ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM NGUYỄN ĐỨC SƠN ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH CƯ CỦA DỰ ÁN XÂY DỰNG ĐƯỜNG HỒ CHÍ MINH ĐOẠN QUA XÃ YÊN NINH, HUYỆN PHÚ LƯƠNG, TỈNH THÁI NGUYÊN LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI THÁI NGUYÊN - 2019 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM NGUYỄN ĐỨC SƠN ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH CƯ CỦA DỰ ÁN XÂY DỰNG ĐƯỜNG HỒ CHÍ MINH ĐOẠN QUA XÃ YÊN NINH, HUYỆN PHÚ LƯƠNG, TỈNH THÁI NGUYÊN Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 8 85 01 03 LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI Người hướng dẫn khoa học: GS. Nguyễn Thế Đặng THÁI NGUYÊN - 2019 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn i LỜI CAM ĐOAN - Tôi xin can đoan mọi số liệu và kết quả sử dụng để nghiên cứu viết luận văn là trung thực và chưa được sử dụng để bảo vệ học vị nào. - Tôi xin cam đoan mọi trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rõ nguồn gốc rõ ràng và mọi sự giúp đỡ trong quá trình làm luận văn đều đã được cảm ơn. Tác giả luận văn Nguyễn Đức Sơn Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn ii LỜI CẢM ƠN Trong suốt quá trình thực hiện luận văn tôi đã nhận được sự quan tâm, giúp đỡ của các cá nhân, tập thể, các cơ quan, đơn vị có liên quan tạo điều kiện thuận lợi để tôi có thể hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn GS. Nguyễn Thế Đặng trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên đã trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình làm luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy, cô giáo khoa Quản lý Tài nguyên, phòng Đào tạo - Đào tạo Sau đại học trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi thực hiện tốt luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn ban lãnh đạo Ban bồi thường Giải phóng mặt bằng huyện Phú Lương; Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên. Tôi xin gửi lời cảm ơn tới gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện luận văn. Tôi xin trân trọng cảm ơn ! Tác giả luận văn Nguyễn Đức Sơn Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN . ii MỤC LỤC . iii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT . vi DANH MỤC CÁC BẢNG, HÌNH ẢNH . vii MỞ ĐẦU . Tính cấp thiết của đề tài . Mục tiêu của đề tài . Ý nghĩa của đề tài nghiên cứu . 3 CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU . Cơ sở khoa học của đề tài . Cơ sở thực tiễn . Cơ sở pháp lí của đề tài. Khái quát về công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng . Khái niệm về bồi thường và giải phóng mặt bằng . Đặc điểm của quá trình bồi thường và giải phóng mặt bằng . Thực trạng về công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng trên thế giới và các tỉnh thành trong nước . Công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng ở một số nước trên thế giới .2 Công tác thực hiện về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư ở Việt Nam . Kết quả bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại một số tỉnh . Một số nghiên cứu liên quan đến giải phóng mặt bằng . Kết luận chung về vấn đề nghiên cứu . 29 CHƯƠNG 2 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Đối tượng và phạm vi nghiên cứu . Đối tượng nghiên cứu . 31 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc. Phạm vi nghiên cứu . Địa điểm và thời gian tiến hành . Nội dung nghiên cứu. Thực trạng quản lý và sử dụng đất huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên . Khái quát về dự án nghiên cứu và các chính sách liên quan đến thực hiện bồi thường hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên . Đánh giá việc thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên . Đánh giá một số yếu tố ảnh hưởng của công tác bồi thường giải phóng mặt bằng đến cuộc sống của người dân . Thuận lợi, khó khăn và giải pháp nâng cao hiệu quả về công tác bồi thường GPMB khi Nhà nước thu hồi đất trên địa huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên . Phương pháp nghiên cứu . Chọn địa điểm nghiên cứu . Phương pháp điều tra, thu thập, tài liệu, số liệu . Phương pháp thống kê tổng hợp và phân tích thông tin . Phương pháp xử lý số liệu . 34 CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN . Thực trạng quản lý và sử dụng đất huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên . Hiện trạng sử dụng đất . Tình hình quản lý và sử dụng đất tại huyện Phú Lương . Khái quát dự án nghiên cứu và các chính sách liên quan đến thực hiện bồi thường GPMB khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên . Khái quát chung về dự án . Trình tự thực hiện theo quy định bồi thường giải phóng mặt bằng Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn v của huyện Phú Lương . Đánh giá việc thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư ở huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên . Xác định đối tượng và điều kiện để được bồi thường . Kết quả điều tra, xác định các đối tượng và điều kiện được bồi thường của dự án trên địa bàn huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên . Loại đất, diện tích thu hồi của dự án nghiên cứu . Bồi thường, hỗ trợ thiệt hại về đất và tài sản trên đất . Đánh giá tiến độ thực hiện bồi thường GPMB của dự án . Đánh giá công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của dự án qua ý kiến của người dân .Ý kiến người dân về đơn giá chính sách bồi thường, hỗ trợ . Ảnh hưởng của việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ khi thu hồi đất đến đời sống của người dân . Thuận lợi, khó khăn và giải pháp nâng cao hiệu quả về công tác bồi thường GPMB khi Nhà nước thu hồi đất trên địa huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên . Khó khăn, tồn tại . Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác bồi thường, hỗ trợ và TĐC khi Nhà nước thu hồi đất tại huyện Phú Lương . 70 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ . 73 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 75 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn vi DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ADB : Ngân hàng phát triển châu Á BT&GPMB : Bồi thường và giải phóng mặt bằng BTC : Bộ Tài chính CNH - HĐH : Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá CP : Chính phủ GPMB : Giải phóng mặt bằng GCNQSDĐ : Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất HSĐC : Hồ sơ địa chính QĐ : Quyết định TĐC : Tái định cư TNMT : Tài nguyên môi trường TT : Thông tư TTg : Thủ tướng UBND : Uỷ ban nhân dân WB : Ngân hàng thế giới Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn vii DANH MỤC CÁC BẢNG, HÌNH ẢNH Bảng 3. Hiện trạng sử dụng đất, cơ cấu diện tích đất đai năm 2018 . Quy mô dự án nghiên cứu .3: Bảng tổng hợp diện tích, loại đất thu hồi của dự án .4: Kinh phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của dự án .5: Kết quả bồi thường đất ở .6: Kết quả bồi thường đất nông nghiệp cùng thửa đất ở .7: Kết quả bồi thường đất nông nghiệp .8: Tiến độ thực hiện bồi thường GPMB của dự án .9: Tổng hợp ý kiến của người dân về đơn giá bồi thường, hỗ trợ .10: Kết quả tổng hợp và phỏng vấn chi tiết về diện tích thu hồi đất nông nghiệp và bồi thường, hỗ trợ của các hộ dân tại dự án .11: Phương thức sử dụng tiền các hộ dân tại dự án nghiên cứu.1: Phương thức sử dụng tiền đền bù tại dự án nghiên cứu .12: Trình độ văn hoá, chuyên môn của số người trong độ tuổi lao động tại dự án nghiên cứu .13: Tình hình lao động, việc làm của các hộ thuộc khu vực bồi thường án nghiên cứu.14: Thu nhập bình quân của người dân trước và sau thu hồi đất tại dự GPMB dự án .15: Tình hình thu nhập của các hộ sau khi bị thu hồi đất tại dự án .16: Thu nhập bình quân nhân khẩu/năm phân theo nguồn thu tại dự án nghiên cứu .17: Đánh giá của người dân về cơ sở hạ tầng, phúc lợi xã hội sau khi thu hồi đất .18: Tình hình trật tự, an ninh xã hội của người dân sau khi thu hồi đất . 67 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Đất là sản phẩm của tự nhiên, qua quá trình tác động của con người đất đai là yếu tố tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất nông nghiệp, làm mặt bằng xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng, xây dựng các công trình sản xuất kinh doanh, xây dựng đô thị và các khu dân cư. Sử dụng đất đai vào các mục đích an ninh quốc phòng, lợi ích quốc gia, lơị ích công cộng để thực hiện mục tiêu phát triển đất nước, đặc biệt là các dự án phát triển đô thị, dự án sản xuất, kinh doanh phát triển kinh tế là một tất yếu khách quan trong quá trình phát triển công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước. Để có mặt bằng xây dựng các dự án, Nhà nước phải thu hồi đất của nhân dân và thực hiện việc bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho các hộ dân có đất bị thu hồi. Thực tế hiện nay cho thấy, công tác thu hồi đất của người dân để phục vụ phát triển các dự án đầu tư trong nước, nước ngoài và việc đền bù cho những người bị thu hồi đất là vấn đề hết sức nhạy cảm, đòi hỏi phải giải quyết công bằng, dứt điểm.
