Luận văn luận văn đánh giá hiệu quả kinh tế mô hình sản xuất dưa lưới trong nhà lưới tại trang trại công nghệ cao nhật huy huyện đồng hỷ tỉnh thái nguyên

Mô hình sản xuất dưa lưới trong nhà lưới tại trang trại Nhật Huy đang thu hút sự quan tâm lớn từ các nhà nghiên cứu và… 56 trang · Đại học Thái Nguyên · 2019.

• Tác giả: Tô Thu Huyền
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Mạnh Thắng
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Khuyến nông
• Đề tài: Đánh Giá Hiệu Quả Kinh Tế Mô Hình Sản Xuất Dưa Lưới Trong Nhà Lưới Tại Trang Trại Nhật Huy
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 1.4. Bố cục của khóa luận
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở lí luận của đề tài
• 2.2. Các khái niệm có liên quan
• 2.2.1. Cơ sở lý luận về hiệu quả kinh tế
• 2.2.2. Các khái niệm về hiệu quả kinh tế
• 2.2.3. Nội dung, bản chất của hiệu quả kinh tế
• 2.2.4. Phân loại hiệu quả kinh tế
• 2.2.5. Các quan điểm về hiệu quả kinh tế
• 2.2.5.1. Quan điểm truyền thống
• 2.2.5.2. Quan điểm hiện đại
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Thời gian, không gian
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Phương pháp thu thập bảng tin
• 3.4.2. Phương pháp tổng hợp và so sánh
• 3.4.3. Phương pháp thống kê mô tả
• 3.4.4. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Thực trạng sản xuất dưa lưới trong nhà lưới tại trang trại công nghệ cao Nhật Huy
• 4.1.1. Khái quát chung về tình hình sản xuất các loại nông sản của trang trại Nhật Huy
• 4.1.2. Khái quát diện tích, năng suất cây dưa lưới tại trang trại công nghệ cao Nhật Huy
• 4.1.3. Phân tích hiệu quả kinh tế của dưa lưới trong nhà lưới tại trang trại công nghệ cao Nhật Huy
• 4.2. Đánh giá kết quả kinh tế sản xuất của dưa lưới và một số loại cây trồng khác trong trang trại
• 4.2.1. Kết quả kinh tế từ sản xuất cây dưa lưới tại trang trại công nghệ cao Nhật Huy
• 4.2.2. Phân loại và giá bán dưa lưới của trang trại
• 4.2.3. Hiệu quả kinh tế cây dưa lưới và cây trồng khác tại trang trại
• 4.3. Những thuận lợi, khó khăn trong quá trình sản xuất dưa lưới trong nhà lưới tại trang trại công nghệ cao Nhật Huy
• 5. PHẦN 5: MỘT SỐ GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ NÂNG CAO HIỆU QUẢ SẢN XUẤT CỦA CÂY DƯA LƯỚI TRONG NHÀ LƯỚI
• 5.1. Giải pháp về kỹ thuật
• 5.2. Giải pháp về thị trường
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Hiệu Quả Kinh Tế Mô Hình Sản Xuất Dưa Lưới

Mô hình sản xuất dưa lưới trong nhà lưới tại trang trại Nhật Huy đang thu hút sự quan tâm lớn từ các nhà nghiên cứu và nông dân. Hiệu quả kinh tế của mô hình này không chỉ thể hiện qua năng suất mà còn qua khả năng sinh lời và tính bền vững trong sản xuất nông nghiệp. Việc đánh giá hiệu quả kinh tế giúp xác định tiềm năng phát triển và ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp.

1.1. Khái Niệm Về Hiệu Quả Kinh Tế Trong Nông Nghiệp

Hiệu quả kinh tế trong nông nghiệp được hiểu là mối quan hệ giữa đầu vào và đầu ra trong quá trình sản xuất. Đánh giá hiệu quả kinh tế giúp nông dân tối ưu hóa chi phí và nâng cao năng suất.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Mô Hình Sản Xuất Dưa Lưới

Mô hình sản xuất dưa lưới trong nhà lưới không chỉ mang lại giá trị kinh tế cao mà còn góp phần bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sản phẩm. Đây là một hướng đi bền vững cho nông nghiệp Việt Nam.

II. Thách Thức Trong Sản Xuất Dưa Lưới Tại Trang Trại Nhật Huy

Mặc dù mô hình sản xuất dưa lưới trong nhà lưới tại trang trại Nhật Huy có nhiều ưu điểm, nhưng vẫn gặp phải một số thách thức lớn. Những thách thức này bao gồm chi phí đầu tư ban đầu cao, rủi ro về thời tiết và thị trường tiêu thụ không ổn định.

2.1. Chi Phí Đầu Tư Ban Đầu Cao

Chi phí đầu tư cho hệ thống nhà lưới và công nghệ tưới tiêu hiện đại là một trong những rào cản lớn nhất đối với nông dân. Điều này đòi hỏi sự hỗ trợ từ các chính sách và chương trình khuyến nông.

2.2. Rủi Ro Về Thời Tiết

Thời tiết có thể ảnh hưởng lớn đến năng suất dưa lưới. Các hiện tượng thời tiết cực đoan như mưa lớn hay nắng nóng kéo dài có thể gây thiệt hại cho cây trồng.

III. Phương Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Kinh Tế Trong Sản Xuất Dưa Lưới

Để nâng cao hiệu quả kinh tế của mô hình sản xuất dưa lưới, cần áp dụng các phương pháp kỹ thuật tiên tiến và quản lý sản xuất hiệu quả. Việc tối ưu hóa quy trình sản xuất và cải thiện chất lượng sản phẩm là rất quan trọng.

3.1. Ứng Dụng Công Nghệ Cao Trong Trồng Dưa Lưới

Sử dụng công nghệ tưới nhỏ giọt và hệ thống cảm biến giúp tiết kiệm nước và nâng cao năng suất. Công nghệ này cũng giúp kiểm soát tốt hơn các yếu tố môi trường ảnh hưởng đến cây trồng.

3.2. Quản Lý Sản Xuất Hiệu Quả

Quản lý sản xuất hiệu quả bao gồm việc lập kế hoạch sản xuất, theo dõi chi phí và doanh thu, cũng như đánh giá thường xuyên hiệu quả kinh tế. Điều này giúp nông dân có cái nhìn tổng quan và điều chỉnh kịp thời.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Hiệu Quả Kinh Tế Tại Trang Trại Nhật Huy

Kết quả nghiên cứu cho thấy mô hình sản xuất dưa lưới trong nhà lưới tại trang trại Nhật Huy có hiệu quả kinh tế cao hơn so với các mô hình truyền thống. Năng suất và chất lượng sản phẩm được cải thiện rõ rệt, mang lại lợi nhuận cao cho nông dân.

4.1. Phân Tích Năng Suất Dưa Lưới

Năng suất dưa lưới tại trang trại Nhật Huy đạt khoảng 35 tấn/ha, cao hơn nhiều so với các mô hình truyền thống. Điều này cho thấy tiềm năng lớn của mô hình này trong sản xuất nông nghiệp.

4.2. Đánh Giá Lợi Nhuận Từ Sản Xuất Dưa Lưới

Lợi nhuận từ sản xuất dưa lưới trong nhà lưới cao hơn 30% so với các loại cây trồng khác. Điều này khẳng định tính khả thi và hiệu quả kinh tế của mô hình sản xuất này.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Mô Hình Sản Xuất Dưa Lưới

Mô hình sản xuất dưa lưới trong nhà lưới tại trang trại Nhật Huy có triển vọng phát triển mạnh mẽ trong tương lai. Việc áp dụng công nghệ cao và cải thiện quản lý sản xuất sẽ giúp nâng cao hiệu quả kinh tế và bền vững cho nông nghiệp.

5.1. Triển Vọng Phát Triển Mô Hình

Với sự hỗ trợ từ chính phủ và các tổ chức, mô hình sản xuất dưa lưới có thể mở rộng quy mô và nâng cao năng suất, đáp ứng nhu cầu thị trường ngày càng tăng.

5.2. Đề Xuất Chính Sách Hỗ Trợ

Cần có các chính sách hỗ trợ nông dân trong việc tiếp cận công nghệ và vốn đầu tư. Điều này sẽ giúp nâng cao hiệu quả kinh tế và phát triển bền vững cho mô hình sản xuất dưa lưới.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Sản xuất và tiêu thụ rau quả giữ vai trò thiết yếu đối với phát triển kinh tế nông nghiệp cũng như bảo đảm sức khỏe, chất lượng sống của người tiêu dùng. Trong nhóm rau ăn quả, cây dưa lưới (Cucumis melo thuộc họ bầu bí Cucucurbitaceae) là loại cây có thời gian sinh trưởng ngắn, có thể gieo trồng nhiều vụ trong năm và mang lại giá trị kinh tế cao. Dưa lưới có nguồn gốc từ Ấn Độ và châu Phi, hiện được canh tác rộng rãi trên thế giới. Quả dưa lưới chứa hàm lượng dinh dưỡng phong phú gồm chất chống oxy hóa dạng polyphenol, chất xơ, beta-carotene, acid folic, kali và các vitamin A, C.

Tại Việt Nam, bên cạnh các giống truyền thống (dưa trắng Hà Nội, dưa mật Bắc Ninh, dưa vàng Hải Dương), các giống dưa lai F1 nhập nội chất lượng cao như Chu Phấn hay Taki đã được đưa vào sản xuất trong nhà màng, cho năng suất đạt khoảng 35 tấn/ha cùng độ đường (Brix) từ 14 đến 18 độ. Nhằm đánh giá cụ thể hiệu quả kinh tế của mô hình này tại địa bàn tỉnh Thái Nguyên, tác giả Tô Thu Huyền (chuyên ngành Khuyến nông, Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn, Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên) đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp với đề tài: "Đánh giá hiệu quả kinh tế mô hình sản xuất dưa lưới trong nhà lưới tại trang trại công nghệ cao Nhật Huy, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên".

Khóa luận xác định mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể như sau:

1. Mục tiêu chung: Phân tích thực trạng sản xuất và hiệu quả kinh tế của mô hình dưa lưới trong nhà lưới tại trang trại công nghệ cao Nhật Huy; trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp nhằm phát triển sản xuất dưa lưới, mở rộng quy mô diện tích và góp phần nâng cao thu nhập cho nông dân.
2. Các mục tiêu và nhiệm vụ cụ thể:
   • Đánh giá thực trạng sản xuất dưa lưới tại trang trại công nghệ cao Nhật Huy.
   • Đánh giá hiệu quả kinh tế sản xuất của cây dưa lưới.
   • Đánh giá những thuận lợi và khó khăn khi sản xuất dưa lưới trong nhà lưới.
   • Đề xuất một số phương hướng và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế của cây dưa lưới.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các yếu tố cấu thành hiệu quả kinh tế trong hoạt động sản xuất dưa lưới trong nhà lưới.
• Phạm vi không gian: Trang trại công nghệ cao Nhật Huy, xã Minh Lập, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên.
• Phạm vi thời gian: Đề tài thu thập dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2016 – 2018 và tiến hành điều tra, theo dõi thực nghiệm sơ cấp từ ngày 20/02/2019 đến hết ngày 20/05/2019.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận tiếp cận vấn đề dựa trên lý luận về hiệu quả kinh tế (economic efficiency) trong kinh tế học nông nghiệp, phân định rõ ba cấp độ hiệu quả:

• Hiệu quả kỹ thuật: Phản ánh tỷ lệ số lượng sản phẩm đầu ra đạt được trên một đơn vị chi phí đầu vào.
• Hiệu quả phân bổ các nguồn lực: Phản ánh giá trị sản phẩm thu thêm trên một đồng chi phí gia tăng đầu vào.
• Hiệu quả kinh tế: Phạm trù phản ánh sự kết hợp đồng thời cả hiệu quả kỹ thuật và hiệu quả phân bổ, biểu thị năng lực quản lý điều hành của đơn vị sản xuất nhằm đạt đầu ra cao nhất với mức chi phí đầu vào tối ưu.

Khóa luận vận dụng hệ thống chỉ tiêu phân tích kinh tế vi mô trong nông nghiệp:

• Tổng giá trị sản xuất (GO - Gross Output): $GO = \sum (Q_i \times P_i)$.
• Chi phí trung gian (IC - Intermediate Cost): $IC = \sum C_i$, bao gồm các chi phí vật tư, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, hạt giống, điện nước, khấu hao tài sản cố định nhà lưới và công cụ.
• Giá trị gia tăng (VA - Value Added): $VA = GO - IC$.
• Thu nhập hỗn hợp (MI - Mixed Income): $MI = VA - (A + T) - L$ (trong đó $A$ là khấu hao TSCĐ, $T$ là thuế, $L$ là chi phí thuê lao động ngoài).
• Lợi nhuận (NL): Chênh lệch giữa tổng doanh thu và tổng chi phí ($NL = DT - TC$).
• Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế so sánh: Hiệu quả theo diện tích ($GO/ha$, $VA/ha$ hoặc $GO/m^2$, $VA/m^2$), hiệu quả sử dụng chi phí trung gian ($GO/IC$, $VA/IC$) và hiệu quả theo công lao động ($GO/lđ$, $VA/lđ$).

Về phương pháp nghiên cứu, tác giả kết hợp đồng bộ các phương pháp định lượng và thống kê mô tả:

• Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Kế thừa và trích xuất số liệu từ các báo cáo khuyến nông, tài liệu chuyên ngành, báo cáo tổng kết tình hình sản xuất và hạch toán kinh tế của trang trại Nhật Huy giai đoạn 2016 – 2018.
• Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp: Tham gia trực tiếp tại cơ sở, ghi chép quá trình sinh trưởng, theo dõi kỹ thuật chăm sóc, bấm ngọn, thụ phấn, chế độ phân bón tưới nhỏ giọt, cũng như ghi nhận chi phí thực tế phát sinh trong chu kỳ sản xuất từ tháng 2 đến tháng 5 năm 2019.
• Phương pháp thống kê mô tả, tổng hợp và so sánh: Phân tích biến động qua các năm (2016, 2017, 2018), đối chiếu kết quả giữa hai vụ canh tác (vụ Xuân và vụ Thu), đồng thời so sánh hiệu quả kinh tế giữa dưa lưới với cây cà chua canh tác trong cùng điều kiện nhà màng.
• Xử lý số liệu: Toàn bộ dữ liệu thu thập được tổng hợp, phân loại và xử lý bằng phần mềm Microsoft Excel.

Nội dung chính theo từng phần của khóa luận

Bố cục của khóa luận gồm 4 phần chính tương ứng với các chương nội dung sau:

Phần 1: Đặt vấn đề tài

Phần này trình bày tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ nhu cầu thực tiễn về nông nghiệp sạch và ứng dụng công nghệ cao tại Việt Nam. Khái quát mục tiêu nghiên cứu tổng quát và 4 nhiệm vụ cụ thể; nêu rõ đối tượng, phạm vi nghiên cứu về thời gian và không gian tại xã Minh Lập, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên; khẳng định ý nghĩa khoa học và thực tiễn của việc cung cấp cơ sở dữ liệu giúp người nông dân ra quyết định đầu tư sản xuất dưa lưới.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Tác giả hệ thống hóa cơ sở lý luận về hiệu quả kinh tế, các quan điểm truyền thống và hiện đại về đánh giá HQKT, cùng các khái niệm năng suất, sản lượng, lợi nhuận kế toán và lợi nhuận kinh tế. Trình bày đặc điểm thực vật học của dưa lưới và các yêu cầu kỹ thuật nhà màng:

• Thiết kế nhà màng: Chiều cao đến máng nước 4m, khẩu độ 9m, hệ thống thông gió 2 cửa áp mái cố định có rèm che, mái lợp màng Polymer Ginegar 200 micron, vách xung quanh lắp lưới chắn côn trùng 40mesh (40 lỗ/cm²).
• Hệ thống tưới nhỏ giọt: Ống chính PVC $\varnothing 16$, dây dẫn dài 60cm đường kính 4mm gắn que cắm định lượng dinh dưỡng vào từng túi PE.
• Giống dưa lưới Taki: Cây sinh trưởng khỏe, quả hình tròn đều, lưới dày đồng nhất, trọng lượng 1,5 – 2,0 kg, độ đường (Brix) đạt 14 – 16, thời gian sinh trưởng 57 – 60 ngày.
• Kỹ thuật chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh: Phân tích định mức dung dịch N-P-K-Ca-Mg hòa tan theo 3 giai đoạn (từ trồng đến 14 ngày, từ 15 ngày đến ra hoa, từ đậu trái đến thu hoạch); các bệnh thường gặp (héo tóp thân Rhizoctonia solani, héo rũ Fusarium sp., phấn trắng Erysiphe cichoracearum, sương mai, thán thư, thối trái non) và côn trùng gây hại (bọ trĩ, bọ phấn) kèm theo hoạt chất đặc trị.
• Tổng quan mô hình sản xuất thành công: Giới thiệu mô hình dưa lưới Nhật Bản của Công ty Hanam Hi-tech (thuộc Vinaseed) tại xã Nhân Khang, huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam với quy mô 21,5 ha (34 nhà màng giai đoạn đầu trên diện tích 5 ha), thu hoạch 40 tấn dưa/tháng và cung cấp cho các chuỗi siêu thị lớn.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Nội dung chương mô tả chi tiết địa bàn nghiên cứu tại trang trại Nhật Huy; nêu rõ phương pháp thu thập bảng tin thứ cấp từ sổ sách trang trại và bảng tin sơ cấp qua quá trình theo dõi trực tiếp từ 20/02/2019 đến 20/05/2019. Trình bày chi tiết công thức toán học và phương pháp xác định các chỉ tiêu phân tích kinh tế ($GO$, $IC$, $VA$, $MI$, $NL$), các hệ số sinh lời trên chi phí và trên công lao động, phục vụ cho việc đánh giá hạch toán nông nghiệp.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Đây là nội dung trọng tâm của khóa luận, phản ánh toàn bộ thực trạng sản xuất và hạch toán kinh tế tại trang trại Nhật Huy:

• Quy mô trang trại: Tổng diện tích 4 ha, trong đó khu nhà lưới chiếm diện tích gồm Khu I (1.500 m²) và Khu II (2.000 m²). Năm 2018, trang trại bố trí sản xuất 0,3 ha dưa lưới (năng suất 11,6 tấn/ha, sản lượng 3,48 tấn), 0,1 ha cà chua (năng suất 3,2 tấn/ha, sản lượng 3,2 tấn) và 0,1 ha dưa chuột (năng suất 3 tấn/ha, sản lượng 3 tấn), ngoài ra còn trồng hà thủ ô, lô hội và rau màu ngoài trời.
• Kỹ thuật canh tác dưa lưới tại cơ sở: Gieo ươm trong bầu 7 – 10 ngày (vụ Thu Đông) hoặc 15 ngày (vụ Xuân), trồng trong chậu vuông $36 \times 36$ cm chứa giá thể (40% than bùn, 30% mùn hữu cơ, 30% trấu hun, bón lót 50g Dynamic 3-4-3/chậu). Buộc dây làm giàn khi cây có 4 – 5 lá, tỉa chồi từ nách lá thứ nhất đến thứ 9, thụ phấn nhân tạo hoặc thả ong mật (2 tổ/1.000 m²), bấm ngọn khi cây đạt 25 lá và để quả từ nách lá thứ 10 đến 15.
• Biến động diện tích và sản lượng dưa lưới (2016 – 2018): Diện tích mở rộng từ 0,25 ha (năm 2016) lên 0,30 ha (năm 2017 và 2018). Vụ Xuân luôn cho năng suất cao hơn vụ Thu (năm 2018, vụ Xuân đạt 6,1 tấn/ha so với vụ Thu đạt 5,5 tấn/ha).
• Hạch toán chi phí và phân tích hiệu quả kinh tế trên diện tích 3.000 m² (năm 2018): Chi tiết hóa 164.603.000 đồng tổng chi phí; phân loại sản phẩm và doanh thu; so sánh chi tiết các hệ số hiệu quả kinh tế giữa dưa lưới và cây cà chua.
• Đề xuất các nhóm giải pháp về kỹ thuật và giải pháp thị trường nhằm nâng cao hiệu quả canh tác.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận cung cấp hệ thống số liệu định lượng chi tiết về sản xuất và tài chính của mô hình trồng dưa lưới trong nhà màng tại trang trại Nhật Huy.

1. Kết quả biến động diện tích, năng suất và sản lượng dưa lưới (2016 – 2018)

Năm	Diện tích (ha)	Năng suất bình quân gộp (tấn/ha)	Tổng sản lượng (tấn)	Giá bán TB (đồng/kg)	Giá trị sản xuất GO (tỷ đồng)
2016	0,25	42,00	10,50	60.000	0,63
2017	0,30	37,17	11,15	60.000	0,67
2018	0,30	38,67	11,67	60.000	0,70

Ghi chú: Năng suất bình quân gộp tính trên tổng sản lượng thu hoạch cả 2 vụ/năm.

2. Cơ cấu phân loại quả và giá bán năm 2018

Quá trình thu hoạch 1 vụ dưa lưới Taki tại trang trại cho thấy sự phân hóa chất lượng quả:

• Dưa loại 1: Khối lượng trung bình 2,3 kg/quả, số lượng 713 quả, chiếm 75% tổng sản lượng, giá bán đạt 60.000 đồng/kg.
• Dưa loại 2: Số lượng 143 quả, chiếm 15% tổng sản lượng.
• Dưa loại 3: Khối lượng trung bình 1,7 kg/quả, số lượng 95 quả, chiếm 10% tổng sản lượng, bán lẻ cho hộ gia đình và chợ Trại Cài.
• Giá bán bình quân thực tế đạt 57.000 đồng/kg (đầu mùa đạt 60.000 đồng/kg, cuối vụ giảm còn 40.000 đồng/kg).

3. Cơ cấu chi phí sản xuất dưa lưới trên diện tích 3.000 m² (năm 2018)

Tổng chi phí đầu tư cho một chu kỳ sản xuất 75 ngày trên 3.000 m² là 164.603.000 đồng, bao gồm:

• Công lao động (32.000.000 đồng, chiếm 19,44%): Bao gồm công làm đất (960.000 đ), lên luống (960.000 đ), đóng bịch (1.600.000 đ), tưới nước chu kỳ 75 ngày (6.080.000 đ), tỉa lá mầm (960.000 đ), phun thuốc BVTV (1.280.000 đ), thu hoạch (1.600.000 đ) và chi phí thuê kỹ sư quản lý (76 công = 15.200.000 đ).
• Chi phí trung gian và khấu hao (131.603.000 đồng, chiếm 79,95%): Cây giống (2.220 cây = 11.100.000 đ), phân chuồng (2.000.000 đ), giá thể xơ dừa (2.000.000 đ), phân lót NPK (2.400.000 đ), vôi bột (220.000 đ), phân tưới nhỏ giọt các giai đoạn (5.710.000 đ), thuốc BVTV (1.240.000 đ), điện nước và vận chuyển (13.000.000 đ), chi phí khấu hao nhà lưới phân bổ theo năm (90.000.000 đ, chiếm 54,79%), chi phí thuê đất (1.000.000 đ), chi phí hao mòn bảo trì thiết bị (600.000 đ).

4. Kết quả tài chính và so sánh hiệu quả kinh tế với cây cà chua (năm 2018)

Chỉ tiêu phân tích	Đơn vị tính	Cây dưa lưới (3.000 m²)	Cây cà chua (3.000 m²)	So sánh Dưa lưới / Cà chua (lần)
Sản lượng thu hoạch	Tấn	11,6	10,0	1,16
Tổng giá trị sản xuất (GO)	Đồng	665.190.000	150.000.000	4,43
Chi phí trung gian (IC)	Đồng	131.603.000	29.350.000	4,48
Giá trị gia tăng (VA)	Đồng	553.397.000	120.650.000	4,58
Lợi nhuận (NL)	Đồng	500.397.000	70.050.000	7,14
Hệ số GO/IC	Lần	5,05	5,80	0,87
Hệ số VA/IC	Lần	4,20	4,80	0,88
GO / Lao động	Triệu đồng/lđ	95,1	21,4	4,43
VA / Lao động	Triệu đồng/lđ	79,1	17,7	4,46
Lợi nhuận quy đổi trên 1 ha	Triệu đồng	1.656	233	7,11

Ghi chú: Dữ liệu trích xuất từ Bảng 4.7, 4.8, 4.10 và 4.11 trong khóa luận.

5. Giải pháp và đóng góp của khóa luận

• Về giải pháp kỹ thuật: Khóa luận đề xuất kiểm soát nghiêm ngặt quy trình bón phân hòa tan N-P-K theo từng ngày tuổi; chủ động điều chỉnh rèm thông gió và phun sương làm mát nhằm ngăn chặn bọ trĩ, bọ phấn; xử lý giá thể xơ dừa triệt để nhằm phòng chống bệnh nấm Rhizoctonia solani và Fusarium.
• Về giải pháp thị trường: Đẩy mạnh liên kết với các siêu thị tại TP Thái Nguyên và Hà Nội; duy trì kênh bán hàng trực tiếp và kênh trực tuyến; kiểm soát chất lượng đồng đều để giữ giá bán ổn định, tránh suy giảm giá cuối vụ.
• Đóng góp khoa học: Khóa luận cung cấp bức tranh thực tế, đầy đủ về định mức hạch toán chi phí canh tác dưa lưới công nghệ cao trên đất đồi bán sơn địa huyện Đồng Hỷ, chứng minh hiệu quả sinh lời trên một đơn vị diện tích đất của dưa lưới vượt trội gấp nhiều lần so với các loại rau màu thông thường.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có một số giới hạn xuất phát từ phạm vi nghiên cứu:

• Thời gian khảo sát sơ cấp trực tiếp kéo dài trong 3 tháng (từ 20/02/2019 đến 20/05/2019), chủ yếu phản ánh trọn vẹn chu kỳ vụ Xuân năm 2019, các dữ liệu về vụ Thu Đông và các năm trước phụ thuộc vào hồ sơ thống kê lưu trữ của trang trại.
• Nghiên cứu tập trung tại một cơ sở duy nhất là Trang trại công nghệ cao Nhật Huy, chưa thực hiện khảo sát so sánh chéo với các mô hình nông hộ hoặc hợp tác xã ứng dụng công nghệ cao khác trên cùng địa bàn tỉnh Thái Nguyên.
• Hướng mở rộng nghiên cứu: Theo dõi diễn biến hiệu quả tài chính dài hạn trong suốt vòng đời khấu hao tài sản cố định của nhà lưới (5 – 10 năm); nghiên cứu các công thức dinh dưỡng tối ưu nhằm giảm chi phí phân bón nhập khẩu; phân tích chuỗi giá trị và thị trường tiêu thụ dưa lưới tại các tỉnh trung du miền núi phía Bắc.

Giá trị tham khảo

Tài liệu khóa luận mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho nhiều nhóm đối tượng:

• Sinh viên và học viên cao học: Chuyên ngành Khuyến nông, Kinh tế nông nghiệp, Quản trị trang trại và Phát triển nông thôn có thể tham khảo phương pháp hạch toán chi phí trung gian (IC), giá trị gia tăng (VA) và thu nhập hỗn hợp (MI) trong nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao.
• Chủ trang trại, hợp tác xã và hộ nông dân: Bảng định mức chi phí chi tiết trên 3.000 m² (Bảng 4.5) là tài liệu mẫu rõ ràng về cơ cấu vốn đầu tư ban đầu, định mức hạt giống, giá thể xơ dừa, hệ thống tưới nhỏ giọt và nhân công, giúp người sản xuất lập dự toán đầu tư và quản trị rủi ro trước khi xây dựng nhà màng.
• Cán bộ khuyến nông và quản lý nông nghiệp: Khóa luận cung cấp cơ sở dữ liệu thực nghiệm để xây dựng các mô hình trình diễn chuyển đổi cơ cấu cây trồng hiệu quả kinh tế cao tại địa phương.

Câu hỏi thường gặp

1. Quy cách kỹ thuật của hệ thống nhà lưới và tưới nhỏ giọt tại trang trại Nhật Huy được lắp đặt như thế nào?

Nhà lưới tại trang trại được xây dựng với hệ thống thông gió 2 cửa áp mái cố định có rèm che, chiều cao đến máng nước đạt 4m, khẩu độ 9m. Mái lợp bằng màng Polymer Ginegar độ dày 200 micron; vách xung quanh là lưới chắn côn trùng quy cách 40mesh (40 lỗ/cm²). Hệ thống tưới nhỏ giọt gồm bể chứa dung dịch dinh dưỡng, máy bơm, đường ống chính PVC $\varnothing 16$, các que cắm nhỏ giọt dài 60cm đường kính 4mm cắm trực tiếp vào từng túi PE (kích thước $32 \times 18$ cm chứa 2,5 kg giá thể xơ dừa).

2. Tổng chi phí đầu tư cho một chu kỳ sản xuất 3.000 m² dưa lưới tại trang trại là bao nhiêu và khoản mục nào chiếm tỷ trọng lớn nhất?

Tổng chi phí sản xuất cho một chu kỳ 75 ngày trên diện tích 3.000 m² năm 2018 là 164.603.000 đồng. Trong đó, chi phí khấu hao nhà lưới phân bổ theo năm là khoản mục lớn nhất với 90.000.000 đồng (chiếm 54,79% tổng chi phí). Kế tiếp là công lao động với 32.000.000 đồng (chiếm 19,44%, riêng tiền công thuê kỹ sư quản lý kỹ thuật chiếm 15.200.000 đồng) và chi phí giống cây (11.100.000 đồng, chiếm 6,76%).

3. Năng suất và lợi nhuận thực tế của dưa lưới tại trang trại Nhật Huy đạt mức bao nhiêu?

Năm 2018, trên diện tích 0,3 ha (3.000 m²), tổng sản lượng dưa lưới thu hoạch đạt 11,67 tấn (tương đương năng suất gộp 38,67 tấn/ha cả 2 vụ). Tổng giá trị sản xuất (GO) đạt 665.190.000 đồng, chi phí trung gian (IC) là 131.603.000 đồng, giá trị gia tăng (VA) đạt 553.397.000 đồng và lợi nhuận thuần thu về đạt 500.397.000 đồng.

4. So sánh với cây cà chua canh tác trong cùng điều kiện, hiệu quả kinh tế của dưa lưới vượt trội ra sao?

Cùng trên diện tích 3.000 m² năm 2018, tổng giá trị sản xuất của dưa lưới đạt 665,19 triệu đồng (gấp 4,43 lần cà chua với 150 triệu đồng). Lợi nhuận thu được từ dưa lưới đạt 500,397 triệu đồng (gấp 7,14 lần cà chua với 70,05 triệu đồng). Khi quy đổi trên quy mô 1 ha/năm, mô hình dưa lưới mang lại lợi nhuận 1,656 tỷ đồng, trong khi cây cà chua chỉ đạt 233 triệu đồng.

5. Tỷ lệ phân loại chất lượng dưa lưới thu hoạch và biến động giá bán tại trang trại diễn ra như thế nào?

Sản phẩm dưa lưới Taki thu hoạch được phân thành 3 loại: Loại 1 (khối lượng trung bình 2,3 kg/quả) chiếm 75% sản lượng (713 quả); Loại 2 chiếm 15% (143 quả); Loại 3 (trọng lượng ~1,7 kg) chiếm 10% (95 quả). Giá bán có sự biến động theo thời điểm trong vụ: đầu mùa đạt bình quân 60.000 đồng/kg, cuối mùa giảm còn 40.000 đồng/kg; mức giá bán bình quân chung đạt 57.000 đồng/kg.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Tô Thu Huyền đã phản ánh toàn diện thực trạng kỹ thuật và hiệu quả kinh tế của mô hình canh tác dưa lưới Taki trong nhà màng tại trang trại công nghệ cao Nhật Huy, tỉnh Thái Nguyên. Dữ liệu thực chứng giai đoạn 2016 – 2018 khẳng định mô hình dưa lưới ứng dụng hệ thống tưới nhỏ giọt mang lại giá trị gia tăng và tỷ suất lợi nhuận vượt trội so với các loại rau màu truyền thống, với hệ số giá trị sản xuất trên chi phí trung gian ($GO/IC$) đạt 5,05 lần. Dù đòi hỏi vốn đầu tư ban đầu lớn và kỹ thuật chăm sóc khắt khe, đây là hướng chuyển đổi cây trồng bền vững, mở ra triển vọng nhân rộng mô hình nông nghiệp công nghệ cao tại khu vực trung du miền núi phía Bắc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ TÀI 1.1 Tính cấp thiết của đề tài Sản xuất và tiêu thụ rau quả trên thế giới và tại Việt Nam không chỉ quan trọng về mặt kinh tế mà còn là vấn đề sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người tiêu dùng. Đặc biệt những loại rau ăn quả mang lại giá trị kinh tế to lớn và thúc đẩy các hướng nghiên cứu mà dưa lưới là một trong số đó. Dưa lưới là rau ăn quả có thời gian sinh trưởng ngắn, trồng được nhiều vụ trong năm với năng suất khá cao; có nguồn gốc từ Ấn Độ và châu Phi; Ai Cập là nơi trồng đầu tiên, sau đó là Hy Lạp, La Mã. Hiện nay dưa lưới được trồng khắp nơi trên thế giới, chủ yếu bán tươi và được xem là loại thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao.

Không những thế, thành phần của dưa lưới có chứa chất chống oxy hóa dạng polyphenol, có khả năng phòng chống ung thư và tăng cường hệ miễn dịch, nhiều chất xơ nên có tác dụng nhuận trường, chống táo bón và là nguồn phong phú beta-carotene, acid folic, kali và vitamin C, A giúp điều hòa huyết áp, ngừa sỏi thận, lão hóa xương, … Ởnước ta, hiện có nhiều loại dưa lưới. Ngoài các giống dưa lưới truyền thống được trồng từ lâu như dưa trắng Hà Nội, dưa mật Bắc Ninh, dưa vàng Hải Dương trái nhỏ, thơm, ngọt, thì những năm gần đây, Công ty Giống cây trồng Nông Hữu đã đưa vào sản xuất một số giống lai F1 nhập nội cho năng suất cao (35 tấn/ha), thơm ngon, độ đường (Brix) cao từ 15-18 độ, quả to, màu sắc phong phú, chống chịu một số bệnh nứt dây và thối vi khuẩn. Chu Phấn và Taki là hai giống đã được khảo nghiệm và đánh giá phù hợp với điều kiện nhà màng. Taki có độ Brix cao, có khả năng kháng bệnh tốt hơn nên được khuyến khích trồng nhiều hơn.

Một số giống dưa lưới được lai tạo phổ biến như Dưa Vân là dưa ưu thế lai F1 do Công ty Vimorint Cộng hòa Pháp lai tạo và sản xuất; dưa lưới Hami (Cucumis melo var. saccharinus) có nguồn gốc từ Tân Cương, Trung Quốc… 2 Tuy nhiên để nắm rõ về hiệu quả kinh tế của cây trồng này tôi tiến hành thực hiện đề tài ‘’ Đánh giá hiệu quả kinh tế của mô hình trồng cây dưa lưới trong nhà lưới tại trang trại công nghệ cao Nhật Huy huyện Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên’’ Góp phần đánh giá đúng thực trạng, hiệu quả kinh tế và đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế.2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài: 1. Mục tiêu chung: Phân tích thực trạng sản xuất và hiệu quả kinh tế của dưa lưới trong nhà lưới tại trang trại công nghệ cao Nhật Huy. Qua đó đưa ra một số giải pháp nhằm phát triển sản dưa lưới, mở rộng diện tích trồng, nhằm nâng cao thu nhập và đời sống cho nông dân.

Mục tiêu cụ thể: - Đánh giá thực trạng sản xuất dưa lưới tại trang trại công nghệ cao Nhật Huy - Đánh giá hiệu qủa kinh tế sản xuất của dưa lưới. -Đánh giá những thuận lợi và khó khăn khi sản xuất dưa lưới trong nhà lưới. - Đề xuất một số phương hướng và giải pháp, nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế của cây dưa lưới. Ý nghĩa của đề tài 1.

Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học - Có những cái nhìn tổng thể về thực trạng sản xuất và hiệu quả sản xuất cây dưa lưới trong nhà lưới - Nghiên cứu đề tài nhằm củng cố lại cho sinh viên những kiến thức đã học và làm quen dần với công việc thực tế.