Luận văn đánh giá hiệu quả kinh doanh của htx du lịch cộng đồng và dịch vụ tổng hợp tại thôn nậm hồng xã thông nguyên huyện hoàng su phì tỉnh hà giang

Luận văn đánh giá hiệu quả kinh doanh của HTX du lịch cộng đồng và dịch vụ tổng hợp tại thôn Nậm Hồng, xã Thông Nguyên, Hoàng Su Phì, Hà Giang.

• Tác giả: Phàn Thị Ngọc
• Người hướng dẫn: TS. Bùi Thị Thanh Tâm
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
• Đề tài: Đánh giá hiệu quả kinh doanh của HTX du lịch cộng đồng và dịch vụ tổng hợp tại thôn Nậm Hồng, xã Thông Nguyên, huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 1.2.1. Mục tiêu chung
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu
• 1.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
• 2.1. Cơ sở lý luận của đề tài
• 2.2. Các khái niệm liên quan
• 2.3. Các đặc điểm và tiêu chí hoạt động của du lịch cộng đồng
• 2.3.1. Các đặc điểm
• 2.3.2. Tiêu chí hoạt động của du lịch cộng đồng
• 2.4. Điều kiện đê hình thành và phát triển du lịch cộng đồng
• 2.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động kinh doanh du lịch
• 2.6. Vai trò của du lịch cộng đồng trong phát triển du lịch nông thôn
• 2.7. Nguyên tắc của du lịch cộng đồng
• 2.8. Các hình thức du lịch cộng đồng
• 2.9. Cơ sở thực tiễn của đề tài
• 2.9.1. Tình hình phát triển du lịch cộng đồng tại một số quốc gia
• 2.9.2. Phát triển du lịch cộng đồng ở Việt Nam. Rút ra bài học kinh nghiệm cho phát triển du lịch cộng đồng
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu
• 3.3. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp thu thập số liệu, thông tin
• 3.4.1. Thu thập số liệu thứ cấp
• 3.4.2. Thu thập số liệu sơ cấp
• 3.5. Phương pháp tổng hợp và phân tích số liệu
• 3.6. Các chỉ tiêu nghiên cứu
• 3.7. Tỷ suất lợi nhuận
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Điều kiện tự nhiên và kinh tế-xã hội
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 4.1.2. Tình hình phát triển kinh tế - xã hội ở xã Thông Nguyên
• 4.2. Đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh du lịch cộng đồng trên địa bàn xã Thông Nguyên
• 4.2.1. Quá trình phát triển của HTX du lịch cộng đồng thôn Nậm Hồng
• 4.2.2. Thu nhập của HTX từ hoạt động du lịch
• 4.2.3. Thực trạng phát triển du lịch cộng đồng trên địa bàn xã Thông Nguyên, huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang
• 4.2.3.1. Tình hình phát triển du lịch cộng đồng tại địa bàn xã Thông Nguyên
• 4.2.3.2. Tình hình phát triển du lịch cộng đồng của HTX
• 4.2.3.3. Tình hình phát triển du lịch cộng đồng của các hộ điều tra
• 4.2.4. Doanh thu từ du lịch của các hộ điều tra
• 4.2.5. Tình hình đầu tư vào hoạt động du lịch của các nhóm hộ điều tra
• 4.2.6. Kết quả kinh doanh du lịch của các hộ tham gia du lịch
• 4.3. Những thuận lợi và khó khăn trong phát triển du lịch cộng đồng tại thôn Nậm Hồng, xã Thông Nguyên, huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang
• 4.3.1. Những thuận lợi trong phát triển du lịch cộng đồng
• 4.3.2. Những khó khăn trong phát triển du lịch cộng đồng
• 4.4. Đề xuất một số giải pháp phát triển du lịch cộng đồng trên địa bàn xã Thông Nguyên
• 4.4.1. Chính sách của địa phương
• 4.4.2. Xây dựng mô hình làng văn hóa du lịch, trở thành điểm đến hấp dẫn của du khách
• 4.4.3. Giải pháp bảo vệ và tôn tạo nguồn tài nguyên du lịch
• 4.4.4. Giải pháp về tổ chức hoạt động và quản lý
• 4.4.5. Giải pháp về môi trường
• 4.4.6. Giải pháp về cơ sở hạ tầng
• 4.4.7. Giải pháp về thị trường, thị trường hàng hóa
• 4.4.8. Giải pháp về vốn đầu tư
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Đối với Nhà nước
• 5.2. Đối với các cấp chính quyền và đoàn thể địa phương
• 5.3. Đối với người dân địa phương
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1

Tóm tắt

I. Đánh giá hiệu quả kinh doanh

Đánh giá hiệu quả kinh doanh là một trong những mục tiêu chính của nghiên cứu này. Nghiên cứu tập trung vào việc phân tích các chỉ số kinh tế như doanh thu, lợi nhuận và chi phí của HTX du lịch cộng đồng tại Thôn Nậm Hồng, Hà Giang. Kết quả cho thấy, mặc dù hoạt động du lịch đã mang lại nguồn thu đáng kể cho cộng đồng, nhưng vẫn còn nhiều tiềm năng chưa được khai thác triệt để. Các yếu tố như cơ sở hạ tầng, chất lượng dịch vụ và sự tham gia của cộng đồng địa phương đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả kinh doanh.

1.1. Phân tích doanh thu và lợi nhuận

Doanh thu từ hoạt động du lịch của HTX du lịch cộng đồng tại Thôn Nậm Hồng đã tăng trưởng đáng kể trong giai đoạn 2017-2019. Tuy nhiên, lợi nhuận vẫn còn thấp do chi phí đầu tư vào cơ sở hạ tầng và dịch vụ du lịch còn cao. Nghiên cứu chỉ ra rằng, việc tối ưu hóa chi phí và nâng cao chất lượng dịch vụ sẽ giúp cải thiện hiệu quả kinh doanh.

1.2. Đánh giá sự tham gia của cộng đồng

Sự tham gia của cộng đồng địa phương trong hoạt động du lịch là yếu tố then chốt để đảm bảo tính bền vững. Nghiên cứu cho thấy, mặc dù người dân đã tích cực tham gia vào các hoạt động du lịch, nhưng vẫn còn thiếu sự đào tạo chuyên sâu về kỹ năng quản lý và dịch vụ khách hàng.

II. HTX du lịch cộng đồng

HTX du lịch cộng đồng tại Thôn Nậm Hồng là một mô hình kinh doanh du lịch dựa trên sự tham gia của cộng đồng địa phương. Mô hình này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần bảo tồn văn hóa và môi trường. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng, HTX du lịch cộng đồng đã tạo ra nhiều việc làm cho người dân địa phương và góp phần nâng cao thu nhập của hộ gia đình.

2.1. Mô hình hoạt động của HTX

Mô hình hoạt động của HTX du lịch cộng đồng dựa trên sự hợp tác giữa các hộ gia đình trong việc cung cấp dịch vụ lưu trú, ăn uống và tham quan. Nghiên cứu cho thấy, mô hình này đã giúp tăng cường sự gắn kết trong cộng đồng và tạo ra nguồn thu nhập ổn định cho người dân.

2.2. Thách thức và cơ hội

Mặc dù HTX du lịch cộng đồng đã đạt được những thành công ban đầu, nhưng vẫn còn nhiều thách thức như thiếu vốn đầu tư, cơ sở hạ tầng chưa đáp ứng được nhu cầu và sự cạnh tranh ngày càng gay gắt từ các mô hình du lịch khác.

III. Dịch vụ tổng hợp

Dịch vụ tổng hợp là một phần không thể thiếu trong hoạt động kinh doanh của HTX du lịch cộng đồng tại Thôn Nậm Hồng. Các dịch vụ này bao gồm lưu trú, ăn uống, tham quan và các hoạt động văn hóa. Nghiên cứu chỉ ra rằng, việc đa dạng hóa các dịch vụ sẽ giúp thu hút nhiều khách du lịch hơn và tăng doanh thu cho HTX.

3.1. Đánh giá chất lượng dịch vụ

Chất lượng dịch vụ là yếu tố quyết định sự hài lòng của khách du lịch. Nghiên cứu cho thấy, mặc dù các dịch vụ của HTX du lịch cộng đồng đã được cải thiện, nhưng vẫn còn nhiều điểm cần nâng cao như vệ sinh, an toàn và sự chuyên nghiệp trong phục vụ.

3.2. Phát triển dịch vụ mới

Việc phát triển các dịch vụ mới như du lịch trải nghiệm, du lịch sinh thái sẽ giúp HTX du lịch cộng đồng thu hút được nhiều khách du lịch hơn. Nghiên cứu đề xuất rằng, HTX nên tập trung vào việc khai thác các giá trị văn hóa và thiên nhiên độc đáo của địa phương để tạo ra các sản phẩm du lịch hấp dẫn.

IV. Phát triển du lịch bền vững

Phát triển du lịch bền vững là mục tiêu quan trọng của HTX du lịch cộng đồng tại Thôn Nậm Hồng. Nghiên cứu chỉ ra rằng, việc bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và văn hóa địa phương là yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển lâu dài của du lịch. Ngoài ra, sự tham gia tích cực của cộng đồng địa phương cũng là yếu tố quan trọng để đạt được mục tiêu này.

4.1. Bảo tồn tài nguyên thiên nhiên

Việc bảo tồn tài nguyên thiên nhiên là yếu tố quan trọng để phát triển du lịch bền vững. Nghiên cứu đề xuất rằng, HTX du lịch cộng đồng nên thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường và hạn chế tác động tiêu cực từ hoạt động du lịch.

4.2. Phát huy giá trị văn hóa địa phương

Việc phát huy giá trị văn hóa địa phương sẽ giúp thu hút khách du lịch và tạo ra sự khác biệt cho HTX du lịch cộng đồng. Nghiên cứu chỉ ra rằng, các hoạt động văn hóa như lễ hội, ẩm thực và nghệ thuật truyền thống nên được đưa vào các chương trình du lịch để tăng thêm giá trị cho sản phẩm du lịch.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Phát triển du lịch sinh thái và du lịch cộng đồng là xu hướng được ưa chuộng trên thế giới và tại Việt Nam từ năm 1997, nhằm đáp ứng nhu cầu trải nghiệm không gian tự nhiên hoang sơ và văn hóa bản địa. Mô hình du lịch lưu trú tại nhà dân (homestay) giúp du khách cùng ăn, nghỉ, tham gia sinh hoạt thường ngày và tìm hiểu phong tục tập quán của các cộng đồng dân tộc thiểu số, đồng thời tạo nguồn thu nhập trực tiếp cho người dân nông thôn.

Thôn Nậm Hồng thuộc xã Thông Nguyên, huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang, nằm cách Quốc lộ 2 (ngã ba Tân Quang) 33 km, cách thành phố Hà Giang 77 km và cách trung tâm xã 3,5 km. Đây là địa bàn sinh sống của đồng bào dân tộc Dao đỏ với cảnh quan ruộng bậc thang uốn lượn và nghề chè Shan tuyết cổ thụ. Năm 2019, mô hình du lịch cộng đồng tại thôn Nậm Hồng đã được công nhận là sản phẩm OCOP (Mỗi xã một sản phẩm). Tuy nhiên, việc khai thác tiềm năng và lợi thế tại địa phương vẫn chưa phát huy hết năng lực sản xuất kinh doanh. Trên cơ sở đó, tác giả Phàn Thị Ngọc thực hiện khóa luận tốt nghiệp ngành Kinh tế nông nghiệp nhằm đánh giá hiệu quả kinh tế của mô hình hợp tác xã (HTX) du lịch tại đây.

Mục tiêu chung của đề tài là đánh giá hiệu quả kinh doanh của Hợp tác xã du lịch cộng đồng và dịch vụ tổng hợp tại thôn Nậm Hồng, xã Thông Nguyên, huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang; từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả kinh tế, tăng thu nhập cho người dân và đóng góp vào phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể gồm 4 nội dung:

1. Tìm hiểu tình hình phát triển du lịch cộng đồng trên địa bàn thôn Nậm Hồng, xã Thông Nguyên.
2. Đánh giá hiệu quả sản xuất kinh doanh của hoạt động du lịch cộng đồng.
3. Tìm hiểu những thuận lợi, khó khăn trong hoạt động kinh doanh của Hợp tác xã.
4. Đề ra một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế cho mô hình du lịch cộng đồng.

Đối tượng nghiên cứu là hiệu quả hoạt động kinh doanh của Hợp tác xã du lịch cộng đồng và tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng tại thôn Nậm Hồng. Phạm vi nghiên cứu về không gian được giới hạn tại thôn Nậm Hồng, xã Thông Nguyên, huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang. Phạm vi thời gian thực hiện nghiên cứu thực địa từ ngày 10/01/2020 đến ngày 10/05/2020, sử dụng chuỗi số liệu thống kê thứ cấp giai đoạn 2017 – 2019.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý luận dựa trên các khái niệm chuyên ngành: du lịch và dịch vụ du lịch (theo Luật Du lịch), du lịch cộng đồng, hợp tác xã (theo Luật Hợp tác xã) và hiệu quả kinh doanh. Đề tài vận dụng 10 tiêu chí phát triển du lịch cộng đồng của Tổ chức Du lịch Thế giới (UNWTO, 2008), 4 nguyên tắc phát triển du lịch dựa vào cộng đồng của Võ Quế (2008) và các nguyên tắc phát triển bền vững của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO, 2004). Nghiên cứu phân loại 7 hình thức du lịch cộng đồng: du lịch sinh thái, du lịch văn hóa, du lịch nông nghiệp, du lịch bản địa, du lịch làng, nghệ thuật thủ công mỹ nghệ và du lịch homestay.

Về cơ sở thực tiễn, tác giả phân tích kinh nghiệm phát triển du lịch cộng đồng thông qua chiến lược marketing 4P (Product, Price, Place, Promotion) tại thành phố Hua Hin (Thái Lan), chương trình xúc tiến "Visit Japan" tại khu phố cổ Ouchi-Juku (Nhật Bản), cùng các mô hình làng văn hóa du lịch cộng đồng tại huyện Quản Bạ (thôn Nặm Đăm, thôn Nậm Lương, thôn Khố Mỷ) và huyện Đồng Văn (thôn Lũng Cẩm Trên, thôn Lô Lô Chải) thuộc tỉnh Hà Giang.

Phương pháp nghiên cứu bao gồm thu thập dữ liệu và xử lý số liệu:

• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ sách, báo, tài liệu chuyên ngành, mạng internet và các báo cáo thống kê, tổng kết kinh tế - xã hội của Ủy ban nhân dân xã Thông Nguyên giai đoạn 2017 – 2019.
• Nguồn dữ liệu sơ cấp: Tiến hành chọn mẫu khảo sát điều tra trực tiếp 40 hộ dân tại thôn Nậm Hồng bằng bảng hỏi có sẵn. Nội dung điều tra thu thập thông tin nhân khẩu (họ tên, giới tính, trình độ học vấn), điều kiện sản xuất kinh doanh và các chỉ tiêu tài chính liên quan đến hoạt động du lịch của hộ.
• Phương pháp tổng hợp và phân tích: Vận dụng phương pháp thống kê mô tả nhằm phản ánh thực trạng; phương pháp phân tích và tổng hợp để nhận định các khía cạnh kinh tế; phương pháp so sánh đối chiếu nhằm đánh giá sự biến động qua các năm 2017, 2018 và 2019.
• Các chỉ tiêu kinh tế sử dụng: Doanh thu ($Doanh\ thu = Sản\ lượng \times Giá\ bán$), Lợi nhuận ($Lợi\ nhuận = Doanh\ thu - Chi\ phí$) và Tỷ suất lợi nhuận vốn doanh thu bán hàng ($T_{sv} = (P / V_{bq}) \times 100$, với $P$ là lợi nhuận sinh ra trong kỳ, $V_{bq}$ là tổng vốn sản xuất bình quân).

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Trình bày tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu về du lịch cộng đồng tại vùng đồng bào dân tộc Dao đỏ; xác định mục tiêu nghiên cứu tổng quát và 4 mục tiêu cụ thể; nêu rõ ý nghĩa lý luận, ý nghĩa học tập và ý nghĩa thực tiễn của đề tài đối với các cơ quan quản lý tại địa phương và trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.

Phần 2: Cơ sở lý luận và thực tiễn

Hệ thống hóa các khái niệm, đặc điểm, tiêu chí hoạt động và các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh du lịch. Trình bày vai trò của du lịch cộng đồng đối với kinh tế nông thôn và phân tích 7 hình thức du lịch đặc thù. Phân tích kinh nghiệm quốc tế (Thái Lan, Nhật Bản) và trong nước (Quản Bạ, Đồng Văn), từ đó rút ra bài học về quy hoạch không gian, đào tạo nhân lực, đầu tư hạ tầng và xúc tiến quảng bá cho du lịch cộng đồng.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Xác định đối tượng nghiên cứu là HTX du lịch cộng đồng và các hộ dân; phạm vi không gian tại thôn Nậm Hồng, thời gian thực hiện từ tháng 01/2020 đến tháng 05/2020. Chi tiết hóa quy trình thu thập dữ liệu thứ cấp tại UBND xã Thông Nguyên và dữ liệu sơ cấp từ 40 phiếu phỏng vấn hộ gia đình; thuyết minh phương pháp thống kê mô tả, phân tích tổng hợp, so sánh đối chiếu và hệ thống công thức tính toán chỉ tiêu doanh thu, chi phí, lợi nhuận, tỷ suất sinh lời.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Phân tích đặc điểm tự nhiên, địa hình, khí hậu, tài nguyên đất, nước, rừng và tình hình kinh tế - xã hội của xã Thông Nguyên. Đánh giá quá trình hình thành HTX du lịch cộng đồng thôn Nậm Hồng từ năm 2017 với 7 thành viên; phân tích lượng khách du lịch giai đoạn 2017 – 2019 và cơ sở vật chất lưu trú trên địa bàn. Trình bày chi tiết cơ cấu doanh thu theo 6 dịch vụ, phân bổ chi phí và kết quả sản xuất kinh doanh của HTX. Tổng hợp dữ liệu điều tra 40 hộ về số lao động tham gia du lịch và trình độ học vấn của 77 lao động. Nhận diện các thuận lợi, khó khăn và đề xuất 8 nhóm giải pháp phát triển du lịch cộng đồng.

Phần 5: Kết luận và kiến nghị

Tổng kết các kết quả đạt được về hiệu quả kinh doanh của HTX và tác động kinh tế tới người dân; đưa ra các kiến nghị đối với Nhà nước, chính quyền địa phương xã Thông Nguyên, huyện Hoàng Su Phì và người dân tham gia hoạt động du lịch.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và phản ánh tình hình kinh tế, lượng khách và kết quả tài chính của hoạt động du lịch cộng đồng tại địa bàn nghiên cứu qua các bảng số liệu cụ thể:

Chỉ tiêu phát triển kinh tế xã Thông Nguyên	Đơn vị	Năm 2017	Năm 2018	Năm 2019
Tổng giá trị gia tăng	Triệu đồng	330	395	460
- Nông lâm nghiệp - Thủy sản	Triệu đồng	150	160	205
- Công nghiệp - Xây dựng	Triệu đồng	100	125	130
- Dịch vụ	Triệu đồng	80	110	125
Tỷ trọng ngành Nông lâm nghiệp - Thủy sản	%	29,7	30,2	35,7
Tỷ trọng ngành Dịch vụ	%	17,5	17,6	18,6
Tốc độ tăng trưởng kinh tế	%	11,2	12,3	13,5
Thu nhập bình quân đầu người/năm	Triệu đồng	14	16	18

Về số lượng du khách đến xã Thông Nguyên, số liệu giai đoạn 2017 – 2019 cho thấy sự gia tăng đều qua các năm:

Phân loại khách du lịch	Năm 2017 (người)	Cơ cấu 2017 (%)	Năm 2018 (người)	Cơ cấu 2018 (%)	Năm 2019 (người)	Cơ cấu 2019 (%)
Khách quốc tế	325	13,00	510	14,66	575	14,09
Khách nội địa	2.175	87,00	3.090	85,83	3.505	85,91
Tổng số lượt khách	2.500	100,00	3.600	100,00	4.080	100,00

Về năng lực hạ tầng lưu trú tại thôn Nậm Hồng, nghiên cứu thống kê 5 cơ sở tiêu biểu áp dụng hình thức tự kinh doanh:

• Kinh Homestay: Quy mô 20 phòng, 40 giường.
• Dao Homestay: Quy mô 10 phòng, 10 giường.
• Tạ Quyên Homestay: Quy mô 12 phòng, 24 giường.
• Hào Thu Homestay: Quy mô 5 phòng, 5 giường.
• Hoàng Su Phì Bungalow: Quy mô 14 phòng, 28 giường.

Về hoạt động của HTX du lịch cộng đồng Nậm Hồng (thành lập năm 2017 gồm 7 thành viên, do anh Triệu Mềnh Kinh làm Giám đốc), Hội đồng quản trị gồm 3 người. Doanh thu của HTX phân theo loại hình dịch vụ qua 3 năm như sau:

Dịch vụ của HTX	2017 (Trđ)	Tỷ lệ (%)	2018 (Trđ)	Tỷ lệ (%)	2019 (Trđ)	Tỷ lệ (%)
Lưu trú	230	30,46	265	34,28	287	35,51
Ăn uống	154	20,39	192	24,83	200	24,75
Hướng dẫn viên	110	14,56	84	10,86	92	11,38
Biểu diễn nghệ thuật	84	11,12	76	9,83	75	9,28
Tắm lá thuốc	114	15,09	96	12,41	100	12,37
Cho thuê phương tiện di chuyển	63	8,34	60	7,76	54	6,68
Tổng doanh thu	755	100,00	773	100,00	808	100,00

Về chi phí phân bổ cho các quỹ và hoạt động của HTX năm 2019 đạt tổng mức 96,8 triệu đồng: trích quỹ phát triển 20% (19,36 triệu đồng), trích quỹ dự phòng 5% (4,84 triệu đồng), quỹ phúc lợi 3% (2,336 triệu đồng), chi hoạt động chung 10% (9,68 triệu đồng), chi cho thành viên sử dụng dịch vụ/sản phẩm 10% (9,68 triệu đồng), chi cho bộ máy quản lý chiếm tỷ trọng lớn nhất 52%.

Kết quả sản xuất kinh doanh bình quân năm của HTX theo 7 ngành nghề đăng ký được tổng hợp như sau:

STT	Tên ngành kinh doanh	Mã ngành	Doanh thu (Trđ)	Chi phí (Trđ)	Lợi nhuận (Trđ)
1	Đại lý du lịch	7911	32,0	22,4	9,6
2	Điều hành tua du lịch	7912	40,0	28,0	12,0
3	Dịch vụ đặt chỗ và hỗ trợ quảng bá tua	7990	40,0	32,0	8,0
4	Dịch vụ lưu trú ngắn ngày	5510	48,0	28,8	19,2
5	Nhà hàng và dịch vụ ăn uống phục vụ lưu động	5610	80,0	56,0	24,0
6	Dịch vụ phục vụ đồ uống	5630	120,0	102,0	18,0
7	Dịch vụ xông hơi, massage, tắm thuốc	9610	20,0	14,0	6,0
-	Tổng cộng	-	380,0	283,0	96,0

Về phía 40 hộ dân được điều tra tại thôn Nậm Hồng, có 22 hộ trực tiếp tham gia hoạt động du lịch với 77 lao động. Số hộ có 1 – 2 lao động tham gia du lịch chiếm đa số (6 hộ khá, 5 hộ trung bình, 2 hộ nghèo và cận nghèo). Số hộ có 3 – 4 lao động gồm 3 hộ khá, 4 hộ trung bình và 1 hộ nghèo/cận nghèo. Chỉ có 1 hộ khá có trên 5 lao động tham gia. Trình độ học vấn của 77 lao động này phân bố: mù chữ 17 người (22,1%), cấp I 18 người (23,4%), cấp II 15 người (19,4%), cấp III 17 người (22,1%), trung cấp - cao đẳng 8 người (10,4%) và đại học 2 người (2,6%).

Tác giả đề xuất 8 nhóm giải pháp phát triển du lịch cộng đồng tại địa phương:

1. Thực thi chính sách địa phương: Tăng cường quản lý quy hoạch đất đai du lịch, kiểm tra và xử lý vi phạm pháp luật đất đai.
2. Xây dựng mô hình làng văn hóa du lịch: Hoàn thiện kiến trúc nhà đất, mái lá cọ truyền thống của người Dao đỏ.
3. Bảo vệ và tôn tạo tài nguyên: Bảo tồn rừng tự nhiên (1.250 ha), duy trì nguồn nước sạch và giữ gìn các đồi chè cổ thụ.
4. Tổ chức hoạt động và quản lý: Mở các lớp bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý HTX, đào tạo kỹ năng đón tiếp khách và ngoại ngữ cho người dân.
5. Bảo vệ môi trường: Thu gom, xử lý rác thải tại các điểm lưu trú, giữ gìn cảnh quan đường làng ngõ xóm.
6. Phát triển cơ sở hạ tầng: Tiếp tục duy trì hệ thống giao thông nhựa hóa và bê tông hóa 100%, bảo đảm an toàn lưới điện và viễn thông.
7. Mở rộng thị trường hàng hóa: Liên kết các công ty lữ hành, quảng bá sản phẩm OCOP chè Shan tuyết và trang phục thổ cẩm.
8. Vốn đầu tư: Tạo điều kiện cho các hộ nghèo, hộ cận nghèo tiếp cận nguồn vốn vay tín dụng ưu đãi để sửa chữa nhà cửa làm homestay.

Đóng góp của khóa luận thể hiện ở việc lượng hóa chi tiết cơ cấu doanh thu, chi phí của mô hình HTX du lịch tại địa bàn vùng cao; chỉ ra vai trò của mô hình kinh tế tập thể trong việc dẫn dắt kinh tế hộ gia đình vùng đồng bào dân tộc thiểu số chuyển dịch từ nông nghiệp thuần túy sang dịch vụ du lịch bản địa.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tồn tại một số hạn chế gắn liền với phạm vi khảo sát:

• Phạm vi không gian và quy mô mẫu hạn chế: Nghiên cứu chỉ tập trung tại 1 thôn (thôn Nậm Hồng) với 40 hộ điều tra và 1 hợp tác xã, chưa mở rộng so sánh với các thôn, xã khác có hoạt động du lịch cộng đồng trên địa bàn huyện Hoàng Su Phì.
• Trình độ nguồn nhân lực tại chỗ còn thấp: Tỷ lệ lao động mù chữ chiếm 22,1% và lao động có trình độ đại học chỉ chiếm 2,6%, làm hạn chế khả năng áp dụng công nghệ thông tin và quản trị kinh doanh hiện đại.
• Phương pháp phân tích chủ yếu dừng lại ở thống kê mô tả và so sánh số liệu tuyệt đối, chưa áp dụng mô hình kinh tế lượng để kiểm định các nhân tố ảnh hưởng tới thu nhập của hộ.

Hướng nghiên cứu tiếp được xác định:

• Mở rộng phạm vi khảo sát liên xã hoặc liên huyện (như Quản Bạ, Đồng Văn, Mèo Vạc) để đánh giá chuỗi giá trị du lịch cộng đồng cấp vùng tại tỉnh Hà Giang.
• Ứng dụng các mô hình định lượng đánh giá mức độ sẵn lòng chi trả (WTP) của du khách quốc tế đối với các dịch vụ trải nghiệm văn hóa dân tộc Dao đỏ.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho các đối tượng sau:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp, Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành, Phát triển nông thôn làm tài liệu nghiên cứu về phát triển du lịch homestay tại vùng miền núi.
• Cán bộ quản lý tại Ủy ban nhân dân cấp xã, huyện và cơ quan quản lý du lịch địa phương trong việc xây dựng kế hoạch phát triển làng văn hóa du lịch gắn với chương trình OCOP và xây dựng nông thôn mới.
• Các sáng lập viên, hội đồng quản trị hợp tác xã nông nghiệp - du lịch trong việc tham khảo cơ cấu ngành nghề đăng ký kinh doanh, cách thức tổ chức dịch vụ và cơ chế phân bổ các quỹ nội bộ.

Nội dung đáng tham khảo nhất là hệ thống bảng biểu chi tiết về doanh thu, chi phí của 7 ngành nghề kinh doanh du lịch và cơ cấu chi phí vận hành hợp tác xã du lịch cộng đồng cấp thôn.

Câu hỏi thường gặp

HTX Du lịch cộng đồng thôn Nậm Hồng được thành lập khi nào và có cơ cấu quản lý như thế nào?
HTX được thành lập vào năm 2017 với 7 thành viên ban đầu, do anh Triệu Mềnh Kinh làm Giám đốc. Hội đồng quản trị của HTX gồm 3 người: 1 Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc HTX, 1 Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Phó Giám đốc HTX và 1 Ủy viên Hội đồng quản trị.

Doanh thu của HTX Nậm Hồng đến từ những dịch vụ nào và dịch vụ nào chiếm tỷ trọng cao nhất?
Doanh thu HTX đến từ 6 dịch vụ chính: Lưu trú, Ăn uống, Hướng dẫn viên, Biểu diễn nghệ thuật, Tắm lá thuốc và Cho thuê phương tiện di chuyển. Trong đó, dịch vụ lưu trú luôn chiếm tỷ trọng cao nhất, tăng từ 30,46% (230 triệu đồng) năm 2017 lên 35,51% (287 triệu đồng) năm 2019.

Tình hình lượng khách du lịch đến xã Thông Nguyên giai đoạn 2017 – 2019 biến động ra sao?
Lượng khách du lịch đến xã tăng từ 2.500 lượt (năm 2017) lên 3.600 lượt (năm 2018) và đạt 4.080 lượt (năm 2019). Trong đó, khách nội địa chiếm tỷ trọng chủ đạo (85,91% năm 2019), còn khách quốc tế đạt 575 lượt (chiếm 14,09% năm 2019).

Trình độ học vấn của người lao động tham gia du lịch tại các hộ điều tra ở thôn Nậm Hồng như thế nào?
Khảo sát 77 lao động tại 22 hộ tham gia du lịch cho thấy: 22,1% mù chữ, 23,4% trình độ Cấp I, 19,4% trình độ Cấp II, 22,1% trình độ Cấp III, 10,4% trình độ Trung cấp - Cao đẳng và 2,6% có trình độ Đại học.

Các cơ sở lưu trú homestay tại thôn Nậm Hồng có đặc điểm xây dựng và quy mô phòng ra sao?
Các cơ sở lưu trú được xây dựng theo kiến trúc nhà đất lợp lá cọ truyền thống của người Dao đỏ. Quy mô mỗi cơ sở dao động từ 5 đến 20 phòng (từ 5 đến 40 giường); điển hình như Kinh Homestay (20 phòng/40 giường), Hoàng Su Phì Bungalow (14 phòng/28 giường), Tạ Quyên Homestay (12 phòng/24 giường).

Kết luận

Khóa luận của tác giả Phàn Thị Ngọc đã phản ánh toàn diện thực trạng phát triển và hiệu quả kinh tế của mô hình HTX du lịch cộng đồng tại thôn Nậm Hồng, xã Thông Nguyên trong giai đoạn 2017 – 2019. Dữ liệu nghiên cứu cho thấy mô hình kinh doanh homestay kết hợp dịch vụ bản địa đã mang lại nguồn thu ổn định cho HTX và các hộ dân tộc Dao đỏ, góp phần nâng cao thu nhập bình quân đầu người của xã từ 14 triệu lên 18 triệu đồng/năm. Đề tài đã chỉ rõ những rào cản về mặt bằng học vấn lao động và đưa ra hệ thống 8 nhóm giải pháp đồng bộ từ hạ tầng, bảo tồn tài nguyên đến đào tạo kỹ năng nghề nhằm duy trì tính bền vững cho sản phẩm du lịch OCOP tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Hiện nay du lịch trên thế giới ngày càng phát triển, bởi du lịch là ngành kinh tế mang lại nguồn thu nhập lớn cho đất nước. Du khách thích đi du lịch tới những bản làng xa xôi, nơi có đồng bào các dân tộc sinh sống với cảnh quan hoang sơ, những phong tục tập quán của đồng bào còn được lưu truyền, chưa mai một trong cuộc sống hiện đại. Chính vì thế những chương trình du lịch sinh thái, cộng đồng đến những bản làng được khách du lịch ưa chuộng.

Xuất hiện ở Việt Nam từ năm 1997 du lịch cộng đồng đã đem lại nhiều lợi ích kinh tế cho người dân địa phương. Du lịch cộng đồng gắn với nhiều hoạt động như tham quan các làng nghề cổ, khám phá núi rừng thiên nhiên, tìm hểu văn hóa các dân tộc…Trong đó, tiêu biểu nhất là loại hình homestay, hình thức khách du lịch đến ở nhà người dân địa phương để cùng ăn, nghỉ, tham gia các công việc hàng ngày cũng như các hoạt động văn hóa, văn nghệ. Phát triển du lịch cộng đồng là hướng đi tiềm năng để nâng cao đời sống của cộng dồng dân tộc thiểu số và đem lại nhiều lợi ích kinh tế cho người dân địa phương. Du lịch cộng đồng gắn với nhiều hoạt động như tham quan các làng nghề cổ, khám phá núi rừng thiên nhiên, tìm hiểu văn hóa các dân tộc,…Trong đó tiêu biểu nhất là loại hình homestay, hình thức khách du lịch đến ở nhà người dân địa phương để cùng ăn, nghỉ, tham gia các công việc hàng ngày cũng như các hoạt động văn hóa, văn nghệ.

Thôn Nậm Hồng thuộc xã Thông Nguyên, huyện Hoàng Su Phì. Thôn cách quốc lộ 2 ngã ba Tân Quang 33 km, cách thành phố Hà Giang 77 km, từ trung tâm xã Thông Nguyên lên thôn cách 3,5 km. Nậm Hồng một trong các làng văn hóa du lịch tiêu biểu huyện Hoàng Su Phì, đây là điểm đến chắc 2 chắn du khách có thể cảm nhận một cách trọn vẹn nhất. Phong cảnh thiên nhiên hữu tình cũng như cuộc sống của người dân tộc Dao đỏ.

Du lịch cộng đồng thôn Nậm Hồng đã được công nhận là sản phẩm OCOP trong năm 2019 vừa qua. Đến nay, hoạt động du lịch cộng đồng trong địa bàn xã đã có nhiều chuyển biến tích cực, tuy nhiên chưa khai thác hết tiềm năng cũng như lợi thế để phát triển sản xuất kinh doanh của ngành du lịch trên địa bàn. Vì vậy, với mong muốn tìm hiểu tình hình phát triển kinh tế về du lịch tại thôn Nậm Hồng, thuộc xã Thông Nguyên em đã tiến hành nghiên cứu đề tài “Đánh giá hiệu quả kinh doanh của HTX du lịch cộng đồng và dịch vụ tổng hợp tại thôn Nậm Hồng, xã Thông Nguyên, huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang” 1. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài 1.

Mục tiêu chung Đánh giá hiệu quả kinh doanh của HTX du lịch cộng đồng tại thôn Nậm Hồng, xã Thông Nguyên, huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang. Từ đó, đưa ra một số giải pháp nhằm tạo cơ hội cho hoạt dộng du lịch cộng đồng của xã phát triển hơn, mang lại hiệu quả kinh tế, tăng thu nhập, cải thiện đời sống, góp phần phát triển kinh tế xã hội. Mục tiêu cụ thể - Tìm hiểu tình hình phát triển du lịch cộng đồng trên địa bàn thôn Nậm Hồng, xã Thông Nguyên. - Đánh giá hiệu quả sản xuất kinh doanh của hoạt động du lịch cộng đồng.

- Tìm hiểu những thuận lợi, khó khăn trong hoạt động kinh doanh của HTX. - Đề ra số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế. Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu - Giúp bản thân vận dụng được kiến thức đã học vào thực tế.

3 - Nâng cao năng một lực cũng như rèn luyện các kỹ năng cho bản thân trong quá trình tiếp cận và nghiên cứu đề tài. - Nâng cao khả năng thu thập, xử lý thông tin đồng thời bổ sung thêm những kiến thức còn thiếu cho bản thân. - Giúp hiểu thêm về tình hình sản xuất kinh doanh trong phát triển du lịch cộng đồng tại địa nghiên cứu. - Là tài liệu tham khảo cho ban ngành liên quan ở địa phương, khoa KT&PTNT, cho nhà trường.

Ý nghĩa thực tiễn - Kết quả nghiên cứu về hiệu quả kinh doanh của HTX giúp ta đánh giá sát thực hơn về tình hình phát triển kinh tế của du lịch cộng đồng trong địa bàn nghiên cứu. Từ đó đưa ra giải pháp phát triển phù hợp. - Ngoài ra, những phân tích và đánh giá trong đề tài có thể làm cơ sở cho hệ thống nghiên cứu và học tập ở lĩnh vực du lịch cộng đồng, làm tài liệu tham khảo cho các cơ quan lãnh đạo, quản lý tại địa phương. 4 Phần 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 2.

Cơ sở lý luận của đề tài 2. Các khái niệm liên quan - Du lịch: Là các hoạt động liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình nhằm mục đích: Nghỉ dưỡng, tham quan, tìm hiểu, giải trí trong một thời gian nhất định. [10] - Du lịch cộng đồng: Là một loại hình du lịch do chính cộng đồng người dân phối hợp tổ chức, quản lý và làm chủ để mang lại lợi ích kinh tế và bảo vệ môi trường chung, thông qua việc giới thiệu du khách các nét đặc trưng của địa phương (phong cảnh, văn hóa…) [16] - Dịch vụ du lịch : Là việc cung cấp các dịch vụ về lữ hành, vận chuyển, lưu trú, ăn uống, vui chơi giải trí, thông tin, hướng dẫn và những dịch vụ khác nhằm đắp ứng nhu cầu của khách du lịch. [10] - Hợp tác xã: Là tổ chức kinh tế tập thể do các cá nhân, hộ gia đình, pháp nhân có nhu cầu, lợi ích chung, tự nguyện góp vốn, góp sức lập ra theo quy định của luật này để phát huy mạnh tập thể của từng xã viên tham gia hợp tác xã, cùng giúp nhau thực hiện hiệu quả các hoạt động sản xuất, kinh doanh và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

[11] - Hiệu quả kinh doanh: Là một chỉ tiêu kinh tế tổng hợp phản ánh trình độ sử dụng các nguồn vật lực, tài chính của doanh nghệp để đạt hiệu quả cao nhất. [19] Du lịch cộng đồng dựa trên sự tò mò, momg muốn của du khách để tìm hiểu thêm về cuộc sống hằng ngày của người dân từ các nền văn hóa khác nhau. Du lịch cộng đồng thường liên kết với người dân từ thành thị đến các 5 vùng nông thôn để thưởng thức cuộc sống tại đó trong một khoảng thời gian nhất định. Các đặc điểm và tiêu chí hoạt động của du lịch cộng đồng 2.

Các đặc điểm Mọi hoạt động của du lịch đều được thực hiện dựa trên giá trị của tài nguyên du lịch thiên nhiên văn hóa, lịch sử kèm theo các điều kiện về cơ sở hạ tầng và dịch vụ. Kết quả của quá trình khai thác đó là sự hình thành những sản phẩm du lịch từ các tiềm năng và tài nguyên đem lại nhiều lợi ích cho xã hội. Du lịch mang những đặc điểm sau: - Tính đa ngành: Tính đa ngành thể hiện ở đối tượng được khai thác để phục vụ du lịch (sự hấp dãn về cảnh quan thiên nhiên, các giá trị lịch sử, văn hóa, cơ sở hạ tầng và các dịch vụ kèm theo,…). Thu nhập xã hội từ du lịch cũng mang lại nguồn thu cho nhiều ngành kinh tế khác nhau thông qua các sản phẩm dịch vụ cung cấp cho khách du lịch điện, nước, nông sản, hàng hóa,…).

- Tính đa thành phần: Biểu hiện ở tính đa dạng trong thành phần khách du lịch, những người phục vụ du lịch, cộng đồng địa phương, các tổ chức chính phủ và phi chính phủ, các tổ chức tư nhân tham gia vào hoạt động du lịch. - Tính đa mục tiêu: Biểu hiện ở những lợi ích đa dạng về bảo tồn thiên nhiên, cảnh quan lịch sử văn hóa, nâng cao chất lượng cuộc sống của khách du lịch và người tham gia hoạt động dịch vụ du lịch, mở rộng sự giao lưu văn hóa, kinh tế và nâng cao ý thức trách nhiệm của mọi thành viên trong xã hội. - Tính liên vùng: Được biểu hiện thông qua các tuyến du lịch, với một quàn thể các điểm du lịch trong một khu vực, một quốc gia hay giữa các quốc gia với nhau. - Tính mùa vụ: Biểu hiện ở thời gian diễn ra hoạt đông du lịch tập trung với cường độ cao trong năm.

Tính mùa vụ thể hiện rõ nhất ở các loại hình du 6 lịch nghỉ biển, thể thao theo mùa,…(theo tính chất công việc của những người hưởng thụ sản phẩm du lịch). - Tính chi phí: Biểu hiện ở chỗ mục đích đi du lịch là hưởng thụ các sản phẩm du lịch chứ không phải với mục tiêu kiếm tiền. - Tính xã hội hóa: Biểu hiện ở việc thu hút toàn bộ mọi thành phần trong xã hội tham gia (có thể trực tiếp hoặc gián tiếp) vào hoạt động du lịch. Ngoài những đặc trưng cơ bản của du lịch,du lịch cộng đồng còn có thêm một số đặc trưng sau: - Tính giáo dục cao về môi trường: Giáo dục môi trường trong du lịch có tác dung làm thay đổi thái du lịch.

- Góp phần bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và duy trì đa dạng sinh học: Vì du lịch được phát triển trong môi trường có sự hấp dẫn ưu thế về tự nhiên, văn hóa bản địa đặc sắc…Vì vậy trong du lịch, hình thức, địa điểm và mức độ sử dụng các dạng tài nguyên phục vụ du lịch phải đươc duy trì quản lý bền vững. - Thu hút sự tham gia của cộng đồng địa phương: Du lịch cải thiện đời sống, tăng thêm lợi ích cho cộng đồng địa phương trên cơ sở cung cấp về kiến thức, những kinh nghiệm thực tế để đa số người dân có khả năng tham gia vào việc quản lý, vận hành, kinh doanh du lịch. Đó cũng là để người dân trở thành những nguời bảo tồn tích cực. Lợi ích của du lịch phải lớn hơn sự trả giá về môi trường, văn hóa, xã hội có thể nảy sinh trên lãnh thổ du lịch.

Tiêu chí hoạt động của du lịch cộng đồng Theo UNWTO (2008) cho rằng những tiêu chí của một du lịch cộng đồng đang hướng tới gồm: - Người dân nên được tham gia vào quá trình lên kế hoạch và quản lý hoạt động du lịch tại cộng đồng. - Hoạt động du lịch này phải mang lợi ích một cách công bằng cho cộng đồng.