CHƯƠNG 1: TONG QUAN NHAN THỨC VÀ HANH VI TIỂU DUNG DEN TONG PHAT SINH RAC THAI NHUA 1. TONG QUAN CAC CONG TRINH NGHIEN CUU 1.1 Trong nước Đề tài “Nghiên cứu hiện trạng rác thải nhựa trong sinh hoạt và dé xuất biện pháp giảm thiểu tại thành phố Hòa Bình tỉnh Hòa Bình” của Lê Thanh Tùng đã thực hiện nghiên cứu tại 6 phường tại thành phố Hòa Bình bao gồm: Phương Lâm, Đồng Tiến, Chạm Mát, Tân Thịnh, Hữu Nghị Và Thịnh Lang. Đề tài thực hiện nhiều phương pháp nghiên cứu như khảo sát thực địa, điều tra xã hội học, kế thừa số liệu. đã đánh giá được thực trạng va đề xuất một số giải pháp giúp giảm thiêu chat thải nhựa trong sinh hoạt tại thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình.
Nghiên cứu chỉ ra 67% nhựa dùng một lần cá hộ kinh doanh sử dụng là túi nylon tuy nhiên hoạt động thu gom tập trung lại chỉ tập trung vào chai nhựa. Nhận thức của người dân về tác hại của túi nylon cũng còn nhiều hạn chế, ngay cả đối với nhóm đối tượng là người quản lý. Gần 100% người được hỏi đều cho rằng cần có sản phẩm thân thiện thay thế nhựa dùng một lần, tuy nhiên, các sản phẩm này cần phải rẻ hơn hoặc bang các sản phẩm dùng một lần. Nghiên cứu cũng đề xuất cần đây mạnh công tác tuyên truyền về bảo vệ môi trường, phân loại rác thải tại nguồn, tăng tần suất thu gom, vận chuyên rác.
Nhằm mục đích đánh giá hiện trạng nhận thức của người dân về biến đổi khí hậu, từ đó xây dựng và thực hiện tuyên truyền về biến đồi khí hậu, đề xuất các giải pháp nâng cao giáo dục và truyền thông, tác giả Phạm Thị Thảo Chi đã thực hiện đề tài “Truyền thông môi trường nâng cao nhận thức về biến đổi khí hậu cho người dân song tại phường Hoàng Liệt và Thịnh Liệt, thành phó Hà Noi”. Nghiên cứu đã đưa ra một loạt các cơ sở lý luận về cộng đồng, về biến đổi khí hậu, những nhân tố tác động đến biến đổi khí hậu và những vấn đề về truyền thông môi trường. Thông qua cả phương pháp phỏng van bán định hướng và phương pháp điều tra bang bảng hỏi trực tuyến, nghiên cứu thu về hơn 140 phiếu, từ đó phân tích, đánh giá nhận thức, hành vi của người dân về biến đồi khí hậu từ đó đưa ra các định hướng truyền thông. Nghiên cứu chỉ ra rằng poster và tờ rơi là 2 đạng truyền thông mà người dân mong muốn, chiếm hơn 50% số phiếu.
Sau khi thực nghiệm chương trình truyền thông bằng poster và tờ rơi, có 90% người dân đã có ý thức với việc khí hậu bị ảnh hưởng nặng nề boi BĐKH, người dân đã tham gia rất nhiệt tình buổi tổng vệ sinh đường phố phường, ngừng sử dụng than tô ong. Đề tài “ Nghiên cứu ảnh hưởng của một số hoạt đồng tái sinh nhựa và dé xuất biện pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường”, tác giả Vũ Dương Khang đã tông hợp các cơ sở lý thuyết về ngành sản xuất tái chế nhựa, về các loại nhựa bao gồm nhựa nguyên sinh và nhựa tái sinh. Đề tài cũng giới thiệu một số loại hạt nhựa cơ bạn như PP, ABS, PE,. và chi ra vai trò cũng như những ảnh hưởng của chúng trong đời sống.
Nghiên cứu đưa ra được sơ đồ quy trình công nghệ tái chế nhựa phế liệu ra đến tạo hạt nhựa gồm nhiều bước kết hợp. Từ đó tác giả chỉ ra các nguồn gây tác động xấu đến môi trường và biện pháp khắc phục những tác động này. Ảnh hưởng đến môi trường không khí chủ yếu từ quá trình tập kết nguyên liệu, phân loại, băm, cắt, nghiền, khí thải từ quá trình gia nhiệt, sấy, tạo sợi và mùi hôi từ khu tập kết. Môi trường nước bị ô nhiễm chủ yếu từ công đoạn làm sạch phế liệu nhựa và nước làm mát.
Còn nguồn phát sinh chất thải rắn và chất thải nguy hại thì phát sinh do phế liệu bị lỗi, hỏng, hoạt động bảo dưỡng máy móc, thiết bi,. Nghiên cứu cũng chi ra được các sự cô môi trường có thể xảy ra trong quá trình tái chế nhựa như chập điện, cháy nô, mưa bão, ro ri,. Đề tai “Truyén thông nâng cao nhận thức của cộng đồng về giảm thiểu chat thải rắn sinh hoạt tai xã Nga Van, huyện Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa” của tác giả Dương Thị Duyên đã đưa ra những vấn đề chung của chất thải rắn, phân loại cũng như anh hưởng của chat thải ran đến sức khỏe cộng đồng, cảnh quan và môi trường xung quanh. Dé thu được những kết quả khách quan nhất cho nghiên cứu, tác giả đã sử dụng phối hợp nhiều phương pháp nghiên cứu khác nhau.
Trong đó, khi thực hiện khảo sát bằng phiếu phỏng van bao gồm 3 đợt. Dot 1 khảo sát hiện trạng công tác quản lý mà nhận thức của người dân trước khi tiến hành truyền thông. Đợt 2 thử nghiệm truyền thông nâng cao nhận thức của người dân bằng poster và tờ rơi. Đợt ba khảo sát nhận thức của người dân sau khi tiến hành truyền thông ở bước hai.
Từ kết quả khảo sát, nghiên cứu chỉ ra rằng các chương trình truyền thông phần nào đó đã tác động tới nhận thức và thay đôi thái độ của người dân về việc giảm thiêu CTRSH nói riêng và bảo vệ môi trường nói chung. Nghiên cứu của tác giả Phạm Vân Giang với đề tài “Đánh giá tình hình thu gom và xử lý rác thải ran sinh hoạt tại thành phố Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang” đưa ra đầy đủ cơ sở lý thuyết về chất thải rắn sinh hoạt, từ định nghĩa, nguồn gốc phát sinh, phân loại đến mức độ ảnh hưởng tới môi trường và sức khỏe con người. Nghiên cứu cũng đưa ra các phương pháp thường hay được sử dụng để thu gom và xử lý chất thải ran sinh hoạt. Sau khi đánh giá được thực trạng tình hình thu gom và xử lý chất thải ran sinh hoạt tại thành phố Tuyên Quang, tác giả đã chỉ ra những hạn chế còn tồn tại trong công tác dịch vụ như việc thực hiện chế tài chế định chưa được nghiêm ngặt, cơ sở hạ tầng kĩ thuật chưa đáp ứng được yêu cau, đô thị quy hoạch còn chậm, thiếu cây xanh,.
Từ đó tác giả cũng đưa ra một số giải pháp về công tác xã hội, về tài chính, tô chức quản lý, tuyên truyền giáo dục và cả những mô hình phân loại và thu gom rác thái,. nhằm giúp công tác bảo vệ môi trường đạt hiệu quả nhất cả về môi trường và xã hội. Tích hợp hai lý thuyết là lý thuyết hành vi hoạch định và lý thuyết giá trị kỳ vong, dé tai “Y dinh giảm thiểu sử dụng và xả thải túi nhựa của cộng đồng dân cư ven biển tại Vịnh Nha Trang: Vai trò của nhận thức tác hại túi nhựa và ý thức bảo vệ môi trường ” của tác giả Lê Chí Công đã cho thấy ý định hành vi giảm thiểu việc sử dụng túi nhựa của cộng đồng dân cư ven biển chịu tác động bởi nhận thức tác hại môi trường, nhận thức tác hại sức khỏe của túi nhựa, trách nhiệm môi trường và kết cục tương lai. Trong khi đó, thái độ với việc bảo vệ môi trường ven biển đóng vai trò trung gian trong mối quan hệ giữa các nhân tố trên.
Dựa vào kết quả nghiên cứu, bài viết đề xuất một số khuyến nghị chính sách nhằm giúp cư dân ven biển nâng cao ý thức bảo vệ môi trường du lịch biển đảo, góp phần phát triển du lịch hướng đến tính bền vững tại Vịnh Nha Trang. Nghiên cứu “Sản phẩm xanh và tiếp thị xanh, trường hợp của đồ chơi trẻ em bằng nhựa” của Nguyễn Hoàng Mai không tập trung vào túi nhựa hay ống hút nhựa mà tập trung nghiên cứu rác thải nhựa phát sinh từ đồ chơi trẻ em. Vì đồ chơi trẻ em băng nhựa đã được chứng minh có chứa kim loại nặng, có nguy cơ gây nguy hiểm cho sức khỏe trẻ em. Bài viết đề cập đến việc nghiên cứu tầm quan trọng của đồ chơi trẻ em thân thiện với môi trường.
Kết quả nghiên cứu cũng chỉ ra rằng thái độ của người tiêu dùng đối với các sản phâm xanh và mức độ quan tâm của họ đến tình hình môi trường hiện nay là rất tích cực. Vì vậy nghiên cứu đề xuất các hoạt động tiếp thị xanh cho các công ty đồ chơi trẻ em về vòng đời của một sản phẩm sản xuất bằng nhựa tái chế, truyền tải thông điệp, giá trị giáo dục, năng lượng tích cực về bảo vệ môi trường, làm hài lòng người tiêu dùng xanh. Đề tài “Hiện trạng quản lý và nhận thức cua người dan về rác thải nhựa tại huyện Hoài Đức, thành pho Hà Nội” của nhóm tác giả Hoàng Thị Huê, Nguyễn Thị Hong Hanh, Mau Danh Huy va Pham Hong Tinh đã thực hiện điều tra xã hội với 100 hộ gia đình tại thị tran Trạm Trôi (35 hộ), xã An Thượng (35 hộ), xã Sơn Đồng (30 hộ) và 11 cán bộ quản lý môi trường cấp huyện. Kết quả nghiên cứu cho thấy, tổng lượng rác thải nhựa phát sinh trung bình trên địa bàn huyện Hoài Đức ước tính là 12096,99 kg/ngày, chiếm 7,95% trong tông lượng rác phát sinh.
Tỉ lệ rác thải nhựa phát sinh trung bình là 0,046kg/người/ngày. Nghiên cứu cũng đưa ra một số giải pháp nhằm giảm thiểu rác thải nhựa và nâng cao nhận thức người dân như mô hình phân loại rác tại nguồn và mô hình truyền thông cấp xã. Tác giả Trần Nhật Tuấn với đề tài “Truyền thông nâng cao nhận thức về phân loại chất thải rắn sinh hoạt và giảm thiểu sử dụng túi nilon cho cộng đồng tại thành phố Hòa Bình - tỉnh Hòa Binh” đã thực hiện tìm hiểu thực trạng quản lý chat thải rắn sinh hoạt tại nguồn và sử dụng túi nilon trên địa bàn phường Hữu Nghị và phường Thanh Lâm. Từ đó xây dựng và thực hiện chương trình truyền thông về phân loại chất thải ran và sử dụng túi nilon cho cộng đồng.
Sau khi triển khai, kết quả hầu hết người dân đều phản hồi tích cực từng bước thay đổi về việc phân loại rác thải sinh hoạt và giảm sử dụng nilon. Tờ rơi và poster là phương tiện truyền thông mang lại hiệu quả nhất, giúp người dân hiểu được tầm quan trọng của việc phân loại, tác hại của túi nilon va cả các sản phâm thay thê túi nilon.