ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Tính cấp thiết của đề tài Quá trình phát triển kinh tế của một địa phương luôn gắn liền với chiến lược phát triển kinh tế xã hội trong một thời kì nhất định, trong đó quy hoạch, kế hoạch sử dung đất là một nội dung quan trọng không thể thiếu. Việc sử dụng đất liên quan chặt chẽ đến mọi hoạt động của từng ngành, từng lĩnh vực, quyết định đến hiệu quả sản xuất và sự sống còn của người dân cũng như vận mệnh của cả quốc gia. Vì vậy quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất là một yêu cầu đặc biệt quan trọng để sắp xếp quỹ đất cho các lĩnh vực và đối tượng sử dụng hợp lý, có hiệu quả phục vụ phát triển kinh tế xã hội, giữ vững quốc phòng- an ninh tránh sự chồng chéo gây lãng phí trong việc sử dụng đất, phá vỡ môi trường sinh thái, không chỉ cho trước mắt mà còn cả lâu dài, Chính vì vậy Đảnh và Nhà nước ta luôn coi đây là vấn đề cần được quan tâm hàng đầu , một nội dung quan trọng để quản lý nhà nước về đất đai.
Hiến pháp quy định đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước làm chủ sở hữu và thống nhất quản lý. Nhà nước có quyền định đoạt về đất đai và điều tiết các nguồn lợi từ việc sử dụng đất. Luật Đất đai năm 2013 tại Mục 4, Điều 22 quy định: Quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất là một trong 15 nội dung quản lý Nhà nước về đất đai Việc quy định nội dung lập kế hoạch sử dụng đất hàng năm cấp huyện làm cơ sở thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất gắn với nhu cầu sử dụng đất trong năm của các ngành, lĩnh vực, của các cấp, phù hợp với khả năng đầu tư và huy động nguồn lực, khắc phục lãng phí trong việc giao đất cho thuê đất để thực hiện dự án đầu tư. 2 Ngoài ra, Luật còn quy định trong nội dung kế hoạch sử dụng đất phải đồng thời xác định vị trí, diện tích đất thu hồi trong vùng phụ cận đối với dự án hạ tầng kỹ thuật, xây dựng, chỉnh trang khu đô thị, khu dân cư nông thôn để đấu giá quyền sử dụng đất thực hiện dự án nhà ở, thương mại, dịch vụ, sản xuất, kinh doanh nhằm tạo sự bình đẳng hơn, công bằng hơn trong sử dụng đất nói chung, trong vấn đề hưởng lợi từ quy hoạch sử dụng đất đem lại nói riêng.
Trong khuôn khổ một bản luận văn tốt nghiệp, với hi vọng giúp địa phương phân tích đánh giá tình hình quản lý, sử dụng đất nhằm nâng cao hiệu quả việc thực hiện quy hoạch sử dụng đất phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế của huyển và của tỉnh, được sự nhất trí, đồng ý của Trường Đại Học Nông Lâm dưới sự hướng dẫn của TS. Nguyễn Thị Lợi, tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá công tác lập quy hoạch sử dụng đất năm 2018 huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang” 1. Mục tiêu của đề tài 1. Mục tiêu tổng quát Đánh giá thực trạng để có kế hoạch và phương án đầu tư, sử dụng hợp lý các loại đất cho các năm tiếp theo trong giai đoạn phát triển kinh tế - xã hội của huyện; làm cơ sở để quản lý sử dụng thống nhất quỹ đất đai theo quy định của pháp luật, bảo vệ tài nguyên đất, bảo vệ, cải thiện môi trường và phát triển bền vững.
Mục tiêu cụ thể - Đánh giá sơ lược tình hình cơ bản của huyện Vị Xuyên - Đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất năm 2017 của huyện Vị xuyên - Đánh giá công tác lập kế hoạch sử dụng đất năm 2018 huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học và thực tiễn 2. Khái niệm về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất Quy hoạch là việc xác định một trật tự nhất định bằng những hoạt động như: phân bổ, bố trí sắp xếp tổ chức đất đai tạo ra những điều kiện nhất định cho việc sử dụng theo các mục đích khác nhau. Về mặt bản chất, cần xác định dựa trên quan điểm nhận thức: đất đai là đối tượng của các mối quan hệ sản xuất.
Như vậy quy hoạch sử dụng đất đai sẽ là một hiện tượng kinh tế xã hội thể hiện đồng thời ba tính chất: kinh tế - kỹ thuật - pháp chế. - Tính chất kinh tế: thể hiện bằng hiệu quả sử dụng đất. - Tính chất kỹ thuật: thể hiện ở các tác nghiệp kỹ thuật nhƣ điều tra, khảo sát, xây dựng bản đồ, khoanh định, xử lý số liệu… - Tính chất pháp chế: xác nhận tính pháp lý về mục đích và quyền sử dụng đất nhằm bảo đảm sử dụng và quản lý đất đai theo pháp luật. Tại luật đất đai 2013 nêu rõ: Quy hoạch sử dụng đất là việc phân bổ và khoanh vùng đất đai theo không gian sử dụng cho các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường và thích ứng biến đổi khi hậu trên cơ sở tiềm năng đất đai và nhu cầu sử dụng đất của các ngành, lĩnh vực đối với từng vùng kinh tế - xã hội và đơn vị hành chính trong một khoảng thời gian xác định,( Luật Đất đai năm 2013),[12].
Kế hoạch sử dụng đất là việc phân chia quy hoạch sử dụng đất theo thời gian để thực hiện trong kỳ quy hoạch sử dụng đất. 4 Từ đó, đưa ra định nghĩa như sau: Quy hoạch sử dụng đất là hệ thống các biện pháp của Nhà nước về tổ chức sử dụng và quản lý đất đai đầy đủ, 4 hợp lý, khoa học và có hiệu quả cao nhất thông qua việc phân bổ quỹ đất đai và tổ chức sử dụng đất đai như một tư liệu sản xuất, nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất của xã hội, tạo điều kiện bảo vệ đất đai và môi trường. Từ những phân tích nêu trên cho thấy việc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất có ý nghĩa đặc biết quan trọng cho trước mắt và lâu dài. Căn cứ vào đặc điểm điều kiện tự nhiên, phương pháp, nhiệm vụ và mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của mỗi vùng lãnh thổ, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất được tiến hành nhằm định hướng cho các cấp, các ngành trên địa bàn lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất chi tiết cho mình, xác lập sự ổn định về mặt pháp lý cho công tác quản lý Nhà nước về đất đai, làm cơ sở để tiến hành giao đất, thu hồi đất để đầu tư phát triển sản xuất, đảm bảo an ninh lương thực, phục vụ các nhu cầu dân sinh, văn hóa xã hội.
Mặt khác, quy hoạch đất đai còn là biện pháp hữu hiệu của Nhà nước nhằm tổ chức lại việc sử dụng đất đai, hạn chế sự chồng chéo, gây lãng phí đất đai, tránh tình trạng sử dụng đất đai một cách tùy tiện làm giảm sút nghiêm trọng quỹ đất nông nghiệp, ngăn chặn các hiện tượng tiêu cực gây tổn thất cho đất và kìm hãm sản xuất, kìm hãm sự phát triển kinh tế xã hội trong giai đoạn hiện nay. Cơ sở pháp lý của đê tài - Luật Đất đai ngày 29 tháng 11 năm 2013; - Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ Quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai; - Nghị định số 01/2017/NĐ-CP ngày 06/01/2017 của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số Nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Đất đai; 5 - Thông tư số 29/2014/TT-BTNMT ngày 02/6/2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định chi tiết việc lập, điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; - Quyết định số 1011/QĐ-UBND ngày 05/6/2017 của UBND tỉnh Hà Giang về việc phê duyệt kế hoạch sử dụng đất đến năm 2017 của huyện Vị Xuyên; - Văn bản số 947/STNMT-ĐĐQH ngày 04/8/2017 của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Hà Giang về việc triển khai thực hiện điều chỉnh quy hoạch đến năm 2020 và lập kế hoạch sử dụng đất năm 2018 của các huyện, thành phố.