Đánh Giá Một Số Chỉ Tiêu Sinh Sản và Bệnh Thường Gặp Trên Đàn Lợn Móng Cái

Tài liệu nghiên cứu Luận văn đánh giá một số chỉ tiêu sinh sản và bệnh thường gặp trên đàn lợn móng cái nuôi tại trại, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Vi Phi Khương
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Văn Thanh
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Đánh Giá Một Số Chỉ Tiêu Sinh Sản Và Bệnh Thường Gặp Trên Đàn Lợn Móng Cái Nuôi Tại Trại Lợn Đức Chính - Thành Phố Cao Bằng
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Cao Bằng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU
• 2. TỔNG QUAN
• 2.1. MỘT SỐ THÔNG TIN VỀ GIỐNG LỢN MÓNG CÁI
• 2.1.1. Nguồn gốc
• 2.1.2. Đặc điểm sinh học
• 2.1.3. Khả năng sản xuất
• 2.1.4. Hướng sử dụng
• 2.2. MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM SINH LÝ SINH SẢN CỦA LỢN
• 2.2.1. Sự thành thục về tính
• 3. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Nội dung nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3.1. Phương pháp theo dõi các chỉ tiêu sinh sản
• 3.3.2. Phương pháp theo dõi các bệnh thường xảy ra trên đàn lợn Móng Cái và thử nghiệm một số phác đồ điều trị
• 3.3.3. Phân lập giám định thành phần, tính mẫn cảm của các vi khuẩn có trong dịch viêm đường sinh dục của lợn nái Móng Cái mắc bệnh viêm tử cung
• 3.3.4. Thử nghiệm phác đồ điều trị bệnh viêm tử cung
• 3.4. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả nghiên cứu xác định một số chỉ tiêu sinh sản của đàn lợn Móng Cái nuôi tại trại lợn Đức Chính - Thành phố Cao Bằng
• 4.1.1. Tuổi thành thục về tính
• 4.1.2. Tuổi phối giống lần đầu
• 4.1.3. Tuổi đẻ lứa đầu
• 4.1.4. Thời gian mang thai
• 4.1.5. Thời gian động dục lại sau khi cai sữa
• 4.1.6. Số lượng con/lứa, trọng lượng sơ sinh, trọng lượng lợn con sau cai sữa
• 4.1.7. Tỷ lệ nuôi sống lợn con
• 4.2. Kết quả theo dõi một số bệnh thường gặp trên đàn lợn Móng Cái ở các lứa tuổi
• 4.2.1. Một số bệnh thường gặp trên đàn lợn con (từ sơ sinh đến cai sữa)
• 4.2.2. Một số bệnh thường gặp trên đàn lợn choai (từ cai sữa đến xuất bán giống)
• 4.2.3. Kết quả theo dõi một số bệnh sinh sản thường gặp trên đàn nái sinh sản
• 4.3. Kết quả phân lập và giám định thành phần, tính mẫn cảm với một số thuốc kháng sinh của các vi khuẩn phân lập được từ dịch đường sinh dục lợn nái bình thường và bệnh lý
• 4.4. Kết quả điều trị bệnh viêm tử cung
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Đánh Giá Sinh Sản Lợn Móng Cái ở Đức Chính

Chăn nuôi lợn đóng vai trò quan trọng trong ngành nông nghiệp Việt Nam, cung cấp nguồn thực phẩm và phân bón hữu cơ. Giống lợn Móng Cái, với khả năng thích nghi tốt và sức đề kháng cao, đặc biệt phù hợp với điều kiện chăn nuôi ở các tỉnh miền núi như Cao Bằng. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá sinh sản lợn Móng Cái tại Trại lợn Đức Chính, nhằm cung cấp cơ sở dữ liệu cho việc cải thiện năng suất và quản lý giống. Việc đánh giá các chỉ tiêu sinh sản và các bệnh thường gặp ở lợn Móng Cái là rất quan trọng để nâng cao hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi. Đề tài này hướng đến mục tiêu đánh giá khả năng sản xuất và thích nghi của lợn Móng Cái tại Cao Bằng, từ đó đề xuất các giải pháp nhân đàn và phát triển giống lợn này tại địa phương.

1.1. Giới thiệu về Trại lợn Đức Chính và giống lợn Móng Cái

Trại lợn Đức Chính là một trong những cơ sở chăn nuôi lợn Móng Cái tại Cao Bằng, nơi giống lợn này được nuôi dưỡng và phát triển. Lợn Móng Cái nổi tiếng với khả năng thích nghi tốt với điều kiện khí hậu và môi trường địa phương, cũng như khả năng sinh sản cao so với các giống lợn nội khác. Nghiên cứu này tập trung vào việc thu thập và phân tích dữ liệu về các chỉ tiêu sinh sản của lợn Móng Cái tại trại, bao gồm tuổi thành thục, tuổi phối giống, số con trên lứa và tỷ lệ nuôi sống.

1.2. Tầm quan trọng của việc đánh giá chỉ tiêu sinh sản

Việc đánh giá chỉ tiêu sinh sản lợn là yếu tố then chốt để xác định tiềm năng di truyền và hiệu quả chăn nuôi của giống lợn Móng Cái. Các chỉ số như số con trên lứa, trọng lượng sơ sinh và tỷ lệ nuôi sống con con có ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận của người chăn nuôi. Bằng cách theo dõi và phân tích các chỉ tiêu này, người chăn nuôi có thể đưa ra các quyết định quản lý phù hợp, như cải thiện chế độ dinh dưỡng, điều chỉnh quy trình chăm sóc và chọn lọc những con giống tốt nhất để nhân đàn.

II. Thách Thức Bệnh Thường Gặp ở Lợn Móng Cái tại Đức Chính

Mặc dù có khả năng thích nghi tốt, lợn Móng Cái vẫn đối mặt với nhiều thách thức về sức khỏe, đặc biệt là các bệnh thường gặp ở lợn. Các bệnh tiêu hóa, hô hấp và sinh sản có thể gây thiệt hại đáng kể cho người chăn nuôi. Nghiên cứu này cũng tập trung vào việc xác định các bệnh phổ biến nhất trên đàn lợn Móng Cái tại Trại lợn Đức Chính, từ đó đề xuất các biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả. Việc hiểu rõ về các yếu tố nguy cơ và triệu chứng của bệnh là rất quan trọng để giảm thiểu tác động tiêu cực đến năng suất và lợi nhuận.

2.1. Các bệnh thường gặp ở lợn con giai đoạn sơ sinh đến cai sữa

Giai đoạn từ sơ sinh đến cai sữa là giai đoạn nhạy cảm nhất đối với lợn con, khi hệ miễn dịch của chúng còn yếu và dễ bị tấn công bởi các tác nhân gây bệnh. Các bệnh thường gặp trong giai đoạn này bao gồm tiêu chảy, viêm phổi và các bệnh ngoại khoa. Việc phòng ngừa bằng cách đảm bảo vệ sinh chuồng trại, cung cấp đủ sữa đầu và tiêm phòng vaccine là rất quan trọng để giảm thiểu tỷ lệ mắc bệnh và tử vong.

2.2. Bệnh sinh sản thường gặp trên lợn nái Móng Cái

Các bệnh sinh sản như viêm tử cung, viêm vú, mất sữa và đẻ khó là những vấn đề thường gặp trên lợn nái Móng Cái, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh sản và số lượng con trên lứa. Việc chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời là rất quan trọng để phục hồi khả năng sinh sản của lợn nái. Các biện pháp phòng ngừa bao gồm đảm bảo vệ sinh chuồng trại, cung cấp chế độ dinh dưỡng cân bằng và theo dõi sát sao quá trình sinh sản.

2.3. Ảnh hưởng của dịch bệnh đến năng suất sinh sản

Dịch bệnh không chỉ gây thiệt hại trực tiếp do tỷ lệ mắc bệnh và tử vong cao, mà còn ảnh hưởng gián tiếp đến năng suất sinh sản của lợn Móng Cái. Lợn bệnh thường chậm lớn, giảm khả năng sinh sản và chất lượng con giống. Việc kiểm soát dịch bệnh là yếu tố then chốt để đảm bảo năng suất và lợi nhuận trong chăn nuôi lợn Móng Cái.

III. Phương Pháp Đánh Giá Chỉ Tiêu Sinh Sản Lợn Móng Cái

Nghiên cứu sử dụng phương pháp điều tra và thu thập số liệu sơ cấp, thứ cấp để đánh giá chỉ tiêu sinh sản lợn Móng Cái. Các chỉ tiêu được theo dõi bao gồm tuổi thành thục, tuổi phối giống lần đầu, tuổi đẻ lứa đầu, thời gian mang thai, thời gian động dục lại sau cai sữa, số lượng con/lứa, trọng lượng sơ sinh và trọng lượng lợn con sau cai sữa. Ngoài ra, nghiên cứu cũng tiến hành theo dõi các bệnh thường gặp ở lợn Móng Cái ở các lứa tuổi khác nhau và thử nghiệm một số phác đồ điều trị. Các số liệu được phân tích thống kê để đưa ra kết luận về năng suất sinh sản và tình hình dịch bệnh trên đàn lợn Móng Cái tại Trại lợn Đức Chính.

3.1. Phương pháp theo dõi các chỉ tiêu sinh sản cụ thể

Việc theo dõi các chỉ tiêu sinh sản được thực hiện bằng cách ghi chép và thu thập dữ liệu từ hồ sơ chăn nuôi của trại. Các chỉ tiêu như tuổi thành thục, tuổi phối giống và tuổi đẻ lứa đầu được xác định dựa trên ngày sinh và ngày phối giống của lợn nái. Số lượng con/lứa và trọng lượng sơ sinh được ghi lại ngay sau khi sinh. Thời gian động dục lại sau cai sữa được theo dõi bằng cách quan sát các dấu hiệu động dục của lợn nái.

3.2. Phương pháp theo dõi và chẩn đoán bệnh thường gặp

Việc theo dõi và chẩn đoán bệnh được thực hiện bằng cách quan sát các triệu chứng lâm sàng của lợn và lấy mẫu bệnh phẩm để xét nghiệm. Các bệnh thường gặp như tiêu chảy, viêm phổi và các bệnh sinh sản được chẩn đoán dựa trên các triệu chứng đặc trưng và kết quả xét nghiệm. Các phác đồ điều trị được áp dụng theo hướng dẫn của thú y và theo dõi hiệu quả điều trị.

3.3. Phân tích thống kê và xử lý số liệu thu thập

Các số liệu thu thập được từ quá trình theo dõi và điều tra được nhập vào phần mềm thống kê để phân tích. Các chỉ tiêu sinh sản được tính toán giá trị trung bình, độ lệch chuẩn và các tham số thống kê khác. Tỷ lệ mắc bệnh và tỷ lệ tử vong được tính toán để đánh giá tình hình dịch bệnh trên đàn lợn Móng Cái. Các kết quả phân tích được sử dụng để đưa ra kết luận và khuyến nghị.

IV. Kết Quả Đánh Giá Sinh Sản và Bệnh Lợn Móng Cái Đức Chính

Kết quả nghiên cứu cho thấy năng suất sinh sản lợn Móng Cái tại Trại lợn Đức Chính có nhiều tiềm năng phát triển. Tuổi thành thục và tuổi phối giống lần đầu tương đối sớm, số lượng con/lứa đạt trung bình 10,5 con. Tuy nhiên, tỷ lệ mắc một số bệnh thường gặp ở lợn vẫn còn cao, đặc biệt là các bệnh tiêu hóa và sinh sản. Nghiên cứu cũng xác định được một số vi khuẩn gây bệnh phổ biến và đánh giá tính mẫn cảm của chúng với các loại kháng sinh. Kết quả điều trị bệnh viêm tử cung cho thấy hiệu quả của phác đồ sử dụng Lutalyze và Cephachlor.

4.1. Các chỉ tiêu sinh sản của lợn Móng Cái tại Trại Đức Chính

Tuổi thành thục của lợn Móng Cái tại trại dao động từ 171 đến 180 ngày, với tỷ lệ 58,41%. Tuổi phối giống lần đầu từ 191 đến 200 ngày, chiếm 58,03%. Tuổi đẻ lứa đầu tập trung ở giai đoạn 300-310 ngày, chiếm 61,66%. Thời gian mang thai trung bình là 113-115 ngày (81,21%). Thời gian động dục lại sau cai sữa tập trung cao nhất vào giai đoạn 5-7 ngày (67,46%). Số lợn con sinh ra một lứa đạt trung bình 10,5 con/lứa, trọng lượng sơ sinh trung bình là 0,595 kg/con và trọng lượng cai sữa trung bình là 6,23 kg/con.

4.2. Tình hình mắc bệnh trên đàn lợn Móng Cái

Bệnh viêm phổi, giun đũa, hội chứng tiêu chảy và bệnh ngoại khoa thường xuất hiện ở đàn lợn Móng Cái trong các độ tuổi từ sơ sinh đến trưởng thành. Hội chứng tiêu chảy xuất hiện nhiều với tỷ lệ cao trong tất cả các độ tuổi của lợn. Hiện tượng chậm lên giống, sảy thai, viêm tử cung, viêm vú, mất sữa và đẻ khó là những bệnh xuất hiện trên đàn lợn nái sinh sản, trong đó bệnh viêm tử cung chiếm tỷ lệ cao nhất (28,80%).

4.3. Kết quả phân lập vi khuẩn và thử nghiệm điều trị

Trong dịch tử cung, âm đạo lợn nái khỏe mạnh sau đẻ 12-24 giờ, 80,00% số mẫu phát hiện có E.coli; 66,67% có Salmonella; 93,33% có Staphylococcus aureus và 73,33% có Streptococcus. Khi tử cung, âm đạo bị viêm, 100% các mẫu bệnh phẩm đều xuất hiện các vi khuẩn kể trên và xuất hiện thêm loại vi khuẩn Pseudomonas (13,33%). Các vi khuẩn phân lập được từ dịch viêm có tỷ lệ mẫn cảm với thuốc kháng sinh không cao. Cephachlor, Amoxycillin, Lincomycin và Neomycin có độ mẫn cảm cao nhất. Phác đồ điều trị viêm tử cung bằng Lutalyze và Cephachlor cho kết quả cao.

V. Giải Pháp Nâng Cao Năng Suất Sinh Sản Lợn Móng Cái

Để nâng cao năng suất sinh sản lợn Móng Cái và giảm thiểu tác động của bệnh thường gặp ở lợn, cần áp dụng đồng bộ các giải pháp về quản lý, dinh dưỡng và phòng bệnh. Cần cải thiện điều kiện chuồng trại, đảm bảo vệ sinh và thông thoáng. Cung cấp chế độ dinh dưỡng cân bằng và đầy đủ, đặc biệt là trong giai đoạn mang thai và cho con bú. Thực hiện tiêm phòng vaccine đầy đủ và định kỳ. Theo dõi sát sao sức khỏe của lợn và phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh để điều trị kịp thời. Áp dụng các biện pháp phòng bệnh tổng hợp để giảm thiểu nguy cơ dịch bệnh.

5.1. Cải thiện điều kiện chuồng trại và quản lý chăn nuôi

Chuồng trại cần được xây dựng đảm bảo thông thoáng, khô ráo và sạch sẽ. Mật độ nuôi nhốt cần phù hợp để tránh lây lan bệnh tật. Cần thường xuyên vệ sinh chuồng trại, khử trùng định kỳ và loại bỏ chất thải. Quản lý chăn nuôi cần tuân thủ các quy trình kỹ thuật, đảm bảo cung cấp đủ nước sạch và thức ăn chất lượng cho lợn.

5.2. Tối ưu hóa chế độ dinh dưỡng cho lợn Móng Cái

Chế độ dinh dưỡng cần được điều chỉnh phù hợp với từng giai đoạn sinh trưởng và phát triển của lợn. Trong giai đoạn mang thai và cho con bú, lợn nái cần được cung cấp đủ protein, vitamin và khoáng chất để đảm bảo sức khỏe và năng suất sinh sản. Cần sử dụng thức ăn chất lượng cao, đảm bảo an toàn vệ sinh và không chứa các chất cấm.

5.3. Phòng bệnh chủ động và điều trị kịp thời

Cần thực hiện tiêm phòng vaccine đầy đủ và định kỳ để phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Theo dõi sát sao sức khỏe của lợn và phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh để điều trị kịp thời. Sử dụng thuốc thú y theo hướng dẫn của bác sĩ thú y và tuân thủ các quy định về sử dụng kháng sinh. Áp dụng các biện pháp phòng bệnh tổng hợp để giảm thiểu nguy cơ dịch bệnh.

VI. Kết Luận Triển Vọng Phát Triển Lợn Móng Cái tại Đức Chính

Nghiên cứu đã cung cấp những thông tin quan trọng về đánh giá sinh sản lợn Móng Cái và bệnh thường gặp ở lợn tại Trại lợn Đức Chính. Kết quả cho thấy giống lợn này có nhiều tiềm năng phát triển, tuy nhiên cần có các giải pháp đồng bộ để nâng cao năng suất và giảm thiểu rủi ro dịch bệnh. Việc tiếp tục nghiên cứu và ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào chăn nuôi lợn Móng Cái là rất quan trọng để phát triển bền vững giống lợn quý này.

6.1. Tóm tắt các kết quả nghiên cứu chính

Nghiên cứu đã xác định được các chỉ tiêu sinh sản của lợn Móng Cái tại Trại Đức Chính, tình hình mắc bệnh và kết quả thử nghiệm điều trị. Các kết quả này là cơ sở để đưa ra các khuyến nghị về quản lý, dinh dưỡng và phòng bệnh.

6.2. Khuyến nghị cho người chăn nuôi và nhà quản lý

Người chăn nuôi cần áp dụng các giải pháp đã được đề xuất để nâng cao năng suất và giảm thiểu rủi ro dịch bệnh. Nhà quản lý cần có các chính sách hỗ trợ và khuyến khích phát triển chăn nuôi lợn Móng Cái, bảo tồn và phát huy giá trị của giống lợn quý này.

6.3. Hướng nghiên cứu tiếp theo về lợn Móng Cái

Cần tiếp tục nghiên cứu về di truyền, dinh dưỡng và phòng bệnh cho lợn Móng Cái. Nghiên cứu về chọn giống để nâng cao năng suất và chất lượng thịt. Nghiên cứu về các biện pháp phòng bệnh hiệu quả và thân thiện với môi trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chăn nuôi lợn đóng vai trò trụ cột trong cơ cấu nông nghiệp Việt Nam, cung cấp tới khoảng 80% tổng sản lượng thịt gia súc phục vụ tiêu dùng nội địa và chế biến xuất khẩu. Trong hệ thống giống vật nuôi bản địa, giống lợn Móng Cái được đánh giá là nguồn gen quý giá nhờ khả năng thích ứng cao với điều kiện sinh thái khắc nghiệt, tính chịu kham khổ tốt, khả năng kháng bệnh cao và đặc biệt là năng suất sinh sản vượt trội so với nhiều giống nội khác. Tuy nhiên, tại các tỉnh miền núi phía Bắc như Cao Bằng, dữ liệu khoa học thực nghiệm về các chỉ tiêu sinh lý sinh sản và quy luật phát sinh bệnh lý trên đàn lợn Móng Cái vẫn còn thiếu hụt, gây khó khăn cho việc xây dựng quy trình kỹ thuật chăn nuôi đạt chuẩn.

Nghiên cứu được tiến hành nhằm đánh giá toàn diện các chỉ tiêu sinh sản then chốt, đồng thời xác định cơ cấu bệnh truyền nhiễm, bệnh sản khoa thường gặp trên đàn lợn Móng Cái được nuôi dưỡng tại Trại lợn Đức Chính, thành phố Cao Bằng trong giai đoạn từ tháng 9/2015 đến tháng 6/2016. Luận văn tập trung giải quyết hai mục tiêu cốt lõi: thiết lập hệ thống chỉ số sinh học về tuổi phát dục, năng suất đẻ, tỷ lệ nuôi sống của đàn con và giám định vi sinh học nhằm xây dựng phác đồ can thiệp điều trị bệnh viêm tử cung hiệu quả nhất trên đàn nái.

Kết quả nghiên cứu mang lại ý nghĩa khoa học và thực tiễn sâu sắc. Dữ liệu thực nghiệm thu được là căn cứ kỹ thuật chuẩn xác giúp các nhà quản lý và cơ sở chăn nuôi tối ưu hóa quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng lợn nái nền, thúc đẩy tỷ lệ nuôi sống lợn con đạt mức trung bình 96,09% và kiểm soát hiệu quả tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung đang ở mức 28,80%, góp phần nâng cao giá trị kinh tế và bảo tồn bền vững nguồn gen bản địa.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết sinh lý học sinh sản gia súc và lý thuyết bệnh học truyền nhiễm thú y chuyên sâu.

Trước hết, lý thuyết về trục điều hòa thần kinh - thể dịch Vùng dưới đồi - Tuyến yên - Buồng trứng (Hypothalamus - Pituitary - Gonadal axis) giải thích cơ chế tiết các hormone hướng sinh dục. Dưới tác động của xung động thần kinh và ngoại cảnh, vùng dưới đồi tiết hormone giải phóng gonadotropin (GnRH), kích thích thùy trước tuyến yên sản sinh hormone kích thích bao noãn (FSH) và hormone tạo hoàng thể (LH). Sự phối hợp giữa FSH và LH thúc đẩy noãn bao phát triển, chín và rụng trứng, đồng thời kích thích buồng trứng tiết Estrogen tạo phản xạ hưng phấn sinh dục. Khi trứng rụng, thể vàng hình thành và tiết Progesterone để duy trì trạng thái an thai, điều hòa chu kỳ tính bình thường kéo dài từ 18 đến 22 ngày ở lợn cái.

Bên cạnh đó, lý thuyết sinh bệnh học đường tiêu hóa và sản khoa giải thích rõ cơ chế phát sinh dịch bệnh. Ở lợn con sơ sinh, sự thiếu hụt acid hydrochloric tự do làm men pepsinogen không thể hoạt hóa thành pepsin, kết hợp với nhu cầu sắt khoảng 7 mg/ngày trong khi sữa mẹ chỉ đáp ứng 1 mg/ngày, dẫn đến nguy cơ cao mắc hội chứng phân trắng. Ở lợn nái sau sinh, sự xâm nhập và mất cân bằng của hệ vi khuẩn cơ hội tại đường sinh dục là nguyên nhân chính gây viêm nội mạc tử cung.

Các khái niệm trọng tâm trong nghiên cứu bao gồm: tuổi thành thục về tính, tuổi phối giống lần đầu, khoảng cách lứa đẻ, tỷ lệ sống cai sữa và chỉ số mẫn cảm kháng sinh theo kỹ thuật kháng sinh đồ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu sơ cấp được theo dõi, thu thập trực tiếp tại Trại lợn Đức Chính kết hợp với dữ liệu thứ cấp từ sổ sách theo dõi chu chuyển đàn qua các năm. Quy mô mẫu khảo sát được phân bổ theo từng chỉ tiêu cụ thể: 226 cá thể lợn theo dõi tuổi thành thục về tính, 193 lợn nái theo dõi tuổi phối giống lần đầu, 180 nái theo dõi tuổi đẻ lứa đầu, 165 nái theo dõi thời gian mang thai, 435 lợn con theo dõi tỷ lệ nuôi sống, 212 lợn con và 195 lợn choai theo dõi bệnh học lâm sàng, cùng 36 lợn nái mắc viêm tử cung phục vụ thử nghiệm phác đồ điều trị. Phương pháp chọn mẫu áp dụng là chọn mẫu toàn bộ kết hợp phân tầng ngẫu nhiên theo nhóm lứa tuổi và trạng thái sinh lý.

Phương pháp thu thập dữ liệu bao gồm cân đo trực tiếp khối lượng sơ sinh (sử dụng cân đồng hồ 5 kg) và khối lượng cai sữa (cân đồng hồ 15 kg), giám sát lâm sàng thú y thường quy, lấy mẫu dịch đường sinh dục lợn nái sau đẻ 12 đến 24 giờ để phân lập, định danh vi khuẩn trên hệ thống máy Vitek tự động. Độ mẫn cảm kháng sinh được kiểm tra bằng phương pháp khuếch tán đĩa thạch Kirby-Bauer theo tiêu chuẩn quốc tế với đĩa giấy kháng sinh chuyên dụng của hãng Oxoid. Thí nghiệm một nhân tố ngẫu nhiên có đối chứng được thiết lập trên 36 lợn nái nhằm so sánh hiệu lực của 3 phác đồ điều trị (sử dụng Rivanol 0,1%, Lugol 0,1%, Oxytocin, Lutalyze kết hợp Cephachlor). Số liệu được xử lý thống kê sinh vật học trên phần mềm vi tính để tính toán giá trị trung bình, sai số chuẩn và độ tin cậy.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu đã xác lập hệ thống dữ liệu chi tiết về đặc tính sinh sản và bệnh lý trên đàn lợn Móng Cái tại Cao Bằng với các phát hiện then chốt sau:

Thứ nhất, về các chỉ tiêu sinh lý sinh sản, tuổi thành thục về tính của lợn Móng Cái tập trung chủ yếu ở giai đoạn 171 đến 180 ngày tuổi, chiếm tỷ lệ 58,41%. Tuổi phối giống lần đầu phổ biến nhất ở khung 191 đến 200 ngày tuổi với tỷ lệ 58,03%. Tuổi đẻ lứa đầu tập trung cao nhất ở giai đoạn 300 đến 310 ngày tuổi, đạt 61,66%. Đa số lợn nái (81,21%) có thời gian mang thai ổn định từ 113 đến 115 ngày. Sau khi cai sữa lợn con, thời gian lợn mẹ động dục trở lại diễn ra nhanh chóng, tập trung cao nhất trong khoảng 5 đến 7 ngày với tỷ lệ 67,46%.

Thứ hai, về năng suất sinh sản và sinh trưởng, số lượng lợn con sinh ra đạt trung bình 10,5 con/lứa, dao động từ 9 đến 12 con/lứa. Khối lượng sơ sinh bình quân đạt 0,595 kg/con và khối lượng lúc cai sữa đạt 6,23 kg/con. Tỷ lệ nuôi sống lợn con từ sơ sinh đến khi cai sữa đạt mức rất cao, bình quân 96,09%. Chỉ số này có sự phân hóa theo mùa: cao nhất vào các tháng 7 đến 9 (mùa thu) đạt 98,96%, tiếp đến các tháng 1 đến 3 (mùa xuân) đạt 97,60%, các tháng 4 đến 6 (mùa hè) đạt 95,54% và thấp nhất vào các tháng 10 đến 12 (mùa đông) với 92,16%.

Thứ ba, về bệnh học thú y, hội chứng tiêu chảy và phân trắng là bệnh lý chiếm ưu thế ở mọi lứa tuổi. Trên đàn lợn con theo mẹ, bệnh phân trắng chiếm tỷ lệ cao nhất với 16,98%, kế tiếp là viêm đường hô hấp (8,50%) và bệnh ngoại khoa (2,83%). Trên đàn lợn choai, hội chứng tiêu chảy chiếm 19,49%, bệnh tụ huyết trùng chiếm 8,21% và viêm phổi chiếm 6,15%. Trên đàn nái sinh sản, viêm tử cung là bệnh sản khoa phổ biến nhất, chiếm tỷ lệ 28,80%.

Thứ tư, về vi sinh vật học và điều trị, 100% mẫu bệnh phẩm dịch viêm tử cung phát hiện thấy sự hiện diện đồng thời của Escherichia coli, Salmonella, Staphylococcus aureus và Streptococcus; ngoài ra có 13,33% mẫu xuất hiện thêm vi khuẩn Pseudomonas. Kết quả kháng sinh đồ cho thấy các chủng vi khuẩn phân lập mẫn cảm cao nhất với Cephachlor, tiếp theo là Amoxycillin, Lincomycin và Neomycin; trong khi đó mức độ đề kháng rất cao với Streptomycin và Penicillin. Thử nghiệm lâm sàng khẳng định Phác đồ 3 (tiêm bắp 2 ml Lutalyze, thụt rửa tử cung bằng 500 ml dung dịch Lugol 0,1% và bơm Cephachlor 5 mg/kg thể trọng kết hợp bổ sung vitamin ADE, B-complex) mang lại hiệu quả khỏi bệnh nhanh nhất và tỷ lệ thụ thai lại cao nhất.

Thảo luận kết quả

Tuổi thành thục tính và tuổi phối giống lần đầu của đàn lợn Móng Cái tại Trại lợn Đức Chính thể hiện tính ưu việt rõ rệt so với các giống ngoại nhập như Landrace (tuổi đẻ lứa đầu khoảng 389,42 ngày) hay Yorkshire (khoảng 400 ngày). Sự sớm thành thục này hoàn toàn tương đồng với các nghiên cứu của Lê Đình Phùng tại Quảng Bình (5,81 tháng), chứng minh đặc tính phát dục sớm vốn có của giống lợn bản địa vẫn được duy trì ổn định trong điều kiện tiểu khí hậu miền núi phía Bắc.

Sự biến động của tỷ lệ nuôi sống lợn con giữa các mùa (chênh lệch 6,80% giữa mùa thu và mùa đông) phản ánh rõ nét tác động bất lợi của nhiệt độ thấp và gió mùa lạnh. Lợn sơ sinh có lớp mỡ dưới da rất mỏng (chỉ khoảng 1%) cùng trung khu điều hòa nhiệt chưa hoàn thiện, khiến con vật dễ rơi vào trạng thái stress nhiệt, suy giảm đề kháng và bùng phát hội chứng ỉa phân trắng do E. coli kế phát.

Trong thực tế phân tích, toàn bộ dữ liệu về tần suất mắc bệnh và hiệu lực kháng sinh có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ cột phân nhóm độ tuổi và biểu đồ đường biểu diễn dao động tỷ lệ sống qua các quý trong năm. Bảng ma trận đối chiếu đường kính vòng vô khuẩn của các loại kháng sinh giúp người quản lý trang trại có cái nhìn trực quan, từ đó loại bỏ việc sử dụng cảm tính các kháng sinh đã bị lờn thuốc như Penicillin.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Chuẩn hóa quy trình kiểm soát tiểu khí hậu chuồng úm: Triển khai lắp đặt hệ thống đèn sưởi hồng ngoại tự động điều chỉnh nhiệt độ chuồng nuôi ở mức 30 đến 32 độ C cho lợn con trong 7 ngày đầu sau sinh; bổ sung 200 mg sắt hữu cơ tiêm bắp vào ngày tuổi thứ 3 nhằm mục tiêu kéo giảm tỷ lệ mắc bệnh lợn con phân trắng từ 16,98% xuống dưới 5% và nâng tỷ lệ sống qua mùa đông từ 92,16% lên trên 96%. Thời gian áp dụng: ngay trong chu kỳ sinh sản kế tiếp. Chủ thể thực hiện: Kỹ thuật viên trại lợn và người chăn nuôi.
2. Tối ưu hóa thời điểm phối giống và quản lý chu kỳ nái: Thiết lập quy trình theo dõi động dục nghiêm ngặt từ ngày thứ 5 đến ngày thứ 7 sau khi cai sữa lợn con; áp dụng kỹ thuật phối kép 2 lần cách nhau 10 đến 12 giờ tại thời điểm nái đạt phản xạ mê ì chịu đực, hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ thụ thai lần đầu lên trên 90% và rút ngắn khoảng cách giữa hai lứa đẻ xuống còn 165 đến 170 ngày. Thời gian thực hiện: liên tục trong suốt quá trình khai thác nái. Chủ thể thực hiện: Dẫn tinh viên và cán bộ kỹ thuật sinh sản.
3. Ứng dụng phác đồ điều trị viêm tử cung theo kháng sinh đồ: Chấm dứt việc sử dụng tùy tiện Penicillin và Streptomycin; chuẩn hóa phác đồ can thiệp sản khoa bằng việc tiêm 2 ml Lutalyze (25 mg) kết hợp thụt rửa 500 ml dung dịch Lugol 0,1% và bơm Cephachlor 5 mg/kg thể trọng trong liệu trình không quá 5 ngày, nhằm mục tiêu đưa tỷ lệ khỏi bệnh đạt trên 95% và hạ tỷ lệ mắc viêm tử cung toàn đàn từ 28,80% xuống dưới 10%. Thời gian thực hiện: áp dụng ngay khi phát hiện nái có dịch viêm sau đẻ. Chủ thể thực hiện: Bác sĩ thú y phụ trách trại.
4. Tăng cường an toàn sinh học và dinh dưỡng đàn nái hậu bị: Thực hiện định kỳ phun sát trùng chuồng trại bằng vôi bột hoặc hóa chất chuyên dụng 2 lần/tuần để triệt tiêu nguồn lây nhiễm Salmonella và Pseudomonas; bổ sung cân đối khoáng chất Canxi, Photpho và premix vitamin A, D, E vào khẩu phần ăn trước khi phối giống 15 ngày nhằm tăng cường chất lượng phôi và sức đề kháng niêm mạc đường sinh dục. Thời gian triển khai: thường xuyên theo quý. Chủ thể thực hiện: Ban quản lý trang trại Đức Chính và cơ quan thú y địa phương.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Chủ trang trại và hộ chăn nuôi lợn nái sinh sản tại khu vực miền núi: Nhận được hướng dẫn kỹ thuật chi tiết về thời điểm phối giống lý tưởng (191 đến 200 ngày tuổi) và các biện pháp giữ ấm chống rét cho lợn con, giúp giảm thiểu tỷ lệ hao hụt đàn con sơ sinh và gia tăng lợi nhuận kinh tế từ việc bán con giống.
2. Bác sĩ thú y và cán bộ khuyến nông cơ sở: Tiếp cận dữ liệu thực nghiệm về tính mẫn cảm kháng sinh của các chủng vi khuẩn phân lập tại chỗ, sử dụng phác đồ kết hợp Lutalyze, Lugol 0,1% và Cephachlor làm tài liệu quy chuẩn trong chẩn đoán và điều trị bệnh viêm tử cung, hạn chế tình trạng kháng kháng sinh trong cộng đồng.
3. Học viên cao học, sinh viên và nhà nghiên cứu chuyên ngành Thú y - Chăn nuôi: Sử dụng công trình như một tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp bố trí thí nghiệm một nhân tố, phương pháp định danh vi sinh tự động trên máy Vitek và hệ thống số liệu đối chứng về đặc tính sinh học của lợn giống Móng Cái thuần chủng.
4. Cơ quan quản lý nông nghiệp và hoạch định chính sách phát triển nông thôn: Khai thác dữ liệu thực chứng để xây dựng các chương trình bảo tồn nguồn gen vật nuôi bản địa quý hiếm, thiết lập dự án phát triển đàn nái nền Móng Cái phục vụ công tác lai kinh tế tạo đàn lợn thịt chất lượng cao tại địa bàn tỉnh Cao Bằng và các tỉnh lân cận.

Câu hỏi thường gặp

Tuổi phối giống lần đầu thích hợp nhất của lợn nái Móng Cái là bao nhiêu ngày? Theo kết quả nghiên cứu trên 193 lợn nái, tuổi phối giống lần đầu tối ưu tập trung ở khung 191 đến 200 ngày tuổi (chiếm 58,03%). Thời điểm này đảm bảo lợn nái đã hoàn thiện cả về thể vóc (đạt khối lượng trên 40 kg) và sinh lý sinh dục sau khi đã bỏ qua 1 đến 2 chu kỳ động dục ban đầu.

Vì sao tỷ lệ nuôi sống lợn con Móng Cái lại đạt mức thấp nhất vào mùa đông? Tỷ lệ sống trong mùa đông chỉ đạt 92,16% (so với 98,96% ở mùa thu) do nhiệt độ tại Cao Bằng xuống rất thấp, kết hợp với đặc điểm lợn sơ sinh có lớp mỡ dưới da mỏng (khoảng 1%) và trung khu điều nhiệt chưa hoàn chỉnh, tạo ra stress nhiệt làm bùng phát hội chứng ỉa phân trắng do E. coli.

Những loài vi khuẩn nào là tác nhân gây bệnh viêm tử cung phổ biến nhất trên lợn nái? Kết quả giám định vi sinh trên máy Vitek cho thấy 100% mẫu dịch viêm tử cung đều chứa 4 loại vi khuẩn gồm Escherichia coli, Salmonella, Staphylococcus aureus và Streptococcus; bên cạnh đó có 13,33% mẫu phát hiện thêm sự diện diện của trực khuẩn mủ xanh Pseudomonas.

Kháng sinh nào cho hiệu quả điều trị viêm tử cung cao nhất trên đàn lợn Móng Cái? Dữ liệu kháng sinh đồ Kirby-Bauer chứng minh các vi khuẩn phân lập có độ mẫn cảm cao nhất với Cephachlor, kế tiếp là Amoxycillin và Lincomycin. Ngược lại, các vi khuẩn này hầu như đã mất hoàn toàn tính mẫn cảm với các dòng kháng sinh truyền thống như Penicillin và Streptomycin.

Năng suất sinh sản bình quân của một lứa đẻ ở giống lợn Móng Cái đạt mức nào? Đàn lợn Móng Cái nuôi tại Trại lợn Đức Chính đạt năng suất sinh sản trung bình 10,5 con sinh ra/lứa (biến động từ 9 đến 12 con/lứa). Khối lượng sơ sinh bình quân đạt 0,595 kg/con và khi cai sữa đạt 6,23 kg/con, phản ánh khả năng tiết sữa và nuôi con rất khéo của lợn mẹ.

Kết luận

• Đàn lợn Móng Cái nuôi tại Trại lợn Đức Chính - thành phố Cao Bằng thể hiện khả năng thích nghi và năng suất sinh sản vượt trội với tuổi thành thục tính bình quân từ 171 đến 180 ngày (58,41%) và số con sinh ra đạt trung bình 10,5 con/lứa.
• Tỷ lệ nuôi sống lợn con từ sơ sinh đến cai sữa đạt mức ấn tượng 96,09%, trong đó mùa thu đạt đỉnh cao nhất với 98,96%, khẳng định ưu thế kháng bệnh và tính khéo nuôi con của giống lợn bản địa.
• Xác định rõ hội chứng tiêu chảy (chiếm 16,98% ở lợn con, 19,49% ở lợn choai) và bệnh viêm tử cung ở nái sinh sản (28,80%) là hai trở ngại dịch bệnh lớn nhất cần tập trung xử lý.
• Chứng minh thành công tính mẫn cảm cao của vi khuẩn gây viêm tử cung với kháng sinh Cephachlor, đồng thời khẳng định phác đồ kết hợp Lutalyze, dung dịch Lugol 0,1% và Cephachlor mang lại hiệu quả phục hồi sinh sản tối ưu.
• Cung cấp luận cứ khoa học vững chắc phục vụ công tác tuyển chọn, nhân thuần và duy trì đàn nái nền chất lượng cao cho các chương trình lai kinh tế tại địa phương.

Về kế hoạch tiếp theo, cơ sở cần duy trì kiểm soát chặt chẽ an toàn sinh học và mở rộng đánh giá khả năng kết hợp của đàn nái Móng Cái với các giống đực ngoại nhập như Duroc, Landrace trong giai đoạn 12 tháng tới. Các đơn vị chăn nuôi và nhà nghiên cứu quan tâm có thể khai thác toàn bộ tư liệu luận văn để chuẩn hóa quy trình sản xuất giống bản địa bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Chăn nuôi lợn đã và đang trở thành một ngành quan trọng và chiếm tỷ trọng lớn trong ngành chăn nuôi nƣớc ta. Nó không chỉ cung cấp nguồn thực phẩm giàu dinh dƣỡng cho con ngƣời mà còn cung cấp một lƣợng phân hữu cơ cho trồng trọt đồng thời tạo công ăn việc làm nâng cao đời sống cho ngƣời dân. Trong những năm qua chăn nuôi lợn đã có bƣớc phát triển đáng kể, thịt lợn chiếm 80% tổng số các loại thịt gia súc, cung cấp phần lớn cho nhu cầu tiêu dùng trong nƣớc và là một mặt hàng xuất khẩu quan trọng. Để đáp ứng nhu cầu cung cấp con giống phục vụ việc phát triển chăn nuôi lợn thịt cho các trang trại, gia trại cũng nhƣ các nông hộ bên cạnh việc nhập một giống lợn ngoại có năng xuất cao phục vụ nhu cầu phát triển chăn nuôi lợn theo hƣớng công nghiệp, thì việc duy trì phát triển các giống lợn bản địa tại nhiều vùng trong cả nƣớc đặc biệt là những các tỉnh miền núi, trong đó có tỉnh Cao Bằng đang đƣợc quan tâm.

Trong các giống lợn bản địa thì giống lợn Móng Cái là một trong giống lợn có những đặc tính ƣu việt dễ nuôi, chịu kham khổ, sức kháng bệnh cao, thích ứng đƣợc với hầu hết các môi trƣờng sinh thái ở Việt Nam, đặc biệt là khả năng sinh sản tốt, giống lợn Móng Cái cần tiếp tục đƣợc nhân thuần duy trì vốn gen và làm nái nền để lai với các giống lợn nhập nội, đồng thời rất cần có chƣơng trình cải tiến giống. Mặc dù có khả năng thích nghi tốt với điều kiện khí hậu nƣớc ta, song lợn Móng Cái vẫn có thể mắc các bệnh về tiêu hóa, truyền nhiễm, đặc biệt là bệnh sản khoa. Để nâng cao hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi lợn Móng Cái, ngoài thực hiện đúng kỹ thuật chăn nuôi thì việc đánh giá một số chỉ tiêu sinh sản và bệnh thƣờng gặp trên đàn lợn Móng Cái và đƣa ra phác đồ điều trị hiệu quả là cần thiết. Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn sản xuất chúng tôi thực hiện đề tài: “Đánh giá một số chỉ tiêu sinh sản và bệnh thƣờng gặp trên đàn lợn Móng Cái nuôi tại trại lợn Đức Chính - Thành phố Cao Bằng”.

MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI Đánh giá khả năng sản xuất và thích nghi của lợn Móng Cái nuôi tại Cao Bằng, là cơ sở cho nhân đàn và phát triển nuôi lợn Móng Cái tại địa phƣơng. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI - Kết quả nghiên cứu của đề tài về một số chỉ tiêu sinh sản của lợn Móng Cái nuôi tại tỉnh Cao Bằng là tƣ liệu cơ sở cho ngƣời chăn nuôi, nhà chuyên môn đề ra phƣơng pháp quản lý, chăm sóc nuôi dƣỡng nâng cao khả năng sinh sản của lợn Móng Cái. - Kết quả nghiên cứu về một số bệnh thƣờng gặp của giống lợn Móng Cái ở các độ tuổi khác nhau giúp cho việc đề ra biện pháp phòng và trị bệnh kịp thời, giảm thiểu thiệt hại do bệnh gây ra. - Kết quả nghiên cứu của đề tài là cơ sở cho việc đề ra những chính sách cụ thể nhằm quản lý và phát triển đàn lợn Móng Cái cả về số lƣợng và chất lƣợng.

TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. MỘT SỐ THÔNG TIN VỀ GIỐNG LỢN MÓNG CÁI 2. Nguồn gốc Giống lợn Móng Cái là một giống lợn quý ở nƣớc ta, thuộc lớp động vật có vú Maminalia, nằm trong bộ guốc chẵn Articodactyla, thuộc họ Sllidae, chủng Sus và thuộc loài Sus domesticus; là giống lợn phổ biến nhất ở Việt Nam, có nguồn gốc từ huyện Hà Cối nay thuộc huyện Đầm Hà và Móng Cái Quảng Ninh. Đặc điểm sinh học Hình dạng của giống lợn Móng Cái khá đặc trƣng của giống lợn địa phƣơng: mình ngắn, cổ ngắn, tai nhỏ, chân nhỏ và ngắn, lƣng võng, bụng xệ.

Do hai đặc tính lƣng võng và chân lùn nên gần nhƣ toàn bộ bụng đặc biệt là lợn nái luôn sa xuống mặt đất. Màu sắc da lông của lợn Móng Cái đen toàn bộ cơ thể. Trên nền đen ấy có một đốm trắng hình tam giác hoặc hình thoi nằm giữa trán, mõm trắng, cuối đuôi có chòm lông trắng, bụng và 4 chân trắng. Đặc biệt có một khoang trắng nối giữa hai bên hông với nhau vắt qua lƣng trông giống nhƣ cái “yên ngựa” là nét đặc trƣng nhất về màu sắc của lợn Móng Cái.

Lợn Cái Móng Cái Hình 2.1: Lợn Móng Cái Giống lợn Móng Cái thƣờng có từ 10 - 16 vú xếp thành hai dãy đều nhau, song song với nhau trên hai bên bẹ bụng. Hầu nhƣ không có cá thể nào của giống lợn Móng Cái có số vú lẻ. Giống lợn Móng Cái có khả năng sinh sản tốt, đẻ nhiều con nhất trong các giống lợn nội Việt Nam. Sức đề kháng của giống lợn 3 Móng Cái rất cao, trong quá trình chăn nuôi hầu nhƣ ít bị mắc bệnh.

Lợn Móng Cái có ba dòng: xƣơng nhỏ, xƣơng nhỡ và xƣơng to. Lợn Móng Cái dòng xƣơng nhỏ có tầm vóc tƣơng tự nhƣ lợn Ỉ. Vùng trắng ở bụng và vai của dòng xƣơng nhỏ có tỷ lệ cao hơn so với hai dòng kia. Giống lợn Móng Cái sinh trƣởng chậm, hai tháng tuổi đạt 6 kg và 10 tháng tuổi đạt 80-85kg.

Khả năng phát dục sớm, lợn cái động dục lúc 5 tháng tuổi và lợn đực có biểu hiện nhảy lên lƣng con cái lúc 2 tháng tuổi nhƣng có khả năng phối giống có chửa lúc 4 tháng tuổi. Lợn Móng Cái có từ 8 - 16 vú thƣờng là 12 vú, khả năng sinh sản tốt và khéo nuôi con. Số con sơ sinh còn sống từ 11 - 13 con/lứa, biến động từ 8 – 16 con/lứa, đặc biệt có những con đẻ tới 21 con/lứa. Khoảng cách giữa hai lứa đẻ là 165 – 175 ngày, với số lứa đẻ bình quân là 2,1 đến 2,2 lứa/năm.

Khối lƣợng sơ sinh từ 0,5 – 0,6kg/con, cai sữa ở 7 - 8 tuần tuổi đạt 5,5 - 6,5kg/con. Khả năng tăng trọng chậm, trung bình đạt 330gram/ngày, tỉ lệ móc hàm 73-75%, tỉ lệ nạc/thịt xẻ trung bình 33-35%, tỉ lệ mỡ/thịt xẻ trung bình 35-38%. Tiêu tốn thức ăn từ 4-5,4kg thức ăn/kg tăng trọng (Nguyễn Thiện và cs. Hiện nay, Viện Chăn nuôi quốc gia có chƣơng trình chọn lọc hai dòng lợn Móng Cái; dòng có khả năng sinh sản cao (MC3000) và dòng có tốc độ tăng khối lƣợng và tỷ lệ nạc cao (MC15).

Dòng có khả năng sinh sản cao đã đạt bình quân 12,77 con/lứa, còn dòng có tốc độ tăng khối lƣợng và tỷ lệ nạc cao đạt 403g/ngày và 39,19% tƣơng ứng (Nguyễn Văn Đức và cs. Lợn Móng Cái dễ nuôi thích ứng đƣợc với hầu hết các môi trƣờng sinh thái ở Việt Nam, kể cả nơi điều kiện chăn nuôi chƣa phát triển. Hiện nay trong cả nƣớc có khoảng 13 cơ sở nuôi giống Móng Cái thuần để cung cấp giống Móng Cái cho các cơ sở sản xuất. Hầu hết những có sở này nằm ở vùng Đồng bằng Sông Hồng và vùng duyên hải miền Trung.

Khả năng sản xuất Khả năng sinh trƣởng: Do quá trình chọn lọc trong sản xuất, ngày nay đa số nòi lợn xƣơng nhỏ đã đƣợc cải tạo với đực nòi xƣơng to và trong nhân dân hiện nuôi đa số là nòi xƣơng nhỡ hoặc xƣơng nhỏ đã đƣợc cải tạo, vì vậy tầm vóc đàn lợn hiện nay gần với nòi xƣơng nhỡ. Khả năng sinh sản: Lợn đực 2 tháng tuổi biết nhảy cái và trong tinh dịch đã có tinh trùng, lƣợng tinh dịch 80 - 100 ml. Lợn cái 3 tháng tuổi đã bắt đầu động hớn nhƣng chƣa có khả năng thụ thai. Thƣờng thì lợn cái đến khoảng 7 - 8 4 tháng tuổi trở đi mới có đủ điều kiện tốt nhất cho phối giống và có chửa, thời điểm đó lợn đã đạt khối lƣợng khoảng 40 - 50 kg hoặc lớn hơn.

Hƣớng sử dụng Đây là một giống lợn rất quý đối với nƣớc ta không chỉ thể hiện thông qua khả năng thích nghi rộng rãi trong những điều kiện chăn nuôi cũng nhƣ khí hậu rất khác nhau mà đặc biệt là khả năng sinh sản, bởi vậy cần tiếp tục đƣợc nhân thuần duy trì vốn gen và làm nái nền để lai với các giống lợn nhập nội, đồng thời rất cần có chƣơng trình cải tiến giống thông qua các chƣơng trình chọn lọc. Bên cạnh đó thì việc tạo ra đàn lợn nái lai có giống Móng Cái để từ đó tạo ra đàn lợn thịt có năng suất chất lƣợng thịt cao cũng là một trong những hƣớng rất quan trọng vì đàn nái nền này (F1 (Yorkshire x MC) hay (F1 (Landrace x MC)) đƣợc lai với những giống lợn ngoại khác nhƣ Landrace, Duroc, Pietrain hay lợn đực lai Pidu để có con lai 3 giống hay 4 giống đáp ứng đƣợc yêu cầu thực tiễn cả về điều kiện chăn nuôi cũng nhƣ năng suất và phẩm chất thịt. MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM SINH LÝ SINH SẢN CỦA LỢN 2. Sự thành thục về tính Theo Cù Xuân Dần và cs.

(1996), một cá thể đƣợc coi là thành thục về tính nếu nhƣ bộ máy sinh dục đã căn bản hoàn thiện dƣới tác dụng của thần kinh thể dịch con vật đã có phản xạ sinh dục. Đối với con cái thì buồng trứng đã có noãn bào chín, có trứng rụng và trứng có khả năng thụ tinh, tử cung con cái cũng có biến đổi phù hợp cho việc mang thai và sinh đẻ. Những dấu hiệu đầu tiên ấy xuất hiện ở tuổi nhƣ vậy gọi là tuổi thành thục tính. Những yếu tố ảnh hƣởng tới tính thành thục: - Yếu tố về giống: các giống lợn khác nhau thì tuổi thành thục về tính cũng khác nhau, giống nhỏ thì thành thục sớm hơn các giống có khối lƣợng lớn, lợn ỉ 5 thì thành thục sớm hơn các giống lợn khác nhập ngoại.

Giống thuần thì thành thục sớm hơn giống lai. Các thú nuôi thì thành thục sớm hơn thú hoang dã, nhƣ vậy thì lợn Móng Cái nuôi trong điều kiện bán hoang dã sẽ thành thục muộn hơn các giống lợn khác và thành thục sớm hơn lợn Móng Cái hoang dã. - Yếu tố về chăm sóc nuôi dƣỡng: nếu hợp lý thì thành thục sớm hơn. - Yếu tố ngoại cảnh: đó là một tập hợp các yếu tố bên ngoài tác động vào nhƣ khí hậu, nhiệt độ, v.

Ví dụ khí hậu nóng ẩm thì con vật sẽ thành thục sớm hơn là khí hậu lạnh khô. Chăn thả đực cái chung thì nó sẽ thành thục sớm hơn. Nhƣng nếu để con vật phối giống khi mới thành thục về tính vì nó sẽ ảnh hƣởng tới sinh sản và sinh trƣởng sau này, nên cho con vật phối khi con vật đã phát triển đầy đủ.