MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Ở nước ta đang trong quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước thì vai trò, vị trí đất đai càng được nâng lên. Có những mối quan hệ đất đai mới nảy sinh phức tạp. Vì vậy, cần có sự quản lý Nhà nước đối với nguồn tài nguyên này để phát huy nguồn lực đất đai, khai thác và sử dụng có hiệu quả bảo vệ lợi ích quốc gia, cộng đồng và cá nhân.
Một trong các công cụ để Nhà nước và các cấp chính quyền thực hiện công tác quản lý Nhà nước về đất đai đó là đo đạc bản đồ địa chính, đăng ký đất đai, lập hồ sơ địa chính, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ). Kết quả dồn điền đổi thửa đã từng bước tạo thuận lợi cho việc tổ chức lại sản xuất, ứng dụng thành tựu khoa học kỹ thuật và công nghệ, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp CNH- HĐH nông nghiệp nông thôn ở các xã nêu trên. Tuy nhiên, để đáp ứng yêu cầu của công tác quản lý đất đai đối với diện tích đất nông nghiệp đã được dồn điền đổi thửa cần phải tiến hành đo đạc lại bản đồ, lập hồ sơ địa chính, cấp GCNQSDĐ do sau khi dồn điền, toàn bộ các bờ vùng, bờ thửa thay đổi không còn phù hợp với tài liệu bản đồ, hồ sơ địa chính cũng như GCNQSDĐ đã cấp cho hộ gia đình theo kết quả chia ruộng đất trước đây. Công tác cấp GCNQSD đất có vị trí đặc biệt trong quá trình quản lý đất đai của nhà nước, nó xác lập mối quan hệ pháp lý về quyền sử dụng đất giữa Nhà nước và người sử dụng đất, nó không những đảm bảo sự thống nhất về quản lý mà còn đảm bảo quyền lợi và nghĩa vụ của người sử dụng, giúp người sử dụng đất yên tâm đầu tư, sản xuất, kinh doanh và cũng là cơ sở pháp lý trong việc thu tiền sử dụng đất, tăng nguồn ngân sách cho Nhà nước.
Dân số phát triển và nhu cầu đất ở ngày càng tăng gây khó khăn cho việc quản lý. Trước tình hình đó đòi hỏi việc quản lý chặt chẽ việc sử dụng đất. Luan van 2 Đăng ký, cấp GCNQSD đất của xã Đoan Bái mặc dù đã được các ngành các cấp quan tâm nhưng kết quả vẫn còn hạn chế. Việc tìm hiểu và đánh giá tình hình thực hiện việc cấp GCNQSD đất trên địa bàn xã Đoan Bái giúp UBND xã với tư cách đại diện Nhà nước sở hữu về đất đai có những biện pháp đẩy nhanh công tác này.
Do những yêu cầu cấp thiết, cùng sự nhất trí của Ban chủ nhiệm Khoa Quản Lý Tài Nguyên - Trường Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên và sự hướng dẫn của thầy giáo: TS. Nguyễn Quang Thi em đã lựa chọn đề tài: “Đánh giá công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nông nghiệp sau dồn điền đổi thửa xã Đoan Bái, huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang”. Mục tiêu nghiên cứu - Khái quát tình hình quản lý, sử dụng đất tại xã Đoan Bái - Đánh giá được kết quả cấp GCNQSD đất trên địa bàn xã Đoan Bái, huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang giai đoạn 2018 – 2020. - Đề xuất các biện pháp để khắc phục khó khăn và nâng cao hiệu quả công tác cấp GCNQSDĐ trên địa bàn xã xã Đoan Bái, huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang giai đoạn 2018 – 2020.
Ý nghĩa - Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu: Bổ sung những kiến thức đã học trên lớp, học hỏi, tiếp nhận những kiến thức, kinh nghiệm thực tế và hiểu rõ hơn về công tác quản lý Nhà nước về đất đai, cụ thể là công tác đăng kí đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và lập hồ sơ địa chính. - Ý nghĩa trong thực tiễn: Từ quá trình nghiên cứu đề tài giúp tìm ra được những thuận lợi, khó khăn của công tác đăng kí đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và lập hồ sơ địa chính để từ đó rút ra những giải pháp khắc phục, giúp phần đẩy nhanh công tác đăng kí đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và lập hồ sơ địa chính. Luan van 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2.Bản đồ địa chính, công tác đo đạc bản đồ địa chính 2.
Tình hình công tác đo đạc bản đồ Thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ 5 của Ban chấp hành Trung ương khóa IX về đẩy nhanh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn thời kì 2001 - 2010; Chỉ thị số 12-CT/TU ngày 01/7/2013 của Ban thường vụ Tỉnh ủy về việc tiếp tục vận động nhân dân "dồn điền, đổi thửa", tổ chức các mô hình sản xuất hàng hóa tập trung trong lĩnh vực nông nghiệp; Nghị quyết số 06/2013/NQ-HĐND ngày 11/7/2013 của HĐND tỉnh Bắc Giang khóa XVII, kỳ họp thứ 7 ban hành chính sách khuyến khích dồn điền đổi thửa, xây dựng cánh đồng mẫu trên địa bàn tỉnh Bắc Giang giai đoạn 2010-2020; Kế hoạch số 84/KH-UBND ngày 22/10/2013 của UBND tỉnh Bắc Giang dồn điền đổi thửa, xây dựng cánh đồng mẫu trên địa bàn tỉnh Bắc Giang giai đoạn 2014-2016 và Hướng dẫn số 175/HD-TNMT ngày 21/01/2014 của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bắc Giang về việc Tổ chức thực hiện công tác dồn điền, đổi thửa đất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Giang, UBND huyện Hiệp Hòa đã xây dựng kế hoạch số 82/KH-UBND ngày 13/9/2013 của UBND huyện Hiệp Hòa về việc thực hiện dồn điền đổi thửa, xây dựng cánh đồng mẫu giai đoạn 2013 - 2016; Kế hoạch số 48/KH-UBND ngày 30/12/2016 của UBND huyện Hiệp Hòa về việc thực hiện dồn điền đổi thửa, xây dựng cánh đồng mẫu trên địa bàn huyện Hiệp Hòa năm 2017 - 2018. Kết quả dồn điền đổi thửa đã từng bước tạo thuận lợi cho việc tổ chức lại sản xuất, ứng dụng thành tựu khoa học kỹ thuật và công nghệ, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp CNH- HĐH nông nghiệp nông thôn ở các xã nêu trên. Tuy nhiên, để đáp ứng yêu cầu của công tác quản lý đất đai đối với diện tích đất nông nghiệp đã được dồn điền đổi thửa cần phải tiến hành đo đạc lại bản đồ, lập Luan van 4 hồ sơ địa chính, cấp GCNQSDĐ do sau khi dồn điền, toàn bộ các bờ vùng, bờ thửa thay đổi không còn phù hợp với tài liệu bản đồ, hồ sơ địa chính cũng như GCNQSDĐ đã cấp cho hộ gia đình theo kết quả chia ruộng đất trước đây. Thực hiện nhiệm vụ kế hoạch năm 2018 về công tác Tài nguyên và Môi trường trên địa bàn huyện, Phòng Tài nguyên và Môi trường đã tham mưu cho UBND huyện lựa chọn, đặt hàng với Công ty TNHH một thành viên Địa chính Bắc Giang tiến hành điều tra, khảo sát, lập Thiết kế kỹ thuật - dự toán công trình: Đo đạc lại bản đồ địa chính, lập hồ sơ địa chính, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nông nghiệp sau dồn điền, đổi thửa.
Thiết kế kỹ thuật - dự toán công trình được lập sau khi đã tiến hành điều tra, khảo sát chi tiết địa hình, địa vật, hiện trạng quản lý đất đai và kết quả dồn điền đổi thửa đã thực hiện trong 03 năm (2016-2018) của các xã, từ đó đưa ra các giải pháp kỹ thuật và dự toán kinh phí đo vẽ lại bản đồ địa chính. Tổng quan về bản đồ, bản đồ địa chính Khái niệm bản đồ “Bản đồ là hình ảnh của thực tế địa lý được ký hiệu hóa, phản ánh các yếu tố hoặc các đặc điểm một cách có chọn lọc, là kết quả từ sự nỗ lực sáng tạo trong lựa chọn của tác giả bản đồ, và được thiết kế để sử dụng chủ yếu liên quan đến mối quan hệ không gian”. Nội dung bản đồ thể hiện các hiện tượng địa lý tự nhiên, kinh tế - xã hội và mối quan hệ giữa chúng. Nội dung bản đồ được biểu thị thông qua quá trình tổng quát hóa và được trình bày bằng hệ thống ký hiệu.
Bản đồ địa chính Là bản đồ chuyên ngành đất đai, trên bản đồ thể hiện chính xác vị trí, ranh giới, diện tích và một số thông tin địa chính của từng thửa đất, từng vùng đất. Bản đồ địa chính còn thể hiện các yếu tố địa lý khác liên quan đến đất đai. Bản đồ địa chính được thành lập theo đơn vị hành chính cơ sở xã, phường, thị trấn và thống nhất trong phạm vi cả nước. Bản đồ địa chính được xây dựng trên cơ sở kỹ thuật và Luan van 5 công nghệ ngày càng hiện đại, nó đảm bảo cung cấp thông tin không gian của đất đai phục vụ công tác quản lý đất.
Khái quát công tác dồn điền đổi thửa 2. Khái niệm dồn điền đổi thửa “Khái niệm dồn điền đổi thửa là việc tập hợp, dồn đổi các thửa ruộng nhỏ thành thửa ruộng lớn, trái ngược với việc chia các mảnh ruộng to thành các mảnh ruộng nhỏ.Khi thực hiện việc dồn điền đổi thửa (DĐĐT) thì phải thực hiện hai cơ chế. Một là, việc DĐĐT để cho thị trường ruộng đất và Nhà nước với vai trò là người hỗ trợ để cơ chế này tập trung và vận hành tốt hơn. Hai là, thực hiện các biện pháp can thiệp hành chính, tổ chức sắp xếp lại ruộng đất, thực hiện các quy hoạch có chủ định.
Theo đó, các địa phương đều xác định là DĐĐT sẽ không làm thay đổi các quyền của nông hộ đối với ruộng đất đã được quy định trong pháp luật. Tuy nhiên, việc thực hiện quá trình này có thể làm thay đổi khả năng tiếp cận ruộng đất của các nhóm nông dân hưởng lợi khác nhau dẫn đến thay đổi bình quân ruộng đất ở các nhóm xã hội khác nhau. Tầm quan trọng của công tác dồn điền đổi thửa trong nông nghiệp Việc DĐĐT là rất cần thiết với những địa phương có diện tích đất nông nghiệp manh mún, nhỏ lẻ, phân tán. Mỗi hộ dân sở hữu nhiều ô, thửa ruộng phân tán trên nhiều cánh đồng thì việc DĐĐT là rất cần thiết.
Với tiêu chí quy hoạch, nếu tiến hành dồn điền đổi thửa thành công từ nhiều ô, thửa/hộ, phân tán trên nhiều cánh đồng chỉ còn 1-2 ô, thửa/hộ, sẽ giúp cho địa phương tiến hành công tác quy hoạch từ đồng ruộng tới quy hoạch điểm dân cư, quy hoạch hệ thống giao thông thủy lợi nội đồng…được bảo đảm, giúp cho công tác cơ giới hóa đồng ruộng, hỗ trợ nâng cao năng suất cây trồng, vật nuôi giải phóng sức lao động của người nông dân, từ đó nâng cao thu nhập của người nông dân và góp phần chuyển dịch cơ cấu lao động trong nông nghiệp.