HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM TRẦN THỊ HỒNG NHUNG ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ PHÚ THỌ, TỈNH PHÚ THỌ Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Ích Tân NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Trần Thị Hồng Nhung i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc PGS. Nguyễn Ích Tân đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Quản lý đất đai, Khoa Quản lý đất đai - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức UBND thị xã Phú Thọ, tỉnh Phú Thọ đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.
Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Trần Thị Hồng Nhung ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.
vi Danh mục bảng .vii Danh mục đồ thị .viii Trích yếu luận văn. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.
Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học hoặc thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Một số vấn đề lý luận về sử dụng đất nông nghiệp. Đất nông nghiệp và tình hình sử dụng đất nông nghiệp.
Sự cần thiết của nền sản xuất nông nghiệp bền vững. Tiêu chí đánh giá tính bền vững. Những vấn đề cơ bản về hiệu quả và đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Khái quát về hiệu quả và hiệu quả sử dụng đất.
Cơ sở và nguyên tắc để lựa chọn các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng đất. Tình hình sử dụng đất nông nghiệp trên thế giới và Việt Nam. Tình hình sử dụng đất nông nghiệp trên thế giới. Tình hình sử dụng đất nông nghiệp tại Việt Nam.
Xu hướng phát triển nông nghiệp trên thế giới và Việt Nam. Những xu hướng phát triển nông nghiệp trên thế giới. Định hướng phát triển nông nghiệp Việt Nam đến năm 2020. Các nghiên cứu liên quan đến hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên thế giới và Việt Nam.
Các nghiên cứu trên thế giới. Những nghiên cứu ở Việt Nam. 24 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Nội dung và phương pháp nghiên cứu.
Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.
Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế-xã hội thị xã Phú Thọ, tỉnh Phú Thọ. Đánh giá hiện trạng sử dụng đất sản xuất nông nghiệp tại thị xã Phú Thọ, tỉnh Phú Thọ. Đánh giá hiệu quả các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp thị xã Phú Thọ. Định hướng và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp.
Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp điều tra. Phương pháp thống kê và đánh giá hiệu quả. Phương pháp dự báo.
Kết quả nghiên cứu. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế-xã hội thị xã Phú Thọ, tỉnh Phú Thọ. Điều kiện tự nhiên của thị xã Phú Thọ. Điều kiện kinh tế - xã hội thị xã Phú Thọ, tỉnh Phú Thọ.
Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội thị xã Phú Thọ. Đánh giá hiện trạng sử dụng đất sản xuất nông nghiệp thị xã Phú Thọ. Hiện trạng sử dụng đất thị xã Phú Thọ. Hiện trạng sử dụng đất sản xuất nông nghiệp thị xã Phú Thọ.
Biến động sử dụng đất sản xuất nông nghiệp thị xã Phú Thọ thời kỳ 2005 - 2016. Thực trạng sản xuất nông nghiệp thị xã Phú Thọ. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp. Hiệu quả kinh tế của các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp chính.
Hiệu quả xã hội của các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp chính. Hiệu quả môi trường của các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp chính. 59 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đánh giá tổng hợp hiệu quả của các loại hình sử dụng đất trên địa bàn thị xã Phú Thọ.
Định hướng và đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp thị xã Phú Thọ. Đề xuất hướng sử dụng đất sản xuất nông nghiệp hiệu quả. Kết luận và kiến nghị. 77 Tài liệu tham khảo.
80 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BVTV Bảo vệ thực vật CPTG Chi phí trung gian DT Diện tích ĐVT Đơn vị tính FAO Tổ chức nông lương thế giới GTGT Giá trị gia tăng GTSX Giá trị sản xuất HQĐV Hiệu quả đồng vốn LĐ Lao động LUT Loại hình sử dụng đất LX - LM Lúa xuân - Lúa mùa NS Năng suất NTTS Nuôi trồng thủy sản NXB Nhà xuất bản SL Sản lượng STT Số thứ tự TB Trung bình triệu đ Triệu đồng TV1 Tiểu vùng 1 TV2 Tiểu vùng 2 UBND Ủy ban nhân dân vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp trên cả nước từ năm 2005 - 2015. Diện tích các nhóm đất Việt Nam. Phân cấp các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế.
Phân cấp các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả xã hội. Phân cấp các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả môi trường. Các loại đất chính của thị xã Phú Thọ. Một số chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2012 – 2016.
Hiện trạng sử dụng đất thị xã Phú Thọ năm 2016. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp thị xã Phú Thọ năm 2016. Biến động sử dụng đất sản xuất nông nghiệp thời kỳ 2005 - 2016. Các loại hình sử dụng đất chính và hệ thống cây trồng trên địa bàn thị xã Phú Thọ.
Hiệu quả kinh tế các loại hình sử dụng đất tiểu vùng 1. Hiệu quả kinh tế các loại hình sử dụng đất tiểu vùng 2. Hiệu quả xã hội các loại hình sử dụng đất. So sánh bón phân thực tế tại địa phương với hướng dẫn bón phân của phòng NN&PTNT.
61 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC ĐỒ THỊ Đồ thị 4. Cơ cấu kinh tế của các ngành qua các năm. Cơ cấu sử dụng đất năm 2016 thị xã Phú Thọ. 46 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Trần Thị Hồng Nhung Tên luận văn: Đánh giá hiện trạng và đề xuất một số giải pháp sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn thị xã Phú Thọ, tỉnh Phú Thọ Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu - Đánh giá hiện trạng sử dụng đất sản xuất nông nghiệp của thị xã Phú Thọ, tỉnh Phú Thọ.
- Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn thị xã Phú Thọ. Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp điều tra thu thập số liệu thứ cấp: thu thập tài liệu, số liệu tại các phòng, ban chuyên môn của thị xã Phú Thọ: Phòng Tài Nguyên và Môi trường, phòng Tài chính - Kế hoạch. - Phương pháp điều tra thu thập số liệu sơ cấp: chọn điểm nghiên cứu, điều tra nhanh nông thôn theo phiếu điều tra; - Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất: theo phương pháp cho điểm dựa vào kết quả tính toán các chỉ tiêu: GTSX, TNHH, HQĐV, GTNCLĐ,. - Phương pháp thống kê, xử lý số liệu: bằng phần mềm Excel; - Các phương pháp khác: phương pháp chuyên gia, chuyên khảo; phương pháp dự báo.
Kết quả chính và kết luận - Thị xã Phú Thọ nằm trong vùng trung du Bắc Bộ, nằm trên vùng giáp giữa đồng bằng sông Hồng và vùng đồi núi, có ví trí địa lý, đất đai, khí hậu thuận lợi, nông dân có nhiều kinh nghiệm trong sản xuất. Tổng diện tích đất tự nhiên của thị xã là 6520,16 ha, trong đó đất nông nghiệp có diện tích 4332,04 ha, chiếm 66,44% tổng diện tích đất tự nhiên, đất phi nông nghiệp có diện tích 2159,66 ha, chiếm 33,12% tổng diện tích đất tự nhiên, còn lại là diện tích đất chưa sử dụng với 28,46 ha chiếm 0,44%. - Thị xã Phú Thọ có 6 loại hình sử dụng đất, với 22 kiểu sử dụng đất, trong đó: LUT có diện tích lớn nhất là LUT 2 lúa với diện tích 846,75 ha, đứng thứ 2 là LUT cây ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ăn quả với diện tích 791,84 ha, LUT có diện tích nhỏ nhất là LUT cây công nghiệp ngắn ngày với 104,84 ha. Hệ thống cây trồng hàng năm của thị xã đa dạng, phong phú về chủng loại với nhiều giống cho năng suất cao.
- Kết quả nghiên cứu về hiệu quả sử dụng đất cho thấy: + Xét về hiệu quả kinh tế: Có sự chênh lệch giữa các LUTs và các kiểu sử dụng đất. Kiểu sử dụng đất cho hiệu quả kinh tế cao nhất là LUT cây ăn quả với TNHH đạt 213,83 triệu đồng/ha và HQĐV là 25,67 lần.