Đảng Lãnh Đạo Kết Hợp Đấu Tranh Chính Trị với Đấu Tranh Quân Sự ở Miền Nam từ 1961 đến 1968

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ussh đảng lãnh đạo kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh quân sự ở miền nam từ năm 1961 đến năm, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề

• Tác giả: Bùi Thị Trang
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Xuân Tú
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Lịch Sử Đảng Cộng Sản Việt Nam
• Đề tài: Đảng Lãnh Đạo Kết Hợp Đấu Tranh Chính Trị Với Đấu Tranh Quân Sự Ở Miền Nam Từ Năm 1961 Đến Năm 1968
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẢNG LÃNH ĐẠO KẾT HỢP ĐẤU TRANH CHÍNH TRỊ VỚI ĐẤU TRANH QUÂN SỰ CHỐNG CHIẾN LƯỢC “CHIẾN TRANH ĐẶC BIỆT” CỦA ĐẾ QUỐC MỸ Ở MIỀN NAM (1961-1965)
• 1.1. Chiến lược “chiến tranh đặc biệt” của đế quốc Mỹ và chủ trương của Đảng về kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh quân sự ở miền Nam
• 1.2. Đảng chỉ đạo kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh quân sự chống chiến lược "chiến tranh đặc biệt"
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẨY MẠNH KẾT HỢP ĐẤU TRANH CHÍNH TRỊ VỚI ĐẤU TRANH QUÂN SỰ CHỐNG CHIẾN LƯỢC "CHIẾN TRANH CỤC BỘ" CỦA ĐẾ QUỐC MỸ (1965 - 1968)
• 2.1. Bước phát triển mới của cuộc kháng chiến và chủ trương đẩy mạnh kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh quân sự của Đảng (1965 - 1968)
• 2.2. Đảng chỉ đạo đẩy mạnh kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh quân sự chống chiến lược "chiến tranh cục bộ"
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM
• 3.1. Một số nhận xét
• 3.2. Kinh nghiệm lịch sử
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về Đảng Lãnh Đạo Kết Hợp Đấu Tranh Chính Trị và Quân Sự

Trong giai đoạn 1961-1968, Đảng Cộng sản Việt Nam đã lãnh đạo việc kết hợp đấu tranh chính trị và quân sự ở miền Nam nhằm đối phó với chiến lược "chiến tranh đặc biệt" của đế quốc Mỹ. Sự lãnh đạo này không chỉ thể hiện sự nhạy bén trong việc nắm bắt tình hình mà còn khẳng định vai trò quyết định của Đảng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Đảng đã đưa ra những chủ trương, đường lối đúng đắn, phù hợp với thực tiễn chiến trường, từ đó tạo ra sức mạnh tổng hợp cho cuộc kháng chiến.

1.1. Bối cảnh lịch sử và chính trị ở miền Nam 1961 1968

Giai đoạn này chứng kiến sự gia tăng mạnh mẽ của phong trào giải phóng dân tộc ở miền Nam. Đế quốc Mỹ đã áp dụng chiến lược "chiến tranh đặc biệt" nhằm đàn áp phong trào này. Đảng đã phân tích tình hình và đưa ra những chủ trương kết hợp đấu tranh chính trị với quân sự để đối phó hiệu quả với âm mưu của kẻ thù.

1.2. Vai trò của Đảng trong việc lãnh đạo kết hợp đấu tranh

Đảng đã xác định rõ ràng vai trò của mình trong việc lãnh đạo kết hợp giữa đấu tranh chính trị và quân sự. Sự lãnh đạo này không chỉ giúp củng cố lực lượng cách mạng mà còn tạo ra sự đồng thuận trong nhân dân, từ đó nâng cao sức mạnh kháng chiến.

II. Thách thức trong việc kết hợp đấu tranh chính trị và quân sự

Việc kết hợp đấu tranh chính trị và quân sự ở miền Nam trong giai đoạn 1961-1968 không phải là điều dễ dàng. Đảng đã phải đối mặt với nhiều thách thức từ cả bên trong và bên ngoài. Những khó khăn này đã đặt ra yêu cầu cao về sự sáng tạo và linh hoạt trong lãnh đạo.

2.1. Những khó khăn từ chiến lược chiến tranh đặc biệt

Chiến lược "chiến tranh đặc biệt" của Mỹ đã tạo ra nhiều khó khăn cho phong trào cách mạng. Đế quốc Mỹ đã sử dụng nhiều biện pháp quân sự và chính trị để đàn áp phong trào, gây ra không ít khó khăn cho Đảng trong việc tổ chức và lãnh đạo.

2.2. Thách thức từ sự phân hóa trong lực lượng cách mạng

Trong bối cảnh chiến tranh, sự phân hóa trong lực lượng cách mạng cũng là một thách thức lớn. Đảng đã phải tìm cách đoàn kết các lực lượng khác nhau, từ đó tạo ra sức mạnh tổng hợp cho cuộc kháng chiến.

III. Phương pháp kết hợp đấu tranh chính trị và quân sự hiệu quả

Đảng đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau để kết hợp đấu tranh chính trị và quân sự, từ việc tổ chức các phong trào quần chúng đến việc xây dựng lực lượng vũ trang. Những phương pháp này đã chứng minh được tính hiệu quả trong thực tiễn.

3.1. Tổ chức phong trào quần chúng

Đảng đã tổ chức nhiều phong trào quần chúng nhằm huy động sức mạnh của nhân dân. Những phong trào này không chỉ tạo ra sức ép lên kẻ thù mà còn củng cố tinh thần đấu tranh của nhân dân.

3.2. Xây dựng lực lượng vũ trang

Việc xây dựng lực lượng vũ trang là một trong những phương pháp quan trọng trong việc kết hợp đấu tranh. Đảng đã chú trọng đến việc đào tạo, trang bị cho lực lượng vũ trang, từ đó nâng cao khả năng chiến đấu.

IV. Kết quả và ứng dụng thực tiễn từ cuộc kháng chiến

Kết quả của việc kết hợp đấu tranh chính trị và quân sự đã mang lại những thành công lớn cho cuộc kháng chiến chống Mỹ. Những bài học kinh nghiệm từ giai đoạn này vẫn còn giá trị cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay.

4.1. Thành công trong việc giành lại độc lập

Việc kết hợp đấu tranh đã giúp nhân dân miền Nam giành lại độc lập, tự do. Những thắng lợi này không chỉ có ý nghĩa lịch sử mà còn là động lực cho các thế hệ sau.

4.2. Bài học kinh nghiệm cho hiện tại

Những bài học từ giai đoạn 1961-1968 vẫn còn nguyên giá trị. Đảng cần tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, sáng tạo trong việc lãnh đạo, chỉ đạo các nhiệm vụ hiện nay.

V. Kết luận và triển vọng tương lai

Cuộc kháng chiến chống Mỹ đã để lại nhiều bài học quý báu cho Đảng và nhân dân. Việc kết hợp đấu tranh chính trị và quân sự không chỉ là một chiến lược trong quá khứ mà còn là một phương pháp cần thiết cho tương lai.

5.1. Tầm quan trọng của sự lãnh đạo của Đảng

Sự lãnh đạo của Đảng trong việc kết hợp đấu tranh chính trị và quân sự là yếu tố quyết định cho mọi thắng lợi. Đảng cần tiếp tục phát huy vai trò này trong mọi giai đoạn.

5.2. Hướng đi cho tương lai

Trong bối cảnh hiện nay, việc kết hợp giữa phát triển kinh tế và bảo vệ Tổ quốc là rất quan trọng. Những bài học từ quá khứ sẽ là nền tảng cho những quyết sách đúng đắn trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước giai đoạn 1961 - 1968 là thời kỳ thử thách cam go nhất đối với cách mạng miền Nam khi phải đối đầu trực tiếp với hai chiến lược quân sự quy mô lớn của đế quốc Mỹ: "Chiến tranh đặc biệt" (1961 - 1965) và "Chiến tranh cục bộ" (1965 - 1968). Để ứng phó với bộ máy chiến tranh gồm hơn 563.000 quân đội Sài Gòn và sự gia tăng của hàng vạn cố vấn cùng quân viễn chinh Mỹ, Đảng Lao động Việt Nam đã đề ra đường lối nghệ thuật quân sự độc đáo: kết hợp chặt chẽ giữa đấu tranh chính trị với đấu tranh quân sự. Vấn đề cốt lõi của nghiên cứu là làm sáng tỏ quá trình chuyển hóa đường lối lãnh đạo của Đảng thành sức mạnh thực tiễn, tạo nên thế trận chiến tranh nhân dân toàn dân, toàn diện trên khắp chiến trường miền Nam.

Mục tiêu cụ thể của luận văn tập trung vào việc hệ thống hóa các nghị quyết, chỉ thị chiến lược của Trung ương Đảng từ Hội nghị Trung ương 15 (năm 1959), Chỉ thị Bộ Chính trị ngày 24/1/1961, đến các Hội nghị Trung ương lần thứ 9 (năm 1963), lần thứ 11 và 12 (năm 1965). Phạm vi nghiên cứu bao quát toàn bộ chiến trường miền Nam trong khung thời gian 8 năm (1961 - 1968), từ các đô thị lớn như Sài Gòn, Huế, Đà Nẵng đến các vùng nông thôn đồng bằng và rừng núi Tây Nguyên. Ý nghĩa học thuật và thực tiễn của công trình được lượng hóa rõ nét: cung cấp hệ thống luận cứ khoa học giải mã nguyên nhân đánh bại hơn 16.000 ấp chiến lược dự kiến của địch, huy động hơn 34 triệu lượt quần chúng nổi dậy và trực tiếp làm phá sản hai chiến lược chiến tranh của đối phương, để lại bài học nền tảng cho việc kết hợp hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc thời kỳ hội nhập.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng thế giới quan và phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin về chiến tranh cách mạng và bạo lực cách mạng, kết hợp sâu sắc với tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh về chiến tranh nhân dân toàn diện. Trong đó, bạo lực cách mạng được định nghĩa là sự kết hợp hữu cơ giữa lực lượng chính trị quần chúng và lực lượng vũ trang nhân dân. Mô hình nghiên cứu vận hành dựa trên 4 khái niệm trung tâm:

• Phương châm "Hai chân, ba mũi": Sự kết hợp song song giữa đấu tranh chính trị và đấu tranh quân sự (hai chân), triển khai đồng bộ qua ba mũi giáp công: quân sự, chính trị và binh vận.
• Địa bàn "Ba vùng chiến lược": Sự phân định không gian tác chiến gồm vùng rừng núi (lấy quân sự làm chính), vùng nông thôn đồng bằng (kết hợp song song quân sự và chính trị), và vùng đô thị (lấy chính trị làm chính, bảo toàn lực lượng chờ thời cơ).
• Bạo lực cách mạng tổng hợp: Sức mạnh không chỉ đến từ súng đạn mà bắt nguồn từ sự giác ngộ chính trị, nổi dậy phá thế kìm kẹp của hàng triệu quần chúng kết hợp đòn tiến công tiêu diệt sinh lực địch của bộ đội chủ lực.
• Thế trận lòng dân: Nhân tố quyết định chuyển hóa hậu phương tại chỗ, bảo đảm nguồn nhân tài, vật lực cho cuộc kháng chiến trường kỳ.

Phương pháp nghiên cứu

Công trình sử dụng phương pháp lịch sử và phương pháp lôgíc làm hai trục nghiên cứu chủ đạo, kết hợp cùng các thao tác phân tích, tổng hợp, so sánh lịch sử và phương pháp hệ thống - cấu trúc.

• Cỡ mẫu và nguồn dữ liệu: Luận văn khảo cứu hệ thống tư liệu gồm hơn 120 văn kiện Đảng, văn bản chỉ đạo của Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương, Trung ương Cục miền Nam giai đoạn 1954 - 1968, cùng hơn 30 công trình hồi ký, tài liệu tổng kết chiến trường của các tướng lĩnh và các nguồn tư liệu giải mã từ phía đối phương.
• Phương pháp chọn mẫu: Tác giả áp dụng phương pháp chọn mẫu điển hình theo lát cắt thời gian và không gian chiến trường. Dữ liệu được thu thập tập trung vào các mốc chuyển hướng chỉ đạo chiến lược (năm 1961, 1963, 1965, 1968) và các chiến dịch bản lề như Ấp Bắc (1963), Bình Giã (1964 - 1965), Ba Gia, Đồng Xoài (1965) cùng cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968.
• Lý do lựa chọn phương pháp: Việc kết hợp phương pháp lịch sử giúp tái hiện trung thực tiến trình chỉ đạo theo đúng dòng thời gian khách quan, trong khi phương pháp lôgíc giúp khái quát hóa các quy luật vận động, bản chất mối quan hệ giữa hai hình thức đấu tranh, từ đó rút ra các bài học kinh nghiệm có giá trị thực tiễn lâu dài.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu đã làm sáng tỏ 4 phát hiện mang tính quy luật và đột phá trong chỉ đạo chiến lược của Đảng:

• Bước chuyển hướng chiến lược nâng đấu tranh quân sự lên song song với đấu tranh chính trị (1961 - 1963): Sau phong trào Đồng khởi năm 1960, Đảng đã kịp thời chuyển từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công liên tục. Đến cuối năm 1961, lực lượng du kích tự vệ đã phát triển vượt bậc đạt 100.000 người, bộ đội địa phương và chủ lực đạt 24.000 người, tạo tiền đề để ta tổ chức 19.105 trận đánh trong năm 1962, loại khỏi vòng chiến đấu 55.119 tên địch.
• Đập tan xương sống "ấp chiến lược" bằng sức mạnh quần chúng kết hợp vũ trang: Mục tiêu của Mỹ - Diệm gom 10 triệu dân vào 16.000 ấp chiến lược hoàn toàn sụp đổ. Riêng năm 1963, dưới sự lãnh đạo của Đảng, có 34 triệu lượt người tham gia đấu tranh chính trị, phá hủy hoàn toàn 2.895 ấp chiến lược, phá thế kìm kẹp ở 12.000 thôn và giải phóng hơn 5 triệu dân trong tổng số 14 triệu dân toàn miền Nam (chiếm tỷ lệ trên 35% dân số).
• Đòn tiêu diệt sinh lực địch của bộ đội chủ lực tạo đòn bẩy cho phong trào chính trị phát triển đỉnh cao (1964 - 1965): Chiến thắng Ấp Bắc (2/1/1963) với 450 tên địch bị loại khỏi vòng chiến đấu đã kéo theo 130.000 quần chúng tại Mỹ Tho xuống đường. Đỉnh cao là chuỗi chiến dịch Bình Giã (tiêu diệt 1.755 tên địch, bắn rơi 56 máy bay), An Lão, Ba Gia và Đồng Xoài (loại khỏi vòng chiến đấu 4.000 tên, giải phóng 56.000 dân), chính thức tuyên bố phá sản hoàn toàn chiến lược "Chiến tranh đặc biệt".
• Đỉnh cao kết hợp tổng tiến công quân sự và nổi dậy chính trị Mậu Thân 1968: Sự kết hợp đồng loạt giáng đòn bất ngờ vào hơn 64 thành phố, thị xã và căn cứ đầu não của đối phương trên toàn miền Nam đã làm rung chuyển ý chí xâm lược của giới cầm quyền Washington, buộc Mỹ phải đơn phương chấm dứt ném bom miền Bắc và chấp nhận ngồi vào bàn đàm phán tại Hội nghị Paris.

Thảo luận kết quả

Thành công của nghệ thuật kết hợp đấu tranh chính trị và quân sự bắt nguồn từ việc Đảng đã giải quyết chính xác mối quan hệ biện chứng giữa chính trị và quân sự: Đấu tranh chính trị là nền tảng, là mục tiêu và nguồn gốc sức mạnh; đấu tranh quân sự là đòn bẩy trực tiếp quyết định làm thay đổi so sánh lực lượng trên chiến trường. Khi so sánh với giai đoạn kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 - 1954), nơi đấu tranh quân sự giữ vai trò áp đảo tuyệt đối ở mặt trận chính quy, cuộc kháng chiến chống Mỹ giai đoạn 1961 - 1968 đã nâng tầm đấu tranh chính trị thành một mũi tiến công chiến lược độc lập và hỗ trợ tương hỗ với các chiến dịch tiến công quân sự quy mô lớn.

Dữ liệu lịch sử phân bổ qua ba vùng chiến lược hoàn toàn có thể được mô hình hóa rõ nét qua cấu trúc ma trận và biểu đồ tương quan:

• Biểu đồ cột thể hiện sự tăng trưởng quy mô lực lượng vũ trang (từ 24.000 quân chủ lực và địa phương năm 1961 tăng mạnh qua các năm) đối sánh trực tiếp với các làn sóng bãi công, biểu sinh viên, Phật tử tại các đô thị (hơn 200.000 người tham gia biểu tình tại Sài Gòn, 30.000 sinh viên tại Huế năm 1964).
• Bảng thống kê so sánh mức độ phá rã ấp chiến lược tại đồng bằng Khu V và Nam Bộ minh chứng rõ ràng: Ở đâu có sự phối hợp nhịp nhàng giữa bộ đội địa phương bao vây đồn bốt và quần chúng bên trong nổi dậy phá rào, ở đó tỷ lệ giữ vững vùng giải phóng đạt xấp xỉ 80% đến 90%.

Mặt khác, công tác binh vận được triển khai như mũi giáp công thứ ba đã khoét sâu mối mâu thuẫn nội bộ chính quyền tay sai, góp phần gây ra 10 cuộc đảo chính quân sự tại Sài Gòn chỉ trong vòng 20 tháng (từ tháng 11/1963 đến giữa năm 1965).

Đề xuất và khuyến nghị

Từ việc đúc kết kinh nghiệm lịch sử của Đảng trong giai đoạn 1961 - 1968, luận văn đưa ra 4 nhóm đề xuất có giá trị thực tiễn cao nhằm củng cố quốc phòng, an ninh và phát triển đất nước hiện nay:

• Xây dựng và củng cố vững chắc "thế trận lòng dân" trong chiến lược quốc phòng toàn dân: Các cấp ủy Đảng và chính quyền địa phương cần đặt mục tiêu đạt tỷ lệ 100% địa bàn cơ sở vững mạnh toàn diện về chính trị, xem niềm tin của nhân dân là pháo đài phòng thủ vững chắc nhất. Lộ trình thực hiện cần được giám sát liên tục hàng năm thông qua việc nâng cao đời sống an sinh xã hội tại các vùng sâu, vùng xa và khu căn cứ cách mạng cũ.
• Vận dụng linh hoạt bài học tác chiến "ba vùng chiến lược" vào quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội gắn với quốc phòng: Bộ Quốc phòng phối hợp cùng Bộ Kế hoạch và Đầu tư triển khai các đề án kết hợp kinh tế với quốc phòng, đặc biệt chú trọng xây dựng các khu kinh tế - quốc phòng tại địa bàn biên giới rừng núi và hải đảo trọng yếu, hoàn thành mục tiêu xây dựng thế trận phòng thủ liên hoàn trước năm 2030.
• Nâng cao năng lực dự báo và ứng phó với các hình thức "chiến tranh phi quy ước" và diễn biến hòa bình: Lực lượng công an và quân đội cần chủ động xây dựng các kịch bản đối phó với chiến tranh thông tin, chiến tranh tâm lý trên không gian mạng; thực hiện mục tiêu xử lý nhanh chóng 100% các điểm nóng phức tạp về an ninh trật tự ngay từ cơ sở, không để các thế lực thù địch lợi dụng kích động biểu tình, bạo loạn.
• Đổi mới và nâng cao chất lượng công tác vận động quần chúng: Ban Dân vận và cơ quan Tuyên giáo các cấp cần đa dạng hóa các phương thức tập hợp lực lượng thông qua công nghệ số, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc với mục tiêu nâng mức độ đồng thuận xã hội đối với các chủ trương, chính sách lớn của Đảng và Nhà nước lên trên 95% trong giai đoạn 2026 - 2030.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn sâu rộng cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

• Giảng viên và nhà nghiên cứu Lịch sử Đảng, Lịch sử Quân sự: Tài liệu cung cấp nguồn sử liệu chi tiết, các số liệu thống kê chuẩn xác phục vụ trực tiếp cho việc biên soạn giáo trình, bài giảng chuyên đề về nghệ thuật quân sự Việt Nam tại các học viện, trường đại học.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Khoa học Xã hội và Nhân văn: Luận văn là tài liệu tham khảo mẫu mực về phương pháp tiếp cận đa chiều, xử lý mối quan hệ biện chứng giữa lịch sử Đảng và khoa học quân sự trong các công trình nghiên cứu sau đại học.
• Cán bộ lãnh đạo, chỉ huy và cơ quan tham mưu chiến lược lực lượng vũ trang: Cung cấp những bài học sâu sắc về phương thức tổ chức chiến tranh nhân dân, kết hợp lực lượng vũ trang ba thứ quân, phục vụ công tác hoạch định chiến lược phòng thủ khu vực và nghệ thuật tác chiến hiện đại.
• Cán bộ làm công tác Tuyên giáo, Dân vận và Xây dựng Đảng: Giúp nắm vững kinh nghiệm vận động quần chúng, xây dựng khối liên minh chính trị vững chắc và xử lý các tình huống phức tạp liên quan đến an ninh chính trị, trật tự xã hội ở cơ sở.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao Đảng chủ trương đưa đấu tranh quân sự lên song song với đấu tranh chính trị từ năm 1961?

Vì sau phong trào Đồng khởi năm 1960, tương quan lực lượng đã thay đổi căn bản. Mỹ triển khai "Chiến tranh đặc biệt" với 20 vạn quân Sài Gòn và cố vấn quân sự trực tiếp chỉ huy nhằm tiêu diệt phong trào cách mạng. Nếu chỉ duy trì đấu tranh chính trị đơn thuần thì không thể bảo vệ thành quả cách mạng và làm suy giảm sinh lực vũ trang của đối phương.

Khái niệm "Hai chân, ba mũi" trong nghệ thuật chiến tranh cách mạng được hiểu như thế nào?

"Hai chân" là hai lực lượng và hình thức đấu tranh cơ bản: đấu tranh chính trị của quần chúng và đấu tranh quân sự của lực lượng vũ trang. "Ba mũi" là ba đòn tiến công chiến thuật gồm quân sự (tiêu diệt sinh lực địch), chính trị (đấu tranh trực diện đòi quyền lợi, chống gom dân), và binh vận (làm tan rã tinh thần binh lính Sài Gòn).

Phương châm hoạt động trên ba vùng chiến lược được phân chia cụ thể ra sao?

Tại vùng rừng núi hiểm trở, Đảng chủ trương lấy đấu tranh quân sự làm chính nhằm tiêu diệt chủ lực địch và xây dựng căn cứ địa. Tại vùng nông thôn đồng bằng đông dân nhiều của, kết hợp song song cả chính trị và quân sự để giành dân, phá ấp chiến lược. Tại vùng đô thị, lấy đấu tranh chính trị làm chính nhằm tập hợp lực lượng trí thức, công nhân, chờ thời cơ nổi dậy.

Chiến thắng Ấp Bắc tháng 1/1963 có ý nghĩa như thế nào đối với nghệ thuật kết hợp quân sự và chính trị?

Chiến thắng Ấp Bắc với 450 tên địch bị loại khỏi vòng chiến đấu đã chứng minh quân giải phóng hoàn toàn có khả năng đánh bại các chiến thuật hiện đại như "trực thăng vận", "thiết xa vận". Thắng lợi quân sự này lập tức tạo đòn bẩy tinh thần to lớn, châm ngòi cho 130.000 người dân Mỹ Tho nổi dậy đấu tranh chính trị công khai, phá vỡ thế kìm kẹp của chính quyền Ngô Đình Diệm.

Bài học kết hợp chính trị và quân sự 1961 - 1968 đóng góp gì cho nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc hiện nay?

Bài học cốt lõi là luôn kết hợp sức mạnh quân sự với sức mạnh chính trị - xã hội nội tại; chủ động xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn chặt với thế trận an ninh nhân dân vững chắc. Trong thời bình, đây là kim chỉ nam để vừa phát triển kinh tế, vừa củng cố tiềm lực quốc phòng, ngăn ngừa từ sớm, từ xa mọi nguy cơ xung đột vũ trang.

Kết luận

• Luận văn đã làm sáng tỏ quá trình Đảng lãnh đạo kết hợp chặt chẽ giữa đấu tranh chính trị và đấu tranh quân sự ở miền Nam giai đoạn 1961 - 1968, khẳng định tính đúng đắn và sáng tạo của đường lối chiến tranh nhân dân.
• Chứng minh sự vận dụng linh hoạt phương châm "Hai chân, ba mũi" trên cả "Ba vùng chiến lược" đã lần lượt đánh bại hai chiến lược "Chiến tranh đặc biệt" và "Chiến tranh cục bộ" của đế quốc Mỹ.
• Hệ thống hóa các bài học kinh nghiệm lịch sử quý giá về xây dựng lực lượng cách mạng, chớp thời cơ và kết hợp sức mạnh quân sự với công tác binh vận, dân vận.
• Đóng góp nguồn tư liệu khoa học chuẩn xác, có giá trị lý luận và thực tiễn cao phục vụ nghiên cứu lịch sử Đảng và công tác quốc phòng an ninh thời kỳ mới.
• Mở ra hướng nghiên cứu tiếp nối về nghệ thuật kết hợp đấu tranh quân sự, chính trị với đấu tranh ngoại giao giai đoạn 1969 - 1975.

Độc giả, học viên và các nhà nghiên cứu quan tâm có thể tiếp cận trọn vẹn toàn văn luận văn tại thư viện Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội để khai thác nguồn tư liệu lịch sử chuyên sâu phục vụ cho các công trình học thuật tiếp theo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 ĐẢNG LÃNH ĐẠO KẾT HỢP ĐẤU TRANH CHÍNH TRỊ VỚI ĐẤU TRANH QUÂN SỰ CHỐNG CHIẾN LƯỢC “CHIẾN TRANH ĐẶC BIỆT” CỦA ĐẾ QUỐC MỸ Ở MIỀN NAM (1961-1965) 1. Chiến lược “chiến tranh đặc biệt” của đế quốc Mỹ và chủ trương của Đảng về kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh quân sự ở miền Nam 1. Tình hình thế giới và âm mưu của đế quốc Mỹ ở Việt Nam trong những năm đầu thập kỷ 60 * Tình hình thế giới: Sau Chiến tranh thế giới lần thứ hai, tình hình thế giới có nhiều thay đổi, diễn biến phức tạp, tác động mạnh mẽ tới cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân Việt Nam. Ba trào lưu cách mạng thế giới ( sự lớn mạnh của hệ thống xã hội chủ nghĩa, phong trào giải phóng dân tộc và phong trào đấu tranh của công nhân và nhân dân lao động ở các nước tư bản) luôn phát triển ở thế tiến công toàn diện, đẩy chủ nghĩa đế quốc vào thế bị động và thất bại liên tiếp.

Thắng lợi của Liên Xô trong Chiến tranh thế giới thứ hai đã mở ra một thời kỳ mới, mà đặc điểm nổi bật của nó là: Chủ nghĩa xã hội đã vượt khỏi phạm vi một nước, trở thành một hệ thống thế giới lớn mạnh nhanh chóng làm chỗ dựa vững chắc cho cuộc đấu tranh chung của nhân dân các nước vì hòa bình, độc lập, dân chủ và chủ nghĩa xã hội. Với bản chất tốt đẹp của mình, chủ nghĩa xã hội trở thành đích đến, trụ cột của nhiều quốc gia. Đồng thời, sự phát triển vượt bậc của các nước xã hội chủ nghĩa trên nhiều lĩnh vực đã làm thay đổi tương quan lực lượng cách mạng thế giới, góp phần to lớn vào việc bảo vệ nền hòa bình, dân chủ. "Đến đầu năm 1960 nền kinh tế của các nước xã hội chủ nghĩa đã chiếm vị trí đáng kể trong nền kinh tế thế giới (38%)" [60, tr.

Khoa học kỹ thuật phát triển và giành được những thành tựu quan trọng, đặc biệt là về quân sự. Không chỉ dừng ở việc chế tạo thành công bom 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nguyên tử (1949), đến năm 1961, Liên Xô đã phóng vệ tinh nhân tạo và phóng tàu vũ trụ có người lái vào quỹ đạo trái đất. Do đó, không những nâng cao uy tín của Liên Xô và phe xã hội chủ nghĩa trên trường quốc tế, mà quan trọng hơn là đã tạo thêm thế mới cho sự nghiệp bảo vệ hòa bình thế giới. Đồng thời, cũng buộc chủ nghĩa đế quốc, mà trước hết là Mỹ phải thay đổi chiến lược toàn cầu của mình.

Đây cũng là thời kỳ mà nhân dân lao động và các dân tộc bị áp bức vùng lên đấu tranh mạnh mẽ cho những mục tiêu cao cả. Các nước thuộc địa ở Á, Phi, Mỹ La tinh lần lượt đứng lên giành độc lập, phá vỡ và thu hẹp hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc. Năm 1960, đã có 17 nước châu Phi (Camarun, Xenegan, Conggo, Xomali, .) giành được thắng lợi to lớn trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc. "Cho đến cuối năm 1964, trên 1.5 tỷ người của ba lục địa này đã được giải phóng khỏi ách thống trị của thực dân.

Trên 60 nước độc lập trẻ tuổi đã bước lên vũ đài chính trị quốc tế, với tư cách là những quốc gia có chủ quyền"[60 , tr. Mặt khác, các nước thuộc địa cũng đoàn kết với nhau trong phong trào Không liên kết để chống kẻ thù chung. Với những hoạt động tích cực, nó đã tạo thành một lực lượng chính trị vô cùng rộng rãi trên trường quốc tế, vừa tăng sức cổ vũ cho cách mạng miền Nam, vừa làm suy yếu và phân tán lực lượng của chủ nghĩa đế quốc. Vì vậy, dòng thác cách mạng giải phóng dân tộc trong những năm 1960 thực sự trở thành đồng minh, hỗ trợ cho cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của dân tộc ta.

Cùng với hệ thống xã hội chủ nghĩa, phong trào giải phóng dân tộc còn có phong trào đấu tranh đòi cải thiện dân sinh, dân chủ, hòa bình và tiến bộ xã hội của công nhân và nhân dân lao động ở các nước tư bản cũng phát triển mạnh mẽ. Điều đó, làm cho đế quốc không thể tùy ý quyết định có hay không có chiến tranh như trước. Do đó, nó trở thành một dòng thác cách mạng đánh vào chính sách phản động của chủ nghĩa đế quốc và đẩy chủ nghĩa tư bản rơi vào khủng hoảng trầm trọng. Ngoài ra, vào những năm đầu của thập kỷ 60, đế quốc Mỹ cũng phải đối mặt với cuộc khủng hoảng kinh tế (1960 -1961).

Hậu quả của nó là làm "5,5 triệu người 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] thất nghiệp, dự trữ vàng giảm xuống 15.8 triệu USD năm 1963"[60, tr. Tổng thống Mỹ G. Kennodi, cũng khẳng định: "Mỹ là nước tài nguyên giàu có nhất thế giới, nhưng lại là một trong những nước tư bản có tốc độ phát triển kinh tế thấp nhất" [60, tr. Khó khăn này đã làm đau đầu nhiều đời tổng thống, và nó cũng chi phối nhất định tới các chính sách quân sự của Mỹ.

Phong trào chống Mỹ cũng ngày càng lên mạnh ở các châu lục. Do đó, trong chiến tranh ở Việt Nam, Mỹ sẽ gặp phải sự phản kháng mạnh mẽ của nhân dân lao động. Bên cạnh những thuận lợi, tình hình thế giới cũng đưa đến những khó khăn đối với cách mạng Việt Nam. Trước hết, nhờ Chiến tranh thế giới lần thứ hai, Mỹ vượt lên về sức mạnh vật chất - kỹ thuật và quân sự, đã nhảy ra đóng vai trò “sen đầm” quốc tế, hòng cứu vãn chủ nghĩa đế quốc.

Tính đến năm 1960, Mỹ đã có "đội quân gồm 2.5 triệu người, 104 liên đội máy bay, ném bom hạng trung, gần 40 liên đội máy bay ném bom hạng nặng, 400 máy bay B52, 1.400 máy bay B57, 110 tàu ngầm trong đó có 32 chiếc được trang bị tên lửa chiến lược thế hệ mới" [52, tr. Vì vậy, trong cuộc chiến ở Việt Nam, đế quốc Mỹ luôn sử dụng các vũ khí hiện đại, tối tân và tăng cường viện trợ cho quân đội và chính quyền Sài Gòn. Trong khi chưa có tiềm lực để thực hiện một cuộc chiến tranh nóng nhằm tiêu diệt chủ nghĩa xã hội, thì chủ nghĩa đế quốc, đứng đầu là Mỹ đã phát động một cuộc chiến tranh lạnh. Để trở thành bá chủ thế giới, Mỹ đã tiến hành chiến lược toàn cầu, với những phương tiện khổng lồ và thủ đoạn tàn bạo, quỷ quyệt.

Từ chỗ chuẩn bị chiến tranh bằng vũ khí hạt nhân nhằm đánh thẳng vào phe xã hội chủ nghĩa là chủ yếu, Mỹ chuyển sang dùng chiến tranh hạn chế bằng vũ khí thông thường. Do đó, Mỹ tiến công trực tiếp vào phong trào giải phóng dân tộc và áp đặt chủ nghĩa thực dân mới đối với các nước thuộc địa. Mỹ lựa chọn Việt Nam là nơi thử nghiệm chiến lược này, bởi đây là nơi diễn ra cuộc cách mạng giải phóng dân tộc triệt để nhất và ảnh hưởng của nó đã vượt ra ngoài phạm vi Đông Dương. Đồng thời, đây cũng là nơi mà "Nếu Mỹ rút khỏi cuộc xung đột ở miền Nam thì sự sụp đổ không những ở miền 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nam Việt Nam mà cả toàn bộ vùng Đông Nam Á" [60, tr.

Bởi, theo Mỹ miền Nam Việt Nam là nơi có nguy cơ phá vỡ "chiến lược vành đai" của chúng. Cũng trong giai đoạn này, khi nhân dân Việt Nam đang bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước đầy khó khăn, thì trong nội bộ hệ thống các nước xã hội chủ nghĩa, nhất là giữa Liên Xô và Trung Quốc đã diễn ra những mâu thuẫn và bất đồng gay gắt về chiến lược, sách lược, phương pháp đấu tranh chống đế quốc và các thế lực phản động. Mặt khác, để củng cố vị trí của mình là nước xã hội chủ nghĩa đích thực, hai nước Xô - Trung đã có những chính sách khác nhau nhằm tranh giành ảnh hưởng đối với Việt Nam. Điều đó tạo cơ hội cho chủ nghĩa đế quốc lợi dụng, chia rẽ và làm suy yếu phong trào cách mạng thế giới.

Chính vì vậy, đòi hỏi Đảng trong giai đoạn này phải khéo léo xử lý quan hệ đối ngoại để có thể tranh thủ mọi sự giúp đỡ. Cùng với những diễn biến phức tạp của tình hình thế giới, thì ở Việt Nam, đế quốc Mỹ đang thực hiện âm mưu biến miền Nam thành thuộc địa kiểu mới, làm căn cứ quân sự tấn công miền Bắc và ngăn chặn làn sóng xã hội chủ nghĩa phát triển ở khu vực Đông Nam Á. * Âm mưu của đế quốc Mỹ trong chiến lược "Chiến tranh đặc biệt" ở miền Nam Việt Nam Hiệp định Giơnevơ được ký kết, cách mạng Việt Nam bước vào giai đoạn mới với đặc điểm nổi bật là đất nước tạm chia cắt làm hai miền, với hai chế độ chính trị, xã hội khác nhau: miền Bắc đi lên xây dựng chủ nghĩa xã hội; miền Nam tiếp tục cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, nhằm giải phóng miền Nam khỏi ách thống trị của đế quốc Mỹ và tay sai, thống nhất nước nhà. Ở miền Nam, đế quốc Mỹ dựng lên bộ máy chính quyền độc tài phát xít Ngô Đình Diệm.

Đồng thời, thông qua hệ thống cố vấn và viện trợ của Mỹ chúng đã tiến hành hàng loạt các thủ đoạn "tố cộng", "diệt cộng", ban hành Luật 10-59,. nhằm đàn áp và tiêu diệt lực lượng cách mạng ở miền Nam. Đây là thời 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] kỳ mà cách mạng miền Nam gặp nhiều khó khăn và thách thức để chống lại kẻ thù hùng mạnh, tàn bạo, trong khi lực lượng cách mạng nhỏ yếu. Bởi theo hiệp định Giơnevơ thì cán bộ cách mạng và bộ đội nước ta phải tập kết ra miền Bắc.

Đứng trước yêu cầu bức thiết của cách mạng, Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã triệu tập Hội nghị lần thứ 15 (1/1959), thông qua nghị quyết về đường lối cách mạng miền Nam, đưa đến thắng lợi của phong trào Đồng khởi. Thắng lợi của cao trào Đồng khởi mùa Xuân 1960 đã giáng một đòn nặng nề vào chế độ Mỹ - Diệm. Nó mở ra một cục diện mới cho cách mạng miền Nam: từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công liên tục. Điều đó thể hiện tư duy sáng tạo, linh hoạt của Đảng trong việc xác định hình thức và phương pháp cách mạng.

Đồng thời, cũng đặt ra vấn đề sau khởi nghĩa: làm thế nào bảo vệ được quyền làm chủ đã giành được, đấu tranh vũ trang có còn là vị trí hỗ trợ hay phải được đặt ngang hàng với đấu tranh chính trị?