Đặt vấn đề Đất đai là tƣ liệu sản xuất đặc biệt không thể thay thế đƣợc trong nền kinh tế quốc dân. Đất đai còn là môi trƣờng sống, là địa bàn phân bố dân cƣ, các cơ sở sản xuất, an ninh quốc phòng… Nhƣ vậy đất đai gắn liền với quá trình tồn tại và phát triển của con ngƣời và là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá. Tuy nhiên đất đai lại bị giới hạn bởi diện tích, vì vậy cần tổ chức và quản lý đất đai một cách hợp lý. Trải qua nhiều thời kì khác nhau quan hệ đất đai vốn phức tạp ngày càng trở nên phức tạp hơn.
Mặt khác do sự gia tăng dân số và phát triển không ngừng của nền kinh tế đã gây sức ép lớn lên quỹ đất hiện có. Các hiện tƣợng tranh chấp đất đai ngày càng nhiều, vấn đề giao đất, cho thuê đất, lấn chiếm đất, sử dụng đất đai sai mục đích trái thẩm quyền diễn ra ngày càng phổ biến; việc sử dụng lãng phí, thiếu tính khoa học và đồng bộ xảy ra hầu hết ở các địa phƣơng. Hiện nay, ở nƣớc ta đất đai thuộc sở hữu toàn dân do nhà nƣớc thống nhất quản lý. Trong giai đoạn này với sức ép về dân số và tốc độ công nghiệp hóa, đô thị hóa, sự chuyển dịch cơ cấu từ nông nghiệp sang công nghiệp, dịch vụ đã kéo theo nhu cầu sử dụng đất ngày càng tăng mà quỹ đất thì có hạn, vì vậy vấn đề sử dụng đất nhƣ thế nào cho hợp lý đang ngày càng trở nên cần thiết hơn bao giờ hết.
Giao đất, cho thuê đất và công nhận quyền sử dụng đất là những nội dung quan trọng trong 13 nội dung quản lý nhà nƣớc về đất đai theo luật đất đai đã quy định. Nhà nƣớc giao đất, cho thuê đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các tổ chức, cá nhân, hộ gia đình để sử dụng hợp lý, ổn 2 định và lâu dài, đây là một trong những vấn đề mà các nhà lãnh đạo, điều hành quản lý nhà nƣớc đang gặp khó khăn, vƣớng mắc. Đánh giá công tác giao đất, cho thuê đất và công nhận quyền sử dụng đất là rất cần thiết để nắm bắt đƣợc tình hình giao đất, cho thuê đất và tình hình cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đồng thời tìm ra những khó khăn tồn tại và đƣa ra các giải pháp khắc phục sao cho việc quản lý đất đai đƣợc tốt nhất. Xuất phát từ những vấn đề cấp thiết nêu trên và dựa vào tình hình thực tế, đƣợc sự nhất trí của Ban giám hiệu nhà trƣờng, Ban chủ nhiệm khoa quản lí Tài nguyên và sự hƣớng dẫn của Tiến sĩ Nguyễn Thị Lợi, em tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá công tác giao đất, cho thuê đất và công nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn xã Quảng Lạc, thành phố Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn giai đoạn 2010 - 2014” 1.
Mục đích, yêu cầu, ý nghĩa 1. Mục đích - Đánh giá công tác giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất và đề xuất hƣớng giải quyết để khắc phục mặt yếu kém, phát huy những mặt đã đạt đƣợc để công tác giao đất, cho thuê đất và công nhận quyền sử dụng đất đạt hiệu quả cao nhất. Yêu cầu - Nắm vững các quy định trong các văn bản pháp luật về công tác giao đất, cho thuê đất và công nhận quyền sử dung đất. - Các số liệu điều tra thu thập phải chính xác, khác quan và trung thực.
- Tìm ra các mặt hạn chế, đề xuất các hƣớng giải quyết phù hợp với tình hình thực tế ở địa phƣơng. Ý nghĩa * Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu - Tìm hiểu và nắm vững các kiến thức về pháp luật nói chung và công tác giao đất, cho thuê đất và công nhận quyền sử dụng đất nói riêng. - Giúp sinh viên gắn lý thuyết với thực tiễn để củng cố thêm bài học trên lớp. - Năng cao khả năng tiếp cận, thu thập tài liệu, số liệu và xử lý thông tin của sinh viên trong quá trình làm đề tài.
* Ý nghĩa thực tiễn - Nắm đƣợc tình hình giao đất, cho thuê đất và công nhận quyền sử dụng đất của xã. - Tìm ra những mặt đạt đƣợc và những mặt hạn chế của công tác giao đất, cho thuê đất và công nhận quyền sử dụng đất của địa phƣơng từ đó đƣa ra cách khắc phục những khó khăn trong thời gian tới. 4 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2.
Các nội dung quản lý nhà nước về đất đai - Ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai và tổ chức thực hiện các văn bản đó; - Xác định địa giới hành chính, lập và quản lý hồ sơ địa giới hành chính, lập bản đồ hành chính; - Khảo sát, đo đạc, đánh giá, phân hạng đất; lập bản đồ địa chính, bản đồ hiện trạng sử dụng đất và bản đồ quy hoạch sử dụng đất; - Quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; - Quản lý việc giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất; - Đăng kí quyền sử dụng đất, lập và quản lý hồ sơ địa giới hành chính, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; - Thống kê, kiểm kê đất đai; - Quản lý tài chính về đát đai; - Quản lý và phát triển thị trƣờng quyền sử dụng đất trong thị trƣờng bất động sản; - Quản lý, giám sát việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của ngƣời sử dụng đất; - Thanh tra kiểm tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về đất đai và sử lý vi phạm pháp luật về đất đai; - Giải quyết tranh chấp về đất đai; giải quyết tố cáo khiếu nại các vi phạm trong việc quản lý và sử dụng đất đai; 5 - Quản lý các dịch vụ công về đất đai;(Quốc hội XI, Luật Đất đai 2003)[8]. Nhƣ vậy công tác giao đất, cho thuê đất và công nhận quyền sử dụng đất là những nội dung quan trọng và đƣợc quan tâm nhiều trong công tác quản lý Nhà nƣớc về đất đai. Qua đó xác định mối quan hệ hợp pháp giữa Nhà nƣớc và ngƣời sử dụng đất nhằm thực hiện mục tiêu quản lý đất đai chặt chẽ, đúng mục đích, đúng đối tƣợng, đúng theo quy hoạch, kế hoạch và theo đúng pháp luật. Các căn cứ pháp lý của công tác giao đất, cho thuê đất và công nhận quyền sử dụng đất 2.
Các văn bản pháp luật của Nhà nước Luật Đất đai năm 1987 quy định: Nhà nƣớc có quyền đƣợc giao đất và thu hồi đất đã giao. Luật đất đai 1993 có một số sửa đổi bổ sung so với Luật Đất đai 1987, trong đó: Nhà nƣớc không chỉ có quyền giao đất và thu hồi đất mà còn có quyền cho thuê đất. Đến năm 2001 bổ sung ý “chuyển mục đích sử dụng đất”. Luật Đất đai 2003 quy định việc giao đất, cho thuê đất theo các hình thức: giao đất không thu tiền sử dụng đất, giao đất có thu tiền sử dụng đất; Nhà nƣớc cho thuê đất trả tiền thuê đất hàng năm và Nhà nhà nƣớc cho thuê đất trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê.
Các đối tƣợng giao đất, cho thuê đất cũng đƣợc mở rộng và quy định cụ thể. Trên cơ sở giao đất, cho thuê đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì quyền và nghĩa vụ của ngƣời sử dụng đất nói chung cũng nhƣ quyền và nghĩa vụ của các tổ chức, hộ gia đình và cá nhân cũng đƣợc Luật Đất đai quy định rõ. Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ về thi hành Luật Đất đai. 6 Nghị định số 198/2004/NĐ-CP ngày 03 tháng 12 năm 2004 của Chính phủ về thu tiền sử dụng đất.
Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25 tháng 5 năm 2007 của Chính phủ quy định về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi, thực hiện quyền sử dụng đất, trình tự, thủ tục bồi thƣờng, hỗ trợ, tái định cƣ khi nhà nƣớc thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất. Nghị định 69/2009/NĐ-CP ngày 13 tháng 08 năm 2009 của Chính phủ về quy định bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ. Nghị định số 88/2009/NĐ-CP ngày 19 tháng 10 năm 2009 của Chính phủ quy định về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất. Các văn bản pháp luật của tỉnh Lạng Sơn Quyết định 07/2003/QĐ-UB ngày 4 tháng 4 năm 2003 UBND tỉnh về ban hành quyết định trình tự thực hiện, xét cấp GCNQSD đất cho tổ chức, hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn.
Quyết định 04/2006/QĐ-UBND ngày 20 tháng 4 năm 2006 của UBND tỉnh về ban hành quyết định trình tự thủ tục lập, xét duyệt hồ sơ thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, gia hạn sử dụng đất trên địa bàn tỉnh Lạng sơn cho các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân. Quyết định 33/2008/QĐ-UBND ngày 22 tháng 12 năm 2008 của UBND tỉnh về ban hành quyết định hạn mức giao đất ở, hạn mức công nhận đất ở trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn. Quyết định 27/2013/QĐ-UBND ngày 21 tháng 12 năm 2013 của UBND tỉnh về ban hành quyết định về giá các loại đất năm 2014 trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn. Các văn bản do UBND xã Quảng Lạc ban hành Bảng 2.1: Tổng hợp một số văn bản pháp luật về quản lý và sử dụng đất do UBND xã Quảng lạc ban hành Thời gian Cơ quan STT Tên văn bản Nội dung văn bản ban hành ban hành Về việc thành lập Ban chỉ đạo Kiểm Quyết định kê quỹ đất đang quản lý, sử dụng của UBND xã 2 15/4/2008 số: 20/QĐ- các tổ chức đƣợc Nhà nƣớc giao đất, Quảng Lạc UBND cho thuê đất Về việc thực hiện công tác kiểm kê Kế hoạch số: quỹ đất đang quản lý, sử dụng của UBND xã 3 16/4/2008 06/KH- các tổ chức đƣợc Nhà nƣớc giao đất, Quảng Lạc UBND cho thuê đất Báo cáo kết quả kiểm kê quỹ đất Báo cáo số: đang quản lý, sử dụng của các tổ UBND xã 4 6/9/2008 59/BC-UBND chức đƣợc Nhà nƣớc giao đất, cho Quảng Lạc thuê đất trên địa bàn xã Quảng lạc Báo cáo Thuyết minh số liệu Kiểm Báo cáo số: kê đất đai và xây dựng Bản đồ hiện UBND xã 7 10/9/2008 36/BC-UBND trạng sử dụng đất năm 2010 xã Quảng Lạc Quảng Lạc Báo cáo số: Báo cáo thuyết minh số liệu thống kê UBND xã 8 25/12/2013 06/BC-UBND đất đai năm 2013 của xã Quảng lạc Quảng Lạc (Nguồn: UBND xã Quảng Lạc) 8 2.