HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM MAI THỊ NGỌC ĐÁNH GIÁ ĐẶC ĐIỂM NÔNG SINH HỌC VÀ NĂNG SUẤT CỦA MỘT SỐ GIỐNG LÚA THUẦN NGẮN NGÀY CHẤT LƯỢNG TẠI VĂN LÂM – HƯNG YÊN Ngành: Khoa học cây trồng Mã số: 8620110 Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Vũ Thị Thu Hiền NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, số liệu và kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn này là trung thực, khách quan và chưa từng được ai sử dụng để bảo vệ một học vị nào khác. Mọi sự giúp đỡ cho công việc thực hiện luận văn này đã được cám ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rõ nguồn gốc. Nếu có gì sai sót tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm! Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Tác giả luận văn Mai Thị Ngọc i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận văn và có được kết quả nghiên cứu này, tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS. Vũ Thị Thu Hiền, người đã trực tiếp, tận tình giúp đỡ và tạo mọi điều kiện tốt cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài nghiên cứu và hoàn chỉnh luận văn này.
Tập thể các thầy cô giáo Bộ môn Di truyền và Chọn giống cây trồng, Khoa Nông học, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, luôn quan tâm và có những góp ý sâu sắc trong thời gian tôi thực hiện đề tài. Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám đốc Trung tâm Khảo kiểm nghiệm giống, sản phẩm cây trồng Quốc gia, các cán bộ phòng Khảo nghiệm giống cây trồng đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập nghiên cứu của mình. Tôi xin cảm ơn anh chị em cán bộ kỹ thuật tại Trạm khảo kiểm nghiệm giống, sản phẩm cây trồng Văn Lâm đã nhiệt tình giảng dạy, giúp đỡ tôi thực hiện đề tài. Sau cùng là gia đình đã luôn động viên khích lệ, tạo điều kiện về thời gian, công sức và kinh tế, sự giúp đỡ của nhiều đồng nghiệp, bạn bè để tôi hoàn thành luận văn này.
Tôi xin chân thành cảm ơn. Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Tác giả luận văn Mai Thị Ngọc ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.
v Danh mục bảng. vi Trích yếu luận văn. viii Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài.
Mục tiêu nghiên cứu. Yêu cầu của đề tài. Phạm vi nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn.
Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Tình hình sản xuất lúa trên thế giới và ở Việt Nam.
Tình hình sản xuất lúa trên thế giới. Tình hình sản xuất lúa ở Việt Nam. Công tác nghiên cứu chọn tạo giống lúa thuần, giống lúa chất lượng. Các nghiên cứu chọn tạo giống lúa thuần, giống lúa chất lượng.
Một số kết quả của công tác chọn tạo giống lúa thuần chất lượng. Cơ sở khoa học về nghiên cứu, tuyển chọn giống lúa chất lượng, ngắn ngày. Nguồn gốc phân loại cây lúa. Những đặc điểm nông sinh học của cây lúa.
Những yếu tố cấu thành năng suất của cây lúa. Quan hệ giữa năng suất lúa và các yếu tố liên quan. Các chỉ tiêu về chất lượng và các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng gạo. Nội dung và phương pháp nghiên cứu.
25 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Địa điểm nghiên cứu. Vật liệu nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.
Phương pháp nghiên cứu. Bố trí thí nghiệm. Các chỉ tiêu theo dõi .3 Phương pháp đánh giá .4 Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận.
Tóm tắt ảnh hưởng của thời tiết đến thí nghiệm. Kết quả nghiên cứu đặc điểm nông sinh hoc, khả năng sinh trưởng và phát triển của một số giống lúa thuần chất lượng tại Văn Lâm-Hưng Yên. Đặc điểm giai đoạn mạ của các giống lúa thuần ngắn ngày chất lượng. Thời gian các giai đoạn sinh trưởng.
Đặc điểm hình thái của các giống lúa tham gia thí nghiệm. Động thái tăng trưởng chiều cao. Động thái đẻ nhánh của các giống lúa khảo nghiệm. Động thái ra lá của các giống khảo nghiệm.
Một số đặc điểm nông sinh học khác của các giống tham gia thí nghiệm. Mức độ sâu bệnh hại một số đối tượng sâu bệnh hại chính. Năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất. Kết quả đánh giá chỉ số diện tích lá và hàm lượng chất khô.
Chất lượng cơm gạo. Chỉ tiêu chất lượng gạo. Chất lượng cơm của các giống lúa thí nghiệm. Kết luận và đề nghị.
72 Tài liệu tham khảo. 77 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt CCCC Chiều cao cuối cùng CT Công thức CV% Hệ số biến động Đ/c Đối chứng FAO Tổ chức Nông nghiệp – Lương thực Quốc tế GT Nhiệt độ hóa hồ H/B Hạt trên bông HH/K Số bông hữu hiệu trên khóm IRRI Viện Nghiên cứu Lúa Quốc tế KL1000 Khối lượng 1000 hạt LSD0,05 Sai số nhỏ nhất có ý nghĩa NSLT Năng suất lý thuyết NSTT Năng suất thực thu PTNT Phát triển nông thôn SNHH Số nhánh hữu hiệu USDA Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ VFA Hiệp hội Lương thực Việt Nam v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Diện tích, năng suất và sản lượng lúa của thế giới những qua năm gần đây. Diện tích và sản lượng lúa của Việt Nam giai đoạn 2010- 2017.
Danh sách các giống tham gia thí nghiệm. Đặc điểm giai đoạn mạ của các giống lúa thuần ngắn ngày, chất lượng vụ Mùa 2018 tại Văn Lâm – Hưng Yên. Đặc điểm giai đoạn mạ của các giống lúa thuần ngắn ngày, chất lượng vụ Xuân 2019 tại Văn Lâm – Hưng Yên. Thời gian các giai đoạn sinh trưởng của các giống lúa thuần ngắn ngày chất lượng vụ Mùa 2018 và vụ Xuân 2019 tại Văn Lâm – Hưng Yên.
Một số đặc điểm hình thái của các giống lúa thuần ngắn ngày, chất lượng trong thí nghiệm tại Văn Lâm –Hưng Yên. Động thái tăng trưởng chiều cao cây của các giống lúa thuần ngắn ngày chất lượng vụ Mùa 2018 tại Văn Lâm- Hưng Yên. Động thái tăng trưởng chiều cao cây của các giống lúa thuần ngắn ngày chất lượng vụ Xuân 2019 tại Văn Lâm- Hưng Yên. Động thái đẻ nhánh của các giống lúa thuần ngắn ngày chất lượng vụ Mùa 2018 tại Văn Lâm- Hưng Yên.
Động thái đẻ nhánh của các giống lúa thuần ngắn ngày chất lượng vụ Xuân 2019 tại Văn Lâm- Hưng Yên. Động thái ra lá của các giống lúa thuần ngắn ngày chất lượng vụ Mùa 2018 tại Văn Lâm- Hưng Yên. Động thái ra lá của các giống lúa thuần ngắn ngày chất lượng vụ Xuân 2019 tại Văn Lâm- Hưng Yên. Một số đặc điểm nông sinh học khác của các giống lúa thuần ngắn ngày, chất lượng vụ Mùa 2018 tại Văn Lâm –Hưng Yên.
Một số đặc điểm nông sinh học khác của các giống lúa thuần ngắn ngày, chất lượng vụ Xuân 2019 tại Văn Lâm –Hưng Yên. Mức độ chống chịu sâu bệnh hại của các giống lúa thuần ngắn ngày, chất lượng vụ Mùa 2018 tại Văn Lâm- Hưng Yên. 55 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Mức độ chống chịu sâu bệnh hại của các giống lúa thuần ngắn ngày, chất lượng vụ Xuân 2019 tại Văn Lâm- Hưng Yên.
Năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất của các giống lúa thuần ngắn ngày, chất lượng vụ Mùa 2018 tại Văn Lâm- Hưng Yên. Năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất của các giống lúa thuần ngắn ngày, chất lượng vụ Xuân 2019 tại Văn Lâm- Hưng Yên. Kết quả đánh giá diện tích lá của các giống tham gia thí nghiệm. Đánh giá khả năng tích lũy chất khô.
Chỉ tiêu chất lượng gạo của các giống lúa thí nghiệm. Kết quả đánh giá chất lượng cơm của các giống lúa thí nghiệm. 69 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Mai Thị Ngọc Tên luận văn: Đánh giá đặc điểm nông sinh học và năng suất của một số giống lúa thuần ngắn ngày chất lượng tại Văn Lâm –Hưng Yên Ngành: Khoa học cây trồng Mã số: 8620110 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu - Đánh giá đặc điểm nông sinh học, tiềm năng năng suất của một số giống lúa thuần chất lượng tại Văn Lâm – Hưng Yên. Phương pháp nghiên cứu Nội dung nghiên cứu: - Đánh giá một số đặc điểm sinh trưởng phát triển của các giống lúa thuần tham gia thí nghiệm.
- Đánh giá mức độ nhiễm sâu bệnh hại lúa chính của các giống tham gia thí nghiệm. - Đánh giá các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của các giống thí nghiệm. - Đánh giá chất lượng gạo, cơm của các giống thông qua các chỉ số xay xát, phân tích hóa sinh và thử nếm cơm. Vật liệu nghiên cứu: 16 giống lúa thuần chất lượng và 01 giống đối chứng Bắc Thơm số 7.
Phương pháp nghiên cứu: Thí nghiệm được bố trí theo khối ngẫu nhiên đầy đủ (RCB) với 3 lần nhắc lại. Diện tích 1 ô thí nghiệm: 10 m2 (2m x 5m). Mật độ cấy 50 khóm/ m2, cấy 1 dảnh/khóm. Nền phân bón (kg/ha): vụ Xuân 100 N + 90 P2O5 + 80 K2O, vụ Mùa 90 N + 90 P2O5 + 80 K2O.
Phương pháp gieo cấy là gieo mạ dược; tuổi mạ khi cấy vụ Xuân mạ đạt 4,5 lá, vụ Mùa cấy khi mạ được 18-20 ngày tuổi. Kết quả chính và thảo luận 1. Thời gian sinh trưởng của các giống khảo nghiệm trong vụ Mùa biến động từ 95 - 125 ngày, vụ Xuân từ 116 – 133 ngày, phù hợp với điều kiện tại các tỉnh phía Bắc nước ta. Chiều cao cây biến động từ 104,5 – 127,2 cm trong vụ Mùa và từ 92,8 – 122,5 cm trong vụ Xuân.
Số nhánh hữu hiệu của các giống trong vụ Mùa dao động từ 3,9 – 5,6 nhánh; từ 3,5 – 5 nhánh trong vụ Xuân.Các giống hầu hết đều có sức sống mạ khỏe đến trung bình, khả năng chống đổ tốt, màu sắc lá chủ yếu là xanh. Có khả năng chống chịu sâu bệnh khá. viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Trong vụ Mùa 2018, Các giống có năng suất thực thu biến động từ 44,4– 66,8 tạ/ha.