HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM PHẠM THỊ ĐƯA ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN NINH GIANG - TỈNH HẢI DƯƠNG Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Thị Vòng NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Phạm Thị Đưa i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc PGS. Nguyễn Thị Vòng đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Quy hoachj, Khoa Quản lý đất đai - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức UBND huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.
Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Phạm Thị Đưa ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.
vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình. viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract.
Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn.
Tổng quan tài liệu. Đất và đặc tính của đất trong sản xuất nông nghiệp. Khái niệm về đất và đất nông nghiệp. Đặc tính của đất trong sản xuất nông nghiệp.
Vai trò và ý nghĩa của đất đai trong sản xuất nông nghiệp. Vấn đề sử dụng đất nông nghiệp và đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Nguyên tắc và quan điểm sử dụng đất nông nghiệp. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp.
Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Tình hình sử dụng đất nông nghiệp. Xu hướng sử dụng đất nông nghiệp trên thế giới. Tại Việt Nam.
Tình hình nghiên cứu hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Tình hình nghiên cứu hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên thế giới. Tình hình nghiên cứu hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp ở Việt Nam. Tình hình sử dụng đất nông nghiệp ở tỉnh Hải Dương.
Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.
Nội dung nghiên cứu. Điều tra, đánh giá đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Ninh Giang. Thực trạng sản xuất nông nghiệp huyện Ninh Giang. Đánh giá hiệu quả các loại hình sử dụng đất huyện Ninh Giang.
Định hướng sử dụng đất nông nghiệp và đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp của huyện Ninh Giang. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp điều tra thu thập số liệu. Phương pháp xử lý số liệu.
Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất. Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Đặc điểm điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội huyện Ninh Giang. Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên.
Thực trạng phát triển kinh tế - xã hội. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội. Thực trạng nông nghiệp huyện Ninh Giang. Hiện trạng sử dụng đất năm 2016 huyện Ninh Giang.
Tình hình biến động đất nông nghiệp giai đoạn 2010 - 2016. Hiện trạng một số cây trồng chính của huyện. Các loại sử dụng đất nông nghiệp của huyện Ninh Giang. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp.
Hiệu quả kinh tế. Hiệu quả xã hội. Hiệu quả môi trường. Đánh giá hiệu quả tổng hợp 3 mặt kinh tế, xã hội, môi trường của các LUT trên địa bàn huyện Ninh Giang.
Định hướng sử dụng đất nông nghiệp huyện Ninh Giang. Quan điểm nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Xác định các loại sử dụng đất có hiệu quả và có triển vọng. Định hướng nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp của huyện.
Một số giải pháp chủ yếu mở rộng diện tích các loại sử dụng đất. Kết luận và kiến nghị. 84 Tài liệu tham khảo. 91 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng việt BVTV Bảo vệ thực vật CNH - HĐH Công nghiệp hóa – hiện đại hóa CPTG Chi phí trung gian ĐBSH Đồng bằng sông Hồng GTSX Giá trị sản xuất HQĐV Hiệu quả đồng vốn đầu tư LĐ Lao động LUT Loại sử dụng đất TB Trung bình TNHH Thu nhập hỗn hợp UBND Ủy ban nhân dân vi DANH MỤC BẢNG Bảng 3.
Phân cấp chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế. Phân cấp chỉ tiêu đánh giá hiệu quả xã hội. Phân cấp chỉ tiêu đánh giá hiệu quả môi trường. Đơn vị hành chính huyện Ninh Giang năm 2016.
Thống kê diện tích đất sản xuất nông nghiệp theo tính chất phát sinh. Giá trị ngành nông nghiệp. Kết quả sản xuất chăn nuôi và thuỷ sản năm 2016. Dân số trung bình huyện Ninh Giang qua các năm.
Hiện trạng sử dụng đất năm 2016. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp. Hiện trạng sử dụng đất của huyện Ninh Giang năm 2016. Hiện trạng sử dụng đất Phi nông nghiệp huyện Ninh Giang năm 2016.
Biến động đất nông nghiệp năm 2016 so với năm 2010. Diện tích, năng suất và sản lượng của các cây trồng chính. Hiện trạng các LUT huyện Ninh Giang năm 2016. Hiệu quả kinh tế các LUT tính trên 1 Ha.
Hiệu quả xã hội các loại hình sử dụng đất. Tổng hợp mức đầu tư phân bón thực tế tại tại địa phương và theo tiêu chuẩn. Tổng hợp ý kiến về mức độ thích hợp của cây trồng hiện tại với đất. Tổng hợp đánh giá mức độ hiệu quả của các kiểu sử dụng đất .79 vii DANH MỤC HÌNH Hình 4.
Kiểu sử dụng đất chuyên lúa tại xã Tân Phong. Kiểu sử dụng đất chuyên màu tại xã Hoàng Hanh. Kiểu sử dụng đất chuyên cây ăn quả tại xã Hiệp Lực. Kiểu sử dụng đất chuyên cá tại xã Hoàng Hanh.
66 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Phạm Thị Đưa Tên luận văn: “Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Ninh Giang - tỉnh Hải Dương”. Nghành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Mục đích nghiên cứu: Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên phương diện kinh tế, xã hội và môi trường. Đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp của địa phương.
Phương pháp nghiên cứu: Phương pháp điều tra thu thập số liệu. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu. Phương pháp xử lý số liệu. Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất.
Kết quả chính và kết luận: Huyện Ninh Giang – Hải Dương có diện tích đất nông nghiệp là 9022,93 ha, chiếm 65,95% tổng diện tích đất tự nhiên. Trong nhóm đất nông nghiệp, đất trồng lúa 6672,09 ha, chiếm 48,77% tổng diện tích đất tự nhiên, đất trồng cây hàng năm 6842,45 ha chiếm 50,01% tổng diện tích đất tự nhiên, đất trồng cây lâu năm 804,25 ha chiếm 5,88% tổng diện tích đất tự nhiên, đất nuôi trồng thuỷ sản1355,42 ha chiếm 9,91% tổng diện tích đất tự nhiên. Huyện Ninh Giang có 6 loại sử dụng đất là: chuyên lúa, 2 lúa - 1 màu, 1 lúa - 2 màu, chuyên rau màu, cây ăn quả, chuyên cá. Tuy nhiên, diện tích LUT chuyên lúa là chủ yếu.
Về hiệu quả kinh tế: LUT cho hiệu quả kinh tế cao là chuyên cá. LUT có hiệu quả kinh tế trung bình là LUT 2 lúa - 1 màu, 1 lúa - 2 màu, chuyên rau màu, cây ăn quả. LUT có hiệu quả kinh tế thấp là LUT chuyên lúa. Về hiệu quả xã hội: LUT cho hiệu quả xã hội cao là chuyên cá.
LUT có hiệu quả xã hội trung bình là LUT 2 lúa - 1 màu, 1 lúa - 2 màu, chuyên rau màu, cây ăn quả. LUT có hiệu quả xã hội thấp là LUT chuyên lúa. Về hiệu quả môi trường: LUT cây ăn quả có ảnh hưởng tốt nhất đến môi trường. Các LUT còn lại đều chưa thân thiện với môi trường do người dân vẫn giữ thói quen sử dụng chưa đúng liều lượng các loại phân bón hóa học, thuốc BVTV trong sản xuất.
ix Cần đầu tư thâm canh tăng năng suất, chất lượng sản phẩm: chú trọng xây dựng cơ sở tầng, áp dụng khoa học kỹ thuật tiên tiến để phục vụ sản xuất theo hướng hàng hóa, nghiên cứu đưa ra các giống cây trồng, vật nuôi mới có ưu thế vào sản xuất, mở các lớp tập huấn về khoa học kỹ thuật cho người dân, từ đó áp dụng vào thực tế sản xuất, nâng cao hiệu quả. x THESIS ABSTRACT Master candidate: Pham Thi Dua Thesis title: “Evaluate the effectiveness of agricultural land usein Ninh Giang district - Hai Duong province”. Major: Land Management Code: 60.03 Educational organization: Vietnam National University of Agriculture (VNUA). Research Objectives To evaluate the effectiveness of agricultural land use on aspect of economic, social and environmental.
Propose solutions to enchance the effectiveness of agricultural land useof the locality. Materials and Methods Method of data investigation, collection. Method of study site selection. Method of data processing.
Method of evaluation the agricultural land use efficiency. Main findings and conclusions Ninh Giang district - Hai Duong province has an agricultural land area of 9022.93 hectares,accounting for 65.95% of total natural land area. In agricultural land group, land for rice is 6672,09 hectares, accounting for 48.77% of the total natural land area; Land for annual crops is 6842.45 hectares, accounting for 50.01% of the total natural land area; Land for perennial crops is 804.