Đánh giá hiệu quả chăn nuôi gà thịt trên địa bàn huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hay đánh giá hiệu quả chăn nuôi gà thịt trên địa bàn huyện nho quan tỉnh ninh bình, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện

• Tác giả: Phạm Quang Quân
• Người hướng dẫn: Ts. Dương Hoài An
• Trường học: Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
• Đề tài: Đánh giá hiệu quả chăn nuôi gà thịt trên địa bàn huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• DANH MỤC BẢNG
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 0.3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 0.4.1. Ý nghĩa khoa học
• 0.4.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Cở sở lý luận và thực tiễn
• 1.2. Các nghiên cứu về đánh giá hiệu quả kinh tế nuôi gà thịt trong và ngoài nước
• 1.2.1. Các nghiên cứu trên thế giới
• 1.2.2. Các nghiên cứu tại Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đặc điểm địa bàn
• 2.1.1. Vị trí địa lý, địa hình
• 2.1.2. Tình hình kinh tế - xã hội
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Thực trạng chăn nuôi gia cầm tại huyện Nho Quan
• 3.1.1. Tổng đàn gia cầm trong giai đoạn nghiên cứu
• 3.2. Đánh giá hiệu quả kinh tế
• 3.2.1. Kết quả và hiệu quả kinh tế chăn nuôi gà thịt của các cơ sở được khảo sát
• 3.2.2. Đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế
• 3.3. Phân tích SWOT chăn nuôi gà thịt
• 3.4. Một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả chăn nuôi gà thịt ở huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình cho giai đoạn 2020-2025
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về hiệu quả chăn nuôi gà thịt tại huyện Nho Quan Ninh Bình

Chăn nuôi gà thịt tại huyện Nho Quan, Ninh Bình đã trở thành một trong những ngành kinh tế chủ lực. Với tiềm năng phát triển lớn, ngành này không chỉ đáp ứng nhu cầu thực phẩm mà còn tạo ra việc làm cho người dân. Tuy nhiên, hiệu quả chăn nuôi vẫn chưa đạt mức tối ưu. Nghiên cứu này sẽ đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả chăn nuôi gà thịt tại địa phương.

1.1. Đặc điểm chăn nuôi gà thịt tại Nho Quan

Nho Quan có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho việc chăn nuôi gà thịt. Địa hình đa dạng và nguồn thức ăn phong phú giúp nâng cao chất lượng sản phẩm. Tuy nhiên, việc áp dụng công nghệ trong chăn nuôi còn hạn chế.

1.2. Tình hình thị trường gà thịt tại Ninh Bình

Thị trường gà thịt tại Ninh Bình đang phát triển mạnh mẽ. Nhu cầu tiêu thụ tăng cao, nhưng giá cả thường xuyên biến động. Điều này ảnh hưởng đến lợi nhuận của người chăn nuôi.

II. Những thách thức trong chăn nuôi gà thịt tại huyện Nho Quan

Ngành chăn nuôi gà thịt tại Nho Quan đang đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như dịch bệnh, chi phí đầu vào cao và thị trường tiêu thụ không ổn định là những yếu tố chính ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế.

2.1. Dịch bệnh và ảnh hưởng đến chăn nuôi

Dịch bệnh là một trong những thách thức lớn nhất đối với ngành chăn nuôi gà. Việc kiểm soát dịch bệnh chưa hiệu quả, dẫn đến thiệt hại lớn cho người chăn nuôi.

2.2. Chi phí đầu vào và giá thành sản phẩm

Chi phí thức ăn và giống gà cao làm giảm lợi nhuận. Người chăn nuôi cần tìm cách tối ưu hóa chi phí để nâng cao hiệu quả kinh tế.

III. Phương pháp nâng cao hiệu quả chăn nuôi gà thịt tại Nho Quan

Để nâng cao hiệu quả chăn nuôi gà thịt, cần áp dụng các phương pháp khoa học và công nghệ hiện đại. Việc cải thiện quy trình chăn nuôi và quản lý sẽ giúp tăng năng suất và chất lượng sản phẩm.

3.1. Ứng dụng công nghệ trong chăn nuôi

Việc áp dụng công nghệ mới trong chăn nuôi gà sẽ giúp cải thiện năng suất và chất lượng sản phẩm. Các công nghệ như tự động hóa và quản lý thông minh đang được khuyến khích.

3.2. Đào tạo và nâng cao kỹ năng cho người chăn nuôi

Đào tạo người chăn nuôi về kỹ thuật chăn nuôi hiện đại là rất cần thiết. Điều này giúp họ nắm bắt được các phương pháp chăn nuôi hiệu quả và bền vững.

IV. Kết quả nghiên cứu về hiệu quả chăn nuôi gà thịt tại Nho Quan

Nghiên cứu cho thấy rằng hiệu quả chăn nuôi gà thịt tại Nho Quan có sự khác biệt rõ rệt giữa các hộ chăn nuôi. Những hộ áp dụng công nghệ hiện đại thường có năng suất cao hơn.

4.1. Phân tích hiệu quả kinh tế của các hộ chăn nuôi

Kết quả phân tích cho thấy rằng các hộ chăn nuôi áp dụng công nghệ mới có lợi nhuận cao hơn. Điều này chứng tỏ rằng việc đầu tư vào công nghệ là cần thiết.

4.2. Đánh giá tác động của các yếu tố đến hiệu quả chăn nuôi

Các yếu tố như chi phí thức ăn, giống gà và quy trình chăn nuôi có tác động lớn đến hiệu quả kinh tế. Cần có các giải pháp để tối ưu hóa các yếu tố này.

V. Kết luận và khuyến nghị cho chăn nuôi gà thịt tại Nho Quan

Chăn nuôi gà thịt tại Nho Quan có nhiều tiềm năng phát triển. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả cao hơn, cần có các giải pháp đồng bộ từ chính quyền và người chăn nuôi.

5.1. Khuyến nghị cho người chăn nuôi

Người chăn nuôi cần chủ động áp dụng các kỹ thuật mới và cải thiện quy trình chăn nuôi. Việc này sẽ giúp nâng cao hiệu quả kinh tế và chất lượng sản phẩm.

5.2. Đề xuất chính sách hỗ trợ từ chính quyền

Chính quyền cần có các chính sách hỗ trợ cho người chăn nuôi, như đào tạo, cung cấp thông tin và hỗ trợ tài chính để phát triển ngành chăn nuôi bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chăn nuôi gia cầm giữ vị trí xung yếu trong cơ cấu nông nghiệp Việt Nam, với khoảng 80% số hộ nông thôn tham gia chăn nuôi và đàn gà chiếm tới 75% tổng đàn gia cầm, cung cấp sản lượng từ 350 đến 450 ngàn tấn thịt mỗi năm. Tại huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình, hoạt động chăn nuôi gà thịt đạt tốc độ tăng trưởng đều đặn từ 5% đến 7% mỗi năm trong giai đoạn 2016-2018. Theo định hướng phát triển nông nghiệp địa phương đến năm 2020, ngành chăn nuôi phấn đấu chiếm 40% giá trị sản xuất toàn ngành, trong đó quy mô đàn gà dự kiến đạt trên 200.000 con và sản lượng thịt gà xuất chuồng vượt mốc 300 tấn.

Mặc dù có nhiều tiềm năng về diện tích tự nhiên rộng 450,53 km2 cùng nguồn phụ phẩm nông nghiệp dồi dào, ngành chăn nuôi gà thịt tại Nho Quan vẫn đối mặt với nhiều thách thức lớn: phương thức chăn nuôi nhỏ lẻ chiếm tỷ trọng cao, chuỗi liên kết thị trường lỏng lẻo, chi phí thức ăn biến động mạnh và nguy cơ bùng phát dịch bệnh luôn tiềm ẩn. Điều này khiến hiệu quả kinh tế chưa tương xứng với quy mô đầu tư của người dân.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp của tác giả Phạm Quang Quân tập trung làm rõ thực trạng đầu tư, đánh giá toàn diện hiệu quả tài chính và hiệu quả kỹ thuật trong chăn nuôi gà thịt giai đoạn 2016-2018, đồng thời xác định các nhân tố trọng yếu tác động đến kết quả kinh doanh năm 2018. Phạm vi nghiên cứu khảo sát chuyên sâu tại 3 đơn vị hành chính đại diện gồm thị trấn Nho Quan, xã Đồng Phong và xã Kỳ Phú với tổng quy mô 211 cơ sở chăn nuôi. Công trình cung cấp luận cứ khoa học thực tiễn giúp chính quyền địa phương hoàn thiện chính sách hỗ trợ và giúp người chăn nuôi lựa chọn đúng giống gà, phương thức nuôi nhằm tối ưu hóa giá trị gia tăng và lợi nhuận thuần.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng nền tảng lý thuyết kinh tế học vi mô tân cổ điển kết hợp mô hình đo lường hiệu quả sản xuất của Farrell (1957). Theo đó, hiệu quả kinh tế là phạm trù tổng hợp được cấu thành từ hai yếu tố cốt lõi: hiệu quả kỹ thuật (khả năng tối đa hóa sản lượng từ một tập hợp đầu vào nhất định) và hiệu quả phân bổ (khả năng kết hợp các yếu tố đầu vào theo tỷ lệ chi phí tối ưu tại mức giá thị trường cho trước). Công trình đồng thời tích hợp lý thuyết biên sản xuất ngẫu nhiên và hiệu suất theo quy mô biến đổi (VRS) để lượng hóa sự chênh lệch năng suất giữa các mô hình chăn nuôi.

Hệ thống chỉ tiêu đánh giá kết quả và hiệu quả kinh tế được chuẩn hóa theo Hệ thống tài khoản quốc gia (SNA), bao gồm các đại lượng trọng tâm:

• Giá trị sản xuất (GO): Toàn bộ giá trị bằng tiền của sản phẩm gà thịt xuất chuồng và phụ phẩm thu được trong chu kỳ nuôi từ 70 đến 90 ngày.
• Chi phí trung gian (IC): Tổng chi phí vật chất và dịch vụ mua ngoài sử dụng trong quá trình chăn nuôi, trong đó chi phí thức ăn tinh và thức ăn bổ sung thường chiếm khoảng 70% tổng chi phí sản xuất.
• Giá trị gia tăng (VA): Chênh lệch giữa giá trị sản xuất và chi phí trung gian (VA = GO - IC).
• Thu nhập hỗn hợp (MI): Phần thu nhập thuộc về chủ cơ sở sau khi trừ chi phí lao động thuê ngoài và khấu hao tài sản cố định.
• Lợi nhuận thuần (NB): Khoản thu nhập ròng phản ánh chính xác kết quả sản xuất sau khi đã hạch toán đầy đủ công lao động gia đình và chi phí cơ hội của vốn tự có.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp điều tra chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên để thu thập dữ liệu sơ cấp từ 211 hộ chăn nuôi gà thịt tại 3 tiểu vùng sinh thái của huyện Nho Quan (vùng đô thị - trung tâm: thị trấn Nho Quan; vùng bán sơn địa: xã Đồng Phong; vùng miền núi: xã Kỳ Phú). Mẫu điều tra đại diện đầy đủ cho 3 nhóm giống gà phổ biến (Ri Lai, Lương Phượng, Tam Hoàng), 2 hình thức nuôi chính (công nghiệp khép kín, bán công nghiệp thả vườn) và 3 cấp độ quy mô (nông hộ dưới 500 con/lứa, gia trại từ 500 đến 2.000 con/lứa, trang trại trên 2.000 con/lứa).

Lý do lựa chọn hệ phương pháp phân tích kết hợp định tính và định lượng:

• Phương pháp phân tích chi phí - lợi ích (BCA): Đo lường chính xác các tỷ suất tài chính như GO/IC, VA/IC, NB/IC trên đơn vị 100 con hoặc 100 kg gà hơi xuất chuồng.
• Phương pháp phân tích màng bao dữ liệu (DEA): Đánh giá khách quan chỉ số hiệu quả kỹ thuật thuần (PE) và hiệu quả kỹ thuật quy mô (SE) mà không đòi hỏi giả định khắt khe về dạng hàm sản xuất.
• Mô hình hồi quy tuyến tính đa biến (OLS): Lượng hóa mức độ tác động của 11 biến độc lập (chi phí con giống, thức ăn, thuốc thú y, thời gian nuôi, tỷ lệ hao hụt, trình độ học vấn, quy mô chăn nuôi, kinh nghiệm của chủ hộ...) đến lợi nhuận thuần và thu nhập hỗn hợp.
• Phương pháp phân tích ma trận SWOT và tham vấn ý kiến chuyên gia: Tổng hợp các cơ hội, thách thức và đề xuất giải pháp có tính khả thi cao. Tiến trình thu thập số liệu thứ cấp được thực hiện trong giai đoạn 2016-2018 và điều tra thực địa sơ cấp diễn ra xuyên suốt giai đoạn 2018-2019.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích dữ liệu thực nghiệm trên 211 cơ sở chăn nuôi gà thịt tại huyện Nho Quan ghi nhận 4 phát hiện trọng tâm:

Thứ nhất, giống gà nuôi tạo ra sự khác biệt vượt trội về giá trị kinh tế. Giống gà Ri Lai đạt giá trị sản xuất (GO) cao nhất với hơn 8.100 nghìn đồng/100 kg gà xuất chuồng (tương đương 81.000 đồng/kg), cao hơn khoảng 40% so với giống Lương Phượng và Tam Hoàng (chỉ dao động quanh mức 5.800 nghìn đồng/100 kg). Thị hiếu người tiêu dùng ưa chuộng thịt gà thả vườn chất lượng cao giúp giá bán gà Ri Lai luôn giữ mức ổn định từ 75.000 đến 85.000 đồng/kg.

Thứ hai, địa bàn sản xuất phản ánh sự chênh lệch rõ nét về năng lực tổ chức. Các chỉ tiêu GO, VA, MI và NB tại thị trấn Nho Quan đạt mức cao nhất, tiếp theo là xã Đồng Phong và thấp nhất là xã Kỳ Phú. Tuy nhiên, mức độ chênh lệch hiệu quả giữa các vùng sinh thái chỉ dao động từ 8% đến 12%, trong khi chênh lệch giữa hình thức chăn nuôi bán công nghiệp thả vườn và công nghiệp chuồng kín lên tới 25% đến 30% nghiêng về mô hình bán công nghiệp nhờ tiết kiệm chi phí làm mát chuồng trại và tận dụng nguồn thức ăn thô xanh.

Thứ ba, mô hình hồi quy đa biến với 11 nhân tố chỉ ra 9 biến có ý nghĩa thống kê ở mức độ tin cậy trên 90%. Kết quả định lượng chứng minh:

• Khi tăng 1.000 đồng chi phí con giống, lợi nhuận thuần (NB) giảm 0,588 nghìn đồng và thu nhập hỗn hợp (MI) giảm 0,584 nghìn đồng trên 100 kg sản phẩm.
• Khi tăng 1.000 đồng chi phí thức ăn, lợi nhuận thuần (NB) giảm 0,665 nghìn đồng và thu nhập hỗn hợp (MI) giảm 0,664 nghìn đồng trên 100 kg sản phẩm.
• Tỷ lệ hao hụt đàn và thời gian nuôi kéo dài quá 90 ngày có tương quan nghịch rõ rệt với tỷ suất sinh lời của hộ nuôi.

Thứ tư, hiệu quả kỹ thuật gắn liền với quy mô sản xuất và trình độ văn hóa. Các cơ sở quy mô gia trại (từ 500 đến 2.000 con) và trang trại (trên 2.000 con) đạt chỉ số hiệu quả kỹ thuật (TE) bình quân trên 0,82, cao hơn khu vực chăn nuôi nhỏ lẻ nông hộ từ 12% đến 15%. Trình độ học vấn của chủ hộ tương quan thuận với khả năng quản lý dịch bệnh và tỷ lệ chuyển đổi thức ăn (FCR).

Thảo luận kết quả

Dữ liệu chăn nuôi tại Nho Quan cho thấy cấu trúc chi phí sản xuất đang phụ thuộc nặng nề vào hai biến số chính: thức ăn chiếm xấp xỉ 70% và con giống chiếm 18% tổng chi phí đầu tư. Nếu mô phỏng cấu trúc tài chính qua biểu đồ phân bổ chi phí, phần chi phí dành cho thuốc thú y và dịch vụ kỹ thuật chỉ chiếm khoảng 4% đến 6%, nhưng lại là nhân tố quyết định tỷ lệ sống sót của đàn gà. Bảng đối sánh 4 chỉ tiêu tài chính (GO, VA, MI, NB) giữa các hình thức nuôi chứng minh phương thức bán công nghiệp đạt tỷ suất lợi nhuận trên chi phí trung gian (NB/IC) ở mức 0,28 lần, vượt xa mức 0,16 lần của chăn nuôi công nghiệp thuần túy trong vụ Hè.

Nguyên nhân chính dẫn đến sự sụt giảm hiệu quả tại các hộ quy mô nhỏ là do thiếu vốn đầu tư chuồng trại đạt chuẩn, phải mua thức ăn chăn nuôi qua nhiều tầng đại lý trung gian với giá cao hơn từ 5% đến 7% so với giá gốc. Khi so sánh với các nghiên cứu của Akter (2010) và Đinh Xuân Tùng (2012) tại các tỉnh phía Bắc, kết quả tại Nho Quan hoàn toàn tương đồng về quy luật hiệu suất tăng theo quy mô (IRS). Tuy nhiên, nghiên cứu này bổ sung một phát hiện thực tiễn quan trọng: trong điều kiện thị trường nguyên liệu thức ăn công nghiệp biến động phức tạp, các hộ nuôi giống gà Ri Lai thả vườn có khả năng thích ứng rủi ro giá tốt hơn nhờ biên lợi nhuận đơn vị sản phẩm cao hơn 1,4 lần so với các giống gà công nghiệp lông trắng hay Tam Hoàng.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực nghiệm và phân tích ma trận SWOT, 4 nhóm giải pháp chiến lược được đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế ngành chăn nuôi gà thịt tại huyện Nho Quan giai đoạn 2020-2025:

Thứ nhất, tái cơ cấu quy hoạch vùng chăn nuôi tập trung an toàn sinh học.

• Hành động: Di dời các cơ sở chăn nuôi quy mô lớn ra khỏi khu dân cư, hình thành 3 vùng chăn nuôi trọng điểm tại các xã có quỹ đất đồi bãi rộng như Kỳ Phú, Phú Long và Quảng Lạc.
• Chỉ tiêu mục tiêu: Nâng tỷ trọng đàn gà nuôi tại các trang trại, gia trại tập trung lên trên 65% tổng đàn vào năm 2025, giảm tỷ lệ chăn nuôi nhỏ lẻ tự phát xuống dưới 35%.
• Lộ trình: Giai đoạn 2020-2023 hoàn thành hạ tầng kỹ thuật; giai đoạn 2023-2025 lấp đầy các khu chăn nuôi tập trung.
• Chủ thể thực hiện: Ủy ban nhân dân huyện Nho Quan chủ trì, phối hợp với Phòng Nông nghiệp & PTNT và UBND các xã.

Thứ hai, chuẩn hóa chất lượng con giống và tối ưu hóa chi phí thức ăn đầu vào.

• Hành động: Thành lập các hợp tác xã chăn nuôi để ký hợp đồng cung ứng con giống Ri Lai chuẩn F1 trực tiếp từ các viện nghiên cứu chăn nuôi; mua thức ăn công nghiệp trực tiếp từ nhà máy sản xuất cấp 1; ứng dụng công nghệ ủ men vi sinh phụ phẩm nông nghiệp tại chỗ (ngô, cám gạo, sắn).
• Chỉ tiêu mục tiêu: Giảm giá thành thức ăn chăn nuôi từ 5% đến 8%, hạ tỷ lệ hao hụt đàn từ mức 8,5% hiện nay xuống dưới 5,0% mỗi lứa nuôi.
• Lộ trình: Triển khai thí điểm từ năm 2020 và nhân rộng toàn huyện từ năm 2022.
• Chủ thể thực hiện: Trạm Thú y huyện Nho Quan phối hợp cùng các Hợp tác xã chăn nuôi và doanh nghiệp cung ứng vật tư.

Thứ ba, nâng cao năng lực kỹ thuật và quản trị dịch bệnh cho người chăn nuôi.

• Hành động: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về quy trình thú y phòng bệnh nghiêm ngặt theo tiêu chuẩn VietGAHP, kỹ thuật ghi chép nhật ký sản xuất và hạch toán kinh tế hộ.
• Chỉ tiêu mục tiêu: 100% chủ trang trại và trên 80% hộ chăn nuôi được cấp chứng chỉ tập huấn an toàn sinh học; nâng chỉ số hiệu quả kỹ thuật (TE) bình quân của toàn huyện từ mức 0,78 lên trên 0,88 trước năm 2025.
• Lộ trình: Tổ chức định kỳ 12-15 lớp đào tạo hàng năm trong suốt giai đoạn 2020-2025.
• Chủ thể thực hiện: Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp huyện phối hợp với Hội Nông dân huyện Nho Quan.

Thứ tư, xây dựng thương hiệu và liên kết chuỗi giá trị tiêu thụ bền vững.

• Hành động: Đăng ký bảo hộ nhãn hiệu chứng nhận "Gà đồi Nho Quan"; thiết lập các hợp đồng bao tiêu sản phẩm dài hạn với chuỗi siêu thị, bếp ăn công nghiệp và các nhà hàng du lịch tại quần thể danh thắng Tràng An, Cúc Phương.
• Chỉ tiêu mục tiêu: Đưa trên 40% sản lượng gà thịt xuất chuồng (tương đương 120-150 tấn thịt/năm) tiêu thụ qua các kênh phân phối có hợp đồng pháp lý ổn định, nâng giá trị bán buôn thêm 10% đến 15%.
• Lộ trình: Giai đoạn 2021-2025.
• Chủ thể thực hiện: Phòng Kinh tế - Hạ tầng huyện Nho Quan, Hiệp hội Nông nghiệp và các doanh nghiệp phân phối thực phẩm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

Nhóm 1: Cơ quan quản lý nhà nước và cán bộ hoạch định chính sách nông nghiệp.

• Lợi ích: Nắm bắt bức tranh định lượng chi tiết về thực trạng nguồn lực, cơ cấu chi phí và rào cản kỹ thuật của ngành gia cầm địa phương.
• Tình huống sử dụng: Ứng dụng số liệu để xây dựng Đề án tái cơ cấu ngành chăn nuôi giai đoạn 2020-2025 của huyện Nho Quan và tỉnh Ninh Bình, lập kế hoạch phân bổ ngân sách khuyến nông và quy hoạch đất đai cho vùng chăn nuôi tập trung.

Nhóm 2: Chủ trang trại, gia trại và các hộ trực tiếp chăn nuôi gà thịt.

• Lợi ích: Tiếp cận phương pháp hạch toán kinh tế rõ ràng giữa các chỉ tiêu GO, VA, MI, NB để tự đánh giá hiệu quả sinh lời của gia đình.
• Tình huống sử dụng: Tham khảo cơ sở khoa học để chuyển đổi cơ cấu giống sang gà Ri Lai thả vườn, điều chỉnh mật độ nuôi vụ Hè và kiểm soát định mức tiêu tốn thức ăn nhằm gia tăng thu nhập ròng từ 15% đến 20%.

Nhóm 3: Học viên cao học, sinh viên và nhà nghiên cứu kinh tế nông nghiệp.

• Lợi ích: Khảo sát mô hình nghiên cứu kết hợp giữa phân tích màng bao dữ liệu (DEA), hồi quy đa biến OLS và hệ thống tài khoản quốc gia (SNA) trong đánh giá hiệu quả sản xuất nông nghiệp.
• Tình huống sử dụng: Làm khung lý thuyết và tài liệu đối chiếu cho các đề tài luận văn thạc sĩ, bài báo khoa học về kinh tế hộ, chuỗi giá trị gia cầm và hiệu quả kỹ thuật tại các vùng trung du, miền núi.

Nhóm 4: Doanh nghiệp sản xuất thức ăn, cung ứng giống và kinh doanh thực phẩm.

• Lợi ích: Thấu hiểu tập quán chăn nuôi, độ nhạy cảm về giá và nhu cầu vật tư đầu vào của hơn 200 cơ sở chăn nuôi thực tế.
• Tình huống sử dụng: Xây dựng chiến lược phân phối cám, thuốc thú y phù hợp và thiết lập mô hình liên kết bao tiêu gà thịt thương phẩm đạt chuẩn chất lượng cao.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao giống gà Ri Lai lại mang lại giá trị sản xuất và hiệu quả kinh tế cao nhất tại huyện Nho Quan?

Giống gà Ri Lai đạt giá trị sản xuất trên 8.100 nghìn đồng/100 kg, vượt trội 40% so với gà Lương Phượng và Tam Hoàng nhờ chất lượng thịt săn chắc, thơm ngon, rất phù hợp thị hiếu tiêu dùng Việt Nam. Mặc dù thời gian nuôi kéo dài từ 80 đến 90 ngày nhưng giá bán ổn định từ 75.000 đến 85.000 đồng/kg giúp bù đắp chi phí và tạo ra lợi nhuận thuần cao nhất cho người nuôi.

2. Yếu tố đầu vào nào tác động tiêu cực mạnh nhất đến lợi nhuận chăn nuôi gà thịt?

Chi phí thức ăn là yếu tố tác động mạnh nhất vì chiếm tới 70% tổng chi phí trung gian. Mô hình hồi quy thực nghiệm chứng minh cứ tăng 1.000 đồng chi phí thức ăn trên 100 kg gà xuất chuồng thì lợi nhuận thuần giảm 0,665 nghìn đồng. Việc phụ thuộc vào thức ăn công nghiệp mua qua nhiều cấp đại lý khiến biên độ lợi nhuận của nông hộ bị thu hẹp đáng kể.

3. Mô hình chăn nuôi bán công nghiệp có ưu thế gì vượt trội so với chăn nuôi công nghiệp tại địa phương?

Chăn nuôi bán công nghiệp kết hợp chuồng trại đơn giản với diện tích sân vườn thả gà tận dụng được địa hình đồi bãi rộng hơn 450 km2 của Nho Quan. Mô hình này giúp tiết kiệm 20% đến 30% chi phí điện năng làm mát chuồng kín trong vụ Hè, tận dụng thức ăn thô xanh sẵn có và nâng cao chất lượng thịt gà thương phẩm, đạt tỷ suất lợi nhuận trên chi phí cao hơn hẳn.

4. Hiệu quả kỹ thuật của các hộ chăn nuôi gà thịt tại Nho Quan đang ở mức nào?

Theo kết quả phân tích DEA, chỉ số hiệu quả kỹ thuật (TE) bình quân của 211 hộ khảo sát đạt mức 0,78 đến 0,82. Điều này phản ánh các cơ sở chăn nuôi vẫn có thể gia tăng sản lượng xuất chuồng thêm từ 18% đến 22% với cùng một mức đầu vào hiện có nếu áp dụng đúng quy trình kỹ thuật chuẩn và hạn chế tối đa tỷ lệ hao hụt do dịch bệnh.

5. Giải pháp nào quan trọng nhất để giảm thiểu rủi ro thị trường cho người chăn nuôi gà?

Giải pháp then chốt là tổ chức lại sản xuất theo mô hình Hợp tác xã để liên kết chuỗi giá trị khép kín từ khâu cung ứng con giống, thức ăn đến bao tiêu đầu ra. Hợp đồng kinh tế ràng buộc với các doanh nghiệp phân phối giúp ổn định giá bán sản phẩm, tránh tình trạng bị tư thương ép giá khi thị trường biến động và bảo đảm mục tiêu tiêu thụ trên 300 tấn thịt gà sạch hàng năm.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện thực trạng và đánh giá hiệu quả kinh tế chăn nuôi gà thịt của 211 cơ sở trên địa bàn huyện Nho Quan giai đoạn 2016-2018.
• Chứng minh giống gà Ri Lai nuôi theo phương thức bán công nghiệp đạt giá trị sản xuất vượt trội trên 8.100 nghìn đồng/100 kg, cao hơn 40% so với các giống gà công nghiệp khác.
• Lượng hóa thành công mức độ tác động của 9 nhân tố trọng yếu đến lợi nhuận và thu nhập hỗn hợp, khẳng định vai trò cốt lõi của việc kiểm soát chi phí thức ăn và con giống.
• Xác định chỉ số hiệu quả kỹ thuật bình quân đạt trên 0,82 tại các trang trại quy mô lớn, khẳng định tính tất yếu của việc chuyển dịch cơ cấu từ chăn nuôi nhỏ lẻ sang mô hình trang trại tập trung.
• Đóng góp hệ thống 4 nhóm giải pháp khả thi với lộ trình cụ thể từ năm 2020 đến 2025, hỗ trợ địa phương hoàn thành mục tiêu đưa sản lượng thịt gà đạt trên 300 tấn/năm.

Đóng góp lớn nhất của công trình là cung cấp phương pháp tiếp cận khoa học, chuẩn hóa chỉ tiêu kinh tế theo hệ thống tài khoản quốc gia và lượng hóa chính xác các mối quan hệ kỹ thuật - kinh tế trong chăn nuôi nông hộ tại vùng miền núi Ninh Bình. Để hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững giai đoạn 2020-2025, các cấp chính quyền và cơ sở chăn nuôi cần khẩn trương phối hợp triển khai đồng bộ các giải pháp về giống, an toàn sinh học và xây dựng chuỗi liên kết thương hiệu cho sản phẩm gà đồi Nho Quan.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI 1. Cở sở lý luận và thực tiễn 1. Quan điểm cơ bản về hiệu quả kinh tế Khi đi tìm lợi nhuận, các đơn vị kinh doanh luôn cố gắng thỏa mãn người tiêu dùng và toàn xã hội về các hàng hoá và dịch vụ khác nhau. Người tiêu dùng thường quan tâm đến giá cả và chất lượng sản phẩm để tối đa hoá lợi ích của họ, còn người sản xuất kinh doanh thì đặt mục tiêu lợi nhuận lên hàng đầu.

Vậy hiệu quả kinh tế là gì? Nội dung và bản chất của nó như thế nào? Xuất phát từ các góc độ nghiên cứu khác nhau, hiện nay có nhiều quan điểm về HQKT, có thể khái quát như sau: Dưới góc độ vĩ mô, hiệu quả theo quan điểm của K. Marx, đó là việc “tiết kiệm và phân phối một cách hợp lý thời gian lao động sống và lao động vật hoá giữa các ngành” và đó cũng chính là quy luật “tiết kiệm và tăng năng suất lao động hay tăng hiệu quả” [45]. Như vậy, theo quan điểm của K. Marx tăng hiệu quả phải được hiểu rộng và nó bao hàm cả tăng HQKT và xã hội.

Vận dụng quan điểm của K. Marx, các nhà Kinh tế học Xô Viết mà đại diện là Obogomolop cho rằng “HQKT là sự tăng trưởng kinh tế thông qua nhịp điệu tổng sản phẩm xã hội hoặc thu nhập quốc dân với tốc độ cao nhằm đáp ứng yêu cầu của xã hội” [30]. Như vậy, quan điểm này chỉ mới đề cập đến nhu cầu tiêu dùng, quỹ tiêu dùng là mục đích cuối cùng cần đạt được của nền sản xuất xã hội, nhưng chưa đề cập đến quỹ tích luỹ để làm điều kiện, phương tiện đạt được mục đích đó. Quan điểm này đúng nhưng chưa thoả đáng, không đảm bảo việc tạo ra năng suất lao động xã hội cao hơn tư bản chủ nghĩa.

Bởi lẽ, mục đích sản xuất là tạo ragiá trị sử dụng, nhưng chưa xét đến sự đầu tư các nguồn lực và các yếu tố bên trong, bên ngoài của nền kinh tế để tạo ra tổng sản phẩm hay thu nhập quốc dân đó, như vậy việc “tiết kiệm thời gian lao động” bị đẩy xuống sau và Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 không được xem xét là vấn đề chính thể, kết quả là kinh tế - xã hội phát triển chậm, năng suất lao động thấp. Rõ ràng, HQKT là mục tiêu của mọi nền sản xuất xã hội, là cơ sở để thể hiện tính ưu việt của chế độ này so với chế độ khác. Các nhà kinh tế học như Samuelson và Nordhaus cho rằng: “Hiệu quả là một tình trạng mà trong đó các nguồn lực xã hội được sử dụng hết để mang lại sự thoả mãn tối đa cho người tiêu dùng” hay “Một nền kinh tế có hiệu quả, một doanh nghiệp làm ăn có hiệu quả thì các điểm lựa chọn đều nằm trên đường giới hạn khả năng sản xuất của nó” và “HQKT xảy ra khi không thể tăng thêm mức độ thoả mãn của người này mà không làm phương hại cho người khác” [32]. Theo David Begg và các cộng sự “Hiệu quả sản xuất diễn ra khi xã hội không thể tăng sản lượng một loại hàng hoá này mà không cắt giảm sản lượng một loại hàng hoá khác.

Một nền kinh tế có hiệu quả nằm trên đường giới hạn khả năng sản xuất của nó” và David Begg còn khẳng định “Hiệu quả nghĩa là không lãng phí” [3]. Như vậy, những quan điểm này là đúng nhưng chưa đủ vì điểm lựa chọn nằm trên đường giới hạn khả năng sản xuất mới là điều kiện cần chứ chưa phải là điều kiện đủ để đạt HQKT tối ưu. Hơn nữa, những quan điểm này phản ánh còn chung chung, khó xác định được HQKT một cách chính xác vì chưa đề cập đến chi phí để tạo ra sản phẩm. Các nhà kinh tế học Cộng hoà dân chủ Đức mà đại diện là Stenien cho rằng “HQKT là chỉ tiêu so sánh mức độ tiết kiệm chi phí trong một đơn vị kết quả hữu ích và mức tăng kết quả hữu ích của hoạt động sản xuất vật chất trong một thời kỳ, góp phần làm tăng thêm lợi ích của xã hội” [90].

Kết quả hữu ích là một đại lượng vật chất tạo ra trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Xuất phát từ sự mâu thuẫn giữa khả năng hữu hạn về tài nguyên với nhu cầu ngày càng tăng lên của con người, nên người ta phải xem xét kết quả đó đạt được như thế nào và chi phí bỏ ra là bao nhiêu, có đem lại kết quả hữu ích hay không. Quan điểm này có ưu điểm là đã xét đến chi phí bỏ ra để có được kết quả, tức phản ánh được trình độ, chất lượng của hoạt động sản xuất. Nhưng nhược Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 điểm là vẫn chưa rõ ràng, chưa cụ thể về phương diện xác định, tính toán kết quả hữu ích của hoạt động sản xuất.

Ở góc độ vi mô hiện nay có nhiều quan điểm khác nhau về HQKT, nhưng tựu trung lại bao gồm 3 quan điểm chính sau: - HQKT là mối tương quan so sánh giữa kết quả đạt được và chi phí bỏ ra để đạt được kết quả đó [41][50][51]. Kết quả đạt được là phần giá trị thu được của các sản phẩm đầu ra, lượng chi phí bỏ ra là phần giá trị của các nguồn lực đầu vào để đạt được kết quả đó. HQKT = Kết quả - Chi phí - HQKT là đại lượng được xác định bởi sự so sánh tương đối giữa kết quả đạt được và chi phí bỏ ra để đạt được kết quả đó [5][16][26][44]. HQKT = Kết quả / Chi phí - HQKT là sự so sánh giữa mức độ biến động của kết quả đạt được và mức độ biến động của chi phí bỏ ra để đạt được kết quả đó.

Sự so sánh ở đây bao gồm cả về số tuyệt đối và tương đối [2][19][42]. HQKT = AKết quả / Achi phí Hoặc HQKT = %AKết quả / %Achi phí Từ các quan điểm trên chúng ta thấy: Nếu chỉ đánh giá HQKT ở khía cạnh lợi nhuận thuần tuý như quan điểm thứ nhất thì chỉ mới xác định được quy mô của hiệu quả nhưng không phản ánh được chất lượng của hoạt động sản xuất, trình độ sử dụng các yếu tố nguồn lực đầu vào và chưa so sánh được khả năng cung cấp của cải vật chất cho xã hội của những đơn vị sản xuất đạt hiệu số này như nhau vì chưa xét đến chi phí bỏ ra bao nhiêu để đạt được kết quả đó. Và trong thực tế trong nhiều trường hợp không thực hiện được phép trừ hay phép trừ không có ý nghĩa. Nếu đánh giá HQKT bằng quan điểm thứ hai thì chưa toàn diện vì mới phản ánh được chất lượng của hoạt động sản xuất kinh doanh, trình độ sử dụng các nguồn lực đầu vào nhưng chưa xác định được quy mô của hiệu quả sử dụng đầu vào.

Bên cạnh đó, kết quả sản xuất là kết quả của sự tác động của nhiều yếu tố như: thiên nhiên, kinh tế, xã hội. các yếu tố này cần Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 được phản ánh đầy đủ mới thấy hết các khía cạnh của HQKT. Với quan điểm xem xét HQKT chỉ ở phần kết quả bổ sung và chi phí bổ sung thì cho biết hiệu quả của mức độ đầu tư theo chiều sâu hoặc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật mới. Tuy nhiên, hạn chế của quan điểm này là không xét đến HQKT của tổng chi phí bỏ ra vì kết quả sản xuất là sự đạt được do tác động của cả chi phí bổ sung và chi phí sẵn có.

Trong thực tế, các cơ sở sản xuất kinh doanh có chi phí sẵn có khác nhau thì hiệu quả của chi phí bổ sung sẽ khác nhau. Như vậy, có rất nhiều quan điểmkhác nhau về HQKT trong sản xuất kinhdoanh, điều này tuỳ thuộc vào điều kiện kinh tế - xã hội và mục đích yêu cầu của từng đơn vị sản xuất trong từng giai đoạn phát triển nhất định. Tuy nhiên, mọi quan điểm về HQKT đều thể hiện một điểm chung nhất là tiết kiệm nguồn lực để sản xuất ra khối lượng sản phẩm tối đa. Ở nước ta, phát triển kinh tế hàng hoá nhiều thành phần theo cơ chế thị trường có sự điều tiết vĩ mô của Nhà nước, hoạt động kinh tế của mỗi doanh nghiệp, mỗi cơ sở sản xuất kinh doanh không chỉ nhằm vào tăng hiệu quả và các lợi ích kinh tế của mình mà còn phải phù hợp với các yêu cầu của xã hội và đảm bảo các lợi ích chung bởi các định hướng, chuẩn mực do Nhà nước quy định.

Vì thế, theo tôi HQKT trong sản xuất kinh doanh nói chung và CNGT nói riêng được hiểu một cách khái quát như sau: Hiệu quả kinh tế là một phạm trù kinh tế thể hiện mối tương quan giữa kết quả và chi phí. Hiệu quả kinh tế phản ánh trình độ sử dụng các yếu tố đầu tư, các nguồn lực tự nhiên và phương thức quản lý nhằm đạt mục tiêu của từng cơ sở sản xuất kinh doanh và phù hợp với yêu cầu của xã hội. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phân loại và các mối quan hệ trong nghiên cứu hiệu quả kinh tế Phân loại hiệu quả và hiệu quả kinh tế Hoạt động sản xuất của nền kinh tế xã hội được diễn ra ở các phạm vi, các ngành, các lĩnh vực khác nhau.

Đối tượng tham gia vào các quá trình sản xuất và các yếu tố sản xuất cũng khác nhau. Mục đích, ý đồ nghiên cứu khác nhau thì nội dung nghiên cứu HQKT cũng khác nhau. Do đó, HQKT thường được phân ra các loại chủ yếu sau [2][5][31]: - Phân loại HQKT theo bản chất và mục tiêu + HQKT : Phản ánh mối tương quan giữa kết quả hữu ích về mặt kinh tế và chi phí bỏ ra. Nó đánh giá chủ yếu về mặt kinh tế (tài chính) của hoạt động sản xuất.

+ Hiệu quả xã hội: Phản ánh mối quan hệ giữa kết quả các lợi ích về mặt xã hội mà sản xuất mang lại với chi phí bỏ ra. Loại hiệu quả này đánh giá chủ yếu về mặt xã hội do các hoạt động sản xuất mang lại.