Luận văn điều tra tình hình một số bệnh sinh sản ở lợn nái nuôi tại trại đặng đình dũng huyện lương sơn tỉnh hòa bình và áp dụng một số phác đồ điều trị

Luận văn điều tra tình hình bệnh sinh sản ở lợn nái tại trại Đặng Đình Dũng, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình và áp dụng phác đồ điều trị hiệu quả.

• Tác giả: Diệp Thái Sơn
• Người hướng dẫn: Th.S Bùi Ngọc Sơn
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi thú y
• Đề tài: Điều tra tình hình một số bệnh sinh sản ở lợn nái nuôi tại trại Đặng Đình Dũng huyện Lương Sơn tỉnh Hòa Bình và áp dụng một số phác đồ điều trị
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. Phần 1: Mục tiêu và yêu cầu của đề tài
• 1.1. Ý nghĩa của đề tài
• 1.1.1. Ý nghĩa trong khoa học
• 1.1.2. Ý nghĩa trong thực tiễn
• 2. Phần 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2. Đại cương về cơ quan sinh sản và sinh lý sinh sản của lợn nái
• 2.2.1. Đặc điểm cấu tạo của cơ quan sinh dục của lợn nái
• 2.2.2. Sinh lý sinh sản của lợn
• 2.2.2.1. Sinh lý sinh dục của lợn nái
• 2.3. Một số bệnh sản khoa thường gặp ở lợn
• 2.3.1. Bệnh viêm tử cung
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 5. KẾT LUẬN TỒN TẠI VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về bệnh sinh sản ở lợn nái

Bệnh sinh sản lợn nái là một vấn đề nghiêm trọng trong ngành chăn nuôi, đặc biệt tại trại Đặng Đình Dũng, Hòa Bình. Các bệnh này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của lợn nái mà còn làm giảm năng suất sinh sản lợn, gây thiệt hại kinh tế lớn. Nghiên cứu này nhằm điều tra tình hình bệnh sinh sản và đề xuất phác đồ điều trị lợn hiệu quả. Các bệnh phổ biến bao gồm viêm tử cung, sót nhau, và các vấn đề liên quan đến sinh sản khác. Việc hiểu rõ nguyên nhân và triệu chứng của các bệnh này là bước đầu tiên để kiểm soát và phòng ngừa hiệu quả.

1.1. Tầm quan trọng của việc điều tra bệnh sinh sản

Việc điều tra bệnh sinh sản lợn nái tại trại Đặng Đình Dũng không chỉ giúp xác định tỷ lệ mắc bệnh mà còn đánh giá được các yếu tố nguy cơ như điều kiện chuồng trại, chế độ dinh dưỡng, và quản lý sức khỏe. Kết quả nghiên cứu sẽ là cơ sở để xây dựng các biện pháp quản lý sức khỏe lợn và phương pháp điều trị bệnh lợn hiệu quả, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng đàn lợn.

1.2. Mục tiêu của nghiên cứu

Nghiên cứu này nhằm mục tiêu điều tra tình hình bệnh lợn nái tại trại Đặng Đình Dũng, Hòa Bình, và thử nghiệm các phác đồ điều trị lợn hiệu quả. Các chỉ tiêu được theo dõi bao gồm tỷ lệ mắc bệnh, triệu chứng lâm sàng, và hiệu quả của các phương pháp điều trị. Kết quả nghiên cứu sẽ góp phần cải thiện năng suất sinh sản lợn và giảm thiểu thiệt hại kinh tế trong ngành chăn nuôi.

II. Tổng quan về bệnh sinh sản ở lợn nái

Bệnh sinh sản lợn nái bao gồm các vấn đề như viêm tử cung, sót nhau, và các bệnh liên quan đến sinh sản khác. Các bệnh này thường xảy ra do nhiễm khuẩn, điều kiện vệ sinh kém, hoặc kỹ thuật đỡ đẻ không đúng cách. Viêm tử cung là bệnh phổ biến nhất, với các triệu chứng như sốt, chán ăn, và dịch tiết bất thường từ âm đạo. Việc chẩn đoán bệnh lợn kịp thời và chính xác là yếu tố quan trọng để điều trị hiệu quả.

2.1. Nguyên nhân gây bệnh

Nguyên nhân chính của bệnh sinh sản lợn nái bao gồm nhiễm khuẩn từ môi trường, dụng cụ đỡ đẻ không vô trùng, và điều kiện chuồng trại kém vệ sinh. Các vi khuẩn như E.coli, Staphylococcus, và Streptococcus là tác nhân chính gây viêm tử cung. Ngoài ra, việc phối giống quá sớm hoặc quá muộn cũng có thể dẫn đến các vấn đề sinh sản.

2.2. Triệu chứng và hậu quả

Các triệu chứng của bệnh lợn nái bao gồm sốt, chán ăn, dịch tiết bất thường từ âm đạo, và giảm sản lượng sữa. Hậu quả của bệnh không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của lợn nái mà còn làm giảm năng suất sinh sản lợn, gây thiệt hại kinh tế lớn cho người chăn nuôi. Việc phát hiện và điều trị kịp thời là rất quan trọng để hạn chế các hậu quả này.

III. Phác đồ điều trị hiệu quả

Nghiên cứu này đã thử nghiệm và đề xuất các phác đồ điều trị lợn hiệu quả cho bệnh sinh sản lợn nái tại trại Đặng Đình Dũng, Hòa Bình. Các phương pháp điều trị bao gồm sử dụng kháng sinh, thuốc kháng viêm, và các biện pháp hỗ trợ khác. Kết quả cho thấy, việc áp dụng đúng phương pháp điều trị bệnh lợn có thể giảm tỷ lệ mắc bệnh và cải thiện năng suất sinh sản lợn.

3.1. Phác đồ điều trị viêm tử cung

Phác đồ điều trị viêm tử cung bao gồm sử dụng kháng sinh như Oxytetracycline và thuốc kháng viêm như Dexamethasone. Kết quả nghiên cứu cho thấy, việc áp dụng phác đồ này giúp giảm đáng kể các triệu chứng và cải thiện sức khỏe của lợn nái. Đây là một trong những phác đồ điều trị lợn hiệu quả nhất được áp dụng tại trại Đặng Đình Dũng.

3.2. Hiệu quả kinh tế của phác đồ điều trị

Việc áp dụng các phác đồ điều trị lợn không chỉ cải thiện sức khỏe của lợn nái mà còn mang lại hiệu quả kinh tế cao. Chi phí điều trị được giảm thiểu đáng kể nhờ việc sử dụng đúng loại thuốc và liều lượng. Kết quả nghiên cứu cho thấy, việc đầu tư vào quản lý sức khỏe lợn và điều trị bệnh sinh sản là một giải pháp bền vững để nâng cao năng suất chăn nuôi.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Trong những năm gần đây nền kinh tế nước ta đã có những bước phát triển mạnh mẽ. Song song với sự phát triển của nhiều ngành nghề khác nhau thì chăn nuôi giữ một vị trí quan trọng, đã đóng góp một phần không nhỏ vào sự phát triển của đất nước. Để đáp ứng nhu cầu ngày càng phát triển của người dân về nguồn thực phẩm, thì ngành chăn nuôi lợn chiếm một vị trí hết sức quan trọng, vì nó cung cấp một khối lượng thịt, mỡ cho con người. Thịt lợn là thực phẩm không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày của con người.

Sản phẩm phụ của ngành chăn nuôi lợn là nguồn cung cấp phân bón với số lượng lớn cho ngành trồng trọt, da là nguồn nguyên liệu cho ngành chế biến. Bên cạnh đó, chăn nuôi lợn mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người chăn nuôi. Đi đôi với sự phát triển của ngành, thì hàng loạt các vấn đề quản lý kỹ thuật đang đặt ra đòi hỏi bà con chăn nuôi cần phải giải quyết, đặc biệt là vấn đề dịch bệnh đã và đang gây thiệt hại cho ngành chăn nuôi công nghiệp, nhất là các hộ gia đình chăn nuôi tập trung do trình độ hiểu biết còn hạn chế. Xuất phát từ nhu cầu thực tế của sản xuất đồng thời để thấy rõ hơn về tình hình nhiễm bệnh, triệu chứng, bệnh tích của lợn nái mắc một số bệnh sinh sản, góp phần khống chế bệnh và làm giảm bớt thiệt hại về kinh tế trong ngành chăn nuôi lợn hiện nay tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Điều tra tình hình một số bệnh sinh sản ở lợn nái nuôi tại trại Đặng Đình Dũng huyện Lương Sơn tỉnh Hòa Bình và áp dụng một số phác đồ điều trị”.

Mục tiêu và yêu cầu của đề tài - Điều tra một số đặc điểm dịch tễ học một số bệnh sản khoa ở lợn nái nuôi tại trại lợn Đặng Đình Dũng huyện Lương Sơn tỉnh Hòa Bình, nắm được những triệu chứng của lợn khi mắc bệnh. - Thử nghiệm một số phác đồ điều trị tại cơ sở. Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa trong khoa học - Nắm được các bước, quá trình đánh giá mức độ cảm nhiễm một số bệnh sinh sản ở lợn nái nuôi tại trại lợn Đặng Đình Dũng huyện Lương Sơn tỉnh Hòa Bình từ đó đưa ra được các biện pháp điều trị và phòng ngừa hiệu quả.

Ý nghĩa trong thực tiễn - Trên cơ sở các đánh giá có ý kiến tư vấn đúng giúp người chăn nuôi có biện pháp áp dụng kỹ thuật đúng để đảm bảo nâng cao chất lượng, số lượng đàn lợn ở cơ sở đem lại hiệu quả kinh tế. 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2. Đại cương về cơ quan sinh sản và sinh lý sinh sản của lợn nái 2.1 Đặc điểm cấu tạo của cơ quan sinh dục của lợn nái Cơ qua sinh dục của lợn nái bao gồm - Buồng trứng Buồng trứng nằm trong xoang bụng, gồm một cặp, thực hiện cả hai chức năng: Ngoại tiết (bài noãn) và nội tiết (sản sinh ra hormon sinh dục cái).

Buồng trứng được hình thành trong giai đoạn phôi thai hoặc vào lúc con vật mới sinh ra. Hình dáng và kích thước của buồng trứng biến đổi theo giai đoạn của chu kỳ sinh dục và chịu ảnh hưởng của tuổi, đặc điểm cá thể, chế độ dinh dưỡng… Buồng trứng được bao bọc từ phía ngoài bởi một lớp màng liên kết sợi. Phía trong buồng trứng được chia thành hai miền là miền vỏ và miền tuỷ. Miền vỏ đảm bảo quá trình phát triển của trứng đến khi trứng chín và rụng.

Miền vỏ bao gồm ba phần: Tế bào trứng nguyên thuỷ, thể vàng và tế bào hình hạt. Tế bào trứng nguyên thuỷ hay còn gọi là trứng non (Fullicullooophoriprimari) nằm dưới lớp màng của buồng trứng. Khi noãn nang chín, các tế bào nang bao quanh tế bào trứng phân chia thành nhiều tế bào có hình hạt (Strarum glannulosum). Noãn bao ngày càng phát triển thì các tế bào nang tiêu tan tạo thành xoang chứa dịch.

Các tầng tế bào còn lại phát triển lồi lên trên tạo thành một lớp màng bao bọc, ở ngoài có chỗ dầy lên để chứa trứng (Ovum). - Ống dẫn trứng Ông dẫn trứng được treo bởi màng treo ống dẫn trứng, được chia thành bốn đoạn: Tua diểm, phễu, phòng ống dẫn trứng và eo. 4 - Tử cung (dạ con) Tử cung gồm có hai sừng tử cung, một thân và một cổ tử cung. Ở lợn, tử cung thuộc loại hai sừng, các sừng gấp nếp hoặc quăn lại và có độ dài đến hơn 1m trong khi thân tử cung lại ngắn.

Độ dài này phù hợp cho việc mang nhiều thai. Cả hai mặt của tử cung được đính vào khung chậu và thành bụng bằng dây chằng rộng. Các tuyến nội mạc tử cung có cấu trúc hình nhánh, cuộn hoặc hình ống chúng tiết ra dịch và đổ vào bề mặt nội mạc tử cung. Cổ tử cung là tổ chức sợi mà mô liên kết chiếm ưu thế kết hợp với sự có mặt của một ít cơ trơn.

- Âm đạo Âm đạo có cấu tạo như một ống cơ. Âm đạo lợn dài 10-12 cm Ở lợn, biểu mô âm đạo tăng lên về độ cao tối đa vào lúc động dục và thấp nhất ở các ngày 12-16, các lớp bề mặt của biểu mô âm đạo bong ra ở các ngày 4 và 14. Khả năng co rút ở âm đạo đóng vai trò chính trong việc đáp ứng tính dục và cho sự vận chuyển của tinh trùng. Sự co rút của âm đạo, dạ con và ống dẫn trứng được kích thích bởi dịch thể bài tiết vào trong âm đạo trong quá trình kích thích trước lúc giao phối.

Dịch âm đạo gồm chủ yếu là chất thấm qua thành âm đạo, hỗn hợp với các chất tiết của âm hộ từ các tuyến bã nhờn và các tuyến mồ hôi, lẫn với dịch nhầy của cổ tử cung, các dịch nội mạc tử cung, ống dẫn trứng và các tế bào bong ra từ biểu mô âm đạo. - Bộ phận sinh dục ngoài Bộ phận sinh dục bên ngoài bao gồm: Âm môn, âm vật, tiền đình. + Âm môn: hay còn gọi là âm hộ (Vulvae) nằm dưới hậu môn. Phía ngoài âm môn có hai môi (Labia pudenda).

Hai môi được nối với nhau bằng 5 hai mép (Rima Vulae). Trên hai môi của mỗi âm môn có sắc tố màu đen và có nhiều tuyến tiết (như tuyến tiết chất nhờn trắng và tuyến mồ hôi) + Âm vật (Clitoris): Âm vật nằm ở phía dưới hai mép của âm môn, giống như dương vật của con đực được thu nhỏ lại. Về cấu tạo, âm vật cũng có các thể hổng như con đực. + Tiền đình (Vestibulum): Tiền đình là giới hạn giữa âm môn và âm đạo.

Trong tiền đình có dấu vết màng trinh, phía trong là âm đạo, phía ngoài có lỗ niệu đạo. Màng trinh có các sợi cơ đàn hồi giữa và do hai lá niêm mạc gấp thành một nếp. Tiền đình có một số tuyến xếp theo hàng chéo, hướng quay về âm vật, chúng có chức năng tiết dịch nhầy. (Nguyễn Mạnh Hà và cs, 2003) [8] - Sinh lý sinh sản của lợn - Sinh lý sinh dục của lợn nái Sinh lý sinh dục của lợn nái được biểu hiện ở các chỉ tiêu: Tuổi động dục lần đầu, chu kỳ động dục, thời gian động dục, tuổi phối giống lần đầu, tuổi đẻ lứa đầu, thời gian động dục trở lại… + Tuổi động dục lần đầu: Là tuổi khi lợn nái hậu bị lần đầu tiên động dục.

Các giống lợn có tuổi động dục lần đầu khác nhau. Theo Phạm Hữu Doanh và cs (2003) [7]: Tuổi động dục đầu tiên ở lợn nội (Ỉ, Móng Cái) rất sớm từ 4 – 5 tháng, khi khối lượng đạt từ 20 – 25 kg; ở lợn nái lai F1 lúc 6 tháng tuổi, đạt 50 – 55 kg. Lợn ngoại động dục muộn hơn (6 – 7 tháng) khi đạt 65 – 80 kg. Trần Văn Phùng và cs (2004) [18] cho biết: Tuỳ theo giống, điều kiện chăm sóc nuôi dưỡng và quản lý mà có tuổi động dục lần đầu khác nhau.

Lợn Ỉ, Móng Cái có tuổi động dục lần đầu vào 4 – 5 tháng tuổi (121 – 158 ngày tuổi), các giống lợn ngoại Yorkshire, Landrace muộn hơn từ 7 - 8 tháng tuổi. 6 Tuổi động dục lần đầu phụ thuộc vào mùa vụ. Lợn cái hậu bị được sinh vào mùa thu sẽ động dục sớm hơn so với sinh vào mùa xuân (Nguyễn Tuấn Anh, Nguyễn Duy Hoan, 1998) [1]. Theo Lê Xuân Thọ và Lê Xuân Cương (1979) [26] đối với lợn nái hậu bị và lợn nái sau cai sữa chậm động dục, tiêm HTNC có thể gây động dục.

+ Tuổi phối giống lần đầu Phạm Hữu Doanh và Lưu Kỷ (2003) [7] cho rằng: Không nên phối giống ở lần động dục đầu tiên vì ở thời kỳ này cơ thể lợn chưa phát triển đầy đủ, chưa tích tụ được chất dinh dưỡng nuôi thai, trứng chưa chín một cách hoàn chỉnh. Để đạt được hiệu quả sinh sản tốt và duy trì con nái lâu bền cần bỏ qua 1 – 2 chu kỳ động dục rồi mới cho phối giống. Lợn nội thường phối giống lần đầu lúc 6 – 7 tháng tuổi, khi khối lượng đạt 40 – 50kg, lợn lai lúc 8 tháng tuổi với khối lượng không dưới 65 – 70 kg, nái ngoại vào lúc 9 tháng tuổi. Nếu phối giống quá sớm sẽ ảnh hưởng đến tầm vóc và sức khoẻ của lợn mẹ.

Nhưng nếu phối giống quá muộn sẽ lãng phí về kinh tế, ảnh hưởng đến sinh sản của lợn (Nguyễn Khánh Quắc và cs 1995) [20]. + Tuổi đẻ lứa đầu: Theo Lê Hồng Mận cs (2004) [14], Lợn Ỉ, Móng Cái cho đẻ lứa đầu vào 11- 12 tháng tuổi, lợn nái lai, ngoại vào 12 tháng tuổi. + Chu kỳ động dục của lợn nái và động dục trở lại sau khi đẻ Chu kỳ tính dục của lợn nái thường khoảng 19 – 21 ngày. Thời gian động dục thường kéo dài 3 - 4 ngày (lợn nội) hoặc 4 – 5 ngày (lợn lai, lợn ngoại) (Nguyễn Văn Thiện và cs 1993) [24].

Lê Hồng Mận và cs (2004) [14] cho biết: Thường sau khi cai sữa lợn con 3 – 5 ngày, lợn mẹ động dục trở lại. + Đặc điểm động dục của lợn nái: Ở lợn nái, thời gian động dục chia làm 3 giai đoạn: Trước chịu đực, chịu đực và sau chịu đực. 7 Trước chịu đực: Lợn nái kêu rít, âm hộ xung huyết, không cho con khác nhảy lên lưng. Sự rụng trứng xảy ra sau 35 – 40h ở lợn ngoại và lợn lai, 25 – 30h ở lợn nội.