Đánh Giá Tình Hình Thực Hiện Công Tác Dồn Điền Đổi Thửa Tại Huyện Mỹ Hào, Tỉnh Hưng Yên

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu đánh giá tình hình thực hiện công tác dồn điền đổi thửa phục vụ xây dựng nông thôn mới tại huyện mỹ, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Đức Lập
• Người hướng dẫn: PGS. Cao Việt Hà
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh Giá Tình Hình Thực Hiện Công Tác Dồn Điền Đổi Thửa Phục Vụ Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Huyện Mỹ Hào, Tỉnh Hưng Yên
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH, SƠ ĐỒ
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• THESIS ABSTRACT
• 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 2. MỤC ĐÍCH CỦA ĐỀ TÀI
• 3. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 4. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI, Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN
• 4.1. Những đóng góp mới
• 4.2. Ý Nghĩa Khoa học
• 4.3. Ý Nghĩa thực tiễn
• 5. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 5.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DỒN ĐIỂN ĐỔI THỬA ĐẤT NÔNG NGHIỆP
• 5.1.1. Khái quát về ruộng đất manh mún
• 5.1.2. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng manh mún ruộng đất
• 5.1.3. Những hạn chế của tình trạng manh mún ruộng đất đối với sản xuất nông nghiệp và quản lý Nhà nước ở địa phương
• 5.1.4. Khái quát về dồn điền đổi thửa
• 5.1.4.1. Khái niệm về dồn điền đổi thửa

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Dồn Điền Đổi Thửa Mỹ Hào Lợi Ích Mục Tiêu

Xây dựng nông thôn mới (NTM) là chủ trương chiến lược của Đảng và Nhà nước, cụ thể hóa Nghị quyết về nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Mục tiêu là xây dựng hạ tầng kinh tế - xã hội nông thôn hiện đại, cơ cấu kinh tế hợp lý, xã hội nông thôn dân chủ, giàu bản sắc, bảo vệ môi trường, giữ vững an ninh trật tự và nâng cao đời sống nhân dân. Các địa phương đang tích cực thực hiện chương trình NTM, trong đó dồn điền đổi thửa (DĐĐT) là một biện pháp quan trọng. DĐĐT giúp nông dân canh tác hiệu quả hơn, tạo điều kiện tập trung ruộng đất, thúc đẩy sản xuất hàng hóa, hình thành vùng sản xuất tập trung, nâng cao hiệu quả nông nghiệp và cải thiện đời sống nông dân. Mỹ Hào, từ huyện thuần nông, đã chuyển đổi sang công nghiệp, thương mại, dịch vụ. Tuy nhiên, với hơn 60% diện tích đất nông nghiệp, ngành nông nghiệp vẫn đóng vai trò chủ đạo. Do đó, sản xuất nông nghiệp và công tác DĐĐT luôn được quan tâm đặc biệt.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Dồn Điền Đổi Thửa Trong Nông Thôn Mới

Dồn điền đổi thửa đóng vai trò then chốt trong việc hiện đại hóa nông nghiệp và phát triển nông thôn. Nó tạo điều kiện cho việc áp dụng cơ giới hóa, tăng năng suất cây trồng và vật nuôi, đồng thời giúp nông dân tiếp cận các kỹ thuật canh tác tiên tiến. DĐĐT cũng góp phần quan trọng vào việc nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống của người dân nông thôn, từ đó thúc đẩy quá trình xây dựng nông thôn mới bền vững.

1.2. Mục Tiêu Của Đề Tài Đánh Giá DĐĐT Tại Mỹ Hào Hưng Yên

Đề tài này tập trung đánh giá thực trạng công tác dồn điền đổi thửa tại huyện Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên, trong giai đoạn 2013-2015. Mục tiêu chính là xác định những thành công, hạn chế và bài học kinh nghiệm từ quá trình triển khai DĐĐT, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của DĐĐT trong việc xây dựng nông thôn mới. Phạm vi nghiên cứu giới hạn trong địa bàn huyện Mỹ Hào và biến động sử dụng đất trước và sau DĐĐT (2013-2015).

II. Thực Trạng Dồn Điền Đổi Thửa Tại Mỹ Hào Vấn Đề Thách Thức

Từ năm 2001, Mỹ Hào đã triển khai DĐĐT theo Chỉ thị của Tỉnh ủy Hưng Yên, giảm số thửa của các hộ gia đình từ 8-10 xuống 4-5 thửa. Tuy nhiên, quá trình thực hiện mới chỉ tập trung dồn đổi ruộng đất từ ô thửa nhỏ thành ô thửa lớn, chưa quan tâm chỉ đạo đổi ruộng đất cho liền vùng, liền khoảnh; quy hoạch vùng sản xuất hàng hóa chưa rõ; đầu tư cho giao thông, thủy lợi nội đồng còn hạn chế. Đến năm 2013, thực hiện Chỉ thị của Tỉnh ủy Hưng Yên, Mỹ Hào tiếp tục thực hiện DĐĐT phục vụ xây dựng NTM. Huyện Mỹ Hào thực hiện DĐĐT 7/13 xã, thị trấn trong giai đoạn 2013-2015, đến nay 7 xã cơ bản đã hoàn thành. Tuy nhiên, ảnh hưởng của DĐĐT đến xây dựng nông thôn mới chưa được đánh giá và tổng kết để đưa ra kinh nghiệm, vấn đề tồn tại và kiến nghị hữu ích.

2.1. Những Hạn Chế Trong Quá Trình Triển Khai DĐĐT Giai Đoạn Đầu

Giai đoạn đầu triển khai DĐĐT tại Mỹ Hào còn tồn tại một số hạn chế như: chưa thực sự đổi ruộng đất cho liền vùng, liền khoảnh, quy hoạch vùng sản xuất hàng hóa chưa rõ ràng, đầu tư cho giao thông và thủy lợi nội đồng còn hạn chế. Điều này làm giảm hiệu quả của DĐĐT trong việc tạo ra các vùng sản xuất tập trung và nâng cao năng suất cây trồng.

2.2. Tác Động Của Dồn Điền Đổi Thửa Đến Xây Dựng Nông Thôn Mới Cần Đánh Giá

Mặc dù đã có những kết quả nhất định, nhưng tác động thực sự của DĐĐT đến quá trình xây dựng nông thôn mới tại Mỹ Hào vẫn chưa được đánh giá một cách toàn diện. Cần có một nghiên cứu chi tiết để xác định những ảnh hưởng tích cực và tiêu cực của DĐĐT đến các tiêu chí nông thôn mới, từ đó đưa ra các giải pháp điều chỉnh phù hợp.

2.3. Thực Trạng Dồn Điền Đổi Thửa Khó Khăn và Thách Thức

Trong quá trình thực hiện dồn điền đổi thửa, Mỹ Hào đối mặt với nhiều khó khăn, bao gồm sự đồng thuận của người dân, nguồn lực tài chính hạn chế, và sự phối hợp giữa các ban ngành. Việc giải quyết những khó khăn này đòi hỏi sự quyết tâm và sáng tạo từ chính quyền địa phương.

III. Phương Pháp Đánh Giá Hiệu Quả DĐĐT Nghiên Cứu Tại Mỹ Hào

Đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau: chọn điểm nghiên cứu, thu thập số liệu thứ cấp, thu thập thông tin, số liệu sơ cấp, thống kê và xử lý số liệu, phân tích, so sánh, đánh giá. Mục đích là đánh giá thực trạng công tác DĐĐT trong xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2013-2015 và đề xuất giải pháp đẩy nhanh tiến độ thực hiện DĐĐT ở huyện Mỹ Hào. Nghiên cứu tập trung vào biến động sử dụng đất trước và sau dồn điền đổi thửa (2013-2015).

3.1. Phương Pháp Thu Thập Số Liệu Sơ Cấp Thứ Cấp

Nghiên cứu sử dụng cả số liệu sơ cấp và thứ cấp. Số liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo, thống kê của các cơ quan nhà nước, các công trình nghiên cứu trước đó. Số liệu sơ cấp được thu thập thông qua phỏng vấn nông dân, cán bộ địa phương và các chuyên gia trong lĩnh vực quản lý đất đai.

3.2. Phương Pháp Phân Tích So Sánh Đánh Giá Hiệu Quả

Các phương pháp phân tích được sử dụng bao gồm so sánh, đánh giá hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường của DĐĐT. So sánh được thực hiện giữa tình hình sử dụng đất trước và sau DĐĐT, giữa các xã thực hiện DĐĐT và các xã không thực hiện DĐĐT.

3.3. Đánh Giá Hiệu Quả Dồn Điền Đổi Thửa Các Tiêu Chí

Hiệu quả của dồn điền đổi thửa được đánh giá dựa trên các tiêu chí như tăng năng suất cây trồng, giảm chi phí sản xuất, tăng thu nhập cho nông dân, cải thiện cơ sở hạ tầng nông thôn, và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

IV. Kết Quả Dồn Điền Đổi Thửa Mỹ Hào Thành Công Bài Học

Trong giai đoạn 2013-2015, huyện Mỹ Hào đã hoàn thành dồn điền đổi thửa đối với 7 xã, thị trấn; có 14.179 hộ gia đình, cá nhân tham gia. Kết quả đã hình thành 18. Kết quả DĐĐT xã Hòa Phong và xã Cẩm Xá như sau: Tổng số thửa đất xã Hòa Phong giảm từ 4.263 thửa xuống còn 2443 thửa (giảm 45,03%); xã Cẩm Xá giảm từ 5. Bình quân diện tích/thửa của xã Hòa Phong tăng từ 122,74 m2/thửa lên 210,22m2/thửa, xã Cẩm Xá tăng từ 96,59 m2/thửa lên 157,00 m2/thửa. Đã vận động nhân dân hiến được 59,89 ha đất, đắp được 116 km đường giao thông nội đồng, khối lượng 5.440 m3, mặt đường cơ bản 3,5 - 5,5 m, đạt tiêu chí NTM; bê tông hóa được trên 50 km đường ra đồng. Sau dồn điền đổi thửa các loại cây trồng chính đều cho hiệu quả cao hơn so với trước chuyển đổi ruộng đất.

4.1. Số Liệu Cụ Thể Về Diện Tích Số Thửa Sau DĐĐT

Số liệu cho thấy DĐĐT đã giúp giảm đáng kể số lượng thửa đất và tăng diện tích bình quân trên mỗi thửa. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho việc áp dụng cơ giới hóa và các kỹ thuật canh tác tiên tiến, từ đó nâng cao năng suất và hiệu quả sản xuất.

4.2. Đóng Góp Của Người Dân Hiến Đất Xây Dựng Hạ Tầng

Sự tham gia tích cực của người dân trong việc hiến đất và xây dựng hạ tầng giao thông, thủy lợi là một yếu tố quan trọng góp phần vào thành công của DĐĐT. Điều này thể hiện sự đồng thuận và ủng hộ của người dân đối với chủ trương của Đảng và Nhà nước.

4.3. Hiệu Quả Kinh Tế Dồn Điền Đổi Thửa Năng Suất Thu Nhập

Dồn điền đổi thửa đã mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt, thể hiện qua việc tăng năng suất cây trồng và thu nhập cho nông dân. Điều này chứng tỏ DĐĐT là một giải pháp hiệu quả để nâng cao đời sống của người dân nông thôn.

V. Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng Dồn Điền Đổi Thửa Tại Mỹ Hào

Để nâng cao hiệu quả sử dụng đất sau dồn điền đổi thửa, huyện Mỹ Hào cần thực hiện đồng bộ các giải pháp sau: Nâng cao chất lượng quy hoạch, quy trình thực hiện dồn điền đổi thửa; Thực hiện cấp đổi giấy chứng nhận QSDĐ nông nghiệp cho các hộ gia đình; Giải pháp cho một số hộ còn 3 thửa ruộng; Đầu tư xây dựng, thúc đẩy hoàn thiện cơ sở hạ tầng; Thay đổi cơ cấu cây trồng, mô hình sản xuất phù hợp.

5.1. Hoàn Thiện Quy Trình Quy Hoạch Dồn Điền Đổi Thửa

Cần rà soát và hoàn thiện quy trình dồn điền đổi thửa, đảm bảo tính minh bạch, công khai và sự tham gia của người dân. Đồng thời, cần xây dựng quy hoạch sử dụng đất chi tiết, phù hợp với điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội của từng địa phương.

5.2. Cấp Giấy Chứng Nhận QSDĐ Giải Quyết Tồn Đọng

Việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (QSDĐ) là một yếu tố quan trọng để đảm bảo quyền lợi của người dân và tạo điều kiện thuận lợi cho việc quản lý đất đai. Cần đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận QSDĐ và giải quyết các tồn đọng liên quan đến DĐĐT.

5.3. Đầu Tư Hạ Tầng Chuyển Đổi Cơ Cấu Cây Trồng

Cần tăng cường đầu tư vào cơ sở hạ tầng giao thông, thủy lợi, điện để phục vụ sản xuất nông nghiệp. Đồng thời, cần khuyến khích người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng sản xuất hàng hóa, ứng dụng công nghệ cao.

VI. Kết Luận Kiến Nghị Về Dồn Điền Đổi Thửa Tại Mỹ Hào

Hiệu quả xã hội và môi trường là áp dụng cơ giới hoá, khoa học kỹ thuật hiện đại vào đồng ruộng góp phần giải phóng sức lao động và có cơ hội chuyển sang lao động tại các ngành nghề khác, tạo công ăn việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân. Hiệu quả trong hình thức tổ chức sản xuất: Dồn điền đổi thửa góp phần chuyển dịch cơ cấu sản xuất, thâm canh, tăng năng suất cây trồng, đã bảo đảm tưới tiêu cho 100% diện tích lúa; hệ thống đê điều được củng cố.

6.1. Tóm Tắt Thành Công Hạn Chế Của Dồn Điền Đổi Thửa

Dồn điền đổi thửa đã mang lại những thành công nhất định trong việc giảm số lượng thửa đất, tăng diện tích bình quân trên mỗi thửa, và nâng cao năng suất cây trồng. Tuy nhiên, vẫn còn một số hạn chế như quy trình thực hiện chưa hoàn thiện, cơ sở hạ tầng chưa đáp ứng được yêu cầu, và sự tham gia của người dân chưa đồng đều.

6.2. Kiến Nghị Để Dồn Điền Đổi Thửa Hiệu Quả Hơn

Để dồn điền đổi thửa đạt hiệu quả cao hơn, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, sự tham gia tích cực của người dân, và sự hỗ trợ của các nhà khoa học, doanh nghiệp. Đồng thời, cần có chính sách khuyến khích và hỗ trợ người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng sản xuất hàng hóa, ứng dụng công nghệ cao.

6.3. Tương Lai Dồn Điền Đổi Thửa Phát Triển Bền Vững

Dồn điền đổi thửa cần được tiếp tục triển khai theo hướng phát triển bền vững, đảm bảo hài hòa giữa lợi ích kinh tế, xã hội và môi trường. Cần chú trọng đến việc bảo vệ tài nguyên đất, nước, và đa dạng sinh học, đồng thời nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân nông thôn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tình trạng manh mún ruộng đất từ lâu đã là rào cản lớn đối với quá trình hiện đại hóa nông nghiệp tại Việt Nam. Theo các số liệu thống kê địa chính, toàn quốc từng ghi nhận khoảng 75 triệu thửa đất canh tác phân bổ cho hơn 9,2 triệu hộ nông dân, khiến bình quân mỗi hộ phải quản lý từ 7 đến 8 thửa ruộng phân tán. Riêng tại khu vực Đồng bằng sông Hồng, diện tích bờ ngăn và bờ thửa chiếm dụng đã làm suy giảm từ 2,4% đến 4,0% quỹ đất canh tác thực tế. Tại huyện Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên, mặc dù địa phương sở hữu 79,36 km² diện tích tự nhiên với hơn 60% là đất nông nghiệp, các đợt chuyển đổi ruộng đất sơ khai trước đây vẫn chưa giải quyết triệt để tình trạng phân tán ô thửa và thiếu đồng bộ hạ tầng.

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, luận văn tập trung đánh giá toàn diện thực trạng công tác dồn điền đổi thửa phục vụ Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Mỹ Hào giai đoạn 2013–2015. Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là phân tích biến động diện tích ô thửa, đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội - môi trường, đồng thời đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp sau dồn đổi. Nghiên cứu xác lập cơ sở khoa học và thực tiễn vững chắc nhằm thúc đẩy giá trị sản xuất trên 1 ha đất canh tác vượt mức 80 triệu đồng/năm, hiện đại hóa mạng lưới giao thông thủy lợi nội đồng và tạo tiền đề vững chắc hoàn thiện 19 tiêu chí nông thôn mới tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp giữa lý thuyết kinh tế quy mô trong sản xuất nông nghiệp và lý thuyết quản lý đất đai bền vững. Cơ sở lý luận khẳng định việc tập trung đất đai giúp tối ưu hóa chi phí biên, giảm thiểu hao phí lao động di chuyển và tạo không gian thuận lợi cho cơ giới hóa đồng bộ. Đồng thời, đề tài áp dụng mô hình đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp toàn diện trên 3 phương diện: kinh tế, xã hội và môi trường sinh thái.

Hệ thống khái niệm chính được làm rõ trong nghiên cứu bao gồm:

• Manh mún đất đai: Hiện tượng một đơn vị sản xuất nông hộ sở hữu nhiều ô thửa có quy mô quá nhỏ, nằm phân tán ở nhiều xứ đồng khác nhau.
• Dồn điền đổi thửa: Quá trình tập hợp, hoán đổi và sắp xếp lại các thửa ruộng nhỏ lẻ thành các ô thửa lớn liền vùng, liền khoảnh mà không làm thay đổi quyền sử dụng đất hợp pháp của nông dân.
• Cánh đồng mẫu lớn: Hình thức tổ chức sản xuất tập trung quy mô lớn, liên kết chặt chẽ giữa nông dân và doanh nghiệp theo chuỗi giá trị.
• Hiệu quả sử dụng đất: Mức độ đáp ứng các chỉ tiêu về giá trị sản xuất, thu nhập hỗn hợp, giải phóng sức lao động và bảo vệ môi trường canh tác.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp từ Niên giám thống kê huyện Mỹ Hào giai đoạn 2012–2016, hệ thống báo cáo chuyên đề của Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện, cùng các đề án nông thôn mới tại địa phương. Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát thực địa và phỏng vấn trực tiếp bằng bảng hỏi chuẩn hóa.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm 60 hộ nông dân được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng tại 2 xã điểm là Hòa Phong (30 hộ) và Cẩm Xá (30 hộ). Đây là hai xã có quy mô đất sản xuất lúa lớn nhất huyện và đã hoàn thành cơ bản công tác dồn đổi. Ngoài ra, tác giả phỏng vấn sâu 12 cán bộ địa chính và cán bộ quản lý nông nghiệp trực tiếp tham gia điều hành cơ sở. Phương pháp phân tích thống kê mô tả, so sánh đối chứng trước và sau chuyển đổi (giai đoạn 2013 so với năm 2015), cùng các chỉ tiêu hạch toán kinh tế nông hộ được lựa chọn nhằm lượng hóa chính xác mức độ gia tăng năng suất và giảm thiểu chi phí đầu vào. Toàn bộ dữ liệu được tổng hợp và xử lý trên phần mềm Excel.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, trong giai đoạn 2013–2015, huyện Mỹ Hào đã hoàn thành công tác dồn điền đổi thửa tại 7/13 xã và thị trấn, thu hút 14.179 hộ gia đình tham gia và hình thành 18.533 ô thửa mới có quy mô tập trung.

Thứ hai, kết quả giảm manh mún ô thửa đạt mức ấn tượng tại hai xã nghiên cứu trọng điểm:

• Tại xã Hòa Phong: Tổng số thửa đất giảm mạnh từ 4.263 thửa xuống còn 2.443 thửa, tương ứng mức giảm 45,03%; diện tích canh tác bình quân mỗi thửa tăng vọt từ 122,74 m² lên 210,22 m², tương ứng mức tăng 71,27%.
• Tại xã Cẩm Xá: Số lượng thửa đất giảm từ 5.599 thửa xuống còn 3.398 thửa, tương ứng mức giảm 39,31%; diện tích bình quân mỗi thửa được nâng từ 96,59 m² lên 157,00 m², tương ứng mức tăng 62,54%.

Thứ ba, công tác dồn đổi đã tạo bước đột phá trong xây dựng hạ tầng nông thôn mới. Toàn huyện đã vận động nhân dân hiến 59,89 ha đất nông nghiệp, tổ chức đào đắp 116 km đường giao thông nội đồng với tổng khối lượng 5.440 m³ đất, đảm bảo mặt đường rộng từ 3,5 m đến 5,5 m đạt chuẩn nông thôn mới, đồng thời kiên cố hóa bê tông được trên 50 km đường trục chính ra đồng.

Thứ tư, hiệu quả sản xuất nông nghiệp và cơ cấu kinh tế có bước chuyển biến rõ rệt. Tỷ lệ cơ giới hóa khâu làm đất và thu hoạch đạt gần 100%, bảo đảm tưới tiêu chủ động cho 100% diện tích lúa. Diện tích lúa chất lượng cao chiếm trên 75% tổng diện tích gieo cấy. Địa phương đã chuyển đổi thành công 460 ha đất lúa trũng kém hiệu quả sang 450 mô hình kinh tế trang trại đa canh cho giá trị kinh tế vượt trội.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi tạo nên thành công tại Mỹ Hào là việc quán triệt Chỉ thị số 21-CT/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Hưng Yên kết hợp nguyên tắc dân chủ công khai, cho phép người dân tự bàn bạc, bốc thăm phân chia và xác định hệ số bù trừ chất lượng đất. Khi so sánh với các địa phương khác ở Đồng bằng sông Hồng như Hải Dương (giảm từ 9,2 xuống 3,7 thửa/hộ) hay Nam Định (giảm 34% số thửa), tốc độ dồn đổi và tỷ lệ hiến đất tại Mỹ Hào đạt hiệu suất rất cao.

Tuy nhiên, thảo luận cũng chỉ ra rằng một số hộ dân tại địa phương vẫn còn giữ 3 thửa ruộng do sự phân hóa giữa chân đất cao và đất trũng. Trên phương diện trực quan hóa, toàn bộ các biến động về tỷ lệ giảm thửa, mức độ tăng diện tích bình quân và các chỉ số kinh tế như doanh thu trên 1 ha canh tác có thể được mô tả sinh động thông qua biểu đồ hình cột so sánh hai mốc thời gian 2013–2015, kết hợp bảng ma trận phân tích chi phí vật chất và ngày công lao động.

Đề xuất và khuyến nghị

• Đẩy nhanh tiến độ cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất: UBND huyện Mỹ Hào phối hợp với Phòng Tài nguyên và Môi trường cùng Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai tập trung chỉnh lý bản đồ địa chính, hoàn thành cấp đổi 100% Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nông nghiệp mới cho các hộ dân sau dồn đổi trong giai đoạn 2018–2019 nhằm tạo sự an tâm đầu tư lâu dài.
• Tiếp tục nâng cấp và kiên cố hóa hạ tầng giao thông, thủy lợi: Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với UBND các xã huy động vốn ngân sách và xã hội hóa để bê tông hóa thêm 40 km đường giao thông nội đồng và kiên cố hóa hệ thống kênh mương cấp 3, phấn đấu hoàn thành trước năm 2020.
• Chuyển dịch cơ cấu cây trồng và nhân rộng mô hình cánh đồng mẫu lớn: Các Hợp tác xã nông nghiệp chủ trì liên kết với doanh nghiệp chế biến để quy hoạch các vùng sản xuất lúa chất lượng cao tập trung quy mô trên 50 ha/vùng, nâng giá trị thu hoạch bình quân từ 80 triệu đồng/ha/năm lên 120–150 triệu đồng/ha/năm vào năm 2020.
• Giải quyết dứt điểm tình trạng manh mún cục bộ ở các hộ còn 3 thửa: UBND các xã và ban chỉ đạo thôn vận động các hộ tự nguyện chuyển nhượng, cho thuê hoặc dồn dịch nội bộ, hướng tới mục tiêu 100% hộ nông dân chỉ sở hữu từ 1 đến 2 thửa ruộng canh tác ổn định đến năm 2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cán bộ quản lý Nhà nước về đất đai và nông nghiệp cấp tỉnh, huyện, xã: Nắm bắt quy trình tổ chức dồn điền đổi thửa thực tế, kỹ năng xử lý hệ số chênh lệch đất và kinh nghiệm vận động nhân dân hiến đất xây dựng công trình công cộng.
• Ban chỉ đạo Chương trình Xây dựng Nông thôn mới các cấp: Tham khảo mô hình tích hợp giữa dồn điền đổi thửa với việc hoàn thiện tiêu chí số 2 về giao thông, tiêu chí số 3 về thủy lợi và tiêu chí số 13 về hình thức tổ chức sản xuất.
• Giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên cao học chuyên ngành Quản lý đất đai, Phát triển nông thôn: Khai thác bộ khung phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất tổng hợp và dữ liệu điều tra thực địa 60 nông hộ làm tài liệu giảng dạy và nghiên cứu mở rộng.
• Ban quản trị Hợp tác xã nông nghiệp và các chủ trang trại: Ứng dụng bài học tái cơ cấu 460 ha đất lúa trũng sang 450 mô hình trang trại quy mô lớn nhằm tối ưu hóa chi phí sản xuất và nâng cao giá trị hàng hóa nông sản.

Câu hỏi thường gặp

Công tác dồn điền đổi thửa tại huyện Mỹ Hào giai đoạn 2013–2015 đã đạt kết quả giảm số thửa như thế nào?

Toàn huyện đã hoàn thành dồn đổi tại 7 xã với 14.179 hộ tham gia. Điển hình tại xã Hòa Phong, tổng số thửa giảm 45,03% (từ 4.263 xuống 2.443 thửa), diện tích bình quân/thửa tăng từ 122,74 m² lên 210,22 m². Tại xã Cẩm Xá, số thửa giảm 39,31% (từ 5.599 xuống 3.398 thửa), diện tích bình quân/thửa tăng từ 96,59 m² lên 157,00 m².

Người dân huyện Mỹ Hào đã đóng góp những gì cho hạ tầng nông thôn trong quá trình dồn đổi?

Người dân toàn huyện đã đồng thuận hiến 59,89 ha đất nông nghiệp để phục vụ quy hoạch hạ tầng. Khối lượng đào đắp giao thông và thủy lợi nội đồng đạt 5.440 m³ với 116 km đường nội đồng được mở rộng từ 3,5 m đến 5,5 m, trong đó trên 50 km đường trục chính đã được bê tông hóa kiên cố.

Hiệu quả kinh tế nông nghiệp sau dồn điền đổi thửa tại địa phương có chuyển biến gì nổi bật?

Giá trị thu nhập bình quân đạt 80 triệu đồng/ha/năm nhờ tiết kiệm chi phí làm đất và thu hoạch thông qua cơ giới hóa đồng bộ. Cơ cấu sản xuất chuyển dịch tích cực với diện tích lúa chất lượng cao chiếm trên 75% và 460 ha đất lúa kém hiệu quả được chuyển đổi thành 450 mô hình trang trại đa canh hiệu quả.

Luận văn sử dụng phương pháp khảo sát thực địa và cỡ mẫu nghiên cứu ra sao?

Tác giả đã chọn nghiên cứu điểm tại 2 xã đại diện có quy mô sản xuất lúa lớn nhất là Hòa Phong và Cẩm Xá. Cỡ mẫu điều tra sơ cấp gồm 60 hộ nông dân được chọn ngẫu nhiên phân tầng (30 hộ/xã) kết hợp phỏng vấn sâu 12 cán bộ địa chính và cán bộ quản lý trực tiếp thực hiện công tác dồn đổi.

Vấn đề tồn tại lớn nhất cần tiếp tục tháo gỡ sau khi dồn điền đổi thửa tại Mỹ Hào là gì?

Tồn tại chính là tiến độ cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mới cho người dân còn chậm so với yêu cầu thực tế. Bên cạnh đó, một số ít hộ dân vẫn còn phân tán 3 thửa ruộng do đặc điểm địa hình chia cắt giữa chân đất vàn và đất trũng chưa thể xử lý dứt điểm.

Kết luận

• Hoàn thành xuất sắc công tác dồn điền đổi thửa tại 7/13 xã, thị trấn với sự tham gia của 14.179 hộ nông dân, hình thành 18.533 ô thửa lớn tập trung.
• Giảm tỷ lệ manh mún ruộng đất từ 39,31% đến 45,03%, nâng quy mô diện tích bình quân mỗi ô thửa canh tác lên từ 62,54% đến 71,27%.
• Huy động thành công 59,89 ha đất hiến từ nhân dân, kiên cố hóa trên 50 km đường nội đồng và bảo đảm tưới tiêu chủ động 100% diện tích lúa.
• Tạo nền tảng phát triển 450 mô hình trang trại quy mô lớn trên 460 ha đất chuyển đổi, đưa giá trị canh tác trung bình đạt 80 triệu đồng/ha/năm.
• Xác lập hệ thống giải pháp đồng bộ về kỹ thuật, chính sách cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và chuyển đổi cây trồng định hướng đến năm 2020.

Trong giai đoạn tiếp theo từ năm 2018 đến năm 2020, các địa phương cần đẩy mạnh hoàn thiện hồ sơ địa chính và nhân rộng mô hình liên kết chuỗi giá trị trên các cánh đồng mẫu lớn. Quý bạn đọc, nhà nghiên cứu và cán bộ quản lý quan tâm có thể khai thác toàn văn công trình nghiên cứu này để ứng dụng hiệu quả vào thực tiễn quản lý đất đai và xây dựng nông thôn mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN ĐỨC LẬP ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH THỰC HIỆN CÔNG TÁC DỒN ĐIỀN ĐỔI THỬA PHỤC VỤ XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TẠI HUYỆN MỸ HÀO, TỈNH HƯNG YÊN Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Cao Việt Hà NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 c LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Tôi cam đoan rằng các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Đức Lập i c LỜI CẢM ƠN Tôi xin trân trọng cảm ơn các thầy giáo, cô giáo khoa Quản lý đất đai, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và nhiệt tình giảng dạy, hướng dẫn tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu luận văn này. Đặc biệt, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới PGS. Cao Việt Hà, là người trực tiếp hướng dẫn khoa học, đã tận tình giúp đỡ và hướng dẫn tôi hoàn thành luận văn này. Tôi xin trân trọng cảm ơn UBND huyện Mỹ Hào đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và cung cấp đầy đủ các thông tin, số liệu, trong quá trình nghiên cứu luận văn này.

Cuối cùng, tôi xin trân trọng cám ơn các bạn học viên cùng lớp, những người thân trong gia đình và bạn bè đã giúp đỡ và động viên tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu để hoàn thành luận văn này. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Đức Lập ii c MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.

vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình, sơ đồ. viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích của đề tài. Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn.

Tổng quan tài liệu. Cơ sở lý luận về dồn điển đổi thửa đất nông nghiệp. Khái quát về ruộng đất manh mún. Khái quát về dồn điền đổi thửa.

Tác động của dồn điền đổi thửa tới sử dụng đất nông nghiệp. Vai trò của dồn điền đổi thửa đối với xây dựng nông thôn mới. Công tác xây dựng nông thôn mới ở Việt Nam. Vai trò của xây dựng nông thôn mới.

Công tác xây dựng nông thôn mới ở Việt Nam. Thực trạng quá trình dồn dồn điền đổi thửa ở các nước trên thế giới và ở Việt Nam. Tình hình dồn điền đổi thửa trên thế giới. Tình hình thực hiện dồn điền đổi thửa ở Việt Nam.

CÔng tác dồn điền đổi thửa trong xây dựng nông thôn mới ở Hưng Yên. Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Khái quát điều kiện tự nhiên - kinh tế xã hội huyện Mỹ Hào. Tình hình quản lý và sử dụng đất huyện Mỹ Hào.

Thực trạng công tác dồn điền đổi thửa tại huyện Mỹ Hào phục vụ xây dựng nông thôn mới. Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp sau dồn điền đổi thửa. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu.

Phương pháp thống kê và xử lý số liệu. Phương pháp so sánh. Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất. Kết quả và thảo luận.

Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Mỹ Hào. Điều kiện tự nhiên, tài nguyên và môi trường. Thực trạng phát triển kinh tế xã hội. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện.

Tình hình quản lý và sử dụng đất huyện Mỹ Hào. Tình hình quản lý đất đai. Hiện trạng sử dụng đất năm 2015 huyện Mỹ Hào. Thực trạng công tác dồn điển dổi thửa tại huyện Mỹ Hào phục vụ xây dựng nông thôn mới.

Cơ sở pháp lý của việc dồn điền đổi thửa đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên. Quá trình tổ chức thực hiện dồn điền đổi thửa. Kết quả thực hiện dồn điền đổi thửa đất nông nghiệp phục vụ xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện. Đánh giá kết quả công tác dồn điền đổi thửa phục vụ xây dựng nông thôn mới tại xã Hòa Phong và xã Cẩm Xá.

Đánh giá ảnh hưởng của công tác dồn điền đổi thửa trong xây dựng nông thôn mới. Nhận xét chung về sử dụng đất sau dồn điền đổi thửa trên địa bàn huyện Mỹ Hào. Đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng công tác dồn điền đổi thửa tại huyện Mỹ Hào. Một số giải pháp hoàn thành công tác dồn điền đổi thửa ở huyện Mỹ Hào.

Kết luận và kiến nghị. 79 Tài liệu tham khảo. 83 v c DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt CĐML Cánh đồng mẫu lớn CNH - HĐH Công nghiệp hóa - hiện đại hóa DĐĐT Dồn điền đổi thửa ĐBSH Đồng bằng sông Hồng GCNQSDĐ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất HĐND Hội đồng nhân dân HTX Hợp tác xã NN và PTNT Nông nghiệp và phát triển nông thôn NTM Nông thôn mới QSDĐ Quyền sử dụng đất UBND Ủy ban nhân dân vi c DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Tích tụ ruộng đất ở một số nước.

Tình hình tích tụ đất ở một số nước Châu Á. Thay đổi quy mô đất nông nghiệp ở nông hộ (%). Mức độ manh mún ruộng đất ở các vùng trong cả nước. Mức độ manh mún ruộng đất ở một số tỉnh vùng ĐBSH.

Một số chỉ tiêu kinh tế - xã hội chủ yếu của huyện Mỹ Hào. Giá trị sản xuất và cơ cấu ngành nông nghiệp huyện Mỹ Hào. Giá trị sản xuất công nghiệp-xây dựng huyện Mỹ Hào 2012-2016. Diện tích, dân số, mật độ dân số năm 2015 huyện Mỹ Hào.

Hiện trạng sử dụng đất năm 2015 huyện Mỹ Hào. Tình hình dồn điền đổi thửa trong toàn huyện Mỹ Hào. Thực trạng ruộng đất nông nghiệp huyện Mỹ Hào trước và sau dồn điền đổi thửa. Tình hình sử dụng đất trước và sau dồn điền đổi thửa tại 2 xã điều tra.

Ý kiến của các cán bộ trực tiếp thực hiện công tác dồn điền đổi thửa trên địa bàn huyện Mỹ Hào. Giao thông và thủy lợi nội đồng huyện Mỹ Hào. Ý kiến của người dân về hệ thống tưới tiêu sau khi thực hiện DĐĐT. Hiệu quả kinh tế về sử dụng đất của một số cây trồng chính.

Hiệu quả xã hội về sử dụng đất của một số cây trồng chính. Mức đầu tư phân bón trong thâm canh cây trồng tại địa phương. Mức độ sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trong thâm canh cây trồng tại huyện Mỹ Hào. Ý kiến của người dân về quá trình sản xuất sau khi thực hiện dồn điền đổi thửa.

Quá trình phát triển trang trại giai đoạn 2013 -2015. Số lượng gia súc, gia cầm huyện Mỹ Hào năm 2013 - 2015. Tổng hợp ý kiến người dân sau công tác DĐĐT tại xã Hòa Phong, Cẩm Xá. Tỷ lệ cơ giới hóa trong sản xuất lúa trước và sau DĐĐT.

64 vii c DANH MỤC HÌNH, SƠ ĐỒ Hình 4. Sơ đồ vị trí huyện Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên. Cơ cấu kinh tế năm 2016 huyện Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên. Bình quân thửa/hộ ở 7 xã sau DĐĐT huyện Mỹ Hào.

Tổng hợp ý kiến của người dân về công tác dồn điền đổi thửa tại hai xã Hòa Phong và Cẩm Xá. Quy mô diện tích đất sản xuất nông nghiệp trước và sau dồn điền đổi thửa xã Hòa Phong. Đường giao thông nội đồng bê tông hóa ở xã Cẩm Xá. Áp dụng cơ giới hóa vào sản xuất nông nghiệp ở xã Cẩm Xá sau khi dồn điền đổi thửa.

Mô hình trồng rau sạch ở xã Hòa Phong. Mô hình trang trại ở xã Hòa Phong năm 2015. Trình tự xây dựng và tổ chức thực hiện phương án dồn điền đổi thửa. 51 viii c TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Đức Lập Tên đề tài: “Đánh giá tình hình thực hiện công tác dồn điền đổi thửa phục vụ xây dựng nông thôn mới tại huyện Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên”.

Ngành: Quản lý Đất đai Mã số: 60.03 Trường: Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Mục đích nghiên cứu - Đánh giá thực trạng công tác Dồn điền đổi thửa trong xây dựng nông thôn mới. - Đề xuất những giải pháp đẩy nhanh tiến độ, tiến đến hoàn thành công tác DĐĐT ở huyện Mỹ Hào. Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp chọn điểm nghiên cứu; - Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp; - Phương pháp thu thập thông tin, số liệu sơ cấp; - Phương pháp thống kê và xử lý số liệu; - Phương pháp phân tích, so sánh, đánh giá.

Kết quả chính và kết luận Trong giai đoạn 2013- 2015, huyện Mỹ Hào đã hoàn thành dồn điền đổi thửa đối với 7 xã, thị trấn; có 14.179 hộ gia đình, cá nhân tham gia. Kết quả đã hình thành 18. Kết quả DĐĐT xã Hòa Phong và xã Cẩm Xá như sau: - Tổng số thửa đất xã Hòa Phong giảm từ 4.263 thửa xuống còn 2443 thửa (giảm 45,03%); xã Cẩm Xá giảm từ 5. Bình quân diện tích/thửa của xã Hòa Phong tăng từ 122,74 m2/thửa lên 210,22m2/thửa, xã Cẩm Xá tăng từ 96,59 m2/thửa lên 157,00 m2/thửa.

- Đã vận động nhân dân hiến được 59,89 ha đất, đắp được 116 km đường giao thông nội đồng, khối lượng 5.440 m3, mặt đường cơ bản 3,5 - 5,5 m, đạt tiêu chí NTM; bê tông hóa được trên 50 km đường ra đồng. - Sau dồn điền đổi thửa các loại cây trồng chính đều cho hiệu quả cao hơn so với trước chuyển đổi ruộng đất. - Hiệu quả xã hội và môi trường là áp dụng cơ giới hoá, khoa học kỹ thuật hiện đại vào đồng ruộng góp phần giải phóng sức lao động và có cơ hội chuyển sang lao động tại các ngành nghề khác, tạo công ăn việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân. ix c - Hiệu quả trong hình thức tổ chức sản xuất: Dồn điền đổi thửa góp phần chuyển dịch cơ cấu sản xuất, thâm canh, tăng năng suất cây trồng, đã bảo đảm tưới tiêu cho 100% diện tích lúa; hệ thống đê điều được củng cố.