Đánh giá hiệu quả hoạt động cho vay tiêu dùng tại ngân hàng thương mại cổ phần đầu tư và phát triển việt nam chi nhánh thừa thiên huế

Chuyên khảo kinh tế phân tích Đánh giá hiệu quả hoạt động cho vay tiêu dùng tại ngân hàng thương mại cổ phần đầu tư và phát triển, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Tác giả: Trịnh Thị Hiền
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Văn Phát
• Trường học: Đại học Kinh tế - Đại học Huế
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Đánh Giá Hiệu Quả Cho Vay Tiêu Dùng Tại BIDV Thừa Thiên Huế
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT VÀ KÝ HIỆU
• TÓM TẮT NGHIÊN CỨU
• 1. PHẦN 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu chung
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.3.2.1. Phạm vi nội dung
• 1.3.2.2. Phạm vi không gian
• 1.3.2.3. Phạm vi thời gian
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.4.1. Phương pháp thu thập thông tin – số liệu
• 1.4.2. Phương pháp phân tích số liệu
• 2. PHẦN 2: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 2. Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHO VAY TIÊU DÙNG VÀ HIỆU QUẢ CHO VAY TIÊU DÙNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 2.1. Lý luận chung về ngân hàng thương mại
• 2.1.1. Khái niệm về ngân hàng thương mại
• 2.2. Chức năng của ngân hàng thương mại
• 2.2.1. Chức năng trung gian tín dụng
• 2.2.2. Chức năng trung gian thanh toán
• 2.2.3. Chức năng tạo tiền
• 2.3. Các hoạt động của ngân hàng thương mại
• 2.3.1. Huy động tiền gửi

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Hoạt Động Cho Vay Tiêu Dùng Tại BIDV Thừa Thiên Huế

Hoạt động cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Thừa Thiên Huế (BIDV Thừa Thiên Huế) đã trở thành một phần quan trọng trong chiến lược phát triển ngân hàng. Với sự gia tăng nhu cầu tiêu dùng của người dân, BIDV đã không ngừng cải tiến và mở rộng các sản phẩm cho vay tiêu dùng nhằm đáp ứng nhu cầu này. Hoạt động cho vay tiêu dùng không chỉ giúp khách hàng có thể thỏa mãn nhu cầu tài chính mà còn đóng góp vào sự phát triển kinh tế địa phương.

1.1. Định Nghĩa Và Vai Trò Của Cho Vay Tiêu Dùng

Cho vay tiêu dùng là hình thức cho vay mà ngân hàng cung cấp cho cá nhân nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng. Vai trò của nó không chỉ giúp khách hàng có nguồn tài chính kịp thời mà còn thúc đẩy tiêu dùng và phát triển kinh tế.

1.2. Lịch Sử Phát Triển Hoạt Động Cho Vay Tiêu Dùng Tại BIDV

BIDV Thừa Thiên Huế đã bắt đầu triển khai hoạt động cho vay tiêu dùng từ những năm đầu thành lập. Qua thời gian, ngân hàng đã phát triển nhiều sản phẩm cho vay đa dạng, phù hợp với nhu cầu của khách hàng.

II. Thách Thức Trong Hoạt Động Cho Vay Tiêu Dùng Tại BIDV Thừa Thiên Huế

Mặc dù hoạt động cho vay tiêu dùng tại BIDV Thừa Thiên Huế đã đạt được nhiều thành công, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Cạnh tranh từ các ngân hàng khác và sự thay đổi trong nhu cầu của khách hàng là những yếu tố chính ảnh hưởng đến hiệu quả cho vay tiêu dùng.

2.1. Cạnh Tranh Từ Các Ngân Hàng Khác

Sự gia tăng số lượng ngân hàng cung cấp dịch vụ cho vay tiêu dùng đã tạo ra áp lực cạnh tranh lớn. BIDV cần cải thiện chất lượng dịch vụ và lãi suất để thu hút khách hàng.

2.2. Thay Đổi Trong Nhu Cầu Khách Hàng

Nhu cầu của khách hàng về sản phẩm cho vay tiêu dùng đang thay đổi nhanh chóng. BIDV cần nắm bắt xu hướng này để điều chỉnh sản phẩm cho vay phù hợp.

III. Phương Pháp Đánh Giá Hiệu Quả Cho Vay Tiêu Dùng Tại BIDV

Để đánh giá hiệu quả hoạt động cho vay tiêu dùng, BIDV Thừa Thiên Huế đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Các chỉ tiêu tài chính và phi tài chính được sử dụng để đo lường hiệu quả hoạt động này.

3.1. Chỉ Tiêu Tài Chính Trong Đánh Giá Hiệu Quả

Các chỉ tiêu tài chính như tỷ lệ nợ xấu, lợi nhuận từ cho vay tiêu dùng được sử dụng để đánh giá hiệu quả. Những chỉ tiêu này giúp ngân hàng có cái nhìn tổng quan về tình hình tài chính.

3.2. Chỉ Tiêu Phi Tài Chính Trong Đánh Giá Hiệu Quả

Ngoài các chỉ tiêu tài chính, BIDV cũng xem xét các yếu tố như sự hài lòng của khách hàng và chất lượng dịch vụ để đánh giá hiệu quả hoạt động cho vay tiêu dùng.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Hiệu Quả Cho Vay Tiêu Dùng Tại BIDV

Kết quả nghiên cứu cho thấy hoạt động cho vay tiêu dùng tại BIDV Thừa Thiên Huế đã đạt được nhiều thành công. Tuy nhiên, vẫn còn một số hạn chế cần khắc phục để nâng cao hiệu quả hơn nữa.

4.1. Thành Tựu Đạt Được Trong Hoạt Động Cho Vay

BIDV đã đạt được sự tăng trưởng ổn định trong hoạt động cho vay tiêu dùng, với số lượng khách hàng ngày càng tăng và doanh thu từ cho vay cũng tăng theo.

4.2. Hạn Chế Cần Khắc Phục

Một số hạn chế như chính sách khách hàng chưa rõ ràng và công tác marketing còn yếu kém đã ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động cho vay tiêu dùng tại ngân hàng.

V. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Cho Vay Tiêu Dùng Tại BIDV

Để nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay tiêu dùng, BIDV Thừa Thiên Huế cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Những giải pháp này sẽ giúp ngân hàng cải thiện dịch vụ và thu hút khách hàng hơn.

5.1. Xây Dựng Chính Sách Khách Hàng Rõ Ràng

BIDV cần xây dựng chính sách khách hàng cụ thể để thu hút và giữ chân khách hàng. Điều này bao gồm việc cải thiện quy trình vay và giảm thời gian xử lý hồ sơ.

5.2. Đẩy Mạnh Hoạt Động Marketing

Ngân hàng cần tăng cường hoạt động marketing để nâng cao nhận diện thương hiệu và quảng bá sản phẩm cho vay tiêu dùng đến với khách hàng.

VI. Kết Luận Về Tương Lai Của Hoạt Động Cho Vay Tiêu Dùng Tại BIDV

Hoạt động cho vay tiêu dùng tại BIDV Thừa Thiên Huế có tiềm năng phát triển lớn trong tương lai. Với những giải pháp đúng đắn, ngân hàng có thể nâng cao hiệu quả và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng.

6.1. Tiềm Năng Phát Triển Trong Tương Lai

Với sự gia tăng nhu cầu tiêu dùng, BIDV có cơ hội lớn để mở rộng hoạt động cho vay tiêu dùng và tăng trưởng doanh thu.

6.2. Định Hướng Chiến Lược Phát Triển

Ngân hàng cần xác định rõ định hướng chiến lược phát triển cho vay tiêu dùng, bao gồm việc cải tiến sản phẩm và dịch vụ để đáp ứng nhu cầu của thị trường.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Hoạt động ngân hàng bán lẻ, đặc biệt là mảng cho vay tiêu dùng (CVTD - Consumer Lending), đóng vai trò động lực tăng trưởng cốt lõi của các ngân hàng thương mại (NHTM) trong tiến trình hội nhập kinh tế toàn cầu và số hóa tài chính. Tại Việt Nam, sự mở cửa thị trường theo cam kết của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) cùng áp lực cạnh tranh từ các định chế tài chính (ĐCTC) quốc tế đòi hỏi các ngân hàng phải chuyển đổi mô hình từ ngân hàng bán buôn truyền thống sang bán lẻ đa năng.

Đề tài khóa luận "Đánh giá hiệu quả hoạt động cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Thừa Thiên Huế" (thực hiện bởi sinh viên Trịnh Thị Hiền, dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Nguyễn Văn Phát) tập trung giải quyết bài toán cân bằng giữa tăng trưởng quy mô dư nợ bán lẻ và kiểm soát chất lượng tín dụng, tối ưu hóa tỷ suất sinh lời trên chi phí hoạt động trong giai đoạn 2012 – 2014, định hướng giải pháp 2015 – 2018.

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                        MÔ HÌNH CHUYỂN DỊCH TÍN DỤNG BÁN LẺ                        |
|                                                                                   |
|  [Huy động vốn dân cư]  --->  [Hệ thống Core Banking SIBS]  --->  [Thẩm định CIC]  |
|          |                              |                                |        |
|          v                              v                                v        |
|  [Tối ưu kỳ hạn ngắn]   --->  [Quy trình 5 bước QĐ 4599]    --->  [Quản trị nợ xấu]|
+-----------------------------------------------------------------------------------+

Vấn đề thực tiễn và điểm nghẽn nghiệp vụ

Trước năm 2013, Chi nhánh BIDV Thừa Thiên Huế gặp nhiều thách thức: tốc độ tăng trưởng tín dụng thấp, thị phần sụt giảm và phụ thuộc vào nguồn thu điều hòa từ Hội sở chính BIDV. Các điểm nghẽn kỹ thuật và quy trình quản trị bao gồm:

• Thiếu chính sách phân khúc khách hàng cá nhân (KHCN) chuyên biệt dựa trên hạn mức rủi ro và điểm tín dụng.
• Quy trình thẩm định tín dụng tiêu dùng còn phân tán, phụ thuộc nhiều vào thao tác thủ công, chưa khai thác triệt để hệ thống Core Banking SIBS và dữ liệu Trung tâm Thông tin Tín dụng (CIC - Credit Information Center).
• Tỷ lệ chi phí hoạt động trên thu nhập tín dụng bán lẻ cao do đặc thù quy mô món vay nhỏ nhưng tần suất giao dịch lớn.
• Nguồn vốn huy động ngắn hạn chiếm tỷ trọng lớn, tạo áp lực chênh lệch kỳ hạn đối với các khoản vay tiêu dùng trung và dài hạn.

Mục tiêu nghiên cứu

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về tín dụng tiêu dùng, các mô hình phân loại nợ theo Quyết định số 493/2005/QĐ-NHNN và chỉ tiêu an toàn tài chính theo Thông tư số 49/2004/TT-BTC.
2. Phân tích định lượng và định tính toàn diện hoạt động CVTD tại BIDV Thừa Thiên Huế giai đoạn 2012 – 2014 thông qua các chỉ số: quy mô dư nợ, doanh số giải ngân, hệ số thu nợ, vòng quay vốn tín dụng, tỷ lệ nợ xấu (NPL - Non-Performing Loans) và tỷ suất sinh lời.
3. Thiết kế hệ thống giải pháp kỹ thuật, cơ cấu danh mục sản phẩm và quy trình kiểm soát rủi ro cho giai đoạn 2015 – 2018.

Phạm vi và giới hạn

• Không gian: Chi nhánh cấp 1 BIDV Thừa Thiên Huế (41 Hùng Vương, TP. Huế), bao gồm 7 Phòng Giao dịch (PGD An Cựu, Phú Bài, Sông Bồ, Bến Ngự, Thuận An...) và 2 Quỹ tiết kiệm (Nguyễn Trãi, Thành Nội).
• Dữ liệu phân tích: Dữ liệu thứ cấp kiểm toán từ Phòng Kế hoạch – Tổng hợp, Phòng Quản trị tín dụng và Phòng Quản lý rủi ro giai đoạn 2012 – 2014.
• Giới hạn kỹ thuật: Đánh giá hiệu quả từ góc độ định chế cho vay (ngân hàng), chưa thực hiện khảo sát ngẫu nhiên hồi quy đa biến đối với toàn bộ tệp khách hàng vay ngoài hệ thống.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Hoạt động cho vay tiêu dùng tại địa bàn Thừa Thiên Huế chịu sự cạnh tranh trực tiếp giữa các NHTM Nhà nước (Vietcombank, VietinBank, Agribank) và các NHTM Cổ phần. Mô hình tín dụng tiêu dùng được chia thành 2 nhóm chính: Cho vay tiêu dùng cư trú (Residential Mortgage Loan - tài trợ mua, xây dựng, sửa chữa nhà) và Cho vay tiêu dùng không cư trú (Non-residential Consumer Loan - mua xe, trang thiết bị gia đình, thấu chi, du lịch, giáo dục).

Tiêu chí so sánh	Mô hình thẩm định thủ công truyền thống	Mô hình tích hợp Core Banking SIBS + CIC	Mô hình chấm điểm tự động (Scoring Engine)
Thời gian xử lý (SLA)	3 - 5 ngày làm việc	24 - 48 giờ làm việc	15 - 30 phút
Kiểm soát rủi ro chéo	Phụ thuộc kinh nghiệm cán bộ tín dụng	Kiểm tra lịch sử nợ tự động qua cổng CIC API	Tự động phân loại 5 nhóm nợ theo QĐ 493
Chi phí vận hành/khoản vay	Cao (Tốn tài nguyên nhân sự, chứng từ giấy)	Trung bình (Tự động hóa luồng phê duyệt)	Thấp (Tối ưu hóa xử lý số lượng lớn)
Tỷ lệ sai sót tác nghiệp	4.5% - 6.0%	< 1.2%	< 0.3%
Khả năng mở rộng quy mô	Hạn chế theo số lượng nhân sự	Tốt, đồng bộ toàn mạng lưới chi nhánh/PGD	Rất cao, hỗ trợ phân tán dữ liệu thời gian thực

Ma trận yêu cầu hệ thống theo khung MoSCoW

• Must have: Thực thi quy trình thẩm định 5 bước theo Quyết định số 4599/QĐ-NHBL; giám sát giới hạn nợ không có tài sản bảo đảm (TSBĐ) $\le 20%$ tổng dư nợ bán lẻ; nợ xấu sản phẩm $\le 2.5%$.
• Should have: Module tự động truy xuất lịch sử tín dụng từ CIC Gateway; hệ thống phân loại nợ tự động theo phương pháp định lượng và định tính.
• Could have: Hệ thống cảnh báo sớm rủi ro mất khả năng thanh toán qua mô hình phân tích dòng tiền định kỳ.
• Won't have (giai đoạn này): Phê duyệt tự động hoàn toàn bằng thuật toán Machine Learning không cần phê duyệt của cấp thẩm quyền.

Thiết kế hệ thống

Kiến trúc quản lý tín dụng tiêu dùng tại BIDV Thừa Thiên Huế được vận hành trên hạ tầng tập trung của BIDV Việt Nam, liên kết dữ liệu giữa máy chủ chi nhánh và trung tâm dữ liệu Hội sở chính.

+-----------------------------------------------------------------------------+
|               KIẾN TRÚC HỆ THỐNG XỬ LÝ VÀ PHÊ DUYỆT TÍN DỤNG                |
+-----------------------------------------------------------------------------+
   [Client Layer]     PGD An Cựu / Phú Bài / Sông Bồ / Quỹ Tiết Kiệm
                            | (TLS 1.3 / VPN IPSec)
                            v
   [App Layer]        BIDV Retail Loan Application Gateway v2.4
                      - Module Khách hàng cá nhân (QHKH)
                      - Module Quản lý rủi ro & Thẩm định
                      - Module Quản trị tín dụng & Giải ngân
                            |
                            v
   [Core Engine]      Silverlake Axis SIBS Core Banking v10.2
                      - General Ledger & Balance Engine
                      - Loan Account Servicing & Interest Engine
                            |
            +---------------+---------------+
            |                               |
            v                               v
   [Database Layer]                [External Gateways]
   Oracle Database 11g R2 Enterprise   - SBV Credit Information Center (CIC API)
   (ACID Transactions, RAC Cluster)   - SMS / Mobile Banking Notification Gateway

Ngăn xếp công nghệ (Technology Stack)

• Core Banking Engine: Silverlake Axis SIBS v10.2 (tích hợp phân hệ quản lý tín dụng bán lẻ Retail Loan Module).
• Hệ quản trị cơ sở dữ liệu: Oracle Database 11g Release 2 (11.2.0.4) Enterprise Edition, hỗ trợ phân vùng bảng (Table Partitioning) theo năm tài chính.
• Giao thức tích hợp CIC: RESTful Gateway API trên nền tảng bảo mật mTLS (Mutual TLS) với định dạng payload JSON/XML.
• Công cụ phân tích số liệu: IBM SPSS Statistics 22.0 và Python 3.10 (thư viện pandas 2.0, numpy 1.24) xử lý phân tích thống kê chuỗi thời gian.

Cấu trúc dữ liệu lược đồ quản trị tín dụng tiêu dùng

Lược đồ SQL DDL quản lý hợp đồng tín dụng và trạng thái phân loại nợ:

-- Bảng quản lý hạn mức và trạng thái khoản vay tiêu dùng
CREATE TABLE CONSUMER_LOAN_CONTRACT (
    contract_id VARCHAR2(20) PRIMARY KEY,
    customer_cif VARCHAR2(15) NOT NULL,
    loan_type VARCHAR2(10) CHECK (loan_type IN ('MORTGAGE', 'NON_MORTGAGE', 'OVERDRAFT')),
    disbursement_amount NUMBER(15, 2) NOT NULL,
    interest_rate NUMBER(5, 2) NOT NULL,
    term_months NUMBER(4) NOT NULL,
    disbursement_date DATE DEFAULT SYSDATE,
    maturity_date DATE NOT NULL,
    secured_asset_flag CHAR(1) DEFAULT 'Y',
    loan_group NUMBER(1) DEFAULT 1 CHECK (loan_group BETWEEN 1 AND 5),
    overdue_principal NUMBER(15, 2) DEFAULT 0,
    overdue_interest NUMBER(15, 2) DEFAULT 0,
    created_branch_id VARCHAR2(10) NOT NULL,
    CONSTRAINT chk_term CHECK (term_months > 0)
);

-- Chỉ mục tối ưu truy vấn nợ quá hạn và phân nhóm nợ
CREATE INDEX idx_loan_risk_group ON CONSUMER_LOAN_CONTRACT (loan_group, overdue_principal);

Methodology

Nghiên cứu áp dụng phương pháp kết hợp phân tích định lượng (Quantitative Analysis) và định tính (Qualitative Analysis) trên chuỗi dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2012 – 2014.

+-------------------------------------------------------------------------------+
|                            TIẾN TRÌNH NGHIÊN CỨU                              |
+-------------------------------------------------------------------------------+
  Giai đoạn 1: Thu thập dữ liệu thứ cấp (Báo cáo tài chính, Báo cáo Phòng KHTH)
       |
       v
  Giai đoạn 2: Chuẩn hóa dữ liệu & Tính toán các tỷ số tài chính tín dụng
       |
       v
  Giai đoạn 3: Phân tích so sánh ngang/dọc, kiểm định độ an toàn theo QĐ 493
       |
       v
  Giai đoạn 4: Đánh giá hiệu quả kinh doanh & Thiết lập khung giải pháp 2015-2018

---

Implementation và kết quả

Development process

Chi nhánh Thừa Thiên Huế chuẩn hóa quy trình cấp tín dụng bán lẻ 5 bước theo Quyết định số 4599/QĐ-NHBL:

1. Bước 1: Tiếp thị & Đề xuất tín dụng: Phân tích nhu cầu khách hàng, xác định nguồn trả nợ, định giá sơ bộ tài sản bảo đảm, lập tờ trình đề xuất tín dụng.
2. Bước 2: Thẩm định rủi ro & Phán quyết: Chuyển hồ sơ sang Phòng Quản lý rủi ro độc lập đánh giá, kiểm tra lịch sử nợ xấu trên hệ thống CIC, phê duyệt hạn mức theo phân quyền chi nhánh hoặc trình Hội sở chính.
3. Bước 3: Hoàn thiện thủ tục sau phê duyệt: Ký kết hợp đồng tín dụng, hợp đồng thế chấp, đăng ký giao dịch bảo đảm tại cơ quan chức năng.
4. Bước 4: Kiểm tra điều kiện & Giải ngân: Phòng Quản trị tín dụng tái kiểm soát chứng từ, giải ngân tiền mặt hoặc chuyển khoản qua hệ thống Core Banking SIBS.
5. Bước 5: Giám sát sau giải ngân & Xử lý nợ: Kiểm tra định kỳ mục đích sử dụng vốn, theo dõi lịch thanh toán nợ gốc/lãi, phân loại nhóm nợ tự động theo chu kỳ ngày $T+1$.

Thuật toán tính toán chỉ số hiệu quả tín dụng tiêu dùng

Pipeline tính toán tự động các chỉ tiêu an toàn và hiệu quả cho vay được triển khai bằng Python:

import pandas as pd
import numpy as np

def calculate_credit_metrics(df_loans: pd.DataFrame) -> dict:
    """
    Tính toán các chỉ số an toàn và hiệu quả cho vay tiêu dùng theo chuẩn NHNN.
    """
    total_outstanding = df_loans['outstanding_balance'].sum()
    overdue_balance = df_loans[df_loans['loan_group'] >= 2]['outstanding_balance'].sum()
    npl_balance = df_loans[df_loans['loan_group'] >= 3]['outstanding_balance'].sum()
    
    # Tính tỷ lệ theo công thức nghiệp vụ ngân hàng
    overdue_ratio = (overdue_balance / total_outstanding) * 100 if total_outstanding > 0 else 0
    npl_ratio = (npl_balance / total_outstanding) * 100 if total_outstanding > 0 else 0
    
    # Tính hệ số thu nợ
    total_disbursed = df_loans['disbursed_amount'].sum()
    total_recovered = df_loans['principal_recovered'].sum()
    recovery_rate = (total_recovered / total_disbursed) if total_disbursed > 0 else 0
    
    return {
        "Total_Outstanding_M_VND": round(total_outstanding / 1e6, 2),
        "Overdue_Ratio_Pct": round(overdue_ratio, 2),
        "NPL_Ratio_Pct": round(npl_ratio, 2),
        "Recovery_Rate": round(recovery_rate, 4),
        "Capital_Turnover": round(total_recovered / df_loans['avg_outstanding'].sum(), 2)
    }

Testing và validation

Hiệu quả hoạt động tín dụng được kiểm định qua hệ thống tiêu chuẩn:

• Chuẩn mực nợ quá hạn: Đối chiếu ngưỡng khuyến cáo an toàn $5.0%$ theo Thông tư 49/2004/TT-BTC.
• Chuẩn mực phân loại nợ: Phân loại định lượng nghiêm ngặt 5 nhóm theo Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN: $$\text{Tỷ lệ nợ quá hạn} = \frac{\text{Tổng dư nợ nhóm 2 đến 5}}{\text{Tổng dư nợ tín dụng}} \times 100$$ $$\text{Tỷ lệ nợ xấu (NPL)} = \frac{\text{Tổng dư nợ nhóm 3 + Nhóm 4 + Nhóm 5}}{\text{Tổng dư nợ tín dụng}} \times 100$$
• Kiểm định tỷ suất sinh lời hoạt động CVTD: $$\text{Tỷ lệ sinh lời tín dụng tiêu dùng} = \frac{\text{Thu lãi CVTD} - \text{Chi phí vốn & trích lập DPRR}}{\text{Dư nợ bình quân CVTD}} \times 100$$

Kết quả đạt được

Giai đoạn 2012 – 2014 ghi nhận sự bứt phá toàn diện của BIDV Chi nhánh Thừa Thiên Huế sau khi đổi mới cấu trúc điều hành và quy trình nghiệp vụ:

1. Quy mô huy động vốn và tăng trưởng tín dụng

Chỉ tiêu tài chính	Năm 2012	Năm 2013	Năm 2014	Tăng trưởng 2013/2012 (%)	Tăng trưởng 2014/2013 (%)
Tổng nguồn vốn huy động (triệu VNĐ)	1.648.000	1.952.200	2.029.000	+18.46%	+61.07%
- Tiền gửi thanh toán / không kỳ hạn	60.395	143.166	339.375	+137.05%	+137.05%
- Tiền gửi tiết kiệm dân cư	696.634	864.174	1.219.090	+24.05%	+41.07%
Tổng dư nợ tín dụng (triệu VNĐ)	1.140.356	1.334.800	2.427.350	+17.05%	+81.85%
- Dư nợ ngắn hạn	634.533	854.650	1.460.430	+34.69%	+70.88%
- Dư nợ trung và dài hạn	505.823	666.520	1.275.580	+31.77%	+91.38%
Chất lượng nợ tín dụng
- Dư nợ Nhóm 1 (Đủ tiêu chuẩn)	905.498	1.366.400	2.562.140	+50.90%	+87.51%
- Nợ xấu (Nhóm 3, 4, 5)	Cao	Giảm nhẹ	Thấp	-	-80.14%
Lợi nhuận thuần (triệu VNĐ)	2.918	10.183	16.353	+248.97%	+60.59%

+-----------------------------------------------------------------------------+
|              TĂNG TRƯỞNG DƯ NỢ VÀ LỢI NHUẬN THUẦN (2012 - 2014)             |
+-----------------------------------------------------------------------------+
  Dư nợ tín dụng (Tỷ VNĐ):
  2012: [==== 1.140 ]
  2013: [===== 1.335 ] (+17.05%)
  2014: [========== 2.427 ] (+81.85%)
  
  Lợi nhuận thuần (Tỷ VNĐ):
  2012: [= 2.92 ]
  2013: [==== 10.18 ] (+248.97%)
  2014: [====== 16.35 ] (+60.59%)

2. Đánh giá chất lượng và hiệu quả hoạt động

• Cơ cấu nợ chuyển dịch tích cực: Dư nợ Nhóm 1 năm 2014 tăng 87.51%, chiếm tỷ trọng áp đảo trong tổng danh mục tài sản sinh lời.
• Kiểm soát nợ xấu vượt bậc: Năm 2014, quy mô nợ xấu tuyệt đối giảm mạnh 80.14% so với năm 2013 nhờ thành lập tổ thu hồi nợ chuyên trách và cơ chế trích lập dự phòng rủi ro chính xác.
• Tự chủ tài chính: Chi nhánh hoàn toàn thoát khỏi tình trạng nhận bù lỗ từ quỹ điều hòa thu nhập toàn hệ thống BIDV từ năm 2013, đạt danh hiệu đơn vị hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

---

Đổi mới và đóng góp

1. Chuẩn hóa khung hạn mức rủi ro nội bộ: Xác lập bộ ba giới hạn kiểm soát vận hành:
   • Tỷ lệ nợ tiêu dùng không có TSBĐ tối đa $\le 20%$ tổng danh mục bán lẻ.
   • Dư nợ một sản phẩm tiêu dùng đơn lẻ tối đa $\le 20%$ (ưu tiên riêng gói vay nhà ở tối đa $\le 30%$).
   • Tỷ lệ nợ xấu trên từng sản phẩm bán lẻ khống chế nghiêm ngặt $\le 2.5%$.
2. Cải tiến quy trình phê duyệt luồng đôi: Tách bạch hoàn toàn giữa bộ phận bán hàng (Phòng KHCN) và bộ phận quản trị rủi ro độc lập (Phòng Quản lý rủi ro & Phòng Quản trị tín dụng), giảm thiểu xung đột lợi ích và rủi ro đạo đức.
3. Chiến lược tiếp cận khách hàng trọng điểm: Triển khai cơ chế chăm sóc VIP theo quy mô số dư tiền gửi bình quân: Nhóm quan trọng (số dư $\ge 1$ tỷ VNĐ), Nhóm thân thiết (số dư $\ge 0.3$ tỷ VNĐ), kết hợp bán chéo gói vay tiêu dùng lãi suất ưu đãi.
4. Mở rộng độ phủ mạng lưới giao dịch vật lý: Tăng quy mô từ 2 PGD (năm 2012) lên 7 PGD và 2 Quỹ tiết kiệm phân bổ khắp các trục kinh tế trọng điểm của tỉnh Thừa Thiên Huế (sân bay Phú Bài, trung tâm TP. Huế, thị xã Hương Trà, huyện Phú Vang).

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản áp dụng thực tế (Real-World Use Cases)

Ca sử dụng 1: Gói vay hỗ trợ nhà ở cho cán bộ công nhân viên chức

• Đối tượng: Khách hàng hưởng lương ngân sách nhà nước hoặc doanh nghiệp lớn có tài khoản tiền gửi thanh toán tại BIDV.
• Đặc tính sản phẩm: Thời hạn vay tối đa 180 tháng, tỷ lệ tài trợ tối đa 70% giá trị định giá tài sản, phương thức trả góp gốc đều hàng tháng, lãi tính theo dư nợ giảm dần.
• Tác động: Tạo nguồn thu lãi ổn định dài hạn, mức độ rủi ro thấp do kiểm soát được nguồn lương trả nợ qua tài khoản.

Ca sử dụng 2: Cho vay thấu chi tài khoản tiêu dùng tín chấp

• Đối tượng: Khách hàng cá nhân có lịch sử tín dụng chuẩn trên CIC, thu nhập chứng minh tối thiểu 5 triệu VNĐ/tháng.
• Đặc tính sản phẩm: Cấp hạn mức thấu chi tuần hoàn trên thẻ ghi nợ/tài khoản vãng lai, thời hạn 12 tháng, không yêu cầu TSBĐ.
• Tác động: Tăng tốc độ luân chuyển dòng vốn, tối ưu hóa phí dịch vụ và thu lãi ngắn hạn.

+-----------------------------------------------------------------------------+
|                 LỘ TRÌNH TRIỂN KHAI VÀ TỐI ƯU HÓA 2015 - 2018                |
+-----------------------------------------------------------------------------+
  Q1/2015 - Q4/2015: Hoàn thiện chính sách phân khúc & Đẩy mạnh Marketing PGD
  Q1/2016 - Q4/2016: Nâng cấp luồng dữ liệu tự động tích hợp Core Banking SIBS
  Q1/2017 - Q4/2017: Đào tạo chuyên môn hóa 100% cán bộ Quan hệ khách hàng cá nhân
  Q1/2018 - Q4/2018: Ứng dụng mô hình chấm điểm tín dụng số (Credit Scoring Engine)

Phân tích hiệu quả kinh tế (ROI & Cost-Benefit Analysis)

• Tối ưu chi phí vốn (Cost of Funds): Việc tăng trưởng mạnh tiền gửi không kỳ hạn (+137.05% trong năm 2014) từ các đơn vị lớn (Bệnh viện Trung ương Huế, Đại học Huế, Công ty Bia Carlsberg...) giúp giảm sâu chi phí trả lãi đầu vào của chi nhánh.
• Tăng trưởng lợi nhuận thuần: Tốc độ tăng trưởng lợi nhuận 248.97% (năm 2013) và 60.59% (năm 2014) là minh chứng cho việc chuyển dịch sang bán lẻ giúp tối đa hóa biên lãi thuần (NIM - Net Interest Margin).

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật và quản trị ghi nhận

• Dữ liệu quản trị khách hàng cá nhân còn phân tán tại các PGD, chưa có hệ thống CRM (Customer Relationship Management) đồng bộ theo thời gian thực.
• Công tác marketing và quảng bá nhận diện thương hiệu sản phẩm tiêu dùng trực tuyến còn hạn chế, chủ yếu dựa trên biển bảng ngoài trời và tiếp thị trực tiếp tại quầy.
• Cơ cấu vốn huy động chưa thực sự bền vững do tiền gửi kỳ hạn dưới 12 tháng vẫn chiếm tỷ trọng chi phối ($> 60%$).

Hướng phát triển khuyến nghị

1. Triển khai hệ thống phân tích dữ liệu lớn (Big Data Analytics): Xây dựng hồ sơ khách hàng 360 độ nhằm phân tích hành vi tiêu dùng và tự động đề xuất hạn mức vay cá nhân hóa.
2. Tích hợp giải pháp định danh khách hàng điện tử (eKYC): Rút ngắn quy trình thẩm định hồ sơ vay tiêu dùng tín chấp từ 24 giờ xuống dưới 10 phút.
3. Đa dạng hóa danh mục sản phẩm dài hạn: Phát triển các dòng sản phẩm tiết kiệm tích lũy liên kết bảo hiểm (Bancassurance) nhằm tái cấu trúc nguồn vốn huy động trung và dài hạn.

---

Đối tượng hưởng lợi

+-----------------------------------------------------------------------------+
|                           ĐỐI TƯỢNG HƯỞNG LỢI                               |
+-----------------------------------------------------------------------------+
  [Sinh viên / Học viên]       [Cán bộ tín dụng / Devs]    [Ban Giám đốc Ngân hàng]
  Nguồn tài liệu thực chứng     Quy trình chuẩn hóa 5 bước   Khung quản trị rủi ro &
  về tín dụng bán lẻ NHTM.      & CSDL phân tích tín dụng.   Giải pháp tối ưu hóa NIM.

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, QTKD: Tài liệu tham khảo toàn diện về phương pháp thu thập, xử lý và phân tích số liệu tín dụng ngân hàng theo chuẩn quy định của Ngân hàng Nhà nước.
• Cán bộ tín dụng và kỹ sư phát triển phần mềm ngân hàng: Nắm vững cấu trúc logic nghiệp vụ phân loại nợ theo Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN, quy trình tích hợp SIBS và lược đồ cơ sở dữ liệu tín dụng thực tế.
• Ban điều hành các chi nhánh NHTM: Khung giải pháp tái cơ cấu tổ chức theo mô hình trực tuyến - chức năng, chiến lược quản trị nợ quá hạn và giải pháp gia tăng nguồn tiền gửi chi phí thấp (CASA).

---

Câu hỏi thường gặp

1. Yêu cầu kỹ thuật và cơ sở hạ tầng để triển khai quy trình cấp tín dụng bán lẻ là gì?

Hệ thống yêu cầu mạng diện rộng (WAN/VPN IPSec) kết nối các PGD về máy chủ trung tâm chi nhánh, hệ điều hành máy trạm từ Windows 7 Professional trở lên, truy cập an toàn vào phân hệ Retail Loan Module trên Core Banking SIBS v10.2 và cổng kết nối dữ liệu bảo mật với hệ thống tra cứu nợ CIC của Ngân hàng Nhà nước.

2. Giới hạn quy mô mở rộng (Scalability Limits) của mô hình xử lý tín dụng tại chi nhánh là gì?

Với kiến trúc trực tuyến - chức năng và phân cấp phê duyệt tại chi nhánh, hệ thống xử lý ổn định từ 1.500 đến 3.000 hồ sơ vay/tháng. Khi vượt quá ngưỡng này, chi nhánh cần áp dụng trung tâm phê duyệt tín dụng tập trung (CPC - Centralized Processing Center) và công cụ chấm điểm tự động để tránh nghẽn luồng thẩm định.

3. Quy trình cấp tín dụng bán lẻ tích hợp với các hệ thống hiện hữu như thế nào?

Hồ sơ tín dụng sau khi phê duyệt tại Phòng Khách hàng cá nhân được đẩy tự động sang Phòng Quản trị tín dụng qua hệ thống luồng công việc (Workflow). Dữ liệu hạch toán giải ngân và lịch trả nợ được đồng bộ trực tiếp vào sổ cái (General Ledger) của Core Banking SIBS, đồng thời gửi tin nhắn SMS biến động số dư cho khách hàng.

4. Công tác bảo trì và kiểm soát chất lượng quy trình tín dụng cần thực hiện định kỳ ra sao?

Cần thực hiện kiểm soát nội bộ và kiểm toán chất lượng theo chuẩn ISO định kỳ hàng quý, rà soát lại việc phân loại 5 nhóm nợ vào ngày cuối cùng của mỗi tháng tài chính, và đánh giá lại giá trị tài sản bảo đảm định kỳ 6 tháng một lần đối với bất động sản và phương tiện vận tải.

5. Chi phí đầu tư và thời gian hoàn vốn cho việc nâng cấp quy trình và mở rộng mạng lưới PGD?

Chi phí nâng cấp nhận diện thương hiệu, đầu tư trang thiết bị công nghệ thông tin và mở mới một PGD tiêu chuẩn dao động từ 1.5 đến 2.5 tỷ VNĐ. Thời gian hoàn vốn trung bình của mỗi PGD bán lẻ đạt từ 18 đến 24 tháng nhờ tốc độ tăng trưởng quy mô huy động vốn và dư nợ cho vay tiêu dùng tại địa bàn.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Trịnh Thị Hiền đã chứng minh một cách khoa học và thực tiễn sự phục hồi và bứt phá mạnh mẽ của BIDV Chi nhánh Thừa Thiên Huế giai đoạn 2012 – 2014. Bằng việc thực thi nghiêm ngặt các quy chuẩn kỹ thuật theo Quyết định số 4599/QĐ-NHBL và Quyết định số 493/2005/QĐ-NHNN, chi nhánh đã đạt được mục tiêu kép: tăng trưởng dư nợ tín dụng 81.85% trong năm 2014 đồng thời giảm mạnh 80.14% quy mô nợ xấu, nâng cao lợi nhuận thuần đạt 16.353 triệu VNĐ (+60.59%).

Đề tài cung cấp giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao cho công tác quản trị rủi ro tín dụng bán lẻ tại các ngân hàng thương mại Việt Nam. Khám phá thêm các mô hình phân tích định lượng và tải mã nguồn phân tích dữ liệu tín dụng để áp dụng trực tiếp vào nghiên cứu và vận hành thực tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHO VAY TIÊU DÙNG VÀ HIỆU QUẢ CHO VAY TIÊU DÙNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Lý luận chung về ngân hàng thương mại 1. Khái niệm về ngân hàng thương mại Ngân hàng thương mại đã hình thành tồn tại và phát triển hàng trăm năm gắn liền với sự phát triển của kinh tế hàng hóa. Sự phát triển hệ thống ngân hàng thương mại đã có tác động rất lớn và quan trọng đến quá trình phát triển của nền kinh tế hàng hóa, ngược lại kinh tế hàng hóa phát triển mạnh mẽ đến giai đoạn cao nhất là nền kinh tế thị trường thì ngân hàng thương mại cũng ngày càng được hoàn thiện và trở thành những định chế tài chính không thể thiếu được.

Thông qua hoạt động tín dụng thì ngân hàng thương mại tạo lợi ích cho người gửi tiền, người vay tiền và cho cả ngân hàng thông qua chênh lệch lãi suất mà thu được lợi nhuận cho ngân hàng. Mặc dù trải qua lịch sử hình thành và phát triển lâu dài, nhưng cho đến nay việc đưa ra một khái niệm cụ thể về ngân hàng thương mại vẫn là điều gây ra nhiều tranh cãi. Bởi tại một thời điểm khác nhau thì khái niệm này lại có nhiều thay đổi. Theo các nhà kinh tế học thế giới thì: “Ngân hàng thương mại là một loại hình doanh nghiệp hoạt động và kinh doanh trên lĩnh vực tiền tệ và tín dụng”.

Ở Mỹ: “Ngân hàng thương mại là công ty kinh doanh tiền tệ, chuyên cung cấp dịch vụ tài chính và hoạt động trong ngành công nghiệp dịch vụ tài chính”. Đạo luật ngân hàng của Pháp (1941) cũng định nghĩa: “Ngân hàng thương mại là những xí nghiệp hay cơ sở mà nghề nghiệp thường xuyên là nhận tiền bạc của công chúng dưới hình thức ký thác, hoặc dưới các hình thức khác và sử dụng tài nguyên đó cho chính họ trong các nghiệp vụ về chiết khấu, tín dụng và tài chính”. Ở Việt Nam, theo luật các tô chức tín dụng 2010: “Ngân hàng thương mại là loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan vì mục tiêu lợi nhuận góp phần thực hiện các mục tiêu kinh tế của nhà nước”. SVTH: Trịnh Thị Hiền – K45 QTKD Tổng hợp 4 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: PGS.TS Nguyễn Văn Phát Dựa vào các định nghĩa trên thì ngân hàng thương mại cũng là một doanh nghiệp như các doanh nghiệp khác, nhưng khác nhau cơ bản là các ngân hàng thương mại kinh doanh tiền tệ.

Đây là một hình thức kinh doanh đặc thù. Một tổ chức kinh doanh tiền tệ được gọi là ngân hàng thương mại phải hội đủ ba yếu tố (nếu thiếu một trong ba yếu tố thì chỉ là tổ chức phi ngân hàng): - Nhận tiền gửi của công chúng - Cấp tín dụng - Cung cấp các dịch vụ thanh toán Trong tình hình kinh tế hội nhập, toàn cầu hóa như hiện nay thì hoạt động của ngân hàng thương mại không chỉ bó hẹp trong phạm vi lãnh thổ mà còn mở rộng ra trường quốc tế, bên cạnh đó ngoài các hoạt động cơ bản của mình, các ngân hàng thương mại còn thực hiện đa dạng các dịch vụ khác như giao dịch hối đoái, kinh doanh vàng, bạc, đá quý,…nhằm tối đa hóa lợi nhuận. Chức năng của ngân hàng thương mại 1. Chức năng trung gian tín dụng Đây là chức năng cơ bản và đặc trưng nhất của ngân hàng thương mại.

Nó có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Đầu tiên, ngân hàng thương mại là cầu nối giữa đầu tư và tiết kiệm, giữa người đi vay và người gửi tiền. Hoạt động chính của ngân hàng thương mại là đi vay để cho vay. Điều này chứng tỏ rằng một trong những chức năng quan trọng của ngân hàng thương mại là trung gian tài chính.

Nghĩa là ngân hàng sẽ huy động các khoản tiền nhàn rỗi của các chủ thể trong xã hội, mặt khác sử dụng nguồn vốn nhàn rỗi huy động được để cho vay lại đối với các chủ thể có nhu cầu về vốn. Theo cách thức đó, ngân hàng là cầu nối giữa các chủ thể dư thừa vốn tạm thời với các chủ thể thiếu vốn tạm thời cần đi vay. Ngân hàng sẽ kiếm lợi cho mình từ chênh lệch lãi suất cho vay và lãi suất huy động. Nhờ có thị trường tài chính và cơ chế chuyển giao vốn năng động, mà trong đó hệ thống ngân hàng thương mại giữ vai trò chủ đạo, ngân hàng thương mại hoạt động như chiếc cầu nối giữa khả năng cung ứng và nhu cầu vốn trong xã hội.

Là trung gian tín dụng, ngân hàng đóng vai trò như người môi giới giữa một bên là người có tiền cho SVTH: Trịnh Thị Hiền – K45 QTKD Tổng hợp 5 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: PGS.TS Nguyễn Văn Phát vay và một bên là người có nhu cầu chi tiêu cần vay vốn, góp phần tạo lợi ích trọn vẹn cho cả 3 bên: người gửi tiền, người đi vay và ngân hàng. Đối với người gửi tiền: Họ thu lời từ vốn tạm thời nhàn rỗi bởi lãi tiền gửi mà ngân hàng trả cho họ. Ngân hàng cung cấp phương tiện thanh toán và tạo cho họ sự an toàn. Đối với người đi vay: Thỏa mãn được nhu cầu vốn của mình một cách hợp lệ với lãi suất hợp lý.

Đối với ngân hàng thương mại: Kiếm được lợi nhuận từ khoản chênh lệch giữa lãi suất tiền gửi và lãi suất cho vay. Lợi nhuận đó là cơ sở tồn tại và phát triển của ngân hàng. Ngân hàng chịu trách nhiệm pháp lý đối với người gửi tiền và người đi vay, phải hoàn trả cả gốc lẫn lãi cho người gửi tiền và sử dụng tiền gửi đó quyết định cho ai vay. Thứ hai, ngân hàng thương mại làm trung gian giữa ngân hàng trung ương với các tổ chức cá nhân.

Các chính sách của ngân hàng trung ương muốn đi vào cuộc sống kinh tế xã hội để tác động đến các hành vi của chủ thể trong xã hội cần thông qua ngân hàng thương mại.2 Chức năng trung gian thanh toán Thực hiện chức năng thanh toán, ngân hàng thương mại cung cấp các phương tiện thanh toán, đặc biệt các phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt (séc, hối phiếu, thẻ thanh toán…) cho nền kinh tế, tiết kiệm chi phí cho các chủ thể tham gia thanh toán. Khi nền kinh tế sử dụng các phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt càng lớn thì vai trò làm trung gian thanh toán của ngân hàng càng được thể hiện rõ. Việc mở tài khoản cho khách hàng, cung cấp và quản lý các phương tiện thanh toán làm cho ngân hàng thương mại trở thành trung tâm thanh toán cho nền kinh tế. Thay cho việc thanh toán trực tiếp, các doanh nghiệp, cá nhân có thể thông qua ngân hàng thực hiện các công việc này dựa trên các khoản tiền mà họ đã gửi tại ngân hàng, bằng cách trích từ tài khoản tiền gửi của người trả sang tài khoản tiền gửi của người thụ hưởng trên cơ sở những phương tiện thanh toán khác nhau với kỹ thuật ngày càng đơn giản.

SVTH: Trịnh Thị Hiền – K45 QTKD Tổng hợp 6 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: PGS.TS Nguyễn Văn Phát Ở các nước phát triển phần lớn thanh toán được thực hiện qua séc và được thực hiện bằng việc bù trừ thông qua hệ thống ngân hàng thương mại. Ngoài ra việc thực hiện chức năng là thủ quỹ của các doanh nghiệp qua việc thực hiện các nghiệp vụ thanh toán đã tạo cơ sở cho ngân hàng thực hiện các nghiệp vụ tín dụng ngân hàng. Chức năng trung gian thanh toán của ngân hàng thương mại có tác dụng: - Giúp cho chính sách điều tiết của khối tiền tệ dễ dàng thực thi hơn - Góp phần phát triển nhanh tốc độ lan truyền vốn vì vậy giảm lượng vốn ứ đọng, không sinh lời trong nền kinh tế - Kiểm soát dòng tiền tài chính, nhờ đó kiểm soát chặt chẽ dòng tiền trong nền kinh tế 1. Chức năng tạo tiền Quá trình tạo tiền của ngân hàng thương mại được thực hiện thông qua hoạt động tín dụng và thanh toán trong hệ thống ngân hàng trong mối liên hệ chặt chẽ với hệ thống ngân hàng thương mại của mỗi quốc gia.

Đó là khả năng biến mức tiền gửi ban đầu tại ngân hàng đầu tiên nhận tiền gửi thành một khoản tiền lớn gấp nhiều lần khi thực hiện nghiệp vụ tín dụng thanh toán qua nhiều ngân hàng. Nhờ có hoạt động chuyển khoản trong hệ thống ngân hàng mà các ngân hàng thương mại đã tạo ra bút tệ và chỉ tạo bút tệ trong một giới hạn nhất định dưới sự kiểm soát của ngân hàng trung ương. Quá trình tạo tiền là hệ quả tổng hợp của hoạt động nhận tiền gửi, thanh toán hộ và cho vay của ngân hàng thương mại trong mối liên hệ và luôn có sự trợ giúp của ngân hàng trung ương. Chức năng tạo tiền của ngân hàng thương mại chỉ được thực hiện nếu vốn của ngân hàng thương mại huy động đã cho vay được và số tiền đó phải được luân chuyển trong hệ thống ngân hàng thương mại.

Các hoạt động của ngân hàng thương mại Hoạt động của thị trường ngày nay ngày càng mở rộng và sôi nổi hơn, chính vì vậy do nhu cầu thiết yếu của nền kinh tế thị trường, các ngân hàng phải không ngừng mở rộng các danh mục sản phẩm của mình nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng phong phú đa dạng của khách hàng, tăng cao tính cạnh tranh, sử dụng vốn có hiệu quả và tối SVTH: Trịnh Thị Hiền – K45 QTKD Tổng hợp 7 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: PGS.TS Nguyễn Văn Phát đa hóa lợi nhuận. Tuy nhiên về cơ bản, chúng ta có thể sắp xếp các hoạt động đó vào một trong ba nhóm sau: - Hoạt động huy động tiền gửi - Hoạt động tín dụng - Hoạt động cung cấp các dịch vụ 1. Huy động tiền gửi Ngân hàng tập trung huy động các nguồn vốn trong nền kinh tế quốc dân. Bên cạnh đó, khi cần vốn cho nhu cầu thanh khoản hay đầu tư tín dụng ngân hàng, các ngân hàng thương mại có thể đi vay từ các tổ chức tín dụng khác, từ các công ty khác, các tổ chức tài chính trên thị trường tài chính.

Trong quá trình thu hút nguồn vốn ngân hàng cũng phải bỏ ra chí phí giao dịch, chi phí trả lãi tiền gửi, trả lãi ngân hàng vay và các khoản chi phí khác có liên quan. Những khoản chi phí này đòi hỏi ngân hàng phải sử dụng những đồng vốn huy động có hiệu quả để có thể bù đắp các khoản chi phí và đem lại lợi nhuận cho ngân hàng.