Đánh Giá Tình Hình Mắc Bệnh Sản Khoa Trên Đàn Lợn NáI Tại Trại Link Farm Bắc Kạn

Đánh giá tình hình mắc bệnh sản khoa trên lợn nái tại trại lợn Link Farm Bắc Kạn và phác đồ điều trị hiệu quả từ GreenFeed Việt Nam.

• Tác giả: Trần Thanh Đôn
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Hoan
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Đánh Giá Tình Hình Mắc Một Số Bệnh Sản Khoa Trên Đàn Lợn NáI Tại Trại Lợn Link Farm Bắc Kạn
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC ẢNH
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• 0.1. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài
• 0.1.1. Mục tiêu của đề tài
• 0.1.2. Yêu cầu của đề tài
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Điều kiện nơi thực tập
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.2. Điều kiện của trang trại
• 2.1.2.1. Cơ cấu tổ chức của trang trại
• 2.1.2.2. Cơ sở vật chất
• 2.1.2.3. Hoạt động sản xuất kinh doanh
• 2.2. Tổng quan tài liệu
• 2.2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Nguyên liệu nghiên cứu và các chỉ tiêu theo dõi
• 3.4.1. Nguyên liệu nghiên cứu
• 3.4.2. Phương pháp theo dõi
• 3.4.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.4. Các chỉ tiêu và phương pháp nghiên cứu
• 3.4.5. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả công tác phụ vụ sản xuất
• 4.1.1. Công tác chăn nuôi
• 4.1.2. Công tác thú y của trại
• 4.2. Kết quả thực hiện đề tài nghiên cứu
• 4.2.1. Tình hình mắc bệnh viêm tử cung trong thời gian thực tập tại trại
• 4.2.2. Tình hình mắc một số bệnh sản khoa khác
• 4.2.3. Kết quả thử nghiệm phác đồ điều trị viêm tử cung và kết quả điều trị một số bệnh sản khoa tại trại
• 4.2.4. Kết quả điều trị một số bệnh trên lợn nái hậu bị
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Bệnh Sản Khoa Trên Lợn NáI

Bệnh sản khoa trên lợn nái là một vấn đề nghiêm trọng trong ngành chăn nuôi lợn. Tại trại Link Farm Bắc Kạn, việc đánh giá tình hình mắc bệnh này là cần thiết để cải thiện sức khỏe và năng suất của đàn lợn. Các bệnh sản khoa thường gặp như viêm tử cung, viêm vú, và sảy thai có thể gây thiệt hại lớn cho người chăn nuôi. Việc hiểu rõ về tình hình bệnh tật sẽ giúp đưa ra các biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả.

1.1. Tình Hình Mắc Bệnh Sản Khoa Trên Lợn NáI

Tại trại Link Farm Bắc Kạn, tỷ lệ mắc bệnh sản khoa trên lợn nái đã được ghi nhận. Các bệnh như viêm tử cung và viêm vú chiếm tỷ lệ cao, ảnh hưởng đến sức khỏe và năng suất sinh sản của lợn nái. Việc theo dõi và đánh giá tình hình này là rất quan trọng.

1.2. Nguyên Nhân Gây Bệnh Sản Khoa Ở Lợn NáI

Nguyên nhân gây bệnh sản khoa ở lợn nái có thể do nhiều yếu tố như điều kiện chăn nuôi, chế độ dinh dưỡng không hợp lý, và sự xâm nhập của vi khuẩn. Việc xác định nguyên nhân sẽ giúp tìm ra giải pháp phòng ngừa hiệu quả.

II. Vấn Đề Thách Thức Trong Chăn Nuôi Lợn NáI

Chăn nuôi lợn nái tại trại Link Farm Bắc Kạn đối mặt với nhiều thách thức. Các bệnh sản khoa không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của lợn mà còn gây thiệt hại kinh tế cho người chăn nuôi. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời là rất quan trọng để giảm thiểu thiệt hại.

2.1. Các Bệnh Thường Gặp Ở Lợn NáI

Các bệnh sản khoa như viêm tử cung, viêm vú, và sảy thai là những bệnh thường gặp ở lợn nái. Những bệnh này có thể dẫn đến giảm năng suất sinh sản và ảnh hưởng đến chất lượng thịt.

2.2. Tác Động Của Bệnh Đến Kinh Tế

Bệnh sản khoa không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của lợn mà còn gây thiệt hại lớn về kinh tế cho người chăn nuôi. Việc điều trị và phòng ngừa bệnh tốn kém và ảnh hưởng đến lợi nhuận.

III. Phương Pháp Chẩn Đoán Bệnh Sản Khoa Trên Lợn NáI

Để đánh giá tình hình bệnh sản khoa trên lợn nái, việc áp dụng các phương pháp chẩn đoán là rất cần thiết. Các phương pháp này giúp phát hiện sớm bệnh và đưa ra phác đồ điều trị phù hợp.

3.1. Phương Pháp Khám Lâm Sàng

Khám lâm sàng là phương pháp đầu tiên để phát hiện các triệu chứng của bệnh sản khoa. Việc theo dõi các dấu hiệu như sốt, chảy dịch âm đạo sẽ giúp phát hiện bệnh sớm.

3.2. Phân Tích Mẫu Thử Nghiệm

Phân tích mẫu thử nghiệm từ lợn nái giúp xác định chính xác loại bệnh. Các xét nghiệm như xét nghiệm máu và mẫu dịch âm đạo sẽ cung cấp thông tin quan trọng cho việc chẩn đoán.

IV. Giải Pháp Điều Trị Bệnh Sản Khoa Trên Lợn NáI

Việc điều trị bệnh sản khoa trên lợn nái cần phải được thực hiện kịp thời và hiệu quả. Các phác đồ điều trị cần được áp dụng dựa trên tình hình cụ thể của từng con lợn.

4.1. Phác Đồ Điều Trị Viêm Tử Cung

Phác đồ điều trị viêm tử cung bao gồm việc sử dụng kháng sinh và các loại thuốc chống viêm. Việc điều trị kịp thời sẽ giúp lợn hồi phục nhanh chóng và giảm thiểu thiệt hại.

4.2. Biện Pháp Phòng Ngừa Bệnh

Phòng ngừa bệnh sản khoa là rất quan trọng. Các biện pháp như tiêm phòng, cải thiện chế độ dinh dưỡng và vệ sinh chuồng trại sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Từ Nghiên Cứu Tại Trại Link Farm Bắc Kạn

Kết quả nghiên cứu tại trại Link Farm Bắc Kạn đã chỉ ra rằng việc áp dụng các biện pháp chăm sóc và điều trị hợp lý đã giúp cải thiện tình hình sức khỏe của đàn lợn nái. Các biện pháp này cần được duy trì và phát triển hơn nữa.

5.1. Kết Quả Điều Trị Bệnh Sản Khoa

Kết quả điều trị bệnh sản khoa tại trại Link Farm cho thấy tỷ lệ hồi phục cao. Việc áp dụng phác đồ điều trị hợp lý đã giúp giảm thiểu tỷ lệ mắc bệnh.

5.2. Tình Hình Chăn Nuôi Sau Điều Trị

Sau khi áp dụng các biện pháp điều trị, tình hình chăn nuôi tại trại Link Farm đã có những cải thiện rõ rệt. Đàn lợn nái khỏe mạnh hơn và năng suất sinh sản tăng lên.

VI. Kết Luận Và Tương Lai Của Ngành Chăn Nuôi Lợn NáI

Ngành chăn nuôi lợn nái tại trại Link Farm Bắc Kạn đang có những bước tiến tích cực. Việc đánh giá và điều trị bệnh sản khoa là rất quan trọng để đảm bảo sức khỏe và năng suất của đàn lợn. Tương lai của ngành chăn nuôi lợn sẽ phụ thuộc vào việc áp dụng các tiến bộ khoa học và công nghệ trong chăm sóc và điều trị.

6.1. Tương Lai Của Ngành Chăn Nuôi

Ngành chăn nuôi lợn sẽ tiếp tục phát triển với sự hỗ trợ của các công nghệ mới. Việc áp dụng các phương pháp chẩn đoán và điều trị hiện đại sẽ giúp nâng cao hiệu quả chăn nuôi.

6.2. Đề Xuất Các Giải Pháp Cải Thiện

Cần có các giải pháp cải thiện quy trình chăm sóc và điều trị bệnh cho lợn nái. Việc đào tạo nhân lực và nâng cao nhận thức về bệnh sản khoa là rất cần thiết.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong cơ cấu ngành nông nghiệp, chăn nuôi lợn giữ vị trí thiết yếu trong việc cung cấp nguồn thực phẩm và mang lại thu nhập kinh tế cho người chăn nuôi. Xu hướng phát triển hiện nay tại Việt Nam là chuyển dịch từ mô hình chăn nuôi nông hộ nhỏ lẻ sang quy mô trang trại tập trung công nghiệp, áp dụng các tiến bộ khoa học vào cải tạo giống ngoại siêu nạc và hiện đại hóa quy trình chăm sóc. Tuy nhiên, các giống lợn nái ngoại có khả năng thích nghi chưa cao với điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa tại Việt Nam, đặc biệt dễ mắc các bệnh đường sinh dục trong quá trình sinh sản. Khi đỡ đẻ hoặc can thiệp các ca đẻ khó, sự xâm nhập của vi sinh vật qua đường sinh dục thường dẫn đến các bệnh sản khoa như viêm tử cung, viêm vú, sót nhau, sảy thai, làm suy giảm nghiêm trọng năng suất sinh sản và gây thiệt hại kinh tế.

Trước yêu cầu thực tiễn đó, đề tài "Đánh giá tình hình mắc một số bệnh sản khoa trên đàn lợn nái tại trại lợn Link Farm Bắc Kạn của Công ty Cổ phần GreenFeed Việt Nam và phác đồ điều trị" được thực hiện.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài gồm 4 nội dung cụ thể:

1. Nắm được tình hình chăn nuôi tại trại lợn giống xã Bình Trung, huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn.
2. Thành thục quy trình chăm sóc lợn nái mang thai, lợn nái đẻ.
3. Hiểu biết về các chất dinh dưỡng dành cho lợn nái sinh sản, định lượng thức ăn và cách cho lợn nái ăn qua từng giai đoạn mang thai.
4. Biết được các bệnh sản khoa hay xảy ra đối với lợn nái và một số phác đồ trị bệnh sản khoa được sử dụng tại trại hiệu quả nhất.

Nhiệm vụ và yêu cầu nghiên cứu được xác định:

1. Đánh giá tình hình chăn nuôi tại trại lợn giống tại địa bàn huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn.
2. Áp dụng đúng quy trình chăm sóc và nuôi dưỡng cho đàn lợn nái mang thai tại trang trại.
3. Xác định tình hình nhiễm bệnh sản khoa trên đàn lợn nái và sử dụng phác đồ điều trị bệnh hợp lý nhất.

• Đối tượng nghiên cứu: Lợn nái mắc bệnh sản khoa đang nuôi trong giai đoạn sinh sản (lợn mang thai, lợn đẻ và nuôi con) tại cơ sở.
• Phạm vi không gian: Trang trại lợn Linkfarm Bắc Kạn (thuộc Công ty Cổ phần GreenFeed Việt Nam), đặt tại xã Bình Trung, huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn.
• Phạm vi thời gian: Từ ngày 10/06/2022 đến ngày 10/12/2022.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Về mặt cơ sở khoa học, tác giả tổng hợp hệ thống giải phẫu và sinh lý đường sinh dục lợn nái bao gồm: âm hộ, âm vật, tiền đình, âm đạo (dài 10 - 12 cm), tử cung (gồm thân, hai sừng và cổ tử cung), buồng trứng (tiết estrogen và thể vàng tiết progesterone), ống dẫn trứng và tuyến vú (6 - 10 đôi núm vú). Chu kỳ động dục của lợn nái được phân tích qua 4 giai đoạn sinh lý: trước động dục, động dục, sau động dục và giai đoạn nghỉ ngơi (dẫn liệu từ Trần Văn Phùng và cs, 2004; Trần Thị Hạnh, 2019).

Cơ sở bệnh học tập trung vào hai bệnh lý sản khoa chính:

• Bệnh viêm tử cung: Phân loại theo tính chất dịch viêm thành thể nhờn, thể mủ và thể mủ lẫn máu; phân loại theo giải phẫu mô học thành viêm nội mạc tử cung (Endometritis), viêm cơ tử cung (Myometritis puerperalis) và viêm tương mạc tử cung (Perimetritis puerperalis) (Nguyễn Văn Thanh và cs, 2015; Phạm Sĩ Lăng và cs, 2006). Cơ chế sinh lý bệnh chỉ ra rằng khi nội mạc tử cung bị viêm cấp, tế bào giải phóng prostaglandin F2α (PGF2α) làm tiêu biến hoàng thể, nồng độ progesterone tụt dốc gây co bóp cơ tử cung dẫn đến sảy thai hoặc chết lưu; vi khuẩn E. coli tiết nội độc tố ức chế tuyến yên tiết prolactin dẫn tới mất sữa gây tiêu chảy ở lợn con; trường hợp mạn tính gây ức chế trục FSH/LH dẫn đến vô sinh (Trần Thị Dân, 2004). Căn nguyên vi khuẩn chính gồm liên cầu khuẩn (Streptococcus), tụ cầu khuẩn (Staphylococcus) và E. coli.
• Bệnh viêm vú: Cơ chế nhiễm khuẩn qua các tổn thương cơ học tại đầu vú hoặc do kế phát từ viêm tử cung, chủ yếu do Staphylococcus aureus và Streptococcus agalactiae gây sốt cao 40,5 - 42°C, làm biến đổi chất lượng sữa và gây suy kiệt đàn lợn con (Nguyễn Như Pho, 2002; Ngô Nhật Thắng, 2006).

Phương pháp nghiên cứu thực tế bao gồm:

• Phương pháp thu thập số liệu: Khai thác hồ sơ quản lý kỹ thuật của trại gồm thẻ nái cá thể, sổ theo dõi sinh sản, sổ nhật trình điều trị thú y và báo cáo thống kê kế toán.
• Phương pháp chẩn đoán lâm sàng: Theo dõi trực tiếp 300 lợn nái sau sinh 2 lần/ngày (sáng 7h00 - 9h00, chiều 16h00 - 17h30). Các chỉ tiêu theo dõi gồm thân nhiệt (đo trực tràng bằng nhiệt kế thủy ngân), phản ứng đau, lượng thức ăn thu nhận hàng ngày và đặc tính sản dịch (màu sắc, mùi tanh thối, dịch rỉ kéo dài quá 4 - 5 ngày).
• Phương pháp thử nghiệm điều trị: Bố trí thử nghiệm lâm sàng trên 50 lợn nái mắc viêm tử cung (chia thành 2 lô, mỗi lô 25 con) với điều kiện nuôi dưỡng đồng nhất:
  • Phác đồ I: Tiêm bắp cổ Invemox 15% LA (Amoxicillin) liều 1 ml/10 kg thể trọng (TT) + tiêm mép âm môn Oxytocin 2 ml/con + tiêm bắp cổ Ketovet 100 (Ketoprofen 10%) liều 1 ml/33 kg TT, liệu trình 3 - 5 ngày.
  • Phác đồ II: Tiêm bắp cổ Oxitetraciclina 200 L.A (Oxytetracyclin) liều 1,5 ml/10 kg TT + tiêm mép âm môn Oxytocin 2 ml/con + tiêm bắp cổ Ketovet 100 liều 1 ml/33 kg TT, liệu trình 3 - 5 ngày.
  • Điều trị bệnh lý khác: Viêm vú dùng Invemox 15% LA kết hợp Ketovet 100 (khi sốt cao bổ sung Nova AC xanh 10 ml/lần); can thiệp sảy thai dùng Oxytocin tống thai/nhau sót, thụt rửa dung dịch NaCl 0,9% và tiêm bắp Oxitetraciclina 200 L.A.
• Phương pháp xử lý số liệu: Tính toán các chỉ tiêu tỷ lệ mắc bệnh, tỷ lệ khỏi bệnh, tỷ lệ động dục trở lại bằng phần mềm Microsoft Excel.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Phần mở đầu trình bày tính cấp thiết của việc kiểm soát dịch bệnh sản khoa trong chăn nuôi lợn công nghiệp tập trung, đặc biệt đối với các đàn nái ngoại có năng suất sinh sản cao nhưng mẫn cảm với môi trường. Tác giả xác định rõ 4 mục tiêu cụ thể và 3 yêu cầu nghiên cứu, giới hạn phạm vi đề tài tại trại lợn giống Linkfarm Bắc Kạn trong thời gian thực tập 6 tháng.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Chương này mô tả chi tiết điều kiện tự nhiên tại xã Bình Trung, huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn (địa hình đồi núi dốc, lượng mưa 1800 - 2000 mm/năm, mùa hè nhiệt độ đạt 39°C, mùa đông có sương muối/tuyết rơi). Trại Linkfarm Bắc Kạn đi vào vận hành từ cuối năm 2021 với quy mô thiết kế 2.500 nái trên diện tích 9 ha (5 ha xây dựng chuồng trại), cách ly khu dân cư 5 km. Cơ cấu nhân sự gồm 1 trưởng trại, 1 phó trại, 2 kế toán, 2 cấp dưỡng, 2 nhân viên hậu cần, 10 kỹ thuật viên mang thai, 15 kỹ thuật viên chuồng đẻ, 3 thợ bảo trì, 1 công nhân xử lý chất thải và 13 sinh viên thực tập.

Hệ thống hạ tầng gồm chuồng kín lợp tôn chống nóng, giàn mát tấm giấy hút ẩm, quạt hút gió, hệ thống cho ăn định lượng tự động, khu ép viên phân khô và xử lý nước thải biogas. Cơ cấu đàn giống sản xuất gồm dòng nái mẹ L1020 (cụ kỵ - GGP), L1050 (ông bà - GP), nái bố mẹ GF24 lai với dòng đực L399 và L337 của GreenFeed. Phần lý thuyết tổng quan sâu về giải phẫu đường sinh dục, sinh lý tiết sữa, chu kỳ tính, nguyên nhân và các thể bệnh viêm tử cung, viêm vú, cùng tổng quan các nghiên cứu trong nước (Lê Xuân Cương, Trịnh Đình Thâu, Đoàn Thị Kim Dung) và quốc tế (GaDenKo, Neva).

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Chương này quy định chi tiết quy trình chăn nuôi và thú y được khảo sát tại trại:

• Quy trình nuôi dưỡng: Thức ăn sử dụng gồm các dòng cám hỗn hợp hoàn chỉnh nội bộ: PIC01 (lợn con tập ăn đến cai sữa), PIC04 (lợn hậu bị), PIC06 (nái phối đến ngày chửa 110), PIC08 (nái chửa ngày 111 - 115 và đực giống). Khẩu phần nái mang thai dao động 1,8 - 3,4 kg/ngày tùy thể trạng; nái đẻ và sau cai sữa được cho ăn tự do đạt tối thiểu 4,5 kg/ngày. Quản lý phối giống bằng thụ tinh nhân tạo với 42 đực khai thác và 12 đực thí tình.
• An toàn sinh học đa cấp: Nhân viên và khách cách ly 2 đêm tại cổng, tắm khử trùng, cách ly tiếp 2 đêm tại khu sinh hoạt; đồ dùng cá nhân xử lý bằng buồng UV/Ozone; xe chở cám/vật tư phun khử trùng dung dịch HCG 150.
• Lịch vắc xin cho nái chửa: Litterguard (tuần 8 và 12), Fostera Gold PCV (tuần 10), Pr Vac Plus (tuần 11), Aftogen OLEO (tuần 13), Hanmectin 100 (tuần 14), Coglapesest và Eryseng Parvo/Lepto (khi cai sữa).
• Quy trình phòng viêm hậu sản: Tiêm Oxitetraciclina 200 L.A (1,5 ml/10 kg TT tại các thời điểm 0h, 48h, 72h sau đẻ), Oxytocin (2 ml tại 0h, 24h, 48h), Ketovet 100 (1 ml/33 kg TT tại 0h, 24h, 48h).
• Phương pháp nghiên cứu: Thiết lập chỉ tiêu, kỹ thuật chẩn đoán lâm sàng và thiết kế 2 phác đồ thử nghiệm điều trị viêm tử cung (50 lợn nái).

Phần 4: Kết quả và thảo luận

Chương kết quả phản ánh các dữ liệu thực tế thu thập từ tháng 08/2022 đến tháng 12/2022:

• Cơ cấu đàn: Quy mô đàn lợn phát triển ổn định: đực khai thác tăng từ 37 lên 42 con, đực thí tình tăng từ 10 lên 12 con, nái mang thai tăng từ 464 lên 1.045 con, nái nuôi con dao động 179 - 478 con, lợn hậu bị duy trì 583 - 1.091 con, xuất bán lợn con cai sữa đạt 1.028 con.
• Công tác vệ sinh và phòng bệnh: Thực hiện 223 lượt vệ sinh (60 lần phun sát trùng, 40 lần rắc vôi, 15 lần rửa chuồng áp lực...) đạt 100% kế hoạch. Đàn nái chửa được tiêm phòng vắc xin đạt tỷ lệ bảo hộ 100% trên 2.500 lượt; sinh viên trực tiếp tham gia tiêm phòng 300 con nái mang thai đảm bảo an toàn tuyệt đối.
• Tình hình mắc bệnh sản khoa trên 300 nái theo dõi: Phát hiện 144 con mắc bệnh (tỷ lệ 47,93%). Trong đó, viêm tử cung - âm đạo chiếm cao nhất với 122 con (40,66%); sảy thai 10 con (3,3%); viêm vú 6 con (2,0%); chết lưu 4 con (1,3%); khô thai 2 con (0,67%).
• Đánh giá nguyên nhân: Viêm tử cung chiếm tỷ lệ cao do niêm mạc tổn thương khi can thiệp đỡ đẻ và sức đề kháng nái giảm sút sau sinh; sảy thai chủ yếu phát sinh do tác động cơ học và stress khi dồn đuổi, di chuyển nái mang thai.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Tổng kết toàn bộ các kết quả theo dõi dịch tễ lâm sàng, tình hình sinh sản và hiệu quả áp dụng các quy trình thú y tại trang trại. Tác giả kiến nghị đơn vị chăn nuôi cần thực hiện nhẹ nhàng thao tác chuyển lợn chửa để giảm chấn thương cơ học gây sảy thai, tuân thủ nghiêm ngặt kỹ thuật trợ sản vô trùng và áp dụng đồng bộ phác đồ phòng viêm hậu sản bằng thuốc.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận cung cấp các số liệu thực nghiệm và điều tra trực tiếp tại trại Linkfarm Bắc Kạn:

Bảng tổng hợp tình hình mắc bệnh sản khoa trên đàn lợn nái theo dõi (N = 300 con):

Tên bệnh lý sản khoa	Số con mắc (con)	Tỷ lệ mắc (%)
Viêm tử cung, âm đạo	122	40,66
Sảy thai	10	3,30
Thai chết lưu	4	1,30
Khô thai	2	0,67
Viêm vú	6	2,00
Tổng số mắc	144	47,93

Bảng biến động cơ cấu đàn lợn của trại từ tháng 08/2022 đến 12/2022 (Đơn vị: con):

Phân loại đàn	Tháng 8	Tháng 9	Tháng 10	Tháng 11	Tháng 12
Lợn đực khai thác	37	37	42	42	42
Lợn đực thí tình	10	10	12	12	12
Lợn hậu bị	1.091	944	943	583	-
Lợn nái mang thai	464	979	1.045	-	-
Lợn nái nuôi con	468	478	448	179	444
Lợn con cai sữa bán	-	-	-	-	1.028

Quy trình tiêm phòng vắc xin cho đàn nái mang thai tại cơ sở:

Thời điểm	Tên vắc xin	Liều dùng (ml/con)	Đường tiêm	Mục đích phòng bệnh
Tuần thứ 8	Litterguard	2	Tiêm bắp	Viêm ruột hoại tử
Tuần thứ 10	Fostera Gold PCV	2	Tiêm bắp	Hội chứng do Circovirus
Tuần thứ 11	Pr Vac Plus	2	Tiêm bắp	Bệnh giả dại
Tuần thứ 12	Litterguard	2	Tiêm bắp	Viêm ruột hoại tử
Tuần thứ 13	Aftogen OLEO	2	Tiêm bắp	Lở mồm long móng
Tuần thứ 14	Hanmectin 100	1 ml/33 kg TT	Tiêm bắp	Tẩy ký sinh trùng
Khi cai sữa	Coglapesest & Eryseng Parvo/Lepto	2	Tiêm bắp	Dịch tả lợn, đóng dấu, Parvo, Lepto

Tác giả đề xuất hệ thống giải pháp kỹ thuật bao gồm:

• Hoàn thiện thao tác đỡ đẻ vô trùng, hạn chế tối đa việc can thiệp móc thai thô bạo bằng tay để tránh làm xước rách niêm mạc đường sinh dục.
• Thực hiện nghiêm ngặt quy trình tiêm phòng viêm sớm bằng kháng sinh tác dụng kéo dài (Oxytetracyclin LA hoặc Amoxicillin LA) phối hợp Oxytocin và thuốc kháng viêm hạ sốt Ketoprofen cho 100% nái sau sinh.
• Cải tiến quy trình dồn đuổi lợn nái mang thai, sử dụng lối đi chống trượt và tấm chắn chuyên dụng, tránh vận động mạnh gây sảy thai cơ giới.

Về mặt đóng góp, công trình cung cấp nguồn dữ liệu lâm sàng thực tế về tỷ lệ lưu hành các bệnh lý sản khoa tại một cơ sở chăn nuôi công nghiệp quy mô lớn (2.500 nái) mới thành lập tại địa bàn miền núi phía Bắc; đồng thời hệ thống hóa và kiểm chứng các quy trình thú y an toàn sinh học chuẩn công nghiệp của GreenFeed Việt Nam.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có một số giới hạn do điều kiện thực tế:

• Trang trại Linkfarm Bắc Kạn mới đi vào hoạt động (nhập lợn hậu bị từ tháng 01/2022 và bắt đầu phối giống từ tháng 03/2022), do đó đàn nái khảo sát chủ yếu là nái đẻ lứa đầu (lứa 1), chưa phản ánh được đầy đủ biến động bệnh lý sản khoa qua nhiều lứa đẻ liên tiếp của nái cơ bản.
• Thời gian nghiên cứu giới hạn trong 6 tháng thực tập (tháng 06/2022 đến tháng 12/2022), chưa theo dõi được trọn vẹn chu kỳ sinh sản lặp lại của toàn bộ các cá thể nái sau điều trị.
• Chưa tiến hành phân lập vi sinh vật và làm kháng sinh đồ trong phòng thí nghiệm để xác định mức độ mẫn cảm và kháng kháng sinh của các chủng vi khuẩn phân lập từ dịch viêm.

Hướng nghiên cứu tiếp theo được đề xuất:

• Tiếp tục theo dõi tỷ lệ mắc bệnh sản khoa trên đàn nái theo thứ tự lứa đẻ từ lứa 2 đến lứa 6 nhằm đánh giá mối liên hệ giữa độ tuổi sinh sản và nguy cơ viêm tử cung.
• Lấy mẫu dịch viêm tử cung để nuôi cấy, định danh vi khuẩn gây bệnh và thử nghiệm kháng sinh đồ nhằm tối ưu hóa phác đồ điều trị đặc hiệu.
• Đánh giá năng suất sinh sản dài hạn của nái sau điều trị khỏi viêm tử cung, bao gồm tỷ lệ thụ thai lại, số con sơ sinh sống/ổ và trọng lượng sơ sinh.

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận có giá trị ứng dụng thực tiễn cho nhiều đối tượng:

• Sinh viên, học viên ngành Thú y, Chăn nuôi Thú y: Tài liệu tham khảo hữu ích về phương pháp tiếp cận điều tra dịch tễ lâm sàng, kỹ thuật theo dõi sản khoa và cách thức bố trí thí nghiệm so sánh phác đồ điều trị thực địa.
• Kỹ thuật viên, bác sĩ thú y tại các trang trại lợn công nghiệp: Cung cấp thông tin tham khảo trực tiếp về quy trình phòng viêm hậu sản bằng thuốc (phối hợp Amoxicillin/Oxytetracyclin với Oxytocin và Ketoprofen); quy trình cách ly an toàn sinh học đa vòng kiểm soát người và phương tiện.
• Phần đáng tham khảo nhất: Danh mục lịch tiêm vắc xin chi tiết cho từng đối tượng (nái mang thai, hậu bị, lợn đực giống, lợn con); định lượng thức ăn theo từng tuần tuổi mang thai và bảng phác đồ điều trị bệnh viêm tử cung, viêm vú tại trại.

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ mắc các bệnh sản khoa trên đàn lợn nái theo dõi tại trại Linkfarm Bắc Kạn là bao nhiêu và bệnh nào chiếm tỷ lệ cao nhất?
Trên tổng số 300 lợn nái sinh sản được theo dõi trong 6 tháng, tỷ lệ mắc bệnh sản khoa chung là 47,93% (144 con mắc). Bệnh viêm tử cung - âm đạo chiếm tỷ lệ cao nhất với 40,66% (122 con), tiếp theo là sảy thai 3,30% (10 con), viêm vú 2,00% (6 con), thai chết lưu 1,30% (4 con) và khô thai 0,67% (2 con).

2. Hai phác đồ điều trị bệnh viêm tử cung được tác giả thiết kế thử nghiệm gồm những loại thuốc nào?

• Phác đồ I: Tiêm bắp cổ Invemox 15% LA (Amoxicillin) liều 1 ml/10 kg TT + tiêm mép âm môn Oxytocin 2 ml/con + tiêm bắp cổ Ketovet 100 (Ketoprofen 10%) liều 1 ml/33 kg TT, điều trị liên tục 3 - 5 ngày.
• Phác đồ II: Tiêm bắp cổ Oxitetraciclina 200 L.A (Oxytetracyclin) liều 1,5 ml/10 kg TT + tiêm mép âm môn Oxytocin 2 ml/con + tiêm bắp cổ Ketovet 100 liều 1 ml/33 kg TT, điều trị liên tục 3 - 5 ngày.

3. Quy trình phòng bệnh bằng thuốc cho lợn nái ngay sau khi sinh tại trang trại được thực hiện như thế nào?
Nái ngay sau khi đẻ được áp dụng quy trình tiêm phòng gồm: tiêm kháng sinh Oxitetraciclina 200 L.A (1,5 ml/10 kg TT) vào các mốc 0 giờ, 48 giờ và 72 giờ sau sinh; tiêm Oxytocin (2 ml/nái) tại các mốc 0 giờ, 24 giờ và 48 giờ sau sinh nhằm tống sạch sản dịch; tiêm Ketovet 100 (1 ml/33 kg TT) tại các mốc 0 giờ, 24 giờ và 48 giờ sau sinh để chống viêm và giảm đau.

4. Khẩu phần ăn của lợn nái mang thai tại chuồng bầu được phân chia theo các giai đoạn nào?
Lợn nái chửa được cho ăn 1 lần/ngày vào lúc 6 giờ sáng theo định mức:

• Từ ngày phối đến ngày thứ 30: 1,8 - 3,4 kg/ngày (cám PIC06).
• Từ ngày 31 đến ngày 90: 1,8 - 2,6 kg/ngày (cám PIC06).
• Từ ngày 91 đến ngày 110: 1,8 - 2,4 kg/ngày (cám PIC06).
• Từ ngày 111 đến ngày 115: 1,8 - 2,4 kg/ngày (cám PIC08).

5. Quy định cách ly đối với người trước khi được vào khu sinh hoạt và khu sản xuất của trại diễn ra như thế nào?
Nhân viên và khách muốn vào khu sinh hoạt phải cách ly 2 đêm tại cổng bảo vệ, đi qua giàn phun khử trùng, tắm xà phòng diệt khuẩn và thay dép, quần áo chuyên dụng; các vật dụng mang theo phải sát trùng bằng cồn và xử lý trong buồng UV/Ozone. Sau đó, tiếp tục cách ly đủ 2 đêm tại khu sinh hoạt trước khi được phép qua hệ thống khử trùng để xuống khu sản xuất.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Trần Thanh Đôn đã cung cấp bức tranh thực trạng về dịch tễ và công tác phòng trị bệnh sản khoa trên đàn nái ngoại tại Trại lợn giống Linkfarm Bắc Kạn thuộc Công ty Cổ phần GreenFeed Việt Nam. Khảo sát trên 300 cá thể nái cho thấy bệnh viêm tử cung, âm đạo là trở ngại sản khoa lớn nhất với tỷ lệ mắc 40,66%, kế tiếp là hiện tượng sảy thai do tác động cơ giới chiếm 3,30%. Công trình đã hệ thống hóa quy trình quản lý dinh dưỡng, an toàn sinh học đa vòng, đồng thời xây dựng chi tiết hai phác đồ điều trị kết hợp giữa kháng sinh tác dụng kéo dài, hormone co bóp tử cung và thuốc kháng viêm không steroid, đóng góp tài liệu thực tiễn cho công tác thú y tại các trang trại lợn công nghiệp quy mô lớn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Hiện nay, ngành chăn nuôi nói chung và ngành chăn nuôi lợn nói riêng có một vị trí quan trọng ở các nước trên thế giới cũng như ở nước ta. Chăn nuôi lợn chiếm một lượng lớn thực phẩm được phân phối ra thị trường, mang lại nguồn thu nhập cho người chăn nuôi, góp phần cải thiện cuộc sống. Cùng với xu hướng đi lên của xã hội, chăn nuôi lợn cũng chuyển từ mô hình chăn nuôi nông hộ nhỏ lẻ chuyển sang chăn nuôi tập trung vào trang trại từ đó đã giúp cho ngành chăn nuôi lợn đạt được bước phát triển không ngừng cả về vật chất và số lượng. Để phát triển hơn nữa ngành chăn nuôi lợn ở nước ta đã tiến hành những tiến bộ khoa học vào thực tế sản xuất nhằm cải tạo con giống, quy trình chăm sóc luôn được thay đổi để phù hợp nhất đối với điều kiện chăn nuôi.

Tuy nhiên, một trong những trở ngại lớn của ngành chăn nuôi là dịch bệnh còn xảy ra phổ biến gây thiệt hại lớn cho đàn lợn nái nuôi ở trang trại cũng như ở hộ gia đình. Chăn nuôi công nghiệp các bệnh sản khoa vẫn còn diễn ra phức tạp nhiều do đa số là do lợn nái ngoại khả năng thích nghi chưa cao với điều kiện khí hậu nước ta. Trong quá trình đỡ đẻ hay những trường hợp đẻ khó bị các vi khuẩn xâm nhập gây một số bệnh cho lợn nái như viêm tử cung, viêm vú, sót nhau… Các bệnh về lợn nái ảnh hưởng rất lớn đến kết quả, năng suất, chất lượng của ngành chăn nuôi lợn. Vì vậy chúng ta cần có biện pháp chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái an toàn và đạt hiệu quả cao.

Xuất phát từ tình hình thực tiễn trên và được sự đồng ý của Ban Chủ Nhiệm Khoa Chăn Nuôi Thú Y, cùng với sự giúp đỡ của giáo viên hướng dẫn và cơ sở nơi thực tập, em đã tiến hành đề tài “Đánh giá tình hình mắc một số 2 bệnh sản khoa trên đàn lợn nái tại trại lợn Link Farm Bắc Kạn của Công ty Cổ phần GreenFeed Việt Nam và phác đồ điều trị”. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài 1. Mục tiêu của đề tài Nắm được tình hình chăn nuôi tại trại lợn giống xã Bình Trung, huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn. Thành thục quy trình chăm sóc lợn nái mang thai, lợn nái đẻ.

Hiểu biết về các chất dinh dưỡng dành cho lợn nái sinh sản, định lượng thức ăn và cách cho lợn nái ăn qua từng giai đoạn mang thai. Biết được các bệnh sản khoa hay xảy ra đối với lợn nái và một số phác đồ trị bệnh sản khoa được sử dụng tại trại hiệu quả nhất. Yêu cầu của đề tài Đánh giá tình hình chăn nuôi tại trại lợn giống xã xã Chợ Đồn, huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn. Áp dụng đúng quy trình chăm sóc và nuôi dưỡng cho đàn lợn nái mang thai tại trại.

Xác định tình hình nhiễm bệnh sản khoa trên đàn lợn nái và sử dụng phác đồ điều trị bệnh hợp lý nhất. 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện nơi thực tập 2. Điều kiện tự nhiên Bình Trung là xã của huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn, nước Việt Nam.

Xã có vị trí: Phía Bắc gần xã Nghĩa Tá, xã Phong Huân. Phía Đông gần xã Yên Nhuận, xã Quy Kỳ (Định Hóa, Thái Nguyên). Phía Nam giáp với xã Bảo Linh (Huyện Định Hóa, Tỉnh Thái Nguyên), xã Trung Minh (Huyện Yên Sơn, Tỉnh Tuyên Quang). Phía Tây giáp với xã Trung Minh (Huyện Yên Sơn, Tỉnh Tuyên Quang), xã Nghĩa Tá.

Xã Bình Trung có tổng số diện tích theo km2 là 71,28 km², dân số khoảng 3151 người, mật độ dân số tương ứng 44 người/km². Xã có tỉnh lộ 254 chạy qua. Xã Bình Trung được chia thành 15 thôn bản đó là: Đon Liên, Nà Oóc, Nà Quân, Nà Phầy, Khuổi Đẩy, Điếng, Vằng Doọc, Pèo, Tuốm, Pác Nghiên, Khuổi Áng, Vằng Quân,Tông Quận, , Pác Pạu và Ca Bao gồm các mạch núi chạy theo hướng vòng cung Tây Bắc Đông Nam, phần đuôi cánh cung sông Gâm thuộc phía Nam huyện thấp dần xuống. Địa hình Chợ Đồn là đồi núi phức tạp, độ dốc lớn, thung lũng hẹp.

Chợ Đồn là nơi có nhiều sông của Bắc Kạn chảy qua, sông Cầu bắt nguồn từ các suối chảy trên vùng núi Tam Tao (thuộc địa phận các xã Bằng Phúc, Phương Viên) chảy theo hướng chủ yếu Tây – Đông. Sông Tiểu Đáy (phó Đáy) bắt nguồn từ xã Ngọc Phải chảy về phía Nam huyện, sông Tiểu Đáy còn có nhánh khác bắt nguồn từ Đại Xảo (người địa phương vẫn gọi là Tả Ngọc Phải và Tả Đại Xảo) và sông Yên Thịnh chảy sang phía Tây. 4 Khí hậu Do ảnh hưởng mạnh của gió Tây Nam, lượng mưa trung bình cả năm ở Chợ Đồn lên tới 1800mm - 2000mm, mùa nóng, nhiệt độ lên đến 39oC, nhưng mùa lạnh đôi khi có tuyết rơi. Hạn chế Khi đến Chợ Đồn, du khách lưu ý hiện tượng sụt lún đất vào mùa mưa 2.

Điều kiện của trang trại Trại lợn nằm trên địa bàn xã Bình Trung, huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn. Trại lợn được xây dựng và đi vào hoạt động cuối năm 2021, với quy mô 2500 nái, trại lợn được xây dựng rất khoa học, trại có diện tích 9 ha trong đó có 5 ha là chuồng trại. Trại nằm ở vị trí khá thuận lợi, nằm cách xa khu dân cư, xa các khu công nghiệp, cách đường tỉnh lộ khoảng 3km, cách khu dân cư khoảng 5km… vừa tránh ô nhiễm mùi, tiếng ồn cho người dân, vừa đảm bảo an toàn sinh học cho trại… 2. Cơ cấu tổ chức của trang trại Tổ chức nhân sự trại gồm: 1 trưởng trại: anh Ma Đình Cương 1 phó trại: anh Nguyễn Như Phúc Nhân viên văn phòng : 1 nhân viên kế toán bán hàng 1 nhân viên kế toán thống kê Khu nhà bếp : 2 nhân viên nấu ăn Nhân viên hậu cần: 2 nhân viên (phụ trách rửa xe, kiểm soát phương tiện ra vào trại, , kiểm tra thức ăn và đổ thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh vào silo) Kỹ thuật khu mang thai: 10 người Kỹ thuật khu đẻ: 15 người 5 Nhân viên bảo trì: 3 người, phụ trách bảo trì, sửa chữa các thiết bị máy móc vận hành trong trại Nhân viên xử lý chất thải: 1 người Sinh viên: 13 sinh viên, trong đó có 6 sinh viên trường Học viện Nông nghiệp Việt Nam và 7 sinh viên trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.1 Tập thể trại LinkFram Bắc Kạn 2.

Cơ sở vật chất Trại được xây dựng trên diện tích 9 ha trong đó có 5 ha diện tích chuồng trại, trại được xây dựng khoa học và hiện đại với các thiết bị cho ăn tự động. Trước cổng ra vào có nhà rửa xe, phía bên phải cổng chính là lối đi đến khu cách ly,trước cổng chính là hố khử trùng và lọ cồn để khử trùng tay chân trước khi vào khu bảo vệ. Phía sau cổng là nhà khử trùng xe và 3 dãy nhà, 6 trong đó có 2 dãy nhà: gồm các phòng của bảo vệ, phòng của nhân viên môi trường và phòng dành cho lái xe, 2 phòng cách ly khách đến trại 2 đêm trước khi vào khu sinh hoạt. 1 dãy nhà gồm 2 phòng uv/ozone để khử trùng đồ dùng cá nhân, các vật dụng trước khi đưa vào trại, 2 phòng tắm khử trùng trước khi vào khu sinh hoạt và có 1 khu vực sục ozone để khử trùng các thực phẩm như rau, hoa quả,… Sau khi đi qua phòng tắm khử trùng là khu sinh hoạt gồm 2 dãy nhà gồm nhà bếp, văn phòng, kho, kho thuốc, phòng ở dành cho nhân viên khách khi đến trại, khu nhà giặt và khu vui chơi để giải trí sau những ngày làm việc căng thẳng.

Cuối cùng là khu sản xuất. Quy mô chuồng trại: Các khu chuồng của trại Linkfarm Bắc Kạn đều được thiết kế theo mô hình chuồng kín với những trang thiết bị hiện đại, hệ thống cho ăn cho uống đều tự động hóa, tất cả các mái chuồng nuôi được lợp bằng mái tôn chống nóng và được thiết kế trần bằng một lớp tôn. Mỗi chuồng nuôi đều được lắp đặt hệ thống giàn mát ở phía đầu chuồng (là những tấm giấy hút ẩm được đặt trong khung sắt và các tấm lưới sắt, phía ngoài giàn mát được che bằng mái tôn để tránh nắng, mưa tác động trực tiếp vào giàn mát, phía trên giàn mát được đặt các ống nhựa có đục lỗ để cung cấp đều nước cho giàn mát, phía dưới giàn mát là một bể nước và máy bơm nước) và hệ thống quạt hút gió ở phía cuối chuồng. Hệ thống giàn mát và quạt hút gió để đảm bảo không khí sạch luôn được lưu thông trong chuồng, đảm bảo nhiệt độ thích hợp và độ thông thoáng cho chuồng nuôi, giảm mùi khí độc, gây hại như NH 3, H2S…do các sản phẩm chăn nuôi sinh ra.

Các chuồng nuôi đều được thiết kế các ô cửa sổ bằng kính trong suốt để chắn gió, mưa, côn trùng, đồng thời để đảm bảo ánh sáng trong chuồng nuôi, đặc biệt là ánh nắng mặt trời vào sáng sớm để giúp con vật tổng hợp vitamin D từ đó hấp thụ tốt canxi và photpho. Cửa sổ bằng kính có thể lưu động mở ra, đóng vào để phòng sự cố khi mất điện, máy phát điện không hoạt động. Bên trong các chuồng đều được chia thành các ô 7 chuồng, đều được lắp đặt đầy đủ hệ thống điện, điện chiếu sáng, nước, trang thiết bị cần thiết trong chăn nuôi. Hệ thống các chuồng nuôi được sắp xếp theo thứ tự: Từ nhà khử trùng vào: phòng lab, chuồng lợn đực, chuồng phát triển hậu bị, chuồng mang thai 1, chuồng mang thai 2, chuồng đẻ 1 đến chuồng đẻ 10 và chuồng cách ly được xây dựng cách xa với các chuồng còn lại.

Tổng quan Trại Linkfarm Bắc Kạn Phòng lab: được đặt sát ngay chuồng lợn đực. Được lát gạch men sạch sẽ, có đầy đủ các trang thiết bị để pha chế, kiểm tra chất lượng tinh và bảo quản tinh dịch như: Cốc đong, ca vắt tinh, kính hiển vi, tủ lạnh, máy chưng nước cất, nồi hấp cách thủy dụng cụ pha tinh, máy ép liều tinh, máy giữ nhiệt để ngâm cốc đựng môi trường pha tinh, liều tinh, nhiệt kế Chuồng lợn đực: là nơi chăm sóc, nuôi dưỡng và khai thác tinh lợn đực khai thác, chuồng lợn đực được chia thành 2 dãy mỗi dãy gồm 30 ô, giữa chuồng được thiết kế giá nhảy để khai thác tinh. Chuồng phát triển hậu bị: là nơi chăm sóc và nuôi dưỡng lợn hậu bị đến khi chúng đạt 24 tuần tuổi. Chuồng phát triển hậu bị có hệ thống dàn mát và 5 quạt hút gió.