Luận văn thạc sĩ đánh giá công tác thừa kế quyền sử dụng đất trên địa bàn phường cẩm thủy thành phố cẩm phả tỉnh quảng ninh giai đoạn 2004 2015

Luận văn thạc sĩ phân tích công tác thừa kế quyền sử dụng đất tại phường Cẩm Thủy, Cẩm Phả, Quảng Ninh giai đoạn 2004-2015, đánh giá hiệu quả và đề xuất giải pháp.

• Tác giả: Nguyễn Thị Nguyên
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Khắc Thái Sơn
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh Giá Công Tác Thừa Kế Quyền Sử Dụng Đất Tại Phường Cẩm Thủy, Cẩm Phả, Quảng Ninh (2004-2015)
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• MỞ ĐẦU
• MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI
• Mục tiêu tổng quát
• Mục tiêu cụ thể
• Ý NGHĨA CỦA ĐỀ TÀI
• Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học
• Ý nghĩa trong thực tiễn
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU
• 1.1. CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA CHUYỂN QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT THEO HÌNH THỨC THỪA KẾ
• 1.1.1. Khái niệm về chuyển quyền sử dụng đất
• 1.1.2. Các hình thức chuyển quyền sử dụng đất
• 1.1.3. Một số quy định chung về chuyển quyền sử dụng đất
• 1.1.4. Quy định về thừa kế quyền sử dụng đất
• 1.2. CƠ SỞ PHÁP LÍ CỦA CHUYỂN QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT THEO HÌNH THỨC THỪA KẾ
• 1.3. CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 2.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 2.2. THỜI GIAN VÀ ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU
• 2.2.1. Thời gian nghiên cứu
• 2.2.2. Địa điểm nghiên cứu
• 2.3. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
• 2.4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.4.1. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp
• 2.4.2. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp
• 2.4.3. Phương pháp thống kê, phân tích, tổng hợp và biểu đạt số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. KHÁI QUÁT VỀ TÌNH HÌNH CƠ BẢN CỦA PHƯỜNG CẨM THỦY, THÀNH PHỐ CẨM PHẢ, TỈNH QUẢNG NINH
• 3.1.1. Điều kiện tự nhiên phường Cẩm Thủy
• 3.1.2. Điều kiện kinh tế, xã hội phường Cẩm Thủy
• 3.1.3. Tình hình quản lý đất đai tại phường Cẩm Thủy
• 3.1.4. Hiện trạng sử dụng đất tại phường Cẩm Thủy
• 3.2. ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ THỪA KẾ QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT TẠI PHƯỜNG CẨM THỦY, THÀNH PHỐ CẨM PHẢ, TỈNH QUẢNG NINH GIAI ĐOẠN 2004 - 2015
• 3.2.1. Đánh giá kết quả thừa kế quyền sử dụng đất theo hình thức thừa kế trên địa bàn phường Cẩm Thủy, thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2004 – 2015
• 3.2.2. Đánh giá kết quả thừa kế quyền sử dụng đất theo loại đất trên địa bàn phường Cẩm Thủy, thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2004 – 2015
• 3.2.3. Đánh giá kết quả thừa kế quyền sử dụng đất trên địa bàn phường Cẩm Thủy, thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2004 – 2015 theo thời gian
• 3.2.4. Tình hình thu nộp ngân sách thông qua công tác thừa kế quyền sử dụng đất trên địa bàn phường Cẩm Thủy, thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2004 – 2015
• 3.3. ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC THỪA KẾ QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT TẠI PHƯỜNG CẨM THỦY, THÀNH PHỐ CẨM PHẢ, TỈNH QUẢNG NINH THEO Ý KIẾN CỦA NGƯỜI DÂN
• 3.3.1. Tổng hợp ý kiến của người dân về thực trạng thừa kế quyền sử dụng đất trên địa bàn phường Cẩm Thủy, thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2004 – 2015
• 3.3.2. Đánh giá ý kiến của người dân về thừa kế quyền sử dụng đất trên địa bàn phường Cẩm Thủy, thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2004 – 2015
• 3.4. THUẬN LỢI, KHÓ KHĂN, TỒN TẠI VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC THỪA KẾ QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT TẠI PHƯỜNG CẨM PHẢ, THÀNH PHỐ CẨM PHẢ, TỈNH QUẢNG NINH
• 3.4.1. Thuận lợi trong công tác thừa kế quyền sử dụng đất tại phường Cẩm Thủy
• 3.4.2. Khó khăn, tồn tại trong công tác thừa kế quyền sử dụng đất tại phường Cẩm Thủy
• 3.4.3. Giải pháp hoàn thiện trong công tác thừa kế quyền sử dụng đất tại phường Cẩm Thủy
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Đánh giá công tác thừa kế quyền sử dụng đất

Công tác thừa kế quyền sử dụng đất tại phường Cẩm Thủy, thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2004-2015 đã được thực hiện theo các quy định của pháp luật hiện hành. Đánh giá cho thấy, việc thực hiện quyền thừa kế đã góp phần quan trọng trong việc bảo đảm quyền lợi cho người dân. Tuy nhiên, vẫn tồn tại nhiều vấn đề cần khắc phục. Theo số liệu thống kê, tỷ lệ người dân thực hiện quyền thừa kế còn thấp, chủ yếu do thiếu hiểu biết về quy trình và các quy định pháp lý liên quan. Đặc biệt, việc giải quyết tranh chấp đất đai trong quá trình thừa kế vẫn diễn ra phổ biến, gây khó khăn cho người dân trong việc thực hiện quyền lợi của mình. Do đó, cần có những biện pháp cụ thể nhằm nâng cao nhận thức của người dân về quyền sử dụng đất và quy trình thừa kế.

1.1. Thực trạng thừa kế quyền sử dụng đất

Thực trạng thừa kế quyền sử dụng đất tại phường Cẩm Thủy cho thấy sự phát triển không đồng đều giữa các loại đất. Theo thống kê, đất nông nghiệp chiếm tỷ lệ lớn trong tổng diện tích đất thừa kế, trong khi đất ở và đất phi nông nghiệp lại có tỷ lệ thấp hơn. Điều này phản ánh sự chuyển dịch trong nhu cầu sử dụng đất của người dân. Hơn nữa, việc quản lý đất đai tại địa phương còn gặp nhiều khó khăn do thiếu hụt thông tin và hồ sơ thừa kế. Nhiều trường hợp không có hồ sơ rõ ràng dẫn đến tranh chấp và khó khăn trong việc xác định quyền lợi. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng để cải thiện tình hình này.

1.2. Ý kiến của người dân về công tác thừa kế

Ý kiến của người dân về công tác thừa kế quyền sử dụng đất cho thấy nhiều người chưa nắm rõ các quy định pháp lý liên quan. Một số người cho rằng, quy trình thừa kế còn phức tạp và mất thời gian, dẫn đến việc họ không thực hiện quyền lợi của mình. Nhiều người dân mong muốn có thêm thông tin và hướng dẫn cụ thể từ các cơ quan chức năng để hiểu rõ hơn về quyền lợi và nghĩa vụ của mình trong việc thừa kế. Việc tổ chức các buổi tuyên truyền, phổ biến kiến thức về pháp lý thừa kế sẽ giúp nâng cao nhận thức và tạo điều kiện thuận lợi cho người dân trong việc thực hiện quyền sử dụng đất.

1.3. Giải pháp hoàn thiện công tác thừa kế

Để hoàn thiện công tác thừa kế quyền sử dụng đất, cần thiết phải có các giải pháp đồng bộ. Trước hết, cần tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật về quyền sử dụng đất cho người dân. Thứ hai, cần cải thiện quy trình quản lý đất đai để giảm thiểu tình trạng tranh chấp và khó khăn trong việc thực hiện quyền thừa kế. Cuối cùng, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng trong việc giải quyết các vấn đề liên quan đến thừa kế, nhằm bảo đảm quyền lợi cho người dân và nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về đất đai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quá trình đô thị hóa nhanh chóng tại khu vực Đông Bắc Việt Nam đã tạo ra áp lực to lớn lên công tác quản lý địa chính và phân bổ quyền sử dụng đất. Phường Cẩm Thủy, nằm tại trung tâm thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh, sở hữu diện tích tự nhiên 279,71 ha với tỷ trọng đất phi nông nghiệp chiếm đến 62,57% (tương đương 175,01 ha) và tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân đạt 13% mỗi năm. Sự phát triển mạnh mẽ của các ngành công nghiệp than, cơ khí chế tạo và thương mại dịch vụ đã thúc đẩy luồng di dân cơ học, nâng quy mô dân số từ 11.575 nhân khẩu năm 2009 lên trên 12.000 người vào năm 2012, kéo theo nhu cầu giao dịch, chuyển nhượng và phân chia quyền sử dụng đất tăng vọt.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là đánh giá tính toàn diện, tính hợp pháp và hiệu quả thực thi trong công tác thừa kế quyền sử dụng đất tại phường Cẩm Thủy. Mục tiêu cụ thể bao gồm: phân tích toàn diện 93 trường hợp phát sinh thừa kế trong giai đoạn 2004 - 2015; đánh giá mức độ hài lòng của cộng đồng dân cư đối với thủ tục hành chính công; làm rõ các vướng mắc pháp lý nảy sinh giữa Luật Đất đai 2003 và Luật Đất đai 2013; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu suất xử lý hồ sơ. Về phạm vi, công trình tập trung nghiên cứu không gian hành chính phường Cẩm Thủy xuyên suốt 12 năm chuyển tiếp thể chế. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của nghiên cứu thể hiện qua việc chuẩn hóa quy trình giải quyết biến động địa chính, hỗ trợ địa phương giảm thiểu 9,26% tỷ lệ tồn đọng hồ sơ và thiết lập cơ sở dữ liệu số hóa đất đai chuẩn xác.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng đồng thời Lý thuyết Quyền tài sản (Property Rights Theory) và Lý thuyết Quản trị Hành chính công mới (New Public Management). Quyền sử dụng đất tại Việt Nam được định danh là một loại tài sản đặc biệt; do đó, các quyền năng định đoạt thông qua thừa kế vừa chịu sự điều chỉnh nghiêm ngặt của pháp luật dân sự, vừa chịu sự kiểm soát hành chính của Nhà nước với tư cách đại diện chủ sở hữu. Ba khái niệm nền tảng được làm rõ gồm: quyền sử dụng đất, thừa kế theo di chúc và thừa kế theo pháp luật. Khung pháp lý tham chiếu chủ đạo bao gồm Bộ luật Dân sự 2005, Luật Đất đai 2003 cùng Nghị định số 181/2004/NĐ-CP, bước tiếp nối là Luật Đất đai 2013 và Nghị định số 43/2014/NĐ-CP, kết hợp các quy định đặc thù của tỉnh Quảng Ninh như Quyết định số 1768/2014/QĐ-UBND về hạn mức giao đất và diện tích tối thiểu được phép tách thửa.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập có hệ thống từ hồ sơ địa chính, báo cáo thống kê kiểm kê đất đai qua các năm 2005, 2010, 2015 của Phòng Tài nguyên và Môi trường thành phố Cẩm Phả, cùng các văn bản chỉ đạo của Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh.

Nguồn dữ liệu sơ cấp được thiết lập thông qua điều tra chọn mẫu toàn bộ hồ sơ phát sinh kết hợp khảo sát trực tiếp. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm 80 hộ gia đình đã hoàn thành xong thủ tục đăng ký thừa kế quyền sử dụng đất trên tổng số 93 đối tượng ghi nhận trong giai đoạn 2004 - 2015 (đạt tỷ lệ tiếp cận 86,02%), bổ sung 9 trường hợp có hồ sơ đang bị ách tắc và 6 cán bộ chuyên trách tại Ủy ban nhân dân phường Cẩm Thủy cùng Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất thành phố Cẩm Phả. Phương pháp chọn mẫu chủ đích kết hợp phỏng vấn sâu được áp dụng nhằm phản ánh đầy đủ cả hai chiều: cơ quan thực thi và người thụ hưởng dịch vụ. Dữ liệu được xử lý bằng phương pháp thống kê mô tả, phân tích so sánh định lượng trên phần mềm bảng tính chuyên dụng, giúp nhận diện rõ xu hướng biến động và định vị chính xác nguyên nhân của các nút thắt hành chính. Toàn bộ tiến trình nghiên cứu thực địa được triển khai từ tháng 10 năm 2015 đến tháng 9 năm 2016.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, hình thức thừa kế theo di chúc chiếm tỷ trọng chủ đạo trong cơ cấu giao dịch với 54 hồ sơ đăng ký trên tổng diện tích 17.499,97 m². Trong đó, cơ quan chức năng đã giải quyết hoàn tất 49 trường hợp, đạt tỷ lệ thành công 90,74% tương ứng với diện tích 15.186,70 m² (chiếm 86,78% tổng diện tích đăng ký). Tuy nhiên, vẫn còn 5 trường hợp chưa thể hoàn thành, chiếm 9,26% tổng số hồ sơ di chúc với diện tích 2.313,27 m² tồn đọng từ các năm 2013 đến 2015.

Thứ hai, hình thức thừa kế theo pháp luật ghi nhận 39 hồ sơ phát sinh trên diện tích khoảng 12.450 m². Kết quả giải quyết đạt 35 trường hợp thành công (chiếm 89,74%), trong khi 4 trường hợp còn lại gặp bế tắc kéo dài. Năm 2011 ghi nhận đỉnh điểm biến động với 7 hồ sơ thừa kế di chúc (chiếm 12,96%) và diện tích 2.289,45 m² (chiếm 13,08%).

Thứ ba, cơ cấu thừa kế phân theo loại đất cho thấy sự áp đảo của nhóm đất ở và đất phi nông nghiệp, chiếm trên 85% tổng số lượt giao dịch, hoàn toàn phù hợp với thực trạng quỹ đất lâm nghiệp 85,82 ha và đất nông nghiệp 89,11 ha đang dần thu hẹp nhường chỗ cho không gian đô thị hóa.

Thứ tư, nguồn thu ngân sách nhà nước thông qua lệ phí trước bạ, phí thẩm định và cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trong công tác thừa kế duy trì mức tăng trưởng trung bình 8,5% mỗi năm, góp phần đáng kể vào nguồn thu dịch vụ công địa phương.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân dẫn tới tỷ lệ 9,26% hồ sơ tồn đọng bắt nguồn từ sự chồng chéo giữa hồ sơ quản lý cũ và hiện trạng sử dụng. Nhiều thửa đất để lại thừa kế thiếu giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp theo Điều 50 Luật Đất đai 2003 hoặc không phù hợp với quy hoạch phân khu xây dựng mới. Thêm vào đó, việc phân chia di sản cho nhiều đồng thừa kế vi phạm quy định về diện tích tối thiểu được phép tách thửa theo Quyết định số 1768/2014/QĐ-UBND của tỉnh Quảng Ninh, dẫn tới tình trạng tranh chấp nội bộ gia đình không thể hòa giải.

Dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa tối ưu thông qua biểu đồ cột kép so sánh tỷ lệ giải quyết giữa thừa kế theo di chúc và theo pháp luật qua 12 năm, kết hợp bảng ma trận phân loại nguyên nhân tồn đọng theo nhóm đất nông nghiệp và phi nông nghiệp. Khi đối chiếu với các nghiên cứu tương tự tại các đô thị loại 2 vùng duyên hải Đông Bắc, tỷ lệ giải quyết hồ sơ đạt trên 90% tại Cẩm Thủy là mức tương đối khả quan, nhưng thời gian xử lý thực tế vẫn kéo dài hơn từ 3 đến 5 ngày làm việc so với quy định pháp luật.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hiện đại hóa và số hóa thủ tục hành chính: Thiết lập quy trình liên thông một cửa điện tử, tích hợp dữ liệu biến động thừa kế vào hệ thống thông tin đất đai VBDLIS. Mục tiêu rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ từ 15 ngày xuống còn tối đa 7 ngày làm việc, hướng tới chỉ số giải quyết đúng hạn đạt 99% trong giai đoạn 2017 - 2018. Đơn vị chủ trì thực hiện là Văn phòng Đăng ký đất đai chi nhánh Cẩm Phả phối hợp cùng Ủy ban nhân dân phường Cẩm Thủy.

Thứ hai, nâng cao năng lực hòa giải tranh chấp di sản tại cơ sở: Tổ chức định kỳ 4 đợt tập huấn chuyên sâu hàng năm về pháp luật thừa kế và kỹ năng thương lượng cho đội ngũ cán bộ tư pháp, địa chính phường và trưởng khu phố. Mục tiêu nâng tỷ lệ hòa giải thành công các tranh chấp thừa kế tại địa phương lên trên 90%, giảm thiểu tối đa các vụ kiện tụng ra tòa án dân sự. Thời gian triển khai định kỳ hàng quý do Phòng Tài nguyên và Môi trường thành phố Cẩm Phả bảo trợ chuyên môn.

Thứ ba, đẩy mạnh công tác truyền thông pháp lý cộng đồng: Biên soạn và phát hành 2.000 cuốn cẩm nang hướng dẫn thủ tục lập di chúc hợp pháp, quyền và nghĩa vụ của người thừa kế đến từng tổ dân phố. Mục tiêu đạt 95% hộ dân hiểu rõ các điều kiện tách thửa và quy chuẩn nộp hồ sơ địa chính. Kế hoạch thực hiện liên tục trong giai đoạn 2017 - 2019 do Hội đồng Phổ biến giáo dục pháp luật thành phố đảm trách.

Thứ tư, hoàn thiện cơ chế tháo gỡ vướng mắc cho các thửa đất dưới hạn mức tách thửa: Ban hành văn bản hướng dẫn xử lý chuyển tiếp đối với các trường hợp nhận di sản trước thời điểm ban hành Quyết định số 1768/2014/QĐ-UBND mà diện tích nhỏ hơn quy định nhưng đã hình thành nhà ở ổn định. Mục tiêu giải quyết dứt điểm 100% trong số 9 hồ sơ tồn đọng trong vòng 12 tháng. Đơn vị chịu trách nhiệm là Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Ninh cùng Phòng Tài nguyên và Môi trường thành phố Cẩm Phả.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, cán bộ lãnh đạo và công chức địa chính tại Ủy ban nhân dân cấp phường, xã và Phòng Tài nguyên và Môi trường. Tài liệu cung cấp cơ sở thực tiễn sinh động để rà soát quy trình xác minh nguồn gốc đất, nâng cao hiệu suất xử lý hồ sơ hành chính và giảm thiểu khiếu nại.

Thứ hai, luật sư, công chứng viên và chuyên viên tư vấn pháp lý. Luận văn cung cấp dữ liệu thực chứng về các lỗi thường gặp trong di chúc bằng văn bản, hỗ trợ nâng cao chất lượng công chứng văn bản thỏa thuận phân chia di sản và hạn chế rủi ro tranh chấp dân sự.

Thứ ba, học viên cao học, nghiên cứu sinh và giảng viên chuyên ngành Quản lý Đất đai, Luật Dân sự. Công trình là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp luận kết hợp phân tích chuỗi dữ liệu 12 năm với khảo sát thực địa 80 trường hợp cụ thể tại vùng đô thị công nghiệp đặc thù.

Thứ tư, người dân và các hộ gia đình đang chuẩn bị thực hiện thủ tục thừa kế nhà đất. Nghiên cứu giúp chủ sử dụng đất nắm vững các quy định về điều kiện cấp Giấy chứng nhận, nghĩa vụ tài chính và hạn mức tách thửa để chủ động bảo vệ quyền lợi hợp pháp.

Câu hỏi thường gặp

Điều kiện để người thừa kế được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo Luật Đất đai 2013 là gì? Người thừa kế phải có Giấy chứng nhận hợp pháp của người để lại di sản hoặc có đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận theo quy định. Thửa đất không có tranh chấp quyền sử dụng, quyền sử dụng đất không bị kê biên để bảo đảm thi hành án và còn trong thời hạn sử dụng đất được Nhà nước công nhận.

Tại sao có 5 trên tổng số 54 hồ sơ thừa kế theo di chúc tại phường Cẩm Thủy bị tồn đọng chưa được giải quyết? Nguyên nhân chủ yếu do 5 hồ sơ này phát sinh tranh chấp gay gắt giữa các đồng thừa kế về ranh giới thực tế, nguồn gốc đất ban đầu chưa có giấy tờ hợp lệ theo Điều 50 Luật Đất đai 2003, hoặc diện tích phân chia vi phạm hạn mức tách thửa tối thiểu theo quy định của tỉnh Quảng Ninh.

Quyền sử dụng đất được Nhà nước giao cho hộ gia đình khi có thành viên qua đời được phân chia thừa kế như thế nào? Theo quy định pháp luật dân sự và đất đai, phần quyền sử dụng đất của thành viên đã mất trong khối tài sản chung của hộ gia đình sẽ được xác định cụ thể và chia cho các thừa kế hợp pháp của riêng người đó theo di chúc hoặc theo hàng thừa kế pháp luật.

Người nhận thừa kế quyền sử dụng đất có được miễn các khoản thuế và lệ phí tài chính hay không? Thừa kế quyền sử dụng đất giữa vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; ông bà nội ngoại với cháu ruột; anh chị em ruột với nhau thuộc đối tượng được miễn thuế thu nhập cá nhân và miễn lệ phí trước bạ khi đăng ký biến động.

Trường hợp đất chưa có Giấy chứng nhận nhưng người để lại di sản đã mất thì người thừa kế phải làm gì? Người thừa kế cần thu thập các giấy tờ hợp lệ về nguồn gốc đất quy định tại Điều 100 Luật Đất đai 2013 hoặc xác nhận sử dụng đất ổn định, không tranh chấp của Ủy ban nhân dân cấp phường để nộp hồ sơ xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đồng thời với thủ tục thừa kế.

Kết luận

• Đánh giá toàn diện bức tranh 12 năm chuyển quyền thừa kế tại phường Cẩm Thủy với 93 trường hợp phát sinh, trong đó tỷ lệ giải quyết thành công đạt trên 90% cho cả hai hình thức di chúc và pháp luật.
• Xác định rõ tỷ trọng thừa kế tập trung hơn 85% vào quỹ đất ở đô thị và đất phi nông nghiệp, phản ánh trực tiếp sức ép đô thị hóa và dịch chuyển cơ cấu kinh tế đạt 13% mỗi năm.
• Định vị chính xác các nút thắt pháp lý gây tồn đọng hồ sơ, chủ yếu do rào cản về hạn mức diện tích tách thửa tối thiểu và thiếu hụt hồ sơ nguồn gốc đất ban đầu.
• Đóng góp hệ thống 4 giải pháp đồng bộ kết hợp giữa số hóa quy trình dữ liệu địa chính, tăng cường hòa giải cơ sở và tháo gỡ cơ chế phân chia di sản dưới hạn mức.
• Lộ trình 2017 - 2019 tập trung giải quyết dứt điểm các vướng mắc chuyển tiếp, kêu gọi các cơ quan quản lý đô thị ứng dụng ngay các phát hiện của đề tài để chuẩn hóa thủ tục hành chính công.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 1. CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA CHUYỂN QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT THEO HÌNH THỨC THỪA KẾ 1. Khái niệm về chuyển quyền sử dụng đất Luật Đất đai 2003 chưa đưa ra khái niệm cụ thể thế nào về chuyển quyền sử dụng đất mà chỉ nêu về nhận chuyển quyền sử dụng đất như sau [26]: Nhận chuyển quyền sử dụng đất là việc xác lập quyền sử dụng đất do được người khác chuyển quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật thông qua các hình thức chuyển đổi, chuyển nhượng, thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất hoặc góp vốn bằng quyền sử dụng đất mà hình thành pháp nhân mới. Tuy nhiên tại Điều 3 Luật Đất đai 2013 đã nêu ra khái niệm cụ thể về chuyển quyền sử dụng đất như sau [28]: Chuyển quyền sử dụng đất là việc chuyển giao quyền sử dụng đất từ người này sang người khác thông qua các hình thức chuyển đổi, chuyển nhượng, thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất và góp vốn bằng quyền sử dụng đất.

Các hình thức chuyển quyền sử dụng đất Trong Luật Đất đai và các Nghị định hướng dẫn thi hành Luật đã đưa ra có 8 hình thức chuyển QSD đất đó là: Chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho QSD đất, thế chấp, bảo lãnh, góp vốn bằng giá trị QSD đất. Chuyển đổi quyền sử dụng đất Chuyển đổi QSD đất là phương thức đơn giản nhất của việc chuyển QSD đất. Hành vi này chỉ bao hàm hành vi “đổi đất lấy đất” giữa các chủ thể sử dụng đất, nhằm chủ yếu là tổ chức lại sản xuất cho phù hợp, khắc phục tình trạng manh mún, phân tán đất đai hiện nay. - Hộ gia đình, cá nhân được nhận chuyển đổi QSDĐ nông nghiệp phải là người cùng một xã, phường, huyện với người chuyển đổi.

5 - Hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất nông nghiệp do được Nhà nước giao đất hoặc do chuyển đổi, nhận chuyển nhượng, nhận thừa kế, được tặng cho QSDĐ hợp pháp từ người khác thì được chuyển đổi QSDĐ nông nghiệp đó cho hộ gia đình, cá nhân khác trong cùng xã, phường, huyện để thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp (Điều 102 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP)[1]. - Hộ gia đình, cá nhân chuyển đổi QSDĐ nông nghiệp theo chủ trương chung về “Dồn điền đổi thửa” thì không phải nộp thuế thu nhập từ việc chuyển QSDĐ, lệ phí trước bạ, lệ phí địa chính (Điều 102 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP)[1]. Chuyển nhượng quyền sử dụng đất Chuyển nhượng QSD đất là hình thức phổ thông nhất của việc chuyển QSD đất. Nó là việc chuyển QSD đất cho người khác trên cơ sở có giá trị.

Trong trường hợp này người được nhận đất phải trả cho người chuyển quyền sử dụng một khoản tiền hoặc hiện vật ứng với mọi chi phí mà họ đã bỏ ra để có được QSD đất và tất cả chi phí đầu tư làm tăng giá trị của đất đó. Hiện nay, Luật Đất đai 2003 cho phép chuyển nhượng QSD đất rộng rãi khi đất có đủ 4 điều kiện được quy định ở điều 106. Ngoài ra, Điều 103 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP quy định thêm một số trường hợp không được nhận chuyển nhượng hoặc nhận tặng cho QSD đất như sau [1]: 1. Tổ chức, hộ gia đình, cá nhân không được nhận chuyển nhượng QSD đất nhận tặng cho QSD đất đối với các trường hợp mà pháp luật không cho phép chuyển nhượng.

tặng cho quyền sử dụng đất. Tổ chức kinh tế không được nhận chuyển nhượng QSD đất chuyên trồng lúa nước, đất rừng phòng hộ, đất rừng đặc dụng của hộ gia đình, cá nhân trừ trường hợp được chuyển mục đích sử dụng đất theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được xét duyệt.