năng về tình hình biến động đất đai, cơ cấu sử dụng đất tình hình kinh tế xã hội của địa bàn nghiên cứu. - Phương pháp đánh giá hiệu quả các loại hình sử dụng đất: Hiệu quả sử dụng đất được đánh giá theo 3 khía cạnh: Kinh tế, xã hội và môi trường.

- Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu sơ cấp: Sử dụng mẫu phiếu điều tra với bộ câu hỏi soạn sẵn để điều tra về tình hình sử dụng đất và hiệu quả sử dụng đất. Số hộ điều tra: 60 hộ canh tác lúa trên địa bàn các làng như làng Kênh khay, làng Na, Thasommo, lang Phukham, làng Lat Khuay. - Phương pháp điều tra thực địa: khảo sát hệ thống đồng ruộng, khả năng tưới tiêu, tình hình sản xuất thực tế. - Phương pháp thống kê, phân tích, tổng hợp số liệu điều tra: Sử dụng phầm mềm Excel để xử lý số liệu điều tra nông hộ.

Kết quả chính và kết luận - Đồng bằng Thangone có diện tích đất tự nhiên 3.600 ha, trong đó diện tích đất sản xuất nông nghiệp là 2. Đây là vùng sản xuất lúa trọng điểm của thủ đô Viên Chăn. Giai đoạn 2012-2015, ở vùng đồng bằng có 2 loại hình sử dụng đất là lúa xuân – lúa mùa (658 ha) và lúa mùa (1. Năng suất lúa bình quân/ha/ vụ phụ thuộc vào ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] chế độ phân bón.

Cụ thể như sau: 1. Không sử dụng phân bón là từ 2-2,8 tấn/ha. Sử dụng phân bón ít là từ 3-3,8 tấn/ha. Sử phân bón nhiều là từ 4-5 tấn/ha.

Kết quả đánh giá hiệu quả sử dụng đất: - Hiệu quả kinh tế: Kiểu sử dụng đất trồng lúa 1 vụ và không bón phân mang lại hiệu quả kinh tế thấp nhất.