Đặt vấn đề Đất đai là nguồn tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, là nguồn nội lực, nguồn vốn to lớn của đất nước, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là địa bàn phân bổ các khu dân cư, xây dựng các cơ sở kinh tế, văn hoá, xã hội, an ninh, quốc phòng. Đặc biệt, đối với sản xuất nông nghiệp thì đất đai càng chiếm vai trò quan trọng vì đó là tư liệu sản xuất không thể thay thế được. Đất đai có ý nghĩa kinh tế, chính trị, xã hội sâu sắc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Đất đai là yếu tố cấu thành lãnh thổ quốc gia, đất đai gắn liền với với lịch sử dân tộc và tình cảm của con người trên đất.
Đất đai không chỉ bao gồm mặt đất mà còn bao gồm cả mặt nước trên bề mặt trái đất và tất cả mọi thứ sinh sôi trên mặt đất và dưới lòng đất. Trong thực tế hiện nay tốc độ đô thị hóa đang diễn ra mạnh mẽ, dân số đông, nhu cầu sử dụng đất vào các mục đích khác nhau ngày càng gia tăng mà đất đai là tài sản có giá trị lớn nên quản lý về đất đai vẫn tồn tại nhiều hạn chế và bất cập. Có nhiều địa phương, đơn vị, cá nhân thực hiện tốt công việc quản lý, sử dụng đất theo quy định của pháp luật, bên cạnh đó còn không ít địa phương, đơn vị, và một bộ phận cá nhân thực hiện chức năng quản lý còn lỏng lẻo, yếu kém, chưa đáp ứng yêu cầu của xã hội. Do vậy, trong quá trình sử dụng đất còn xảy ra tình trạng tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai giữa các chủ sử dụng đất, vi phạm pháp luật như: lấn chiếm đất, sử dụng đất sai mục đích, chuyển nhượng sử dụng đất trái phép, giao đất trái thẩm quyền, không thực hiện nghĩa vụ của người sử dụng đất…diễn ra ở tất cả các địa phương trong cả nước.
Việc thực hiện, giải quyết công tác này là rất quan trọng vì nếu thực hiện tốt sẽ đem lại sự tin tưởng của người dân về quản lý Nhà nước. Móng Cái là một thành phố nằm ở phía Đông Bắc của tỉnh Quảng Ninh. Thành phố gồm 17 đơn vị hành chính trực thuộc trong đó bao gồm 8 phường và 9 xã. Trong những năm gần đây công việc quản lý Nhà nước về đất đai đã đạt được một số kết quả góp phần vào việc phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Bên cạnh đó cũng tồn tại nhiều khó khăn vướng mắc trong quá trình quản lý và sử dụng đất đai. Đặc biệt là các vụ khiếu nại, tố cáo về đất đai luôn là vấn đề nổi cộm, bức xúc trong nhân dân đang gặp nhiều khó khăn trong việc giải quyết gây mất ổn định chính trị, kìm hãm sự phát triển đời sống xã hội nói chung. Do đó, để thấy được những mặt tồn tại và yếu kém trong công tác quản n 2 lý Nhà nước về đất đai nói chung và trong việc đảm bảo quyền lợi cũng như nghĩa vụ của nhà nước và chủ sử dụng trong quá trình quản lý và sử dụng đất đai, ta cần đánh giá một cách khách quan những kết quả đã đạt được, từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm nhằm quản lý và sử dụng đất đai một cách hiệu quả nhất. Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn, được sự đồng ý của Ban giám hiệu nhà trường, Ban chủ nhiệm Khoa Quản lý Tài Nguyên - Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, dưới sự hướng dẫn giúp đỡ trực tiếp của thầy giáo TS.
Nguyễn Chí Hiểu em đã tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá công tác thanh tra và giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai trên địa bàn phường Hải Hòa, TP Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh năm 2013”. Mục tiêu nghiên cứu Đánh giá thực trạng công tác thanh tra và giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo đất đai trên địa bàn phường Hải Hòa, TP Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh từ đó tìm hiểu những thuận lợi - khó khăn cũng như giải pháp khắc phục tình trạng tranh chấp, khiếu nại, tố cáo đất đai ở phường hiện nay. Mục đích nghiên cứu Tìm hiểu và đánh giá tình hình về hoạt động thanh tra và giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai trong quá trình quản lý và sử dụng đất ở Phường Hải Hòa. Đề xuất một số giải pháp phù hợp với tình trạng địa phương góp phần nâng cao hiệu quả công tác thanh tra và giải quyết các vụ tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai trên địa bàn phường Hải Hòa, TP Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh 1.
Ý nghĩa của đề tài Ý nghĩa học tập và nghiên cứu khoa học: Trong quá trình học tập và nghiên cứu giúp sinh viên chủ động làm quen củng cố, vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn. Ý nghĩa thực tiễn: Góp phần nâng cao hiệu quả công tác thanh tra và giải quyết các vụ tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai theo đúng pháp luật phục vụ việc quản lý và sử dụng đất đai hợp lý trên địa bàn phường Hải Hòa, TP Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh n 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học và căn cứ pháp lý của đề tài 2. Cơ sở lý luận của đề tài Từ vài năm trở lại đây, vấn đề tổ chức và hoạt động thanh tra được đặt ra như một yêu cầu tất yếu khách quan trong tiến trình tổ chức hệ thống chính trị, cải cách bộ máy nhà nước và cải cách nền hành chính nhà nước.
Các Nghị quyết hội nghị Trung ương 8 (khoá VII), Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII, Nghị quyết Hội nghị Trung ương 3 (khoá VIII) và Hội nghị Trung ương 7 (khóa VIII) đều có đề cập đến vấn đề này, coi đó là một bộ phận của cải cách hành chính. Tuy nhiên, tổ chức và hoạt động thanh tra như thế nào, theo hướng nào thì cần phải được xác định trên cơ sở các luận cứ khoa học vừa mang tính lý luận, vừa mang tính thực tiễn. Để những nội dung tổ chức và hoạt động thanh tra phù hợp với xu hướng cải cách nền hành chính nhà nước, cần phải nghiên cứu, làm sáng tỏ các vấn đề cơ bản sau: - Lý luận Mác-Lênin về Nhà nước và pháp luật, về công tác thanh tra, kiểm tra cũng như quan điểm của Đảng ta về công tác thanh tra, kiểm tra. - Những định hướng cơ bản trong việc đổi mới hệ thống chính trị, cải cách bộ máy nhà nước và cải cách nền hành chính nhà nước ở nước ta trong thời gian tới.
- Những luận điểm mang tính phổ biến ở các nước trên thế giới về sự phân định các loại hình thanh tra và về sự sắp xếp các cơ quan Thanh tra trong cơ cấu quyền lực nhà nước. - Thực tiễn tổ chức và hoạt động của hệ thống Thanh tra nhà nước hiện nay và những đòi hỏi tự thân của nó về quá trình đổi mới. Ở nước ta hiện nay, khiếu nại, tố cáo là một trong những quyền cơ bản của công dân đã được Hiến pháp ghi nhận. Điều 74 Hiến pháp 1992 quy định: “Công dân có quyền khiếu nại, tố cáo với cơ quan nhà nước có thẩm quyền về những việc làm trái pháp luật của cơ quan Nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân hoặc bất cứ cá nhân nào.
Việc khiếu nại, tố cáo phải được cơ quan nhà nước xem xét và giải quyết trong thời hạn pháp luật quy định…”. Trên cơ sở đó, quyền khiếu nại, tố cáo của công dân đã được cụ thể hóa trong nhiều văn bản pháp luật. Đây chính là những cơ sở pháp lý cần thiết để công dân thực hiện tốt quyền làm chủ và giám sát hoạt động của các cơ quan nhà nước, góp phần làm trong sạch bộ máy nhà nước đồng thời cũng qua đó phát huy dân chủ, tăng cường pháp chế xã hội chủ n 4 nghĩa, thể hiện đúng bản chất tốt đẹp của Nhà nước ta - Nhà nước của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân. Trong quan hệ pháp luật đất đai, người sử dụng đất được Nhà nước bảo vệ khi bi người khác xâm phạm đến quyền sử dụng đất hợp pháp của mình; được bồi thương thiệt hại về đất khi bị thu hồi; được quyền khiếu nại, tố cáo về những hành vi vi phạm quyền sử dụng đất hợp pháp của mình và những hành vi khác vi phạm pháp luật đất đai.
Như vậy, quyền khiếu nại, tố cáo là một trong những quyền cơ bản của công dân được pháp luật quy định. Công dân và người sử dụng đất có thể thực hiện quyền đó bằng nhiều hình thức: gửi đơn, trực tiếp đến trình bày hoặc thông qua người đại diện hợp pháp của mình để đề bạc nguyện vọng, ý kiến trước cơ quan Nhà nước có thẩm quyền yêu cầu xét và giải quyết.