CHƯƠNG 1: TONG QUAN VE DOANH NGHIỆP BẢO HIỂM PHI NHÂN THỌ VÀ CÁC LĨNH VỰC ĐẦU TU CUA DOANH NGHIỆP BẢO HIEM PHI NHÂN THỌ 1. Tổng quan về DNBH phi nhân thọ 1. Khái niệm “Theo điều 3 luật kinh doanh bảo hiểm số 24/2000” Doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm là doanh nghiệp được thành lập, tô chức và hoạt đông nham mục đích sinh lợi, theo đó doanh nghiệp bảo hiểm chấp nhận rủi ro của người được bảo hiểm, trên cơ sở bên mua bảo hiểm đóng phí bảo hiểm dé doanh nghiệp bảo hiểm trả tiền bảo hiểm cho người thụ hưởng hoặc bồi thường cho người được bảo hiểm khi xảy ra sự kiện bảo hiểm. Trong đó, doanh nghiệp bảo hiểm thương mại được chia làm 2 loại hình doanh nghiệp: doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ và doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ + Doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ: là loại hình doanh nghiệp chuyên cung cấp các sản phẩm bảo hiểm đảm bảo cho các rủi ro liên quan đến tài sản, trách nhiệm dân sự và sức khỏe, tính mạng, khả năng lao động của con người.
+ Doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ: là loại hình doanh nghiệp chuyên cung cấp các sản phâm bảo hiểm đảm bao cho các rủi ro có liên quan đến tuổi tho của con nguoi. Vai trò của DNBH phi nhân thọ đối với kinh tế - xã hội Đối với mỗi quốc gia, bảo hiểm và các dịch vụ bảo hiểm phi nhân thọ đóng một vai trò quan trọng. Một số vai tro có thé được ké đến như tạo ra nguồn tài chính (bằng việc thu phí bảo hiểm); tăng trưởng kinh tế; hỗ trợ ý tế (đối với bên mua bảo hiểm); cung cấp sự an toàn cho người sử dụng bảo hiểm; giảm thiéu rủi TO,. a, Giam thiéu rui ro Bao hiểm được coi là một phần quan trong trong việc quản lý rủi ro các nhân, doanh nghiệp hay thậm chí là công ty bảo hiểm.
- Đối với cá nhân, doanh nghiệp: + Tham gia bảo BHPNT giúp cho các cá nhân, doanh nghiệp ngăn ngừa, đề phòng và hạn chế các ton that, góp phan làm cho cuộc sống an toàn hơn, xã hội trật tự hơn. 4 + Trong quá trình tham gia bảo hiểm các doanh nghiệp bảo hiểm sẽ cùng với người tham gia bảo hiểm phối hợp nhằm thực hiện những biện pháp đề phòng tôn thất có thé xảy ra thông qua các hoạt động như: Tuyên truyền phòng tránh tai nạn, tư vấn hỗ trợ công cụ, thiết bị giúp cảnh báo, giảm thiêu thiệt hai, yêu cầu các quy tắc về an toàn lao động và phòng chống cháy nổ,. những hoạt động này không chỉ đảm bảo an toàn cho các cá nhân, doanh nghiệp, mà về lâu dài góp phần ôn định cuộc sống, nâng cao chất lượng an sinh xã hội. - Đối với công ty bảo hiểm: Rui ro của chính công ty bảo hiểm sẽ được giảm thiêu bang cách lan rộng ra do các công ty bảo hiểm có quyền tiếp cận thị trường tái bảo hiểm và hoàn toàn có khả năng trải đều cá rủi ro.
Hình thức “tái bảo hiểm” này được đưa ra dé trang trải các rủi ro cá nhân hoặc toàn bộ danh mục đầu tư (số lượng lớn các rủi ro cá nhân với các đặc điểm chung) của công ty bảo hiểm. Việc công ty bảo hiểm gặp rủi ro và sử dụng một hợp đồng gọi là hợp đồng tái bảo hiểm không liên quan tới hợp đồng bảo hiểm của từng khách hàng: mối quan hệ hợp đồng giữa công ty bảo hiểm và khách hàng cũng không bị đụng chạm tới. Công ty bảo hiểm gốc vẫn có nghĩa vụ tự mình phải trả cho người được bảo hiểm theo quyền lợi trên hợp đồng bảo hiểm. Điều này giúp cho khách hàng yên tâm hơn khi sử dụng các gói bảo hiểm và không phải lo lăng đến việc không được chỉ trả bồi thường hoặc bị ảnh hưởng tới hợp đồng khi công ty bảo hiểm xảy ra các van đề rủi ro.
b, Tạo nên một kênh huy động vốn lớn Tham gia BHPNT có thê thúc đây tăng trưởng kinh tế bằng cách huy động tiết kiệm trong nội địa và chuyền vốn tích lũy thành các khoản đầu tư có hiệu quả. Các DN BHPNT thu phí bảo hiểm từ bên mua bảo hiểm, nguồn tiền này vô cùng lớn, đòi hỏi họ phải quản lý chặt chẽ số tiền lớn này. Các DN BHPNT còn phải sử dụng hợp lý và hiệu quả số tiền này dé đảm bảo được quyền lợi quả những người tham gia bảo hiểm. Ngoài ra, do đặc thù của ngành, thời điểm rủi ro xảy ra với bên được bảo hiểm và thời điểm thu phí bảo hiểm định kỳ thường có sự khác nhau về mặt thời gian, vì lẽ đó mà các DN BHPNT phải thiết lập các quỹ dự phòng và đem nguồn tiền này đầu tư theo quy định của pháp luật.
Mục đích đầu tư của các doanh nghiệp là vô cùng đa dang vì vậy nguồn lợi kinh tế từ nó đóng góp cho nên kinh tế là vô cùng lớn. c, Gáp phan on định và tăng thu ngân sách nhà nước Do nhu cầu tham gia của người dân ngày càng tăng cao, điều này dẫn tới các loại quỹ bảo hiểm ngày càng phát triển, các DNBH sẽ chi trả hoặc bồi thường khi rủi ro hoặc sự kiện xảy ra. Vì vậy, Nhà nước không cần phải sử dụng các khoản ngân sách dé trợ cấp cho các thành viên, doanh nghiệp khi gặp rủi ro, giúp tiết kiệm một phần không nhỏ cho ngân sách nhà nước. Mặt khác, mỗi hoạt động kinh tế, trao đôi thương mại đều đi kèm với các khoản thuế riêng, trong ngành bảo hiểm cũng không phải là ngoại lệ.
Các hoạt động của DNBH đóng góp vào ngân sách thông qua các loại thuế phải nộp, giúp cho ngân sách nhà nước phát triển. d, Dem lại cảm giác an toàn cho người được bảo hiểm BHPNT có các đặc điểm như kỳ hạn hợp đồng ngắn, việc bồi thường dựa trên từng biến cố. Khi tham gia vào BHPNT, người mua bảo hiểm luôn cảm nhận được sự an toàn cả về mặt kinh tế cũng như tinh thần như sau: + Được trợ cấp, bôi thường thiệt hại những rủi ro xảy ra nằm trong phạm vi hợp đồng bảo hiểm đúng với giá trị thực tế của nó. Giúp cho bên tôn thất khắc phục một cách nhanh chóng những hậu quả về kinh tế, hoạt động sản xuất, kinh doanh.
+ BHPNT được coi là chỗ dựa tinh than cho người dân. Chỉ với mức phí bảo hiểm không quá lớn nhưng các cá nhân sẽ nhận được khoảng tiền tiền cao hơn phí đóng khi không may xảy ra rủi ro. Từ đó, người tham gia bảo hiểm có thê yên tâm đầu tư vào quá trình sản xuất kinh doanh, năng suất lao động tăng lên, mang lại nguồn lợi to lớn cho các doanh nghiệp, khi các doanh nghiệp phát triển, nền kinh tế sẽ phát triên mạnh mẻ, đất nước đi lên, đời sống nhân dân được cải thiện. + Trong trường hợp rủi ro không xảy ra, phần phí bảo hiểm đã đóng góp sẽ được san sẻ cho những trường hợp không may xảy ra rủi ro.
Đây cũng chính là ý nghĩa nhân văn của bảo hiểm phi nhân thọ khiến nhiều cá nhân tích cực tham gia bảo hiểm. e, BHPNT tạo thêm công ăn việc làm cho người lao động Thông qua công tác tuyên dụng các cá nhân và đại lý tư vẫn bảo hiểm, các DN BHPNT đã tạo ra công việc cho rất nhiều người. Công việc tư vấn viên bảo hiểm không hề khó khăn, thậm chí nhiều tư vấn viên bảo hiểm có mức thu nhập trung bình cao hơn những ngành nghề khác. Hiện tại, đây là một trong số những nghề có tốc độ ứng viên trẻ cao nhất tại Việt Nam.
Có thể thấy, đại lý, tư vẫn viên bảo hiểm là một ngành nghề rất tiềm năng, thu hút được nguồn nhân lực dồi dào. Nhìn chung, vai trò của ngành BHPNT đối với kinh tế - xã hội là vô cùng to lớn. Không chỉ cung cấp giải pháp, dịch vụ bảo vệ bên tham gia bảo hiểm khỏi những rủi ro, ngành bảo hiểm còn tạo ra những lợi ích kinh tế thông qua những khoản đầu tư, đóng thuế cho ngân sách nhà nước, giúp ngân sách Quốc gia ngày càng gia tăng. Không những vậy, ngành BHPNT tạo ra nhiều công ăn việc làm bởi là một ngành rất tiềm năng, với nguồn nhân lực trẻ, có nguồn thu nhập ôn định.
Các hoạt động chủ yếu của DNBH phi nhân thọ Các DN BHPNT không chỉ có các hoạt động chủ yếu liên quan đến kinh doanh bảo hiểm, mà còn có các hoạt động khác liên quan đến việc hỗ trợ các hoạt động kinh doanh bảo hiểm, có thé lay vi dụ như: đè phòng, hạn chế rủi ro, tồn that, giám định tốn that, quản lý quỹ và dau tư vốn,. a, Hoạt động kinh doanh bảo hiểm Một trong những hoạt động chính của DN BHPNT đó là kinh doanh bảo hiểm gốc. Các DN BHPNT sẽ chấp nhận những rủi ro của bên mua bảo hiểm trên cơ sở bên mua bảo hiểm thanh toán phí bảo hiểm đúng như cam kết. Bên mua sẽ được tư vấn về các loại sản pham phù hợp cùng với đó là những điều kiện, điều khoản, điều khoản bổ sung trước khi ký kết hợp đồng bảo hiểm.
Khi có tốn thất xảy ra thuộc phạm vi bảo hiểm thì DN BHPNT sẽ bồi thường cho bên mua bảo hiểm theo đúng cam kết được ghi trong hợp đồng bảo hiểm. Ngoài ra, để phân tán rủi ro trong hoạt động kinh doanh của mình, các DNBH còn thực hiện hoạt động tái bảo hiểm. Tái bảo hiểm là cơ chế chuyển giao một phan rủi ro trên cơ sở chuyên giao một phan phí bảo hiểm (thu được từ bên mua bảo hiểm) cho các DNBH khác. Như vật, thông qua hoạt động tái bảo hiểm, chi phí bồi thường rủi ro (được bảo hiểm) sẽ được phân tán trong toàn thị trường bảo hiểm trong nước và trên thé giới, khi đó hoạt động kinh doanh bảo hiểm của doanh nghiệp sẽ ôn định và bền vững qua đó bên mua bảo hiểm luôn được đảm bảo quyền lợi của mình.
b, Hoạt động đầu tư Do tính chất đặ thù của kinh doanh bảo hiểm là thu phí bảo hiểm trước còn cam kết trách nghiệm trong hợp đồng được thực hiện sau, vì vậy, các khoản phí mà DNBH thu được từ bên mua bảo hiểm sẽ tạo ra một nguồn lớn vốn “nhàn rỗi”. Đây chính là điều kiện tiền đề để các DNBH nói chung và DN BHPNT nói riêng có thê thực hiện hoạt động đầu tư nhằm mục đích kiếm lời.