Luận văn đánh giá một số chỉ tiêu chất lượng tinh dịch của hai giống lợn landrace du75 và điều tra một số bệnh thường gặp ở lợn đực giống nuôi tại trạm truyền giống gia súc thái nguyên

Nghiên cứu chất lượng tinh dịch lợn là yếu tố then chốt trong việc nâng cao hiệu quả sinh sản lợn. 77 trang · Đại học Thái Nguyên · 2014.

• Tác giả: Phùng Thị Kiều
• Người hướng dẫn: Th. Đặng Thị Mai Lan
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi thú y
• Đề tài: Đánh Giá Một Số Chỉ Tiêu Chất Lượng Tinh Dịch Của Hai Giống Lợn Landrace, DU75 Và Điều Tra Một Số Bệnh Thường Gặp Ở Lợn Đực Giống Nuôi Tại Trạm Truyền Giống Gia Súc Thái Nguyên
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI NÓI ĐẦU
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: CÔNG TÁC PHỤC VỤ SẢN XUẤT
• 1.1. Điều tra cơ bản
• 1.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.1.2. Điều kiện kinh tế xã hội
• 1.1.3. Tình hình sản xuất nông nghiệp
• 1.1.4. Tình hình hoạt động, phương hướng, thuận lợi, khó khăn của Trạm truyền giống gia súc tỉnh Thái Nguyên
• 1.2. Nội dung, phương pháp và kết quả phục vụ sản xuất
• 1.2.1. Nội dung phục vụ sản xuất
• 1.2.2. Phương pháp tiến hành
• 1.2.3. Kết quả công tác phục vụ sản xuất
• 2. CHUYÊN ĐỀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
• 2.1. Mục đích nghiên cứu của đề tài
• 2.2. Ý nghĩa khoa học của đề tài
• 2.3. Tổng quan tài liệu. Cơ sở khoa học
• 2.4. Tình hình nghiên cứu trên thế giới và trong nước
• 2.5. Đối tượng, nội dung, địa điểm và phương pháp nghiên cứu
• 2.5.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 2.5.2. Nội dung nghiên cứu và các chỉ tiêu theo dõi
• 2.5.3. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp xử lý số liệu
• 2.6. Kết quả nghiên cứu và thảo luận
• 2.6.1. Kết quả đánh giá các chỉ tiêu về độ vẩn, màu sắc, mùi tinh dịch của hai giống lợn Landrace, DU75 (theo cảm quan). Đánh giá các chỉ tiêu chất lượng tinh dịch
• 2.6.2. Kết quả đánh giá chất lượng tinh dịch qua các tháng theo dõi
• 2.6.3. Kết quả điều tra một số bệnh thường gặp ở lợn đực giống nuôi tại Trạm truyền giống gia súc Thái Nguyên
• 2.6.4. Kết quả điều trị một số bệnh thường gặp ở lợn đực giống
• 2.6.5. Kết luận, tồn tại và đề nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Chất Lượng Tinh Dịch Lợn Landrace DU75

Nghiên cứu chất lượng tinh dịch lợn là yếu tố then chốt trong việc nâng cao hiệu quả sinh sản lợn. Đánh giá các chỉ tiêu tinh dịch lợn Landrace và tinh dịch lợn DU75 tại Thái Nguyên giúp xác định tiềm năng di truyền và khả năng sinh sản của đàn lợn đực giống. Việc này có ý nghĩa quan trọng trong việc cải thiện năng suất sinh sản lợn và hiệu quả kinh tế cho người chăn nuôi. Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích các chỉ số quan trọng như thể tích, mật độ, hoạt lực và tỷ lệ tinh trùng dị dạng, từ đó đưa ra những đánh giá khách quan về chất lượng tinh dịch của hai giống lợn này. Các kết quả thu được sẽ là cơ sở để đưa ra các biện pháp cải thiện chất lượng tinh dịch và nâng cao hiệu quả thụ tinh nhân tạo lợn tại Thái Nguyên.

1.1. Tầm quan trọng của đánh giá tinh dịch lợn trong chăn nuôi

Đánh giá tinh dịch lợn là một công cụ quan trọng để đảm bảo hiệu quả sinh sản lợn. Việc kiểm tra định kỳ chất lượng tinh dịch giúp phát hiện sớm các vấn đề về sức khỏe sinh sản của lợn đực giống, từ đó có biện pháp can thiệp kịp thời. Các chỉ số như mật độ tinh trùng lợn, tỷ lệ tinh trùng sống lợn, và khả năng di động của tinh trùng lợn đều ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thụ thai của lợn nái. Theo nghiên cứu, việc sử dụng tinh dịch có chất lượng tốt có thể tăng tỷ lệ thụ thai lên đến 10-15%.

1.2. Giới thiệu về giống lợn Landrace và lợn DU75 tại Thái Nguyên

Lợn Landrace và lợn DU75 là hai giống lợn phổ biến được nuôi tại Thái Nguyên. Lợn Landrace nổi tiếng với khả năng sinh sản tốt và tăng trọng nhanh, trong khi lợn DU75 được biết đến với khả năng thích nghi tốt với điều kiện khí hậu địa phương. Việc so sánh chất lượng tinh dịch của hai giống lợn này sẽ cung cấp thông tin hữu ích cho người chăn nuôi trong việc lựa chọn giống lợn phù hợp với mục tiêu sản xuất của mình. Nghiên cứu này sẽ tập trung vào việc đánh giá các chỉ tiêu chất lượng tinh dịch của cả hai giống lợn này tại các trang trại ở Thái Nguyên.

II. Thách Thức Yếu Tố Ảnh Hưởng Chất Lượng Tinh Dịch Lợn

Chất lượng tinh dịch lợn chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, bao gồm di truyền, dinh dưỡng, môi trường và quản lý. Các yếu tố này có thể tác động đến thể tích tinh dịch lợn, mật độ tinh trùng lợn, hoạt lực tinh trùng lợn, và tỷ lệ tinh trùng dị dạng lợn. Việc xác định các yếu tố ảnh hưởng chính đến chất lượng tinh dịch của lợn Landrace và lợn DU75 tại Thái Nguyên là rất quan trọng để đưa ra các giải pháp cải thiện. Nghiên cứu này sẽ tập trung vào việc phân tích các yếu tố này và đánh giá mức độ ảnh hưởng của chúng đến chất lượng tinh dịch của hai giống lợn này.

2.1. Ảnh hưởng của dinh dưỡng đến chất lượng tinh dịch lợn

Dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì chất lượng tinh dịch lợn. Chế độ ăn uống cân đối, giàu protein, vitamin và khoáng chất là cần thiết để đảm bảo mật độ tinh trùng lợn cao và hoạt lực tinh trùng lợn tốt. Thiếu hụt dinh dưỡng có thể dẫn đến giảm thể tích tinh dịch lợn và tăng tỷ lệ tinh trùng dị dạng lợn. Nghiên cứu sẽ đánh giá ảnh hưởng của các loại thức ăn khác nhau đến chất lượng tinh dịch của lợn Landrace và lợn DU75.

2.2. Tác động của môi trường và quản lý đến chất lượng tinh dịch

Môi trường và quản lý cũng có ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng tinh dịch lợn. Nhiệt độ cao, độ ẩm cao và stress có thể làm giảm mật độ tinh trùng lợn và hoạt lực tinh trùng lợn. Quản lý chuồng trại kém, vệ sinh không đảm bảo cũng có thể gây ra các bệnh nhiễm trùng, ảnh hưởng đến chất lượng tinh dịch. Nghiên cứu sẽ đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố môi trường và quản lý khác nhau đến chất lượng tinh dịch của lợn Landrace và lợn DU75 tại Thái Nguyên.

III. Phương Pháp Đánh Giá Chất Lượng Tinh Dịch Lợn Landrace DU75

Để đánh giá chất lượng tinh dịch lợn, cần sử dụng các phương pháp phân tích khoa học và chính xác. Các chỉ tiêu cần đánh giá bao gồm thể tích tinh dịch, mật độ tinh trùng, hoạt lực tinh trùng, tỷ lệ tinh trùng sống, tỷ lệ tinh trùng dị dạng, và pH tinh dịch. Các phương pháp này giúp xác định chất lượng tinh dịch và khả năng sinh sản của lợn đực giống. Nghiên cứu này sẽ sử dụng các phương pháp đánh giá tinh dịch tiêu chuẩn để so sánh chất lượng tinh dịch của lợn Landrace và lợn DU75 tại Thái Nguyên.

3.1. Quy trình phân tích tinh dịch lợn Các bước thực hiện

Quy trình phân tích tinh dịch lợn bao gồm các bước thu thập mẫu, pha loãng mẫu, đánh giá bằng mắt thường (màu sắc, độ vẩn), đánh giá bằng kính hiển vi (mật độ, hoạt lực, tỷ lệ tinh trùng sống và dị dạng), và đo pH tinh dịch. Mỗi bước cần được thực hiện cẩn thận để đảm bảo kết quả chính xác. Nghiên cứu sẽ tuân thủ quy trình phân tích tinh dịch tiêu chuẩn để đảm bảo tính khách quan và tin cậy của kết quả.

3.2. Sử dụng các chỉ tiêu đánh giá tinh dịch để so sánh hai giống lợn

Các chỉ tiêu đánh giá tinh dịch như thể tích tinh dịch, mật độ tinh trùng, hoạt lực tinh trùng, tỷ lệ tinh trùng sống, tỷ lệ tinh trùng dị dạng, và pH tinh dịch sẽ được sử dụng để so sánh chất lượng tinh dịch của lợn Landrace và lợn DU75. So sánh này sẽ giúp xác định giống lợn nào có chất lượng tinh dịch tốt hơn và phù hợp hơn với điều kiện chăn nuôi tại Thái Nguyên.

IV. Kết Quả So Sánh Chất Lượng Tinh Dịch Landrace và DU75 ở Thái Nguyên

Kết quả nghiên cứu cho thấy có sự khác biệt về chất lượng tinh dịch giữa lợn Landrace và lợn DU75 tại Thái Nguyên. Các chỉ tiêu như thể tích tinh dịch, mật độ tinh trùng, và hoạt lực tinh trùng có sự khác biệt đáng kể giữa hai giống lợn. Phân tích thống kê sẽ được sử dụng để xác định xem sự khác biệt này có ý nghĩa thống kê hay không. Kết quả này sẽ cung cấp thông tin hữu ích cho người chăn nuôi trong việc lựa chọn giống lợn phù hợp với mục tiêu sản xuất của mình.

4.1. Phân tích chi tiết các chỉ số chất lượng tinh dịch của hai giống

Phân tích chi tiết các chỉ số chất lượng tinh dịch như thể tích tinh dịch, mật độ tinh trùng, hoạt lực tinh trùng, tỷ lệ tinh trùng sống, tỷ lệ tinh trùng dị dạng, và pH tinh dịch sẽ được thực hiện để so sánh chất lượng tinh dịch của lợn Landrace và lợn DU75. Các biểu đồ và bảng số liệu sẽ được sử dụng để trình bày kết quả một cách rõ ràng và dễ hiểu.

4.2. Thống kê và so sánh sự khác biệt giữa các chỉ số tinh dịch

Phân tích thống kê sẽ được sử dụng để so sánh sự khác biệt giữa các chỉ số tinh dịch của lợn Landrace và lợn DU75. Các phương pháp thống kê như kiểm định t-test và ANOVA sẽ được sử dụng để xác định xem sự khác biệt này có ý nghĩa thống kê hay không. Kết quả phân tích thống kê sẽ giúp đưa ra kết luận chính xác về sự khác biệt về chất lượng tinh dịch giữa hai giống lợn.

V. Ứng Dụng Cải Thiện Chất Lượng Tinh Dịch Lợn Tại Thái Nguyên

Dựa trên kết quả nghiên cứu, có thể đưa ra các giải pháp để cải thiện chất lượng tinh dịch lợn tại Thái Nguyên. Các giải pháp này có thể bao gồm cải thiện chế độ dinh dưỡng, quản lý môi trường, và áp dụng các kỹ thuật bảo quản tinh dịch lợn tiên tiến. Việc áp dụng các giải pháp này sẽ giúp nâng cao hiệu quả sinh sản lợn và cải thiện năng suất chăn nuôi.

5.1. Đề xuất các biện pháp cải thiện dinh dưỡng cho lợn đực giống

Dựa trên kết quả nghiên cứu, có thể đề xuất các biện pháp cải thiện chế độ dinh dưỡng cho lợn đực giống để nâng cao chất lượng tinh dịch. Các biện pháp này có thể bao gồm bổ sung các vitamin, khoáng chất, và protein cần thiết vào khẩu phần ăn. Nghiên cứu sẽ đề xuất các công thức thức ăn phù hợp với từng giai đoạn phát triển của lợn đực giống.

5.2. Áp dụng kỹ thuật bảo quản tinh dịch lợn để tăng hiệu quả thụ tinh

Kỹ thuật bảo quản tinh dịch lợn đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì chất lượng tinh dịch trong thời gian dài. Nghiên cứu sẽ đánh giá hiệu quả của các kỹ thuật bảo quản tinh dịch khác nhau và đề xuất các kỹ thuật phù hợp với điều kiện tại Thái Nguyên. Việc áp dụng các kỹ thuật bảo quản tinh dịch tiên tiến sẽ giúp tăng hiệu quả thụ tinh nhân tạo lợn và cải thiện năng suất chăn nuôi.

VI. Kết Luận Tiềm Năng và Hướng Nghiên Cứu Tinh Dịch Lợn

Nghiên cứu này đã cung cấp những thông tin quan trọng về chất lượng tinh dịch của lợn Landrace và lợn DU75 tại Thái Nguyên. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để cải thiện hiệu quả sinh sản lợn và nâng cao năng suất chăn nuôi. Tuy nhiên, cần có thêm các nghiên cứu sâu hơn để hiểu rõ hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng tinh dịch và phát triển các giải pháp cải thiện hiệu quả hơn.

6.1. Tóm tắt kết quả chính và ý nghĩa của nghiên cứu

Nghiên cứu đã chỉ ra sự khác biệt về chất lượng tinh dịch giữa lợn Landrace và lợn DU75 tại Thái Nguyên. Kết quả này có ý nghĩa quan trọng trong việc lựa chọn giống lợn phù hợp với mục tiêu sản xuất và phát triển các giải pháp cải thiện chất lượng tinh dịch.

6.2. Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo về tinh dịch lợn

Cần có thêm các nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố di truyền, dinh dưỡng, và môi trường ảnh hưởng đến chất lượng tinh dịch lợn. Nghiên cứu cũng cần tập trung vào việc phát triển các kỹ thuật bảo quản tinh dịch tiên tiến và các phương pháp đánh giá tinh dịch nhanh chóng và chính xác.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong cơ cấu ngành nông nghiệp Việt Nam, chăn nuôi lợn giữ vai trò trọng yếu trong việc cung cấp nguồn thực phẩm cho xã hội. Nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường và bắt kịp xu thế hội nhập kinh tế quốc tế, việc nâng cao năng suất và chất lượng thịt lợn trở thành một nhiệm vụ cấp thiết. Một trong những giải pháp kỹ thuật mang tính chiến lược là nhập nội và khai thác các giống lợn ngoại cao sản như Landrace, Yorkshire, Duroc, Pietrain, Hampshire để thực hiện các chương trình nhân giống thuần và lai kinh tế. Trong đó, hai giống lợn Landrace và Duroc được sử dụng rất phổ biến trong công tác cải tạo giống lợn tại các địa phương.

Về mặt sinh học sinh sản, phẩm chất của con đực giống có tác động mang tính quyết định đến chất lượng của đàn con thế hệ sau. Nhiều đặc tính di truyền vượt trội của con đực như thể chất khỏe mạnh, tốc độ tăng trọng nhanh, chỉ số tiêu tốn thức ăn trên một đơn vị tăng khối lượng giảm được truyền trực tiếp cho thế hệ sau. Cơ sở khoa học đã chỉ ra rằng sức sống của đời con phụ thuộc chặt chẽ vào sức sống của tinh trùng; tinh trùng có sức sống, hoạt lực càng cao thì khả năng sinh trưởng, phát dục và sức đề kháng bệnh tật của đời con càng tốt. Cùng với đó, kỹ thuật thụ tinh nhân tạo đã trở thành phương pháp tiên tiến giúp nâng cao hiệu quả kinh tế và kỹ thuật, đẩy nhanh tiến độ cải tạo giống và tối ưu hóa cơ cấu giống trong chăn nuôi.

Để khai thác hiệu quả đàn lợn đực giống ngoại tại địa phương, việc thường xuyên kiểm tra, đánh giá các chỉ tiêu sinh lý tinh dịch nhằm xác định phẩm chất tinh dịch, so sánh năng lực sản xuất giữa các giống, đồng thời quản lý tốt công tác phòng trị bệnh cho đàn đực giống là khâu kỹ thuật bắt buộc. Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, đề tài khóa luận được thực hiện nhằm giải quyết các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Đánh giá một số chỉ tiêu về chất lượng tinh dịch của hai giống lợn Landrace và DU75 nuôi tại cơ sở.
2. Phát hiện, điều tra tình hình mắc bệnh và áp dụng phác đồ điều trị một số bệnh thường gặp ở đàn lợn đực giống.
3. Trên cơ sở các kết quả đánh giá thực tế, đề xuất các biện pháp kỹ thuật phù hợp nhằm phát triển chăn nuôi lợn đực giống và nâng cao hiệu quả công tác thụ tinh nhân tạo tại địa phương.

• Đối tượng nghiên cứu: Hai giống lợn đực ngoại Landrace và DU75 (con lai hai máu ngoại sở hữu 50% máu Duroc và 50% máu Pietrain), các mẫu tinh dịch thu nhận từ hai giống lợn này, cùng toàn bộ đàn lợn đực giống đang nuôi dưỡng tại cơ sở.
• Phạm vi không gian: Trạm truyền giống gia súc tỉnh Thái Nguyên (địa chỉ tại xóm Tân Thái, xã Hóa Thượng, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên).
• Phạm vi thời gian: Quá trình theo dõi, thu thập dữ liệu và can thiệp thực tế được thực hiện từ ngày 09/12/2013 đến ngày 31/05/2014.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng trên nền tảng lý thuyết giải phẫu, sinh lý sinh dục học gia súc và quy chuẩn kỹ thuật thụ tinh nhân tạo lợn:

• Đặc điểm giải phẫu và sinh lý cơ quan sinh dục lợn đực: Hệ thống sinh dục bao gồm bao dịch hoàn, dịch hoàn (đảm nhiệm chức năng nội tiết tiết hormone sinh dục và ngoại tiết sản sinh tinh trùng), dịch hoàn phụ (nơi tinh trùng hoàn thiện cấu tạo), ống dẫn tinh, dương vật (phần tự do hình xoắn mũi khoan dài 20 - 40 cm) và các tuyến sinh dục phụ (tuyến tinh nang, tuyến tiền liệt, tuyến niệu đạo, tuyến Cowper).
• Sinh lý xuất tinh và thành phần tinh dịch: Hoạt động xuất tinh trải qua chuỗi phản xạ không điều kiện gồm phản xạ hưng phấn, cương cứng, nhảy, giao phối và bắn tinh. Quá trình xuất tinh phân thành 3 giai đoạn: giai đoạn đầu tiết 10 - 20 ml dịch trong không chứa tinh trùng; giai đoạn giữa kéo dài 1 - 2 phút tiết 100 - 120 ml dịch giàu tinh trùng; giai đoạn cuối bài tiết 150 - 200 ml dịch chủ yếu từ các tuyến sinh dục phụ. Tinh dịch bao gồm tinh thanh (chiếm 84,7% đến 96% thể tích, tạo môi trường hoạt động cho tinh trùng) và tinh trùng (kích thước dài 37,3 - 62,3 µm, đầu mang thể đỉnh acrosome chứa enzyme hyaluronidase và acrosine hỗ trợ thụ tinh; cổ thân chứa hệ thống ty lạp thể cung cấp năng lượng; đuôi giữ chức năng vận động).
• Các yếu tố chi phối chất lượng tinh dịch: Phẩm chất tinh dịch biến động phụ thuộc vào giống, tuổi khai thác (tối ưu từ 2 - 3 năm tuổi), đặc điểm cá thể, chế độ dinh dưỡng (protein, khoáng chất, vitamin A, D, E), kỹ thuật và tần số khai thác (3 - 4 ngày/lần đối với lợn ngoại), cũng như yếu tố tiểu khí hậu chuồng nuôi (nhiệt độ môi trường thuận lợi cho sinh tinh là 17 - 20°C, nhiệt độ cao 30 - 35°C làm suy giảm 40 - 50% khả năng sản xuất tinh trùng).

Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm và theo dõi phòng thí nghiệm được triển khai theo quy trình kỹ thuật chuyên ngành:

• Phương pháp khai thác tinh dịch: Sử dụng phương pháp kích thích cơ học bằng tay kết hợp giá nhảy, kích thích tạo phản xạ xuất tinh và thu gom tinh dịch qua bình hứng chuyên dụng có màng lọc vô trùng để loại bỏ keo phèn.
• Phương pháp xác định thể tích tinh dịch ($V$): Đo thể tích tinh nguyên tính bằng mililít (ml) sau khi lọc bỏ keo phèn bằng ống đong/cốc đong thủy tinh có chia vạch định mức, đọc chỉ số theo mặt cong dưới của bề mặt chất lỏng đặt ngang tầm mắt.
• Phương pháp đánh giá hoạt lực tinh trùng ($A$): Nhỏ một giọt tinh dịch lên phiến kính, đậy lamen, duy trì ở nhiệt độ 37 - 39°C và quan sát dưới kính hiển vi quang học có độ phóng đại 200 lần. Hoạt lực được tính theo thang điểm Milovanov từ 0,1 đến 1,0 tương ứng với tỷ lệ tinh trùng vận động tiến thẳng từ 5 - 15% đến 95 - 100%.
• Phương pháp đếm nồng độ tinh trùng ($C$): Sử dụng buồng đếm hồng - bạch cầu Thoma. Hút tinh nguyên đến vạch 0,5 của ống hút bạch cầu, hút dung dịch NaCl 3% đến vạch 11 (pha loãng 20 lần), lắc đều, bỏ 3 - 4 giọt đầu rồi nhỏ vào buồng đếm. Đếm số lượng tinh trùng ở 5 ô nhỡ (80 ô con, diện tích mỗi ô con $1/400\text{ mm}^2$, chiều sâu $0,1\text{ mm}$). Nồng độ được tính toán theo công thức: $$C = n \times 50.000\text{ (triệu tinh trùng/ml)}$$ (với $n$ là tổng số tinh trùng đếm được trong 80 ô con).
• Phương pháp xác định sức kháng của tinh trùng ($R$): Ứng dụng phương pháp hai lọ để thử thách độ bền màng lipoprotein của tinh trùng dưới tác động phân hủy của dung dịch NaCl 1%. Tinh dịch được pha loãng ban đầu 1.000 lần ($r_0 = 1.000$), sau đó nhỏ thêm từng giọt 0,1 ml NaCl 1% ($r = 100$) đến khi toàn bộ tinh trùng ngừng chuyển động tiến thẳng dưới kính hiển vi. Sức kháng được xác định bằng công thức: $$R = 1.000 + 100n$$ (với $n$ là số lần thêm dung dịch NaCl 1%).
• Phương pháp xác định độ pH: Nhỏ tinh dịch lên giấy đo chỉ thị pH, so sánh màu sắc với thang chuẩn sau 3 giây; thực hiện lặp lại 3 lần lấy giá trị trung bình.
• Phương pháp kiểm tra cảm quan: Đánh giá màu sắc (trắng sữa, nước vo gạo), mùi (hăng tanh đặc trưng) và độ vẩn theo thang điểm từ $+$ (loãng) đến $+++++$ (rất nhiều).
• Phương pháp điều tra thú y và lâm sàng: Giám sát dịch tễ thường quy, quan sát triệu chứng lâm sàng các bệnh truyền nhiễm, ký sinh trùng, ngoại khoa, tiêu hóa; thực hiện tiêm phòng vaccine và lập phác đồ can thiệp điều trị bằng các nhóm dược phẩm, kháng sinh chuyên dụng.

Nội dung chính theo từng phần của khóa luận

Phần 1: Công tác phục vụ sản xuất

Khóa luận trình bày toàn diện các kết quả tham gia điều tra thực địa và trực tiếp lao động kỹ thuật tại Trạm truyền giống gia súc tỉnh Thái Nguyên:

• Điều tra điều kiện cơ bản tại địa bàn huyện Đồng Hỷ: Huyện có địa hình đồi núi xen lẫn thung lũng, độ cao trung bình từ 21 - 25m (vùng cao 50 - 60m), nền đất gồm đất phù sa, đất dốc tụ và đất vàng đỏ macma axit dễ bị xói mòn. Khí hậu chia hai mùa rõ rệt: mùa hè nóng ẩm mưa nhiều (nhiệt độ trung bình 27°C, tháng 7 cao nhất đạt 28,5°C; lượng mưa 1.726 mm) và mùa đông khô lạnh (nhiệt độ trung bình 19°C; lượng mưa 202,53 mm). Toàn huyện có dân số 125.000 người (năm 2012), tổng đàn chăn nuôi thời điểm thống kê đạt trên 11.000 con lợn và hơn 700.000 con gia cầm.
• Tổ chức và cơ cấu đàn giống của Trạm: Trạm hoạt động dưới sự chỉ đạo của 01 Trạm trưởng (ThS Chăn nuôi Thú y), 02 Phó Trạm (Kỹ sư), 02 kỹ thuật viên sản xuất tinh, 02 công nhân lâu năm và 01 nhân viên bảo vệ. Quy mô đàn lợn đực giống của cơ sở có sự tăng trưởng từ 65 con (năm 2012) lên 85 con (năm 2014) nhằm bảo đảm cung ứng nguồn tinh cho đàn lợn nái trong tỉnh Thái Nguyên và các tỉnh lân cận.
• Nội dung công tác chăn nuôi và thú y: Tác giả trực tiếp tham gia chăm sóc, lập khẩu phần, vệ sinh chuồng trại, tắm chải, cho lợn đực vận động định kỳ. Thực hiện chương trình tiêm phòng vaccine bắt buộc cho 85/85 con đối với 4 bệnh nguy hiểm gồm Dịch tả lợn, Lở mồm long móng, Suyễn lợn (vaccine Respisure) và Sảy thai truyền nhiễm (vaccine Farrowsure B). Đồng thời, tác giả theo dõi, chẩn đoán triệu chứng và tham gia điều trị 6 hội chứng bệnh thường gặp trên đàn đực giống gồm suyễn lợn do Mycoplasma, bệnh vỡ/viêm móng, bệnh ghẻ (Sarcoptes scabiei), bệnh loét da thối thịt do nhiễm khuẩn hoại tử, bệnh viêm cứng khớp và hội chứng rối loạn tiêu hóa.
• Nội dung kỹ thuật hỗ trợ sản xuất: Huấn luyện thành công 10 con lợn đực hậu bị mới nhập về làm quen với phản xạ nhảy giá khai thác tinh (đạt tỷ lệ 100%), can thiệp các biện pháp cơ học, hóa học và hormone kích dục đối với các cá thể tính hăng kém; tham gia pha chế, bảo tồn tinh dịch bảo đảm áp lực thẩm thấu, dung tích đệm, kiểm soát nhiệt độ; hấp sấy vô trùng dụng cụ thủy tinh; thực hiện đóng gói và dán nhãn lọ tinh dịch chuyển giao cho mạng lưới dẫn tinh viên.

Phần 2: Chuyên đề nghiên cứu khoa học

Chuyên đề đi sâu nghiên cứu và so sánh phẩm chất tinh dịch giữa hai giống lợn ngoại Landrace và DU75, đồng thời khảo sát bệnh học trên đàn lợn đực giống:

• Tổng quan nghiên cứu trong nước và quốc tế: Tổng hợp các mốc nghiên cứu từ kỹ thuật âm đạo giả và thụ tinh nhân tạo lợn đầu tiên tại Liên Xô (1930), các dẫn liệu kinh điển của Rodolfo (1932) về nồng độ tinh trùng đạt 300 - 333 triệu/ml, Mc Kenzi và cs (1932) về độ pH tinh dịch lợn dao động từ 7,3 - 7,8, đến các công trình của Salisbury (1978), Hammond (1975). Tại Việt Nam, kỹ thuật thụ tinh nhân tạo lợn triển khai từ năm 1958; các tác giả Trần Thế Thông (1979), Đinh Hồng Luận (1988), Phạm Hữu Doanh (1984), Nguyễn Tấn Anh (1985), Trần Cừ (1986) đã xác lập các chỉ tiêu sinh lý tinh dịch của lợn Đại Bạch, Landrace nuôi thích nghi tại miền Bắc (thể tích $V$ đạt 130 - 250 ml, hoạt lực $A$ đạt 0,7 - 0,8, nồng độ $C$ đạt 170 - 500 triệu/ml, tổng số tinh trùng tiến thẳng $V.C$ đạt 26 - 41,6 tỷ/lần xuất tinh).
• Đặc điểm hai giống lợn nghiên cứu: Giống Landrace là lợn ngoại hướng nạc nhập khẩu vào Việt Nam từ Cuba năm 1977, sau đó bổ sung các dòng từ Bỉ, Nhật Bản; có đặc điểm thân dài, tai rủ về phía trước nhưng khả năng chống chịu điều kiện nóng ẩm kém hơn lợn nội. Giống DU75 là tổ hợp lai hai máu ngoại giữa Duroc và Pietrain (50% Duroc, 50% Pietrain) được chọn lọc qua nhiều thế hệ nhằm tích hợp tốc độ tăng trọng, tỷ lệ nạc cao và chất lượng thịt tốt.
• Tiến trình thực nghiệm và kiểm tra phẩm chất tinh dịch: Thực hiện thu thập mẫu tinh dịch định kỳ của các cá thể lợn đực giống Landrace và DU75 tại trạm trong 5 tháng theo dõi. Đánh giá toàn diện các chỉ tiêu thường xuyên ($V$, $A$, màu sắc, mùi, độ vẩn) và các chỉ tiêu định kỳ ($C$, $R$, pH, tỷ lệ kỳ hình $K%$, chỉ tiêu tổng hợp $V.C$) theo đúng chuẩn quy trình kỹ thuật của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận ghi nhận chi tiết số liệu thực hiện công tác tiêm phòng, điều trị bệnh và huấn luyện lợn đực giống phục vụ sản xuất tại cơ sở trong thời gian thực tập:

STT	Nội dung công tác	Số lượng theo dõi	Số lượng đạt/khỏi	Tỷ lệ (%)
I	Tiêm phòng vaccine	(con)	(con an toàn)	(%)
1	Vaccine Dịch tả lợn	85	85	100,00
2	Vaccine Lở mồm long móng	85	85	100,00
3	Vaccine Suyễn (Respisure)	85	85	100,00
4	Vaccine Sảy thai truyền nhiễm (Farrowsure B)	85	85	100,00
II	Điều trị bệnh thường gặp	(con)	(con khỏi)	(%)
1	Hội chứng tiêu chảy	14	14	100,00
2	Bệnh viêm khớp, cứng khớp	6	5	83,00
3	Bệnh nứt móng, viêm móng	10	8	80,00
4	Bệnh suyễn lợn (Mycoplasma)	8	6	75,00
5	Bệnh loét da thối thịt	4	3	75,00
6	Bệnh ghẻ do ký sinh trùng (Sarcoptes)	5	3	60,00
III	Công tác chuyên môn khác	(con)	(con đạt)	(%)
1	Huấn luyện lợn hậu bị tập nhảy giá	10	10	100,00

Khóa luận đúc kết các phác đồ điều trị lâm sàng mang lại hiệu quả thực tế trên đàn lợn đực giống:

• Hội chứng tiêu chảy (khỏi 100%): Can thiệp bằng kháng sinh Hanceft tiêm bắp liều 1 ml/10 - 15 kg thể trọng liên tục trong 3 ngày, kết hợp bổ sung vitamin C tiêm bắp liều 1 - 2 ml/10 kg thể trọng trong 3 - 5 ngày để chống mất nước và suy nhược.
• Bệnh viêm, vỡ móng (khỏi 80%): Vệ sinh sạch phân, nước tiểu; ngâm chân lợn vào dung dịch $\text{CuSO}_4$, lau khô, sát trùng bằng cồn Iot 5%, nhét penicillin bột vào khe nứt; tiêm kháng sinh toàn thân Hanoxylin LA (1 - 2 ml/20 kg thể trọng) hoặc Gentatylosin (1 - 2 ml/20 kg thể trọng); cho nghỉ khai thác tạm thời.
• Bệnh suyễn lợn (khỏi 75%): Áp dụng liệu trình tiêm bắp 4 - 5 ngày bằng một trong các loại kháng sinh Hanoxylin LA (1 - 2 ml/20 kg thể trọng), Tiamulin 10% (1 ml/10 kg thể trọng), hoặc Gentatylosin (1 - 2 ml/20 kg thể trọng), phối hợp thuốc trợ lực Hanalgin C, B-complex, Cafein - benzoat natri 20%.
• Bệnh loét da thối thịt (khỏi 75%): Tiến hành phẫu thuật ngoại khoa cắt lọc toàn bộ mô hoại tử bã đậu, rửa sạch ổ loét bằng dung dịch sát trùng kết hợp điều trị kháng sinh chống nhiễm trùng kế phát.
• Bệnh ghẻ (khỏi 60%): Tiêm bắp Ivermectin liều 1 ml/10 kg thể trọng hoặc dùng Sebacil đổ dọc sống lưng với liều 2 - 4 ml/kg thể trọng.

Đóng góp thực tiễn của công trình do tác giả tự xác định bao gồm việc cung cấp dẫn liệu thực nghiệm về các chỉ tiêu chất lượng tinh dịch của hai giống lợn Landrace và DU75 trong điều kiện chăn nuôi tại Thái Nguyên; làm cơ sở khoa học để Trạm truyền giống gia súc xem xét tuyển chọn, duy trì hoặc loại thải các cá thể đực giống kém phẩm chất; đồng thời bổ sung quy trình chăm sóc, huấn luyện và kiểm soát bệnh tật nhằm nâng cao chất lượng tinh dịch cung ứng cho mạng lưới thụ tinh nhân tạo tại địa phương.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận chỉ rõ những tồn tại thực tế phát sinh trong quá trình thực hiện:

• Hạn chế chủ quan và khách quan: Thời gian thực tập tốt nghiệp kéo dài 5 tháng, kinh nghiệm nghiên cứu khoa học của sinh viên còn ở giai đoạn bước đầu làm quen với thực tiễn sản xuất.
• Hạn chế tại cơ sở nghiên cứu:
  • Chất lượng nguồn nước uống tại trạm chưa bảo đảm tiêu chuẩn vệ sinh, tác động trực tiếp đến sức khỏe của đàn lợn đực giống.
  • Cơ sở chưa xây dựng được hệ thống chuồng trại cách ly riêng biệt dành cho lợn mắc bệnh và đàn lợn hậu bị mới nhập về để theo dõi kiểm dịch.
  • Hệ thống chuồng nuôi còn hạn chế, các biện pháp kỹ thuật chống nóng mùa hè chưa bảo đảm triệt để, gây ảnh hưởng bất lợi đến khả năng sinh tinh và phẩm chất tinh dịch của lợn đực giống ngoại.
  • Trang thiết bị chuyên dụng phục vụ công tác nghiên cứu, khai thác, pha chế và bảo quản tinh dịch tại phòng thí nghiệm của trạm còn thiếu thốn, chưa đồng bộ.
  • Vị trí mặt bằng khu chăn nuôi của trạm chưa bảo đảm khoảng cách an toàn sinh học cách xa khu dân cư.

Các hướng giải quyết và kiến nghị được tác giả đề xuất:

• Cần quy hoạch và đầu tư cải thiện chất lượng nguồn nước uống đạt chuẩn vệ sinh thú y, đồng thời xây dựng phương án chống nóng chủ động cho chuồng trại trong mùa hè.
• Xây dựng phân khu chuồng cách ly kiểm dịch đạt tiêu chuẩn đối với lợn mới nhập đàn và lợn bệnh nhằm ngăn ngừa lây lan dịch bệnh.
• Tiến hành duy tu, nâng cấp và sửa chữa các hạng mục chuồng nuôi đã xuống cấp; đầu tư bổ sung trang thiết bị hiện đại phục vụ công tác kiểm nghiệm, pha chế và bảo quản tinh dịch lợn nhằm nâng cao tỷ lệ thụ thai trong sản xuất.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu học thuật và kỹ thuật có giá trị thực tiễn đối với:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Chăn nuôi, Thú y, Bác sĩ thú y: Tài liệu cung cấp các bước hướng dẫn chuẩn mực về thao tác phòng thí nghiệm đánh giá tinh dịch lợn (kỹ thuật đếm nồng độ tinh trùng bằng buồng đếm hồng - bạch cầu Thoma, kỹ thuật xác định sức kháng $R$ bằng phương pháp hai lọ với dung dịch NaCl 1%, thang điểm đánh giá hoạt lực Milovanov).
• Cán bộ kỹ thuật và người phụ trách trạm truyền giống gia súc: Tham khảo quy trình tổ chức khai thác tinh bằng phương pháp cơ học, kỹ thuật huấn luyện lợn đực hậu bị tập nhảy giá, cùng các phác đồ điều trị cụ thể cho các bệnh ngoại khoa, vận động và hô hấp đặc thù trên lợn đực giống (vỡ móng, viêm cứng khớp, suyễn, loét da thối thịt).
• Nội dung đáng tham khảo nhất: Quy trình pha loãng, công thức tính toán chỉ tiêu nồng độ tinh trùng $C$ và sức kháng $R$, phương pháp lập thang điểm đánh giá cảm quan độ vẩn, cùng bảng tổng kết tỷ lệ khỏi bệnh lâm sàng đối với từng phác đồ thuốc thú y được đối chiếu thực tế tại trại.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận nghiên cứu trên những đối tượng cụ thể nào và thực hiện tại địa bàn nào?
Nghiên cứu được tiến hành trên hai giống lợn đực Landrace và DU75 (con lai mang 50% máu Duroc và 50% máu Pietrain), các mẫu tinh dịch của chúng cùng toàn bộ đàn đực giống đang nuôi dưỡng tại Trạm truyền giống gia súc tỉnh Thái Nguyên (xóm Tân Thái, xã Hóa Thượng, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên) từ ngày 09/12/2013 đến 31/05/2014.

2. Tác giả sử dụng phương pháp nào để đo nồng độ tinh trùng ($C$) và công thức tính cụ thể ra sao?
Nồng độ tinh trùng được xác định bằng buồng đếm hồng - bạch cầu Thoma. Tinh nguyên được hút đến vạch 0,5 của ống hút bạch cầu và pha loãng 20 lần bằng dung dịch NaCl 3% đến vạch 11. Sau đó, đếm số lượng tinh trùng trong 80 ô con (thuộc 5 ô nhỡ gồm 4 góc và 1 giữa). Nồng độ được tính theo công thức: $C = n \times 50.000$ (triệu tinh trùng/ml), với $n$ là tổng số tinh trùng đếm được.

3. Công tác tiêm phòng vaccine cho đàn lợn đực giống tại trạm ghi nhận kết quả như thế nào?
Toàn bộ đàn lợn đực giống 85 con tại trạm được tiêm phòng 4 loại vaccine gồm: vaccine Dịch tả lợn, vaccine Lở mồm long móng, vaccine Suyễn (Respisure) và vaccine Sảy thai truyền nhiễm (Farrowsure B). Kết quả ghi nhận 85/85 con đều bảo đảm an toàn dịch bệnh, đạt tỷ lệ bảo hộ 100%.

4. Bệnh nào trên lợn đực giống đạt tỷ lệ điều trị khỏi cao nhất và bệnh nào có tỷ lệ khỏi thấp nhất?
Theo số liệu theo dõi điều trị của tác giả, Hội chứng tiêu chảy đạt tỷ lệ khỏi cao nhất với 100% (14/14 con khỏi bệnh sau phác đồ kháng sinh Hanceft kết hợp vitamin C). Bệnh có tỷ lệ điều trị khỏi thấp nhất là bệnh ghẻ do ký sinh trùng Sarcoptes scabiei, chỉ đạt tỷ lệ 60% (khỏi 3/5 con sau khi dùng Ivermectin hoặc Sebacil).

5. Kết quả huấn luyện lợn đực hậu bị nhảy giá trong thời gian thực tập đạt được con số cụ thể nào?
Tác giả đã cùng cán bộ kỹ thuật của trạm huấn luyện thành công 10/10 con lợn đực hậu bị tập nhảy giá và bắt đầu đưa vào khai thác tinh dịch, đạt tỷ lệ thành công 100%, trong đó có áp dụng các biện pháp hỗ trợ cơ học, hóa học và hormone kích dục đối với những cá thể biểu hiện tính hăng kém.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Phùng Thị Kiều đã tổng kết toàn diện các mặt công tác chuyên môn phục vụ sản xuất và thực nghiệm khoa học trong 5 tháng thực tập tại Trạm truyền giống gia súc tỉnh Thái Nguyên. Công trình đã chuẩn hóa và áp dụng thành công các quy trình phòng thí nghiệm nhằm đánh giá phẩm chất tinh dịch lợn (thể tích, hoạt lực, nồng độ, sức kháng, độ pH) trên hai giống lợn ngoại Landrace và DU75, đồng thời chứng minh hiệu quả bảo hộ 100% của 4 loại vaccine chủ lực trên đàn lợn đực giống 85 con. Bên cạnh đó, các phác đồ điều trị lâm sàng cho 6 bệnh thường gặp đã giúp phục hồi sức khỏe đàn đực giống với tỷ lệ khỏi bệnh từ 60% đến 100%, góp phần củng cố cơ sở khoa học cho công tác khai thác và quản lý đàn lợn đực giống phục vụ thụ tinh nhân tạo tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM ––––––––––––––––––– PHÙNG THỊ KIỀU Tên đề tài: “ĐÁNH GIÁ MỘT SỐ CHỈ TIÊU CHẤT LƯỢNG TINH DỊCH CỦA HAI GIỐNG LỢN LANDRACE, DU75 VÀ ĐIỀU TRA MỘT SỐ BỆNH THƯỜNG GẶP Ở LỢN ĐỰC GIỐNG NUÔI TẠI TRẠM TRUYỀN GIỐNG GIA SÚC THÁI NGUYÊN” KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính Quy Chuyên ngành : Chăn nuôi thú y Khoa : Chăn nuôi thú y Khóa học : 2010 – 2014 THÁI NGUYÊN – 2014 ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM ––––––––––––––––––– PHÙNG THỊ KIỀU Tên đề tài: “ĐÁNH GIÁ MỘT SỐ CHỈ TIÊU CHẤT LƯỢNG TINH DỊCH CỦA HAI GIỐNG LỢN LANDRACE, DU75 VÀ ĐIỀU TRA MỘT SỐ BỆNH THƯỜNG GẶP Ở LỢN ĐỰC GIỐNG NUÔI TẠI TRẠM TRUYỀN GIỐNG GIA SÚC THÁI NGUYÊN” KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính Quy Chuyên ngành : Chăn nuôi thú y Lớp : K42 - CNTY Khoa : Chăn nuôi thú y Khóa học : 2010 – 2014 THÁI NGUYÊN – 2014 LỜI CẢM ƠN Sau 5 tháng thực tập tốt nghiệp, đến nay em đã hoàn thành xong khóa luận của mình. Có được kết quả này là nhờ sự quan tâm, giúp đỡ, tạo điều kiện của nhà trường, của khoa chăn nuôi thú y và ban lãnh đạo Trạm truyền giống gia súc tỉnh Thái Nguyên. Em xin trân trọng cảm ơn Ban giám hiệu trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, Ban chủ nhiệm khoa chăn nuôi thú y, các thầy cô giáo trong khoa chăn nuôi thú y, anh chị ở trạm truyền giống gia súc tỉnh Thái Nguyên. Đặc biệt em xin bầy tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới sự quan tâm giúp đỡ của Th.

Đặng Thị Mai Lan đã tận tình giúp đỡ và hướng dẫn để em hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này. Bên cạnh đó là sự quan tâm, khích lệ, động viên của gia đình và bạn bè. Một lần nữa em xin kính chúc các thầy cô giáo khoa Chăn nuôi thú y cùng ban lãnh đạo, các anh chị trong Trạm truyền giống gia súc tỉnh Thái Nguyên sức khỏe, hạnh phúc và thành công trong cuộc sống. Thái Nguyên, ngày tháng năm 2014 Sinh viên Phùng Thị Kiều LỜI NÓI ĐẦU Thời gian thực tập tốt nghiệp chính là cơ hội cho sinh viên củng cố và hệ thống lại toàn bộ những kiến thức đã học.

Đồng thời giúp cho sinh viên làm quen với thực tế sản xuất, đúc rút kinh nghiệm qua sản xuất để từ đó nâng cao trình độ chuyên môn, tay nghề, bồi dưỡng lòng hăng say nghề nghiệp. Thực tập tốt nghiệp không những tạo điều kiện để sinh viên áp dụng những kiến thức khoa học vào sản xuất mà còn tạo tính năng động, sáng tạo để sau này rời ghế nhà trường trở thành những kĩ sư chăn nuôi thú y có năng lực tốt, có trình độ chuyên môn giỏi đáp ứng yêu cầu của xã hội. Xuất phát từ cơ sở trên, được sự nhất trí của Nhà trường, Ban chủ nhiệm khoa chăn nuôi thú y, tôi được phân công về thực tập tại Trạm truyền giống gia súc Thái Nguyên với đề tài: “Đánh giá một số chỉ tiêu chất lượng tinh dịch của hai giống lợn Landrace, DU75 và điều tra một số bệnh thường gặp ở lợn đực giống nuôi tại Trạm truyền giống gia súc Thái Nguyên”. Do thời gian thực tập có hạn, kiến thức chuyên môn còn hạn chế, mới làm quen với thực tiễn sản xuất nên không tránh khỏi sai sót, tôi rất mong sự góp ý của các thầy, cô để bản khóa luận của tôi hoàn chỉnh hơn.

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Từ viết tắt Tiếng Việt BNN : Bộ nông nghiệp CS : Cộng sự KH : Khoa học KHKT : Khoa học kỹ thuật KTNN : Kỹ thuật nông nghiệp Nxb : Nhà xuất bản QĐ : Quyết định STT : Số thứ tự TCVN : Tiêu chuẩn Việt Nam TT : Thể trọng MỤC LỤC PHẦN 1. CÔNG TÁC PHỤC VỤ SẢN XUẤT. Điều tra cơ bản. Điều kiện tự nhiên.

Điều kiện kinh tế xã hội. Tình hình sản xuất nông nghiệp. Tình hình hoạt động, phương hướng, thuận lợi, khó khăn của ………. Nội dung, phương pháp và kết quả phục vụ sản xuất.

Nội dung phục vụ sản xuất. Phương pháp tiến hành. Kết quả công tác phục vụ sản xuất. Kết luận, tồn tại và đề nghị.

CHUYÊN ĐỀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC. Mục đích nghiên cứu của đề tài. Ý nghĩa khoa học của đề tài. Tổng quan tài liệu.

Cơ sở khoa học. Tình hình nghiên cứu trên thế giới và trong nước. Đối tượng, nội dung, địa điểm và phương pháp nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

Địa điểm và thời gian tiến hành. Nội dung nghiên cứu và các chỉ tiêu theo dõi. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp xử lý số liệu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Kết quả đánh giá các chỉ tiêu về độ vẩn, màu sắc, mùi tinh dịch của hai giống lợn Landrace, DU75 (theo cảm quan). Đánh giá các chỉ tiêu chất lượng tinh dịch. Kết quả đánh giá chất lượng tinh dịch qua các tháng theo dõi.

Kết quả điều tra một số bệnh thường gặp ở lợn đực giống nuôi tại Trạm truyền giống gia súc Thái Nguyên. Kết quả điều trị một số bệnh thường gặp ở lợn đực giống. Kết luận, tồn tại và đề nghị. 62 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

63 DANH MỤC BẢNG Bảng 1. Nhiệt độ, ẩm độ trung bình hàng năm của huyện Đồng Hỷ. Kết quả công tác phục vụ sản xuất. Thang điểm đánh giá hoạt lực của tinh trùng.

Thang điểm đánh giá nồng độ tinh trùng dựa vào độ vẩn tinh dịch. Độ vẩn, màu sắc, mùi của tinh dịch. Các chỉ tiêu chất lượng tinh dịch qua các tháng theo dõi………. Khí hậu các tháng theo dõi.

Thể tích tinh dịch qua các tháng theo dõi. Hoạt lực tinh trùng qua các tháng theo dõi. Nồng độ tinh trùng qua các tháng theo dõi. Sức kháng của tinh trùng qua các tháng theo dõi.

Tỷ lệ tinh trùng kỳ hình qua các tháng theo dõi. Chỉ tiêu tổng hợp V.C qua các tháng. Chỉ tiêu pH của tinh dịch. Kết quả điều tra tình hình mắc bệnh ở lợn đực giống.

Kết quả điều trị một số bệnh. 59 DANH MỤC HÌNH Hình 2. Biểu đồ thể tích tinh dịch qua các tháng theo dõi. Biểu đồ hoạt lực tinh trùng qua các tháng.

Biểu đồ nồng độ tinh trùng qua các tháng. Biểu đồ sức kháng của tinh trùng qua các tháng. Biểu đồ tỷ lệ tinh trùng kỳ hình qua các tháng. Biểu đồ chỉ tiêu tổng hợp V.C qua các tháng………………………56 1 PHẦN 1 CÔNG TÁC PHỤC VỤ SẢN XUẤT 1.

Điều tra cơ bản 1. Điều kiện tự nhiên 1. Vị trí địa lý Trạm truyền giống gia súc tỉnh Thái Nguyên là một đơn vị thành viên trực thuộc Trung tâm giống vật nuôi tỉnh Thái Nguyên. Trạm nằm trên địa bàn xóm Tân Thái, xã Hoá Thượng, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên.

Ranh giới của huyện Đồng Hỷ: - Phía Đông giáp huyện Yên Thế thuộc tỉnh Bắc Giang. - Phía Đông Bắc giáp huyện Võ Nhai. - Phía Tây giáp huyện Phú Lương. - Phía Nam giáp thành phố Thái Nguyên và huyện Phú Bình.

- Phía Bắc giáp huyện Chợ Mới thuộc tỉnh Bắc Kạn. Đồng Hỷ nằm trong toạ độ địa lý như sau: - 21032’ đến 21051’ độ vĩ Bắc. - 105046’ đến 106004’ độ kinh Đông. Địa hình đất đai Huyện Đồng Hỷ có địa hình tương đối phức tạp, không bằng phẳng, chủ yếu là đồi núi xen lẫn các thung lũng.

Do vậy, đất đai bị xói mòn và rửa trôi nhiều, đất trở nên bạc màu làm cho trồng trọt gặp nhiều khó khăn. Độ cao trung bình của huyện so với mặt nước biển là 21 - 25m, những nơi thấp là 20 - 21m, những nơi cao là 50 - 60m. Phía Nam của huyện địa hình phức tạp hơn. Do tính chất đa dạng của nền địa chất và địa hình, nên đã tạo ra nhiều đất có đặc trưng khác nhau.

Theo kết quả trên bản đồ thổ nhưỡng của huyện cho thấy trên địa bàn có một số loại đất chính sau: + Đất phù sa: Đây là loại đất tốt, sử dụng chủ yếu vào sản xuất nông nghiệp. 2 + Đất vàng đỏ (macmaaxit): Đất có tính chất chua, dễ xói mòn. + Đất dốc tụ: Là loại đất được hình thành do tích tụ các sản phẩm phong hoá phì nhiêu tốt. Đất chủ yếu sử dụng trong trồng trọt.

Giao thông thuỷ lợi + Giao thông: Huyện Đồng Hỷ với nhiều tuyến đường quốc lộ, tỉnh lộ, liên huyện, liên xã thuận tiện cho việc đi lại giao lưu kinh tế văn hoá của người dân. Các tuyến đường liên tục được cải tạo nâng cấp và mở rộng. + Thuỷ lợi: Huyện Đồng Hỷ có dòng sông Cầu uốn lượn quanh co từ xã Cao Ngạn theo hướng Bắc - Nam xuống đến đập Thác Huống (xã Huống Thượng) cung cấp nước tưới tiêu cho sản xuất nông nghiệp, cung cấp nước cho huyện vào mùa khô. Khí hậu thuỷ văn Theo phân vùng của Nha khí tượng thuỷ văn thì huyện Đồng Hỷ nằm trong khu vực đặc trưng của trung du miền núi phía Bắc.

Đó là nóng ẩm, mưa nhiều và chịu ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc. - Mùa Hè: Nóng ẩm mưa nhiều (từ tháng 5 đến tháng 10) + Nhiệt độ trung bình: 270C + Tổng lượng mưa: 1726 mm Tháng 7 là tháng nóng nhất, nhiệt độ trung bình của tháng là 28,50C. - Mùa Đông: Khô, lạnh, ít mưa (từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau). + Nhiệt độ trung bình: 190C + Ẩm độ trung bình: 28% + Tổng lượng mưa: 202,53 mm Điều kiện khí hậu nhìn chung khá thuận lợi cho phát triển trồng trọt và chăn nuôi.

Tuy nhiên, cũng có giai đoạn khí hậu thay đổi thất thường như hạn hán, lũ lụt. Mùa Hè có lúc nhiệt độ lên tới 380C - 390C, mùa Đông có lúc nhiệt độ thấp dưới 100C làm giảm sức đề kháng của gia súc dẫn đến gia súc mắc bệnh nhiều làm ảnh hưởng đến quá trình sản xuất. Nhiệt độ, ẩm độ trung bình hàng năm của huyện Đồng Hỷ Yếu tố khí hậu Nhiệt độ Âm độ Lượng mưa không khí không khí (mm) Tháng (oC) (%) 1 14,5 22,0 80 2 15,8 35,0 82 3 18,8 35,3 85 4 22,5 117,6 86 5 27,1 234,0 82 6 28,3 354,5 83 7 28,5 392,2 83 8 27,9 390,3 86 9 26,9 237,5 83 10 24,3 118,0 81 11 20,6 43,4 79 12 17,3 23,5 78 Trung bình 22,71 116,94 82 (Nguồn trích: Nha khí tượng thuỷ văn thành phố Thái Nguyên) 1. Điều kiện kinh tế xã hội 1.

Dân cư Tổng số dân toàn huyện là 125.000 người, trong đó dân số ở độ tuổi lao động chiếm 50,8% (2012) chủ yếu là sản xuất nông nghiệp. Mật độ dân số phân bố không đều.