Đặt vấn đề Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá của mỗi quốc gia, là điều kiện tồn tại, phát triển của con ngƣời và các sinh vật khác trên trái đất, là tƣ liệu sản xuất đặc biệt, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trƣờng sống, là nơi sinh sống, lao động của con ngƣời. Đất đai là tài nguyên có hạn về số lƣợng, về diện tích, có tính cố định về vị trí. Đặc biệt trong nền kinh tế thị trƣờng phát triển mạnh, quá trình đô thị hóa diễn ra trên quy mô toàn cầu gây ra những lo ngại nhƣ: bùng nổ dân số, hiện tƣợng ô nhiễm môi trƣờng, mất bằng trong cơ cấu sử dụng đất trong khi quỹ đất có hạn thì việc sử dụng đất nhƣ thế nào là một bài toán khó. Tất cả những trở ngại đó là áp lực nặng nề đặt lên vai các nhà quản lý đất đai.
Ý thức đƣợc tầm quan trọng của đất đai, nhà nƣớc ta đã sớm ban hành và hoàn thiện các văn bản pháp luật để quản lý tài nguyên quý giá này. Mới đây nhất là luật đất đai 2013. Chuyển quyền sử dụng đất là một trong những nội dung cơ bản đƣợc đề cập đến trong luật đất đai, nó đƣợc nhà nƣớc công nhận năm 1993, cho đến nay nó đã đƣợc bổ sung, hoàn chỉnh hơn để phục vụ nhu cầu của ngƣời sử dụng đất. Phƣờng Cẩm Trung là một phƣờng thuộc thành phố Cẩm Phả tỉnh Quảng Ninh.
Trong những năm qua, đặc biệt là nhiều năm trở lại đây việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của Nhà nƣớc đại diện chủ sở hữu và chủ sử dụng đất trong quản lý và sử dụng đất đai đã đạt đƣợc nhiều thành tích đáng kể song vẫn gặp nhiều khó khăn nhất định trong quá trình thực hiện Luật Đất đai. Do đó, để thấy đƣợc những mặt tồn tại và yếu kém trong công tác quản lý Nhà nƣớc về Đất đai nói chung và trong việc đảm bảo quyền lợi cũng nhƣ nghĩa vụ của Nhà nƣớc và chủ sở hữu trong quá trình quản lý và sử dụng đất đai, ta cần đánh giá một cách khách quan trong những kết quả đã đạt đƣợc, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm nhằm quản lý và sử dụng đất đai một cách hiệu quả nhất. c 2 Xuất phát từ thực tiễn và nhu cầu trên, đƣợc sự nhất trí của nhà trƣờng, ban chủ nhiệm khoa, dƣới sự hƣớng dẫn của giáo viên bộ môn, em tiến hành thực hiện đề tài: “Đánh giá công tác chuyển quyền sử dụng đất trên địa bàn phường Cẩm Trung, thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2014 - 2016” để có cái nhìn đúng đắn về công tác chuyển quyền sử dụng đất, phát huy ƣu điểm hạn chế những nhƣợc điểm và khắc phục những tồn tại trong công tác quản lí nhà nƣớc về đất đai trên địa bàn phƣờng. Mục tiêu của đề tài 1.Mục tiêu tổng quát Đánh giá về công tác chuyển QSDĐ trên địa bàn phƣờng Cẩm Trung giai đoạn từ năm 2014 - 2016 nhằm đƣa ra thành quả đạt đƣợc và những hạn chế còn tồn tại trong công tác chuyển QSDĐ tại phƣờng.Mục tiêu cụ thể - Đánh giá tình hình quản lý đất đai trong thời gian qua trên địa bàn nghiên cứu.
- Đánh giá tình hình chuyển quyền sử dụng đất qua các năm trên địa bàn phƣờng trong giai đoạn 2014 - 2016 -Đánh giá về trình độ hiểu biết của cán bộ và ngƣời dân địa phƣờng về chuyển QSDĐ. - Từ kết quả nghiên cứu đánh giá công tác chuyển quyền sử dụng đất để tìm ra những tồn tại, vƣớng mắc trong công tác quản lý nhằm đƣa ra hƣớng giải quyết đúng đắn và những giải pháp nhằm hoàn thiện công tác chuyển quyền sử dụng đất. Ý nghĩa của đề tài.Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học: Giúp chúng em vận dụng đƣợc những kiến thức đã học vào thực tế, tích lũy kiến thức và kinh nghiệm phục vụ công tác sau này. Bổ sung hoàn thiện kiến thức đã đƣợc học trong nhà trƣờng cho bản thân đồng thời tiếp cận và thấy đƣợc những thuận lợi, khó khăn của chuyển quyền sử dụng đất tại địa phƣơng.
c 3 Nắm vững những quy định của luật Đất đai năm 2013, những đổi mới của luật đất đai 2013 so với Luật Đất Đai 2003 và những văn bản dƣới luật về Đất đai của trung ƣơng và địa phƣơng về công tác chuyển quyền sử dụng đất. Ý nghĩa trong thực tiễn Rút ra những kinh nghiệm trong công tác quản lý nhà nƣớc về đất đai nói chung và công tác chuyển quyền sử dụng đất nói riêng. Việc đánh giá kết quả chuyển QSDĐ sinh viên hiểu rõ hơn về công tác quản lý nhà nƣớc về đất đai tại địa phƣơng, từ đó có thể đƣa ra nhƣng giải pháp khả thi để giải quyết những khó khăn và hoàn thiện công tác quản lý nhà nƣớc về đất đai. Đề xuất ý kiến nhằm cơ quan chức năng ở địa phƣơng có những phƣơng hƣớng trong việc giải quyết những khó khăn, vƣớng mắc ở địa phƣơng.
c 4 PHẦN 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2.1 Cơ sở lý luận của đề tài Đến Luật đất đai năm 1993 Nhà nƣớc đã ghi nhận sự thay đổi mối quan hệ đất đai toàn diện. Nhà nƣớc đã thừa nhận đất đai có giá trị sử dụng và coi nó là một loại hàng hóa đặc biệt, cho phép ngƣời sử dụng đƣợc quyền chuyển quyền khá rộng rãi theo. Quy định của Pháp luật dƣới các hình thức chuyển đổi, chuyển nhƣợng, cho thuê, thừa kế và thế chấp QSDĐ, các quyền này đƣợc Quy định tại điều 73, Luật đất đai 1993 Luật đất đai 2003 Nhà nƣớc vẫn tiếp tục mở rộng quyền đƣợc chuyển quyền sử dụng đất của ngƣời sử dụng đất nhƣ Luật đất đai 1993 nhƣng cụ thể hóa hơn về các quyền chuyển quyền và bổ sung thêm việc chuyển quyền SDĐ hình thức tặng cho QSDĐ, góp vốn và bảo lãnh giá trị QSDĐ và thủ tục cũng nhƣ nhiều vấn đề khác liên quan Sự ra đời của Luật Đất đai 2013 khắc phục những hạn chế của Luật Đất đai năm 2003.
Những điểm mới cơ bản của Luật Đất đai 2013 so với Luật Đất đai 2003: Luật đất đai sửa đổi đã quy định cụ thể hóa các quyền nghĩa vụ của Nhà nƣớc đối với ngƣời sử dụng đất. Luật Đất đai năm 2013 quy định rõ nguyên tắc định giá đất phải theo mục đích sử dụng đất, quy định cụ thể điều kiện đƣợc Nhà nƣớc giao đất, cho thuê đất để thực hiện dự án đầu tƣ nhằm lựa chọn đƣợc nhà đầu tƣ. Luật quy định về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở, quy định đầy đủ về việc thu hồi đất, bồi thƣờng, hỗ trợ tái định cƣ bổ sung các quy định mới về hệ thống thông tin đất đai. Bổ sung những nội dung cơ bản trong việc điều tra, đánh giá về tài nguyên đất đai, nhằm khắc phục bất cập hiện nay mà Luật Đất đai năm 2003 chƣa có cụ thể.
Cơ sở pháp lí của đề tài - Luật Đất đai năm 2013 ngày 29/11/2013 có hiệu lực thi hành vào ngày 01/07/2014. c 5 - Nghị định 43/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 05 năm 2014 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai (Có hiệu lực ngày 01/07/2014). - Nghị định 44/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 05 năm 2014 quy định về giá đất. - Nghị định 45/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 05 năm 2014 về thu tiền sử dụng đất.
- Nghị định 46//2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 05 năm 2014 quy định về thu tiền thuê đất, thuê mặt nƣớc. - Nghị định 47/2014/NĐ-CP này 15 tháng 05 năm 2014 về bồi thƣờng, hỗ trợ, tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi đất. - Thông tƣ 23/2014/TT-BTNMT ngày 19 tháng 05 năm 2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trƣờng quy định về giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ,quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (sau đấy gọi là Giấy chứng nhận đất). - Thông tƣ 24/2014/TT- BTNMT ngày 19 tháng 05 năm 2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trƣờng về hồ sơ địa chính.
- Thông tƣ 25/2014/TT- BTNMT ngày 19 tháng 05 năm 2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trƣờng về bản đồ địa chính. - Thông tƣ 76/2014/TT-BTC ngày 16 tháng 06 năm 2014 của Bộ trƣởng Bộ tài chính hƣớng dẫn Nghị định 45/2014/NĐ-CP về thu tiền sử dụng đất. - Thông tƣ số 77/2014/TT- BTC ngày 16 tháng 6 năm 2014 của Bộ Tài chính hƣớng dẫn một số điều của Nghị định số 46/2024/NĐ-CP ngày 15 tháng 05 năm 2014 của Chính phủ quy định về thu tiền thuê đất, thuê mặt nƣớc. - Thông tƣ số 156/2013/TT- BTC ngày 06/11/2013 của Bộ Tài chính hƣớng dẫn thi hành một số điều của Luật Quản lý thuế; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều cuả Luật Quản lý thuế và Nghị định số 83/2013/NĐ-CP ngày 22/07/2013 của Chính phủ.
Cơ sở thực tiễn của đề tài. Xã hội ngày càng phát triển, thị trƣờng đất đai ngày càng sôi động. Vì vậy nhu cầu chuyển quyền sử dụng đất của ngƣời sử dụng đất cũng nhƣ công tác quản lý hành chính Nhà nƣớc về đất đai là một yếu tố khách quan nhằm đạt tới một sự phát triển cao hơn, phù hợp hơn nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của ngƣời sử dụng cũng nhƣ toàn xã hội. c 6 Phƣờng Cẩm Trung là một phƣờng thuộc thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh, trong quá trình đổi mới nền kinh tế đất đai đã trở thành một yếu tố quan trọng phục vụ cho việc phát triển.
Vì vậy mà đất đai ngày càng có giá trị hơn, nhu cầu sử dụng đất cho các mục đích phát triển cũng tăng lên nhanh chóng. Công tác quản lý Nhà nƣớc về đất đai cũng gặp nhiều khó khăn, phải nhanh chóng cập nhật các Thông tƣ, Nghị định mới. Đa phần ngƣời dân chƣa bắt kịp với những thay đổi, những hiểu biết về đất đai còn hạn chế, các hộ chƣa thấy đƣợc tầm quan trọng của tính pháp lý đối với đất đai mà hộ đang có. Còn rất nhiều hộ tự ý chuyển quyền sử dụng cho nhau mà không thông qua Pháp luật, chính vì vậy công tác quản lý Nhà nƣớc về đất đai còn khó khăn.
Từ khi Luật đất đai 2013 ra đời và có hiệu lực đã tạo cơ sở pháp lý chặt chẽ cho việc quản lý và sử dụng đất. Các cấp lãnh đạo cũng nhƣ UBND phƣờng Cẩm Trung cùng các ngành liên quan đã xây dựng nhiều kế hoạch cho các hoạt động trong lĩnh vực đất đai nhằm đẩy mạnh hoạt động chuyển quyền sử dụng đất tại địa phƣơng.