MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong quá trình phát triển của xã hội loài người đã trải qua nhiều chế độ khác nhau, từ xã hội nguyên thuỷ đến xã hội xã hội chủ nghĩa ngày nay. Quá trình này gắn liền với tiến trình sử dụng đất của chúng ta và công tác quản lý nhà nước về đất đai cũng theo đây mà hình thành mà phát triển. Đất đai là nền tảng là yếu tố không thể thiếu của sự sống, nó đóng vai trò quan trọng trong tất cả các ngành sản xuất.
Thực tế đã cho thấy: Xói mòn đất, thoái hoá đất và sa mạc hoá là hậu quả của việc sử dụng đất không hợp lý. Đất đai mà chúng ta sử dụng không chỉ cho riêng chúng ta mà còn cho cả thế hệ mai sau. Chính vì vậy sử dụng đất hợp lý, hiệu quả là vấn đề quan trọng hàng đầu. Hiện nay, nước ta đang thực hiện quá trình đổi mới phát triển nền kinh tế theo cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước.
Nhu cầu sử dụng đất ngày càng tăng, thị trường bất động sản dần hình thành và phát triển nhưng rất khó kiểm soát. Yêu cầu cấp bách là cần tăng cường công tác quản lý nhà nước về đất đai. Đây là bước tạo lập cơ sở pháp lý ban đầu để người sử dụng đất thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình. quyết định giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất là cơ sở pháp lý cao nhất để xác định quyền hợp pháp của người sử đất khi đăng kí.
Để nắm bắt được tình hình giao đất, cho thuê đất,và thu hồi đất thì đánh giá công tác này là cần thiết. mục đích của việc đánh giá là tìm ra những tồn tại, đưa ra các giải pháp khắc phục sao cho quản lý đất đai tốt nhất. Đây là điều kiện để xác định bước đi mới, tạo điều kiện thu hút đầu tư của các doanh nghiệp đầu tư vào địa bàn. Đại Từ là một huyện trung du miền núi cách xa trung tâm thành phố Thái Nguyên và các khu kinh tế lớn của tỉnh, hệ thống giao thông về cơ bản đã được nhà nước đầu tư phát triển tuy nhiên vẫn còn hạn chế, đặc biệt là tại các xã vùng sâu vùng xa.
Các vấn đề về kinh tế, văn hoá, xã hội khá phát triển tạo điều kiện để giao lưu với các vùng và thu hút được vốn đầu tư. Song song với những thuận lợi đó là những áp lực về kinh tế, xã hội, về quản lí sử dụng đất, do đó cần thực hiện tốt hơn những công tác quản lí nhà nước về đất đai, đặc biệt là công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất. n 2 Chính vì vậy, việc đánh giá công tác quản lí đất đai nói chung và công tác giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất trên địa bàn huyện Đại Từ nói riêng để thấy được những tồn tại, khó khăn và tìm ra nguyên nhân, từ đó đề ra các giải pháp khắc phục nhằm làm tăng hiệu quả trong quá trình sử dụng đất là hết sức cần thiết. Xuất phát từ những yêu cầu thực tế đó, được sự nhất trí của BGH Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, khoa Quản lý tài nguyên, dưới sự hướng dẫn trực tiếp của cô giáo Ts.
Vũ Thị Quý em tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá công tác giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất trên địa bàn huyện Đại Từ - tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2011- 2013”. Mục đích của đề tài Đánh giá công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất của huyện Đại Từ tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2011-2013 nhằm xác định những kết quả đạt được và những khó khăn, tồn tại từ đó đề xuất các giải pháp khắc phục nhằm tăng cường hiệu quả đối với công tác này trong thời gian tới nhằm quản lý đất đai một cách chặt chẽ và có hiệu quả. Yêu cầu của đề tài - Đánh giá khái quát tình hình cơ bản của huyện Đại Từ - Đánh giá khái quát tình hình quản lý và sử dụng đất đai của địa bàn huyện Đại Từ - Đánh giá công tác giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất của huyện Đại Từ giai đoạn 2011-2013 - Đề xuất giải pháp tăng cường hiệu quả trong việc giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất trên địa bàn huyện Đại Từ 1. Ý nghĩa của đề tài - Ý nghĩa học tập và ý nghĩa khoa học: Tìm hiểu, nắm vững lý thuyết trong công tác giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất của luật đất đai 2003 - Ý nghĩa thực tiễn: Tìm ra những mặt tích cực và tiêu cực của công tác quản lí đất đai nói chung và công tác giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất nói riêng của địa phương, từ đó tìm ra những giải pháp khắc phục cho những tồn tại, khó khăn trong thời gian tới.
n 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học và cơ sở pháp lý của công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất 2. Cơ sở khoa học Tại Khoản 1 của Điều 4 Luật Đất đai 2003 quy định: “Nhà nước giao đất là việc Nhà nước trao quyền sử dụng đất bằng quyết định hành chính cho đối tượng có nhu cầu sử dụng đất ” Tại Khoản 2 của Điều 4 Luật Đất đai 2003 quy định: “Nhà nước cho thuê đất là việc Nhà nước trao quyền sử dụng đất bằng hợp đồng cho đối tượng có nhu cầu sử dụng đất ” Tại Khoản 5 của Điều 4 Luật Đất đai 2003 quy định: “Thu hồi đất là việc Nhà nước ra quyết định hành chính để thu lại quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất đã giao cho tổ chức, Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn quản lý theo quy định của Luật này”. Công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất là cơ sở để xác lập quyền hợp pháp của người sử đất khi đăng kí.
Đây là điều kiện để xác định bước đi mới, tạo điều kiện thu hút đầu tư của các doanh nghiệp đầu tư vào địa bàn. Mặt khác cũng thông qua hoạt động này mà Nhà nước thực hiện quyền giám sát tình hình sử dụng đất của các chủ sử dụng theo đúng quy định của pháp luật. Đảm bảo cho việc sử dụng đất của các chủ sử dụng đất trên từng thửa đất tuân thủ theo đúng nề nếp kỹ cương pháp luật. Tạo điều kiện để Nhà nước quản lý đất đai theo quy hoạch và pháp luật.
Điều mà chúng ta có thể thấy trong công tác quản lý Nhà nước về đất đai, thì hoạt động giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất có một vai trò hết sức quan trọng và đây là một trong những hoạt động nắm chắc tình hình về đất đai. Chính vì vậy thông qua hoạt động này chúng ta sẽ xác định và biết được về thông tin của từng thửa đất và là cơ sở để quản lý các thông tin về đất đai trong hệ thống hồ sơ địa chính với đầy đủ về các thông tin tự nhiên, kinh tế - xã hội của từng thửa đất. Hệ thống các thông tin đó chính là sản phẩm kế thừa n 4 từ việc thực hiện các nội dung, nhiệm vụ quản lý nhà nước dụng đất đai. Đồng thời đây cũng chính là nội dung làm tiền đề và hướng tới hoàn thiện các nội dung quản lý nhà nước về đất đai khác.
Cở sở pháp lí của công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất - Luật Đất đai 2003 - Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 18 tháng 3 năm 2009 của chính phủ quy định bổ xung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; - Nghị định số 79/2001/NĐ - CP ngày 01tháng 11năm 2001 của chính phủ V/v sửa đổi bổ xung một số điều của nghị định số 79/NĐ - CP ngày 29 tháng 3 năm 2009 về thủ tục chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế bằng quyền sử dụng đất và thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất; - Nghị định 181/2004/NĐ-CP ngày 29- 10- 2004 về hướng dẫn thi hành luật đất đai 2003; - Nghị định 198/2004/NĐ-CP ngày 03- 12- 2004 của chính phủ về thu tiền sử dụng đất; - Nghị định Số 84/2007/NĐ-CP ngày 25 tháng 5 năm 2007 Quy định bổ sung về việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi đất, thực hiện quyền sử dụng đất, trình tự, thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai; - Nghi định 88/2009/NĐ-CP ngày 19 tháng 10 năm 2009 vê cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất; - Thông tư 01/2005/TT-BTNMT ngày 13- 04- 2004 hướng dẫn thực hiện một số điều của nghị định 181/2004/NĐ-CP ngày 29- 10- 2004 về hướng dẫn thi hành luật đất đai 2003; - Thông tư số 117/2004/TB - BTC ngày 07 tháng 12 năm 2004 của bộ tài chính về hướng dẫn thực hiện nghị định số 198/2004/NĐ-CP ngày 03- 12- 2004 của chính phủ về việc thu tiền sử dụng đất; - Quyết định số 01/2010/QĐ-UBND ngày 05 tháng 1 năm 2010 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc ban hành quy định thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên; n 5 - Quyết định số 1883/2005/QĐ - UB ngày 16 tháng 9 năm 2005 của UBND tỉnh Thái Nguyên V/v ban hành quy định về hạn mức đất ở khi giao đất và hạn mức công nhận đất ở đối với trường hợp thửa đất có vườn ao khi cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ gia đình cá nhân trên địa bàn toàn tỉnh Thái Nguyên; - Quyết định số 2044/QĐ-UBND ngày 30 tháng 9 năm 2005 của UBND tỉnh Thái Nguyên V/v ban hành quy định bồi thường hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất theo nghị định số 197/2004/NĐ - CP ngày 03 tháng 12 năm 2004 của chính phủ; - Quyết định số 1013/QĐ - BTNMT của Bộ Tài nguyên Môi trường ngày 20 tháng 8 năm 2007 về việc rà soát tiến độ các dự án; 2. Khái niệm và một số quy định trong văn bản quy phạm pháp luật về công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất 2. Công tác giao đất, cho thê đất 2. Khái niệm “ Nhà nước giao đất là việc Nhà nước trao quyền sử dụng đất bằng quyết định hành chính cho đối tượng có nhu cầu sử dụng đất.
Nhà nước cho thuê đất là việc Nhà nước trao quyền sử dụng đất bằng hợp đồng cho đối tượng có nhu cầu sử dụng đất” (Luật Đất đai, 2003) [9] 2.