Đánh Giá Các Yếu Tố Về Hành Vi Kinh Tế Xã Hội Liên Quan Đến Hội Chứng Ruột Kích Thích Tại Bệnh ...

Luận văn thạc sĩ UEH đánh giá các yếu tố kinh tế, xã hội, môi trường sống liên quan đến hội chứng ruột kích thích tại bệnh viện Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh.

• Tác giả: Nguyễn Ngọc Phúc
• Người hướng dẫn: TS. Lưu Ngọc Bảo Đoan
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh tế phát triển (Quản trị sức khỏe)
• Đề tài: Đánh Giá Các Yếu Tố Về Hành Vi, Kinh Tế Xã Hội, Môi Trường Sống Liên Quan Đến Hội Chứng Ruột Kích Thích Tại Bệnh Viện Đại Học Y Dược TP. Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Vấn đề nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Ý nghĩa thực tiễn
• 1.5. Cấu trúc luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VÀ THỰC TIỄN
• 2.1. Tổng quan lý thuyết
• 2.1.1. Tổng quan về bệnh Hội chứng ruột kích thích (IBS)
• 2.1.2. Cơ sở lý thuyết về kinh tế học của IBS
• 2.2. Lược khảo các nghiên cứu thực tiễn
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Khung phân tích
• 3.2. Mô hình phân tích
• 3.3. Giả thuyết nghiên cứu
• 3.4. Thiết kế nghiên cứu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ PHÂN TÍCH
• 4.1. Mô tả mẫu nghiên cứu
• 4.2. Kết quả phân tích
• 4.2.1. Các nhân tố tác động đến IBS: Kiểm định phi tham số
• 4.2.2. Kết quả hồi quy logistic
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH
• 5.1. Tóm lượt phương pháp nghiên cứu
• 5.2. Thống kê mô tả và kiểm định Chi-square
• 5.3. Mô hình hồi quy
• 5.4. Giới hạn của nghiên cứu và kiến nghị
• 5.5. Hướng nghiên cứu tiếp theo
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Hội Chứng Ruột Kích Thích Tại Bệnh Viện Đại Học Y Dược TP

Hội chứng ruột kích thích (IBS) là một rối loạn chức năng của hệ tiêu hóa, gây ra nhiều triệu chứng khó chịu như đau bụng, chướng bụng và thay đổi thói quen đi tiêu. Tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh, nghiên cứu về IBS đã chỉ ra rằng căn bệnh này ảnh hưởng đến một tỷ lệ lớn dân số, đặc biệt là ở những người trẻ tuổi. Mặc dù không gây tử vong, nhưng IBS có thể làm giảm chất lượng cuộc sống và gây ra nhiều hệ lụy về mặt tâm lý và xã hội.

1.1. Định Nghĩa Và Triệu Chứng Của Hội Chứng Ruột Kích Thích

Hội chứng ruột kích thích được định nghĩa là sự xuất hiện của các triệu chứng như đau bụng, đầy hơi, và thay đổi thói quen đi tiêu. Các thể của IBS bao gồm IBS-D (tiêu chảy), IBS-C (táo bón) và IBS-M (hỗn hợp). Theo tiêu chuẩn ROME III, triệu chứng cần xuất hiện ít nhất 3 ngày trong tháng và kéo dài ít nhất 3 tháng.

1.2. Tình Hình Bệnh Lý Tại Việt Nam

Tại Việt Nam, tỷ lệ mắc IBS ước tính khoảng 10,3%, với sự chênh lệch giữa nam và nữ. Nghiên cứu cho thấy rằng các yếu tố như căng thẳng, chế độ ăn uống và lối sống có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của bệnh. Điều này cho thấy sự cần thiết phải nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố kinh tế xã hội liên quan đến IBS.

II. Các Yếu Tố Kinh Tế Xã Hội Ảnh Hưởng Đến Hội Chứng Ruột Kích Thích

Các yếu tố kinh tế xã hội đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển hội chứng ruột kích thích. Những yếu tố này bao gồm tình trạng kinh tế, trình độ học vấn, và môi trường sống. Nghiên cứu cho thấy rằng những người có thu nhập thấp và trình độ học vấn thấp có nguy cơ mắc IBS cao hơn.

2.1. Tác Động Của Tình Trạng Kinh Tế Đến IBS

Tình trạng kinh tế ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận dịch vụ y tế và chế độ dinh dưỡng. Những người có thu nhập thấp thường không đủ khả năng để chăm sóc sức khỏe, dẫn đến việc chẩn đoán và điều trị IBS không kịp thời.

2.2. Mối Liên Hệ Giữa Trình Độ Học Vấn Và IBS

Trình độ học vấn có thể ảnh hưởng đến nhận thức về sức khỏe và khả năng tìm kiếm thông tin y tế. Những người có trình độ học vấn cao thường có xu hướng hiểu rõ hơn về bệnh và tìm kiếm sự giúp đỡ kịp thời hơn.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Đánh Giá Các Yếu Tố Liên Quan Đến IBS

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp định lượng để thu thập dữ liệu từ bệnh nhân tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh. Dữ liệu được thu thập thông qua bảng hỏi và phân tích các yếu tố kinh tế xã hội, hành vi và đặc điểm cá nhân.

3.1. Thiết Kế Nghiên Cứu

Thiết kế nghiên cứu bao gồm việc lựa chọn mẫu ngẫu nhiên từ bệnh nhân đến khám tại phòng khám tiêu hóa. Bảng hỏi được xây dựng dựa trên các nghiên cứu trước đó và được điều chỉnh cho phù hợp với bối cảnh Việt Nam.

3.2. Phân Tích Dữ Liệu

Dữ liệu thu thập sẽ được phân tích bằng các phương pháp thống kê như hồi quy logistic để xác định mối liên hệ giữa các yếu tố kinh tế xã hội và tình trạng IBS.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Hội Chứng Ruột Kích Thích

Kết quả nghiên cứu cho thấy có sự liên quan rõ rệt giữa các yếu tố kinh tế xã hội và tỷ lệ mắc IBS. Những người có thu nhập thấp và trình độ học vấn thấp có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn. Ngoài ra, các yếu tố hành vi như chế độ ăn uống và thói quen sinh hoạt cũng có tác động đáng kể.

4.1. Tỷ Lệ Mắc IBS Theo Các Yếu Tố Kinh Tế

Nghiên cứu chỉ ra rằng tỷ lệ mắc IBS cao hơn ở những người có thu nhập thấp. Điều này cho thấy rằng tình trạng kinh tế có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tiêu hóa của cá nhân.

4.2. Ảnh Hưởng Của Hành Vi Đến IBS

Các hành vi như chế độ ăn uống không lành mạnh, hút thuốc và uống rượu bia có thể làm tăng nguy cơ mắc IBS. Nghiên cứu khuyến nghị cần có các biện pháp can thiệp để cải thiện thói quen sinh hoạt của người dân.

V. Kết Luận Và Hướng Nghiên Cứu Tương Lai Về IBS

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng các yếu tố kinh tế xã hội có tác động lớn đến hội chứng ruột kích thích. Cần có thêm nhiều nghiên cứu để hiểu rõ hơn về mối liên hệ này và tìm ra các giải pháp hiệu quả nhằm giảm tỷ lệ mắc bệnh trong cộng đồng.

5.1. Tóm Tắt Các Phát Hiện Chính

Các phát hiện chính cho thấy rằng tình trạng kinh tế và hành vi có ảnh hưởng lớn đến tỷ lệ mắc IBS. Cần có sự chú ý từ các nhà hoạch định chính sách để cải thiện tình hình.

5.2. Đề Xuất Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo

Hướng nghiên cứu tiếp theo nên tập trung vào việc phát triển các chương trình can thiệp nhằm cải thiện sức khỏe tiêu hóa cho những nhóm có nguy cơ cao, đồng thời nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố tâm lý xã hội.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH --oo0oo--- NGUYỄN NGỌC PHÚC ĐÁNH GIÁ CÁC YẾU TỐ VỀ HÀNH VI, KINH TẾ XÃ HỘI, MÔI TRƯỜNG SỐNG LIÊN QUAN ĐẾN HỘI CHỨNG RUỘT KÍCH THÍCH TẠI BỆNH VIỆN ĐẠI HỌC Y DƯỢC TP. HỒ CHÍ MINH Chuyên ngành: KINH TẾ PHÁT TRIỂN (QUẢN TRỊ SỨC KHỎE) Mã số: 8310105 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC TS. LƯU NGỌC BẢO ĐOAN TP. Hồ Chí Minh – 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH --oo0oo--- NGUYỄN NGỌC PHÚC ĐÁNH GIÁ CÁC YẾU TỐ VỀ HÀNH VI, KINH TẾ XÃ HỘI, MÔI TRƯỜNG SỐNG LIÊN QUAN ĐẾN HỘI CHỨNG RUỘT KÍCH THÍCH TẠI BỆNH VIỆN ĐẠI HỌC Y DƯỢC TP. HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi. Các số liệu sử dụng trong phân tích luận văn có nguồn gốc rõ ràng, và được hội đồng đạo đức chấp thuận. Những kết quả nghiên cứu trong luận văn do tôi tự khảo sát, tìm hiểu và phân tích một cách trung thực, khách quan và phù hợp với thực tiễn Việt Nam. Tất cả các tài liệu tham khảo và kế thừa đều được trích dẫn và tham chiếu đầy đủ. Các kết quả này chưa từng được công bố trong bất kì nghiên cứu nào. Hồ Chí Minh, ngày 14 tháng 11 năm 2018 Người cam đoan Nguyễn Ngọc Phúc LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG DANH MỤC HÌNH VẼ DANH MỤC BIỂU ĐỒ CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU . Vấn đề nghiên cứu . Mục tiêu nghiên cứu . Phạm vi nghiên cứu. Ý nghĩa thực tiễn . Cấu trúc luận văn . 4 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VÀ THỰC TIỄN. Tổng quan lý thuyết .1 Tổng quan về bệnh Hội chứng ruột kích thích (IBS) .2 Cơ sỡ lý thuyết về kinh tế học của IBS . Lượt khảo các nghiên cứu thực tiễn . 10 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Khung phân tích . Mô hình phân tích . Giả thuyết nghiên cứu . Thiết kế nghiên cứu: . 36 CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ PHÂN TÍCH . Mô tả mẫu nghiên cứu . Kết quả phân tích . 43 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Các nhân tố tác động đến IBS: Kiểm định phi tham số .2 Kết quả hồi quy logistic . 53 CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH . Tóm lượt phương pháp nghiên cứu.1 Thống kê mô tả và kiểm định Chi-square .2 Mô hình hồi quy . Giới hạn của nghiên cứu và kiến nghị . Hướng nghiên cứu tiếp theo . 58 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT IBS Hội chứng ruột kích thích IBS-C Hội chứng ruột kích thích thể táo bón là chủ yếu IBS-D Hội chứng ruột kích thích thể tiêu chảy là chủ yếu IBS-M Hội chứng ruột kích thích thể hỗn hợp LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1 Các nghiên cứu tác động giữa hút thuốc lá và IBS Bảng 2.2 Những yếu tố ảnh hưởng đến IBS Bảng 3.1 Định nghĩa tóm tắt các biến sử dụng trong mô hình Bảng 4.1 Tỷ lệ đối tượng tham gia nghiên cứu phân theo tuổi, giới tính, dân tộc Bảng 4.2 Đặc điểm tuổi của đối tượng tham gia nghiên cứu Bảng 4.3 Tỷ lệ đối tượng tham gia nghiên cứu phân theo khu vực sống, nghề nghiệp, trình độ học vấn, hôn nhân Bảng 4.4 Tỷ lệ đối tượng tham gia nghiên cứu phân theo mức độ căng thẳng, hút thuốc, uống rượu bia, cafe, nước có gas, vận động, thời gian ngủ Bảng 4.5 Tương quan giữa IBS và giới tính Bảng 4.6 Tương quan giữa IBS và tuổi Bảng 4.7 Tương quan giữa IBS và nghề nghiệp Bảng 4.8 Tương quan giữa IBS và khu vực sống Bảng 4.9 Tương quan giữa IBS và mức thu nhập Bảng 4.10 Tương quan giữa IBS và trình độ học vấn Bảng 4.11 Tương quan giữa IBS và tình trạng hôn nhân Bảng 4.12 Tương quan giữa IBS và mức độ căng thằng Bảng 4.13 Tương quan giữa IBS và hút thuốc Bảng 4.14 Tương quan giữa IBS và rượu bia Bảng 4.15 Tương quan giữa IBS và cafe Bảng 4.16 Tương quan giữa IBS và thức uống có gas Bảng 4.17 Tương quan giữa IBS và vận động Bảng 4.18 Tương quan giữa IBS và thời gian ngủ Bảng 4.19 Mô hình hồi quy logistic đầy đủ LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH VẼ Hình 3.1 Các yếu tố tác động đến bệnh Hội chứng ruột kích thích LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 4.1 Biểu đồ phân phối của biến tuổi Biểu đồ 4.2 Mối liên quan giữa tuổi và nhóm IB LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU 1. Vấn đề nghiên cứu Hội chứng ruột kích thích là một bệnh lý với một vài triệu chứng đường tiêu hóa như đau bụng, chướng bụng, đầy hơi. Mặc dù khá phổ biến nhưng lại làm giới chuyên gia gặp nhiều khó khăn trong việc chẩn đoán và điều trị. Căn bệnh tuy không dẫn đến tử vong nhưng lại ảnh hưởng nhiều đến chất lượng cuộc sống dẫn đến các hệ lụy liên quan đến giáo dục, quan hệ xã hội cũng như công việc hàng ngày. Một bài nghiên cứu dịch tễ học về Hội chứng ruột kích thích trực thuộc phòng Dịch tễ học và Y tế công cộng đại học Nottingham, Anh Quốc cho thấy khoản 11% dân số trên toàn cầu chịu ảnh hưởng của bệnh lý này (Canavan, West, & Card, 2014). Tại Anh Quốc có 10-12 % dân số chịu ảnh hưởng. Bệnh lý xoay quanh các triệu chứng thông thường liên quan đến đường tiêu hóa như tiêu chảy, táo bón, đầy bụng, chướng bụng. Bệnh lý khó chẩn đoán và khó điều trị do nhiều yếu tố tác động. Ngoài ra, theo nghiên cứu của Rajaa Chatila (2017), gánh nặng kinh tế của IBS cũng rất đáng kể đối với hệ thống y tế. Chi phí trực tiếp hàng năm để chẩn đoán và điều trị IBS ở Hoa Kỳ được ước tính từ 1,7 đến 10 tỷ đô la. Các chi phí gián tiếp về mặt nghỉ học, ngày làm việc bị mất, tàn tật sẽ tăng gấp đôi số tiền ước tính là chi phí trực tiếp. Tại Việt Nam, theo một nghiên cứu của Võ Thị Thúy Kiều (2015) về sự lưu hành và các yếu tốt nguy cơ từ chế độ dinh dưỡng của IBS trong cộng đồng sinh viên Việt Nam cho thấy tỷ lệ mắc IBS vào khoảng 10,3 %, trong đó nữ chiếm 10,6% và nam là 9,9% (đánh giá dựa trên tiêu chuẩn ROME III). Nghiên cứu về IBS là đề tài khá phổ biến trên thế giới ở các quốc gia phát triển như Mỹ, Anh, một số nghiên cứu ở khu vực trung đông như nghiên cứu tại Lebanon trên nhiều lĩnh vực dịch tễ học, hành vi, đặc tính cá nhân, đặc tính kinh tế xã hội, hướng can thiệp. Tuy nhiên trong lĩnh vực kinh tế, khi mà các lý thuyết về vốn con người, vốn xã hội chưa được quan tâm phân tích nhiều, như vậy các yếu tố kinh tế xã hội có tác động như thế nào đến IBS. Các nghiên cứu tại Việt Nam về IBS chủ yếu tập trung vào bệnh học, phương pháp chẩn đoán, can thiệp, chưa đánh giá nhiều sự lưu hành bệnh và các yếu tố liên quan dựa trên góc độ kinh tế. Một nghiên cứu của Siah, Wong năm 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 (Siah, Wong, Chan, Ho, & Gwee, 2016) về tỷ lệ lưu hành và mối liên quan của IBS với lối sống, môi trường sống, chế độ dinh dưỡng đã đề cập đến vấn đề tăng trưởng kinh tế một cách nhanh chóng và đô thị hóa đã chuyển đổi môi trường mang lại những thay đổi mạnh mẽ về kinh tế - xã hội, là nguyên nhân dẫn đến sự thay đổi về lối sống, nhiều người trở nên ít vận động, chế độ ăn uống không hợp lý. Những yếu tố này có thể trực tiếp hoặc gián tiếp góp phần vào những thay đổi trong dịch tể học và gia tăng tỷ lệ mắc IBS trong cộng đồng. Do vậy, các nghiên cứu về IBS liên quan đến môi trường sống, kinh tế xã hội đang được giới chuyên gia của nhiều nước quan tâm, điển hình ở một số nghiên cứu tại Singapore, Lebanon, (Basandra & Bajaj, 2014; Costanian, Tamim, & Assaad, 2015; Chatila, Merhi, Hariri, Sabbah, & Deeb, 2017; Siah et al., 2016) Mục đích của bài nghiên cứu này là ước tính tỷ lệ hiện nhiễm và điều tra tác động của các vấn đề về vị trí địa lý, tình trạng kinh tế, trình độ học vấn là những đại diện cho các yếu tố kinh tế xã hội ảnh hưởng đến IBS, đặc tính về xã hội là một trong những biến thể có thể giúp giải thích sự biến đổi của IBS trong điều kiện kinh tế xã hội khác nhau. Bên cạnh đó, là các tác động thiên về đặc tính về tuổi, giới tính của từng cá nhân ảnh hưởng trực tiếp đến IBS. Tiếp đến là vấn đề về hành vi như chế độ ăn, sử dụng rượu, thuốc lá ảnh hưởng đến IBS. Như vậy, bài nghiên cứu sẽ xoay quanh 3 yếu tố chính có nhiều khả năng tác động lên tình trạng IBS: Kinh tế xã hội, đặc tính cá nhân và hành vi của đối tượng nghiên cứu. Nghiên cứu trên sẽ là tiền đề quan trọng giúp các nhà hoạch định chính sách, giới chuyên môn tìm ra nguyên nhân, đề ra giải pháp cũng như hướng can thiệp có hiệu quả để giảm nhanh tỷ lệ mắc IBS trong cộng đồng. Để giải được bài toán trên, bài nghiên cứu cần làm rõ các câu hỏi sau: ((1) Những yếu tố nào tác động đến IBS? (2) Cần tập trung vào yếu tố nào sau kết quả nghiên cứu để giảm tỷ lệ mắc IBS và đưa ra hướng can thiệp đúng đắn trong điều kiện nhân lực vật lực có giới hạn? Dữ liệu nghiên cứu được thu thập qua bảng câu hỏi liên quan đến các đặc tính cá nhân, kinh tế xã hội, hành vi và các câu hỏi chẩn đoán IBS theo tiêu chuẩn ROME III. Bảng câu hỏi được nhóm nghiên cứu xây dựng dựa trên các nghiên cứu trước đó trên thế giới và Việt Nam. Bảng câu hỏi được trực tiếp nghiên cứu viên hỏi đối LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 tượng tham gia nghiên cứu tại Phòng khám Tiêu hóa – bệnh viện trường đại học Y Dược TP.