Đặt vấn đề Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới là một chương trình cụ thể hóa Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 05 tháng 8 năm 2008 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Đây là Chương trình mục tiêu Quốc gia mang tính toàn diện, vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển lâu dài, bền vững ở khu vực nông thôn, hướng đến “Dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh”. Thực hiện chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới có vai trò quan trọng trong sự phát triển của nông thôn nói riêng và sự phát triển của quốc gia nói chung. Xây dựng nông thôn mới nhằm phát triển toàn diện: hệ thống cơ sở hạ tầng ngày càng toàn diện tạo điều kiện phát triển kinh tế, giao lưu hàng hóa; cơ cấu kinh tế hợp lý, thu nhập, đời sống vật chất, tinh thần của người dân được nâng cao; môi trường và an ninh nông thôn được đảm bảo; xây dựng nếp sống văn hóa, thay đổi bộ mặt nông thôn, góp phần xây dựng đất nước giàu đẹp.
Hà Thượng là xã có vị trí địa lý thuận lợi cho việc giao thông đi lại nối liền với trung tâm thành phố Thái Nguyên và trung tâm huyện Đại Từ, có tiềm năng về tài nguyên khoáng sản để phát triển ngành công nghiệp khai thác, đồng thời đó cũng là thế mạnh cho Hà Thượng phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ thương mại. Việc lập Quy hoạch xây dựng nông thôn mới xã Hà Thượng, huyện Đại Từ giai đoạn 2015 - 2020 là việc làm cần thiết trong Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới, nhằm đảm bảo sự phân bố và phát triển hợp lý góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội của xã phát triển. Đồng thời, khai n 2 thác hiệu quả tiềm năng sẵn có trên địa bàn xã tạo động lực thúc đẩy các hoạt động kinh tế - xã hội địa phương. Xuất phát từ thực tế đó được sự đồng ý của Ban Giám hiệu trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên, Ban Chủ nhiệm khoa Quản lý Tài nguyên, dưới sự hướng dẫn của cô giáo TS.
Nguyễn Thị Lợi, em tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá hiện trạng cơ sở hạ tầng, kinh tế - xã hội phục vụ công tác quy hoạch nông thôn mới giai đoạn 2015 -2020 tại xã Hà Thượng, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên”. Mục đích đề tài 1. Mục đích chung Đánh giá hiện trạng cơ sở hạ tầng, kinh tế - xã hội của xã Hà Thượng phục vụ công tác quy hoạch nông thôn mới theo 19 tiêu chí nông thôn mới quốc gia. Mục đích cụ thể - Tìm hiểu điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của xã Hà Thượng, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên.
- Đánh giá hiện trạng và tiến trình xây dựng cơ sở hạ tầng theo tiêu chuẩn xây dựng nông thôn mới tại xã Hà Thượng, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên. - Rút ra những thuận lợi và khó khăn trong quá trình thực hiện mô hình nông thôn mới trên địa bàn. - Đưa ra phương án quy hoạch về cơ sở hạ tầng theo tiêu chuẩn xây dựng nông thôn mới, đề xuất các giải pháp nhằm thực hiện trong thời gian tới tại xã Hà Thượng. - Xây dựng nếp sống văn hóa, đậm đà bản sắc dân tộc.
Yêu cầu đề tài - Điều tra chính xác tình hình cơ bản của xã. - Đánh giá hiện trạng sử dụng đất của xã. - Đánh giá hiện trạng cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội xã. - Xây dựng cơ sở hạ tầng theo tiêu chí nông thôn mới phù hợp với quy hoạch tổng thể kinh tế xã hội, quy hoạch sử dụng đất, đảm bảo khả thi, sáng tạo, khoa học nhằm nâng cao hiệu quả tiết kiệm đất đai, tạo cơ sở cho sự phát triển của xã.
Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu - Nâng cao kiến thức, kỹ năng và rút kinh nghiệm thực tế phục vụ cho công tác sau này. - Có được cái nhìn tổng thể về thực trạng về hệ thống cơ sở hạ tầng nông thôn trên địa bàn xã. - Góp phần hoàn thiện những lý luận và phương pháp nhằm đẩy mạnh quá trình xây dựng và phát triển kinh tế xã hội ở địa phương trong giai đoạn “công nghiệp hóa hiện đại hóa nông nghiệp – nông thôn” hiện nay. Ý nghĩa trong thực tiễn - Đề tài góp phần vào tìm hiểu, phân tích, đánh giá thực trạng cơ sở hạ tầng và đưa ra các giải pháp để xây dựng xã Hà Thượng đạt tiêu chuẩn nông thôn mới theo Bộ tiêu chí Quốc gia về nông thôn mới.
- Kết quả nghiên cứu của đề tài là cơ sở giúp cho xã có những định hướng phát triển phù hợp với điều kiện của địa phương. - Giúp địa phương phát huy những điểm mạnh, khắc phục những hạn chế yếu kém nhằm thực hiện tốt hơn trương trình xây dựng nông thôn mới để từng bước cải thiện đời sống nhân dân. n 4 PHẦN 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2.
Căn cứ pháp lý xây dựng nông thôn mới - Nghị quyết số 26-NQ/TƯ Hội nghị Trung ương lần thứ 7 về vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn. - Nghị quyết số 24/2008/NQ-CP ngày 28/10/2008 của Chính phủ ban hành chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết hội nghị lần thứ 7 Ban hành Trung ương khóa X về nông nghiệp, nông thôn, nông dân. - Quyết định số 491/QĐ-TTG ngày 16/4/2009 về ban hành kèm theo Bộ tiêu chí Quốc gia về xây dựng Nông thôn mới. - Thông tư số 54/2009/TT-BNN ngày 21/8/2009 về hướng dẫn thực hiện Bộ tiêu chí Quốc gia về xây dựng Nông thôn mới.
- Quyết định số 800/QĐ-TTG 04/6/2010 phê duyệt chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng Nông thôn mới giai đoạn 2010 - 2020. - Quyết định số 193/QĐ-TTG ngày 02/2/2010 phê duyệt chương trình rà soát quy hoạch xây dựng Nông thôn mới. - Thông tư liên tịch số 13/2011/TTLT - BXD - BNNPTNT-BTN&MT, ngày 28/10/2011, quy định việc lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch xây dựng xã nông thôn mới. - Thông tư số 09/2010/TT-BXD ngày 04/8/2010 về quy định lập nhiệm vụ, đồ án quy hoạch và quản lý quy hoạch xây dựng Nông thôn mới.
- Thông tư số 07/2010/TT-BNN ngày 08/02/2010 của Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn hướng dẫn quy hoạch phát triển sản xuất Nông nghiệp cấp xã theo Bộ tiêu chí Quốc gia về Nông thôn mới. n 5 - Hướng dẫn số 470/HD - SXD ngày 28/9/2011 của Sở Xây dựng Thái Nguyên về lập, thẩm định và phê duyệt đồ án quy hoạch nông thôn mới. - Căn cứ Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện Đại Từ; Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Hà Thượng về mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng, trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn xã giai đoạn 2011-2015 - Các văn bản pháp lý khác: - Thông báo 2183/BNN-KTHT ngày 24/07/2009 của Bộ Nông nghiệp phát triển nông thôn về thực hiện Chủ trương xây dựng nông thôn mới - Thông báo 2183/BNN-KTHT ngày 24/07/2009 của Bộ Nông nghiệp phát triển nông thôn về thực hiện Chủ trương xây dựng nông thôn mới. - Quyết định số 800/QĐ-TTG 04/6/2010 phê duyệt chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng Nông thôn mới giai đoạn 2010 – 2020.
- Quyết định số 193/QĐ-TTG ngày 02/2/2010 phê duyệt chương trình rà soát quy hoạch xây dựng Nông thôn mới. - Thông tư số 09/2010/TT-BXD ngày 04/8/2010 về quy định lập nhiệm vụ, đồ án quy hoạch và quản lý quy hoạch xây dựng Nông thôn mới. - Thông tư số 07/2010/TT-BNN ngày 08/2/2010 về hướng dẫn quy hoạch phát triển sản xuất Nông nghiệp cấp xã theo Bộ tiêu chí Quốc gia về Nông thôn mới. Các tiêu chuẩn quy phạm - Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về quy hoạch xây dựng nông thôn (Quy chuẩn Việt Nam 14: 2009/BXD).
- Tiêu chuẩn về quy hoạch xây dựng nông thôn ban hành theo Thông tư số 31/2009/TT-BXD ngày 10/09/2009 của Bộ Xây dựng. - Quyết định số 2933/BGTVT-KHĐT ngày 11/05/2009 và theo Quyết định số 315 ngày 23/02/2011 của Bộ Giao thông vận tải hướng dẫn tiêu chí Nông thôn mới trong lĩnh vực giao thông. n 6 - Thông tư số 07/2010/TT-BNNPTNT ngày 08/2/2010 của Bộ Nông nghiệp và PTNT hướng dẫn quy hoạch phát triển sản xuất nông nghiệp cấp xã theo Bộ tiêu chí Quốc gia về nông thôn mới. - Các tiêu chuẩn quy phạm khác: - Quyết định số 03/2008/QĐ-BXD ngày 31/03/2008 của Bộ Xây dựng ban hành quy định nội dung thể hiện bản vẽ, thuyết minh đối với nhiệm vụ và đồ án quy hoạch xây dựng.
- Thông tư số 09/2010/TT-BXD ngày 04/08/2010 của Bộ Xây dựng quy định lập nhiệm vụ, đồ án quy hoạch và quản lý quy hoạch xây dựng Nông thôn mới. - Quyết định số 1117/QĐ-BXD ngày 30/11/2009 của Bộ Xây dựng về phê duyệt đề cương đề án nghiên cứu mô hình quy hoạch xây dựng Nông thôn mới. - Quyết định số 957/QĐ-BXD ngày 29/09/2009 của Bộ Xây dựng về công bố định mức chi phí quản lý dự án và tư vấn đầu tư xây dựng công trình. Các tài liệu khác có liên quan - Thông báo số 86/TB-UBND ngày 07/10/2010 của UBND tỉnh Thái Nguyên và Công văn số 2236/UBND-NLN ngày 14/10/2010 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc quy hoạch xây dựng Nông thôn mới.
- Đề án Quy hoạch Xây dựng nông thôn mới xã Hà Thượng - huyện Đại Từ - tỉnh Thái Nguyên (giai đoạn 2011 - 2020). - Các tài liệu khác: - Chỉ đạo của UBND tỉnh về việc thực hiện dự án giao thông nông thôn giai đoạn 3 trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. - Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ xã Hà Thượng nhiệm kỳ 2010 - 2015. n 7 - Bản đồ hiện trạng sử dụng đất xã Hà Thượng năm 2010, tỷ lệ 1/10.
Khái niệm nông thôn Nông thôn là phần lãnh thổ không thuộc nội thành, nội thị các thành phố, thị xã, thị trấn được quản lý bởi cấp hành chính cơ sở là UBND xã. Xây dựng nông thôn mới là gì Xây dựng nông thôn mới là cuộc cách mạng và cuộc vận động lớn để cộng đồng dân cư ở nông thôn đồng lòng xây dựng thôn, xã, gia đình của mình khang trang, sạch đẹp; phát triển sản xuất toàn diện (nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ); có nếp sống văn hoá, môi trường và an ninh nông thôn được đảm bảo; thu nhập, đời sống vật chất, tinh thần của người dân được nâng cao. Xây dựng nông thôn mới là sự nghiệp cách mạng của toàn Đảng, toàn dân, của cả hệ thống chính trị. Nông thôn mới không chỉ là vấn đề kinh tế - xã hội, mà là vấn đề kinh tế - chính trị tổng hợp.