CHƯƠNG I c¬ së lý luËn cña ®¸nh gi¸ h¹n chÕ vÒ mÆt chÝnh s¸ch c«ng nghÖ, nghÖ, ho¹t ®éng qLHCNN theo bé TCVN ISO 9001:2000 vµ chÝnh s¸ch víi ho¹t ®éng C«ng vô. VAI TRÒ CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.Vai trß cña ®¸nh gi¸ trong QLNN. §¸nh gi¸ lµ mét qu¸ tr×nh g¾n liÒn víi qu¶n lý. Lµ viÖc x¸c ®Þnh møc ®é thùc hiÖn víi chuÈn mùc ®¸nh gi¸.
Trong ph¹m vi luËn v¨n ®Ó t×m ra nguyªn nh©n chÝnh cña nh÷ng h¹n chÕ t¸c gi¶ chØ sö dông mét chuÈn c¬ b¶n lµ møc hµi lßng cña tæ chøc vµ c«ng d©n (Kh¸ch hµng ) cô thÓ ë 02 yªu cÇu sau: - Khả năng của tổ chức trong việc cung cấp một cách ổn định các sản phẩm/ dịch vụ đáp ứng các yêu cầu của khách hàng và các yêu cầu chế định có liên quan. - Nâng cao mức độ hài lòng của khách hàng nhờ việc áp dụng có hiệu lực và thường xuyên cải tiến hệ thống. Vai trß cña ®¸nh gi¸: §¸nh gi¸ gióp c¬ quan QLHCNN x¸c ®Þnh møc ®é phï hîp cña ho¹t ®éng QLNN so víi c¸c yªu cÇu liªn quan lµm c¬ së cho viÖc ®iÒu chØnh, c¶i tiÕn ho¹t ®éng th«ng qua nh÷ng viÖc sau: - X¸c ®Þnh c¸c lçi tiÒm Èn, c¸c vÊn ®Ò cÇn c¶i tiÕn trong c¬ quan - §¸p øng yªu cÇu cña tiªu chuÈn. Nh− vËy vai trß cña ®¸nh gi¸ n»m ë 02 van ®iÒu khiÓn (Lµ ®Çu vµo cho van ®iÒu khiÓn) trong s¬ ®å qu¶n lý sau: 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com HÖ thèng quÕt ®Þnh trong chÝnh s¸ch (S¬ ®å 1) (Stimulation) (Reaction) Vào Đối tượng thụ Ra = Mục tiêu Van hưởng chính sách Van ®iÒu khiÓn ®iÒu khiÓn Chủ thể quyết định Ra quyết định Phản hồi (Sơ đồ điều khiển học của Nobert Wiener) 2.
Vai trß cña ®¸nh gi¸ vÒ mÆt chÝnh s¸ch C«ng nghÖ §¸nh gi¸ ho¹t ®éng QLNN lµ mét viÖc lµm th−êng xuyªn cña c¸c cÊp vµ ®−îc ph©n c«ng mét c¬ quan chuyªn m«n, lµ c¬ quan Néi vô c¸c cÊp. Nh−ng c¸ch thøc ®¸nh gi¸ còng nh− néi dung ®¸nh gi¸ ®Òu dùa trªn lý luËn qu¶n lý nhµ n−íc ch−a ®Ò cËp ®Õn C«ng nghÖ Bé tiªu chuÈn TCVN ISO 9001:2000 mét C«ng nghÖ do néi dung t¸c ®éng cña nã lªn hÖ thèng. ChÝnh v× vËy chØ cã ®¸nh gi¸ vÒ mÆt C«ng nghÖ míi ph¸t hiÖn ®−îc b¶n chÊt cña nh÷ng h¹n chÕ trong qu¸ tr×nh ¸p dông. §¸nh gi¸ vÒ C«ng nghÖ gióp ph¸t hiÖn ra bé TCVN ISO 9001:2000 là một C«ng nghệ thuộc nhãm Công nghệ ¸p dông chung Nội dung của ISO 9001: 2000 là: Các yêu cầu của Hệ thống quản lý chất lượng (HTQLCL) theo ISO 9001: 2000 được trình bầy trong các mục 5, 6, 7, 8 của tiêu chuẩn này.
Hình vẽ dưới đây (Sơ đồ 2) minh hoạ tổng quát mô hình quản lý chất lượng theo ISO 9001: 2000 với phương pháp tiếp cận quá trình. Trong đó khách hàng đóng vai trò quan trọng trong việc xác định yêu cầu đầu vào và theo dõi sự thoả mãn của 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com khách hàng là cần thiết để đánh giá và xác nhận các yêu cầu của khách hàng có được đáp ứng hay không. MÔ HÌNH QLCL THEO ISO 9001:2000 ( S¬ ®å 2 ) Các yêu cầu của HTQLCL được sắp xếp trong 4 mục lớn: Mục 5 : Trách nhiệm của quản lý/ lãnh đạo Mục 6 : Quản lý nguồn lực Mục 7 : Thực hiện sản phẩm Mục 8 : Đo lường, phân tích và cải tiến Phương pháp tiếp cận quá trình coi mọi hoạt động tiếp nhận đầu vào và chuyển hoá chúng thành các đầu ra là một quá trình. Một tổ chức thường phải quản lý nhiều quá trình có liên hệ mật thiết với nhau và đầu ra của quá trình này sẽ trở thành đầu vào của quá trình tiếp theo.
Phương pháp tiếp cận quá trình là việc xác định và quản lý một cách có hệ thống các quá trình đươc thực hiện trong 1 tổ chức và sự tương tác giữa chúng với nhau. ISO9001: 2000 coi mọi kết quả đầu ra của 1 quá trình là sản phẩm và xác định có 4 loại sản phẩm thông dụng là: phần cứng, phần mềm, dịch vụ và vật 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com liệu chế biến. Hầu hết các sản phẩm là sự kết hợp của một vài hoặc cả 4 loại thông dụng trên. Sản phẩm kết hợp này được gọi là phần cứng, vật liệu chế biến, phần mềm hay dịch vụ tuỳ thuộc vào thành phần chính của nó trong quản lý nhà nước hầu hết các sản phẩm là dịch vụ.
Bé TCVN ISO 9001:2000 là một C«ng nghệ ¸p dông chung TCVN ISO 9001:2000 Víi viÖc qui ®Þnh nh÷ng yªu cÇu chung cho nhiÒu tæ chøc nhiÒu hÖ thèng. Khi ¸p dông vµo c¸c hÖ thèng cô thÓ c¸c yªu cÇu ®ã lµ khung cho c¸c yªu cÇu cô thÓ nh− vËy bé chuẩn TCVN ISO 9001:2000 là những yêu cầu chung : Qui định những việc phải làm của hệ thống quản lý chất lượng nên nó là Công nghệ áp dụng chung. §¸nh gi¸ vÒ C«ng nghÖ gióp ph¸t hiÖn C«ng nghệ cô thÓ lµ c¸c C«ng vô. Bé chuẩn TCVN ISO 9001:2000 là những yêu cầu chung : Qui định những việc phải làm Th«ng qua ®¸nh gi¸ vÒ C«ng nghÖ chóng ta sÏ thÊy viÖc: Lµm thÕ nµo? ë ®©u? Cũng đứng trên giác độ công nghệ sẽ tìm thấy Công nghệ cụ thể (Qui định làm thế nào?) Trong QLHCNN đó là : Hoạt động Công vụ c.
Mèi quan hÖ gi÷a C«ng nghÖ ¸p dông chung vµ c«ng nghÖ cô thÓ, gióp ph¸t hiÖn nguyªn nh©n h¹n chÕ sù hµi lßng cña ng−êi d©n lµ ë c¸c C«ng vô ch−a x©y dùng ®−îc hÖ thèng thµnh chuÈn C«ng vô C¸c n−íc, c¸c tæ chøc ®· ¸p dông ®¹t yªu cÇu cao, t¹o søc sèng m¹nh mÏ cña bé tiªu chuÈn lµ ë chÝnh c¸c thao t¸c, c¸c kÕt qu¶ (®Þnh tÝnh vµ ®Þnh l−îng) cña tõng bé phËn, tõng qu¸ tr×nh ë c«ng nghÖ cô thÓ ®· thèng nhÊt víi môc tiªu chÊt l−îng cña hÖ thèng. ViÖc x©y dùng Bé chuẩn TCVN ISO 9001:2000 cña tæ chøc ISO lµ ®Òu ®Æt trªn nÒn t¶ng c¸c C«ng nghÖ cô thÓ ®¹t ®¼ng cÊp cao trong lµng C«ng nghÖ t¹o søc sèng m¹nh mÏ trong lÜnh vùc doanh nghiÖp. 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LÜnh vùc QLHCNN còng thµnh c«ng ë mét sè lÜnh vùc, mét sè n−íc lµ ë tr×nh ®é C«ng nghÖ cao trong c¸c ho¹t ®éng C«ng vô. So s¸nh môc tiªu lµm hµi lßng ng−êi d©n víi c«ng vô ta sÏ thÊy nguyªn nh©n cña nh÷ng h¹n chÕ lµ thiÕu sù chuÈn ho¸ C«ng vô d.
Mèi quan hÖ gi÷a yªu cÇu chung theo Bé chuẩn TCVN ISO 9001:2000 vµ c¸c yªu cÇu cô thÓ vÒ C«ng vô cho ta t×m ra nh÷ng h¹n chÕ chÝnh s¸ch ViÖc so s¸ch chÝnh s¸ch ®ang ¸p dông, víi ®Æc tÝnh thèng nhÊt gi÷a 02 C«ng nghÖ cho ta thÊy nh÷ng thiÕu sãt, h¹n chÕ vµ nh÷ng ®iÒu kh«ng phï hîp trong chÝnh s¸ch ®ang ¸p dông. §Ó lµm râ thªm vai trß cña nghiªn cøu ®¸nh gi¸ vÒ mÆt C«ng nghÖ trong ho¹t ®éng QLHCNN theo bé TCVN ISO 9001:2000 chóng ta hOy cïng nghiªn cøu c¬ së lý luËn cña nã II. CÁC KHÁI NIỆM, CÁC PHẠM TRÙ NGHIÊN CỨU 1. Đánh giá là gì? Chuẩn mực đánh giá là gì? Đánh giá hạn chế là gì? §¸nh gi¸ lµ g×? Lµ qu¸ tr×nh cã hÖ thèng, ®éc lËp xem xÐt mét c¸ch kh¸ch quan ®Ó x¸c ®Þnh møc ®é thùc hiÖn c¸c chuÈn mùc.
§¸nh gi¸ lµ c«ng cô gióp ng−êi, c¬ quan qu¶n lý nh÷ng viÖc sau: -X¸c ®Þnh t×nh tr¹ng cña hÖ bÞ ®¸nh gi¸, x¸c ®Þnh nh÷ng −u thÕ cña hÖ thèng, tr×nh ®é vµ xu thÕ vËn ®éng cña hÖ thèng bÞ ®¸nh gi¸ -X¸c ®Þnh c¸c lçi tiÒm Èn, c¸c vÊn ®Ò cÇn c¶i tiÕn trong c¬ quan -§¸p øng yªu cÇu cña tiªu chuÈn. ChuÈn mùc ®¸nh gi¸ lµ g×? Cã nhiÒu c¸ch ®Þnh nghÜa chuÈn mùc kh¸c nhau theo c¸c lÜnh vùc nghiªn cøu lµ VËt gèc, ®¬n vÞ gèc, ®¹i l−îng gèc .vvà®Ó so s¸ch. Theo tiªu chuÈn ISO 19011:2002 ChuÈn mùc ®¸nh gi¸ lµ : 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com “ TËp hîp c¸c chÝnh s¸ch, thñ tôc hay yªu cÇu ®−îc x¸c ®Þnh lµ gèc so s¸nh” §¸nh gi¸ nh÷ng h¹n chÕ lµ g×? Víi kh¸i niÖm ®¸nh gÝa trªn th× ®¸nh gi¸ nh÷ng h¹n chÕ lµ: ViÖc so s¸nh møc ®é hiÖn thùc víi c¸c chuÈn mùc ®Ó x¸c ®Þnh c¸c lçi tiÒm Èn, c¸c vÊn ®Ò cÇn c¶i tiÕn trong ®èi t−îng ®¸nh gi¸ 2. Kh¸i niÖm vÒ Bé tiªu chuÈn TCVN ISO 9001:2000 ISO là gì? Tổ chức Tiêu chuẩn hóa quốc tế (ISO - International Organization for Standardization) được thành lập từ năm 1947, có trụ sở đặt tại Geneva - Thụy Sĩ.
ISO là một hội đoàn toàn cầu của hơn 150 các các cơ quan tiêu chuẩn quốc gia (mỗi thành viên của ISO là đại diện cho mỗi quốc gia của mình), Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng là thành viên chính thức của ISO từ năm 1977. Tổ chức ISO chịu trách nhiệm ban hành các tiêu chuẩn quốc tế (ISO) khuyến nghị áp dụng nhằm thuận lợi hóa thương mại tòan cầu và bảo vệ an toàn, sức khỏe và môi trường cho cộng đồng. Hiện nay, ISO với gần 3000 tổ chức kỹ thuật với hệ thống các Ban Kỹ thuật (TC-Technical committee); Tiểu ban kỹ thuật (STC); Nhóm công tác (WG) và Nhóm đặc trách có nhiệm vụ soạn thảo các tiêu chuẩn quốc tế. Tiêu chuẩn quốc tế ISO được ban hành sau khi được thông qua theo nguyên tắc đa số đồng thuận của các thành viên chính thức của ISO.
Hiện nay ISO đã soạn thảo và ban hành gần 16.000 tiêu chuẩn cho sản phẩm, dịch vụ, hệ thống quản lý, thuật ngữ, phương pháp… Bộ tiêu chuẩn ISO 9000 là gì? Bé tiªu chuÈn ISO 9000 do Tæ chøc Tiªu chuÈn ho¸ Quèc tÕ (ISO) ban hµnh nh»m cung cÊp c¸c h−íng dÉn qu¶n lý chÊt l−îng vµ x¸c ®Þnh c¸c yÕu tè cÇn thiÕt cña mét hÖ thèng chÊt l−îng ®Ó ®¹t ®−îc sù ®¶m b¶o vÒ chÊt l−îng cña s¶n phÈm hay dÞch vô mµ mét tæ chøc cung cÊp. Bộ tiêu chuẩn ISO 9000 lÇn ®Çu tiªn vµo n¨m 1987, sau lÇn so¸t xÐt ®Çu tiªn vµo n¨m 1994, bé tiªu chuÈn nµy bao gåm 24 tiªu chuÈn víi 3 m« h×nh ®¶m 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com b¶o chÊt l−îng ¸p dông chung (ISO 9001, ISO 9002 vµ ISO 9003) vµ mét sè tiªu chuÈn h−íng dÉn.