Đảng Cộng sản Việt Nam Lãnh Đạo Bảo Đảm Quyền Con Người (1986-2010)

Luận án tiến sĩ phân tích đảng cộng sản việt nam lãnh đạo bảo đảm quyền con người từ năm 1986 đến năm 2010, xây dựng cơ sở lý luận, kiểm chứng thực nghiệm, đóng góp tri thức mới

• Tác giả: Đỗ Thị Hiện
• Người hướng dẫn: TSKH. Phan Xuân Sơn
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lịch Sử Đảng Cộng Sản Việt Nam
• Đề tài: Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo bảo đảm quyền con người từ năm 1986 đến năm 2010
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỤC LỤC
• 1. CHƯƠNG 1: CHỦ TRƢƠNG VÀ CHỈ ĐẠO BẢO ĐẢM QUYỀN CON NGƢỜI CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM TỪ NĂM 1986 ĐẾN NĂM 1996
• 1.1. Bảo đảm quyền con ngƣời ở Việt Nam thời kỳ trƣớc năm 1986
• 1.1.1. Khái niệm quyền con ngƣời
• 1.1.2. Bảo đảm quyền con ngƣời từ năm 1945 đến năm 1975
• 1.1.3. Bảo đảm quyền con ngƣời từ năm 1975 đến năm 1986
• 1.2. Nhu cầu cấp thiết đổi mới toàn diện đất nƣớc và bảo đảm quyền con ngƣời
• 1.3. Chủ trƣơng bảo đảm quyền con ngƣời của Đảng
• 1.4. Đảng chỉ đạo bảo đảm quyền con ngƣời từ năm 1986 đến năm 1996
• 1.4.1. Bảo đảm quyền dân sự, chính trị
• 1.4.2. Bảo đảm quyền kinh tế, văn hóa – xã hội
• 1.5. Tiểu kết chương
• 2. CHƯƠNG 2: SỰ LÃNH ĐẠO BẢO ĐẢM QUYỀN CON NGƢỜI CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM TỪ NĂM 1996 ĐẾN NĂM 2010
• 2.1. Yêu cầu mới đặt ra đối với việc bảo đảm quyền con ngƣời và chủ trƣơng của Đảng
• 2.1.1. Yêu cầu mới đặt ra đối với việc bảo đảm quyền con ngƣời
• 2.1.2. Chủ trƣơng của Đảng về bảo đảm quyền con ngƣời trong bối cảnh mới
• 2.2. Đảng chỉ đạo bảo đảm quyền con ngƣời từ năm 1996 đến năm 2010
• 2.2.1. Bảo đảm quyền dân sự, chính trị
• 2.2.2. Bảo đảm quyền kinh tế, văn hóa – xã hội
• 2.3. Tiểu kết chương
• 3. CHƯƠNG 3: NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM
• 3.1. Một số nhận xét cơ bản
• 3.2. Về hạn chế và nguyên nhân
• 3.3. Những kinh nghiệm chủ yếu
• 3.3.1. Kinh nghiệm về hoạch định chủ trƣơng, đƣờng lối
• 3.3.2. Kinh nghiệm về chỉ đạo thực hiện
• 3.4. Tiểu kết chương
• MỞ ĐẦU
• TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
• KẾT LUẬN
• PHỤ LỤC
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Đảng Cộng sản Việt Nam và Quyền Con Người

Đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCSVN) đã có những bước tiến quan trọng trong việc bảo đảm quyền con người từ năm 1986 đến 2010. Thời kỳ này đánh dấu sự chuyển mình mạnh mẽ của đất nước với chính sách đổi mới, mở ra cơ hội cho việc cải thiện quyền lợi của người dân. Quyền con người không chỉ là một khái niệm pháp lý mà còn là một phần không thể thiếu trong quá trình phát triển xã hội. ĐCSVN đã nhận thức rõ ràng rằng việc bảo đảm quyền con người là một trong những yếu tố quyết định đến sự ổn định và phát triển bền vững của đất nước.

1.1. Khái niệm và tầm quan trọng của Quyền Con Người

Quyền con người được hiểu là những quyền cơ bản mà mỗi cá nhân đều có, bao gồm quyền sống, quyền tự do, quyền bình đẳng và quyền được bảo vệ trước sự xâm phạm. Tầm quan trọng của quyền con người không chỉ nằm ở việc bảo vệ cá nhân mà còn góp phần xây dựng một xã hội công bằng và văn minh.

1.2. Đảng Cộng sản Việt Nam và vai trò lãnh đạo

ĐCSVN đã khẳng định vai trò lãnh đạo của mình trong việc bảo đảm quyền con người thông qua các chính sách và pháp luật. Đảng đã đưa ra nhiều chủ trương nhằm nâng cao nhận thức và thực hiện quyền con người trong xã hội, từ đó tạo ra một môi trường thuận lợi cho sự phát triển của đất nước.

II. Những thách thức trong việc bảo đảm Quyền Con Người từ 1986 đến 1996

Mặc dù có nhiều tiến bộ, nhưng việc bảo đảm quyền con người tại Việt Nam trong giai đoạn này vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như tự do ngôn luận, quyền chính trị và quyền dân sự vẫn còn nhiều hạn chế. ĐCSVN đã phải đối mặt với áp lực từ cả trong và ngoài nước về việc cải thiện tình hình nhân quyền.

2.1. Tình hình nhân quyền trước năm 1986

Trước năm 1986, quyền con người ở Việt Nam chủ yếu bị hạn chế bởi các chính sách cứng rắn của nhà nước. Các quyền tự do cá nhân và quyền chính trị không được tôn trọng, dẫn đến nhiều bất bình trong xã hội.

2.2. Những áp lực từ quốc tế

Việt Nam đã phải đối mặt với nhiều áp lực từ cộng đồng quốc tế về vấn đề nhân quyền. Các tổ chức nhân quyền đã chỉ trích chính phủ Việt Nam vì những vi phạm quyền con người, điều này đã tạo ra một thách thức lớn cho ĐCSVN trong việc cải cách.

III. Phương pháp cải cách và giải pháp bảo đảm Quyền Con Người từ 1996 đến 2010

Để đối phó với những thách thức, ĐCSVN đã triển khai nhiều phương pháp cải cách nhằm bảo đảm quyền con người. Các chính sách đổi mới đã được áp dụng để cải thiện tình hình nhân quyền, từ đó tạo ra những bước tiến đáng kể trong việc bảo vệ quyền lợi của người dân.

3.1. Đổi mới chính sách và pháp luật

ĐCSVN đã thực hiện nhiều cải cách trong chính sách và pháp luật nhằm bảo đảm quyền con người. Các văn bản pháp luật mới đã được ban hành để bảo vệ quyền lợi của công dân, từ đó tạo ra một khung pháp lý vững chắc cho việc thực hiện quyền con người.

3.2. Tăng cường giáo dục và tuyên truyền

Giáo dục và tuyên truyền về quyền con người đã được chú trọng hơn. ĐCSVN đã tổ chức nhiều chương trình nhằm nâng cao nhận thức của người dân về quyền lợi của mình, từ đó khuyến khích họ tham gia vào các hoạt động bảo vệ quyền con người.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về Quyền Con Người

Kết quả của những nỗ lực bảo đảm quyền con người đã mang lại nhiều thành tựu đáng kể. Người dân ngày càng được hưởng nhiều quyền lợi hơn, và tình hình nhân quyền tại Việt Nam đã có những cải thiện rõ rệt. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được giải quyết để đảm bảo quyền con người được thực thi đầy đủ.

4.1. Những thành tựu đạt được

Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu trong việc bảo đảm quyền con người, như việc cải thiện quyền tự do ngôn luận và quyền chính trị. Các tổ chức xã hội cũng đã được phép hoạt động mạnh mẽ hơn, góp phần vào việc bảo vệ quyền lợi của người dân.

4.2. Những hạn chế còn tồn tại

Mặc dù có nhiều tiến bộ, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế trong việc thực thi quyền con người. Các vấn đề như quyền tự do ngôn luận và quyền chính trị vẫn còn nhiều thách thức, cần có những giải pháp cụ thể để khắc phục.

V. Kết luận và tương lai của Quyền Con Người tại Việt Nam

Tương lai của quyền con người tại Việt Nam phụ thuộc vào sự tiếp tục cải cách và nỗ lực của ĐCSVN trong việc bảo đảm quyền lợi cho người dân. Việc nâng cao nhận thức và thực thi quyền con người sẽ là một trong những ưu tiên hàng đầu trong thời gian tới.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

ĐCSVN cần tiếp tục cải cách chính sách và pháp luật để bảo đảm quyền con người. Việc xây dựng một xã hội công bằng và văn minh sẽ là mục tiêu hàng đầu trong thời gian tới.

5.2. Vai trò của cộng đồng quốc tế

Cộng đồng quốc tế sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy quyền con người tại Việt Nam. Sự hợp tác và hỗ trợ từ các tổ chức quốc tế sẽ giúp Việt Nam cải thiện tình hình nhân quyền một cách bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

đặt vấn đề”, phải cần một thời gian dài nữa (đến Đại hội IX của Đảng), vấn đề quyền con ngƣời mới chính thức đƣa vào văn kiện đại hội. Tiếp đó, Nhà nƣớc đã cho triển khai chƣơng trình KX 07 “Con ngƣời, mục tiêu và động lực của sự phát triển kinh tế xã hội” (1991-1995). Trong đó có đề tài KX 07-16 nghiên cứu về “Các điều kiện bảo đảm quyền con người, quyền công dân trong sự nghiệp đổi mới đất nước” do GS.TS Hoàng Văn Hảo làm chủ nhiệm. Đề tài cho rằng xây dựng nền dân chủ XHCN và nhà nƣớc pháp quyền ở Việt Nam là những điều kiện cơ bản nhằm bảo đảm các quyền con ngƣời, quyền công dân.

Cũng trong khuôn khổ chƣơng trình KX 07-16, năm 1993, Trung tâm Nghiên cứu quyền con ngƣời thuộc Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh đã xuất bản chuyên khảo “Quyền con người, quyền công dân trong sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam”. Cuốn sách đã bàn về quyền con ngƣời, quyền công dân 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ở Việt Nam thời kỳ đổi mới và khẳng định quyền con ngƣời, quyền công dân và mối quan hệ giữa quyền con ngƣời, quyền công dân với Nhà nƣớc là những vấn đề lý luận và thực tiễn phức tạp, là mối quan tâm hàng đầu của nhân loại ở mỗi thời kỳ. Đối với Việt Nam, trong thời kỳ đổi mới thì đây cũng chính là vấn đề cần đƣợc làm sáng tỏ. Cuốn “Tìm hiểu vấn đề nhân quyền trong thế giới hiện đại” (Nxb Lao động xuất bản năm 1996) của TS Chu Hồng Thanh đã cung cấp khá nhiều khái niệm công cụ về quyền con ngƣời thông qua việc khảo lƣợc các thế hệ quyền con ngƣời trên thế giới và cho rằng thế hệ quyền thứ ba nổi bật vào những năm 70 của thế kỷ XX phản ánh sự thay đổi mạnh mẽ trong đời sống quốc tế dƣới tác động của toàn cầu hóa với các quyền tập thể - quyền đƣợc sống trong hòa bình, sống trong môi trƣờng trong sạch, quyền phát triển, quyền đƣợc thông tin… Do vậy, việc đảm bảo quyền con ngƣời hiện nay (thế hệ thứ 3) trong hoạch định chủ trƣơng lãnh đạo không thể thiếu vắng các yếu tố để đảm bảo các quyền mà TS Chu Hồng Thanh đề cập trên đây.

Sau ĐH Đảng lần thứ VIII, đất nƣớc qua 10 năm đổi mới, đã đạt đƣợc những thành tựu quan trọng, và cơ bản đã ra khỏi khủng hoảng kinh tế - xã hội, bƣớc sang một giai đoạn phát triển cao hơn. Các quyền con ngƣời ngày càng đƣợc nghiên cứu nhiều hơn. Phù hợp với xu thế mới, hàng loạt các công trình nghiên cứu về quyền con ngƣời đã đƣợc công bố với sự đa dạng về chủng loại, phong phú về góc độ tiếp cận. Năm 1997, tại hội thảo quốc tế “Toàn cầu hóa và quyền công dân” do tổ chức UNRID- LHQ tổ chức, đã đƣa ra những quan điểm thẳng thắn về yêu cầu hội nhập, những thuận lợi và thách thức đối với việc đảm bảo và thực hiện quyền con ngƣời trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Từ góc nhìn này, cuốn sách: “Toàn cầu hóa và quyền công dân ở Việt Nam nhìn từ khía cạnh văn hóa” do GS.TS Trần Văn Bính chủ biên gồm các bài viết của các tác giả là những nhà khoa học và quản lí xã hội ở Việt Nam, xuất bản năm 1999, sau đó đƣợc Nxb Thế giới xuất bản bằng tiếng Anh, đã khẳng định quan điểm, đƣờng lối nhất 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] quán của Đảng về chủ động tham gia quá trình toàn cầu hóa. Việc bảo đảm quyền con ngƣời và quyền công dân trong bối cảnh toàn cầu hóa, cần phải đƣợc nhận thức đúng đắn theo những chuẩn mực quốc tế, đƣợc ghi nhận trong các công ƣớc mà Việt Nam tham gia. Tuy nhiên bảo đảm quyền con ngƣời và quyền công dân không tách rời bản chất của chế độ chính trị, trình độ phát triển kinh tế và truyền thống văn hóa dân tộc. Đây là vấn đề có ý nghĩa phƣơng pháp luận cho quá trình nghiên cứu luận án về sự lãnh đạo của Đảng trong việc bảo đảm quyền con ngƣời hiện nay.

Bằng việc khảo sát các tác phẩm lý luận của Mác, Ăngghen, Lênin về con ngƣời, về mối quan hệ giữa con ngƣời với tự nhiên và xã hội, về nhà nƣớc và cách mạng… Trung tâm nghiên cứu quyền con ngƣời thuộc Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (1998), “Quan điểm của Mác - Lênin về quyền con người, quyền công dân”, đã khái quát làm rõ các quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về quyền con ngƣời, quyền công dân. Cuốn sách khẳng định quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về quyền con ngƣời sẽ là cơ sở khoa học cho việc nhận thức và giải quyết vấn đề quyền con ngƣời trong bối cảnh quốc tế đƣơng đại. Nguyễn Văn Vĩnh (2005) với cuốn “Triết học chính trị về quyền con người” (Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội) đã đề cập đến khái niệm tƣ duy chính trị về quyền con ngƣời dƣới góc độ triết học, phân tích quan niệm của các nƣớc phƣơng Đông, phƣơng Tây, của chủ nghĩa Mác - Lênin về quyền con ngƣời. Cuốn sách cho thấy có nhiều các quan niệm khác nhau về quyền con ngƣời và nêu ra việc cần thiết đẩy mạnh phát triển kinh tế thị trƣờng định hƣớng XHCN, xây dựng nhà nƣớc pháp quyền và nâng cao văn hóa chính trị cho nhân dân để bảo đảm quyền con ngƣời ở Việt Nam.

Phạm Ngọc Anh chủ biên cuốn sách “Tư tưởng Hồ Chí Minh về quyền con người” (Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2005), cuốn sách đã làm rõ nguồn gốc hình thành và những nội cơ bản của tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về quyền con ngƣời nhƣ tƣ tƣởng của Ngƣời về quyền dân sự chính trị, 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] quyền kinh tế, văn hóa, xã hội, quyền của các nhóm xã hội (phụ nữ, trẻ em…). Đây cũng là một cơ sở quan trọng để nghiên cứu quan điểm của Đảng về quyền con ngƣời. Trần Ngọc Đƣờng trong cuốn sách chuyên khảo “Bàn về quyền con người, quyền công dân trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam” (Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2004) đã trình bày tổng quát những nội dung cơ bản mang tính chuyên khảo nhƣ: quan niệm về quyền con ngƣời, mối quan hệ giữa quyền con ngƣời, quyền công dân với các vấn đề xã hội khác, vấn đề đảm bảo pháp lý trong việc thực hiện quyền con ngƣời và quyền công dân đặt ra trong bối cảnh xây dựng Nhà nƣớc pháp quyền XHCN Việt Nam và đi đến kết luận rằng: Các tƣ tƣởng chính của Nhà nƣớc pháp quyền đều đặt con ngƣời vào vị trí trung tâm, là mục tiêu và là giá trị cao nhất. Công trình tuy không nghiên cứu trực tiếp sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam trong đảm bảo quyền con ngƣời, nhƣng với việc chỉ rõ vai trò của một đảng cầm quyền trong việc lãnh đạo bảo đảm quyền con ngƣời, quyền công dân trong quá trình xây dựng nhà nƣớc pháp quyền ở Việt Nam, tác giả đã gián tiếp chỉ ra những nội dung lãnh đạo, những thách thức và phƣơng thức lãnh đạo của Đảng đối với việc đảm bảo quyền con ngƣời.

Điều này, giúp tác giả Luận án xác định rõ hơn vai trò, nội dung, phƣơng thức lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam trong đảm bảo quyền con ngƣời. Luận án của TS triết học Nguyễn Duy Sơn (Học viện chính trị quốc gia) “Quyền phát triển của con người Việt Nam trong sự nghiệp đổi mới đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa” nghiên cứu sâu về quyền phát triển của con ngƣời Việt Nam theo định hƣớng XHCN giai đoạn hiện nay từ góc độ CNXH khoa học. Đây là nội dung liên quan đến việc bảo đảm quyền con ngƣời trong thời kỳ quá độ lên CNXH ở Việt Nam. Theo tác giả, quyền phát triển là quyền đƣa con ngƣời thật sự trở thành ngƣời có vai trò chính trong quá trình phát triển, đó là tôn trọng các quyền tự do cơ bản của con ngƣời, tạo dựng sự bình đẳng và cơ hội phát triển cho mọi ngƣời, đảm bảo sự tham gia 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] của ngƣời dân và sự hƣởng thụ thành quả phát triển của họ.

Để giải quyết tốt những yêu cầu đặt ra trong việc thực hiện quyền phát triển của con ngƣời Việt Nam cần phải tiến hành các giải pháp đồng bộ trên nhiều lĩnh vực. Luận án về “Tính phổ biến và đặc thù của quyền con người” của TS Phạm Văn Khánh (Học viện chính trị quốc gia). Tác giả đã làm rõ quyền con ngƣời mang tính phổ biến và là sản phẩm của văn minh nhân loại, là những giá trị xã hội trên bình diện pháp lý và bình diện đạo đức đồng thời quyền con ngƣời còn mang tính đặc thù bởi luôn gắn với lịch sử, văn hóa truyền thống và phụ thuộc vào đặc điểm của quá trình phát triển kinh tế, xã hội của mỗi quốc gia. Tính đặc thù này, đòi hỏi, sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nƣớc, và hành vi của công dân phải đƣợc nghiên cứu dƣới một cách tiếp cận cụ thể, phù hợp.

Từ nhiều giác độ khác nhau, có nhiều bài viết đã gợi mở những khía cạnh rất khác nhau về quyền con ngƣời, đồng thời đặt ra yêu cầu nhận thức đúng đắn về con ngƣời và quyền con ngƣời, về quyền con ngƣời trong CNXH và trong thời đại ngày nay nhƣ: Hoàng Chí Bảo (1989), “Quyền con người trong chủ nghĩa xã hội”; Phạm Ngọc Quang (1989), “Để đảm bảo quyền con người cần đổi mới nhận thức về nhân tố con người”; Nguyễn Thị Bình (1993), “Bàn về quyền con người”;… Nhiều bài viết làm sáng tỏ hơn nội hàm của khái niệm quyền con ngƣời, mối quan hệ giữa quyền con ngƣời với độc lập dân tộc, chủ quyền quốc gia, với vấn đề dân chủ và các yêu cầu bảo đảm quyền con ngƣời trong thế giới đƣơng đại. Chẳng hạn: Phạm Quang Cận (2000), “Bàn thêm về quyền con người” tập trung bàn về khái niệm quyền con ngƣời; Vũ Công Giao (2001), “Nhân quyền Việt Nam: Truyền thống và hiện đại” lƣợc khảo tƣ tƣởng về nhân quyền ở Việt Nam, Cao Đức Thái (2001), “Quyền con người với độc lập dân tộc và chủ quyền quốc gia” phân tích mối quan hệ giữa quyền con ngƣời với độc lập dân tộc và chủ quyền quốc gia và cho rằng độc lập, chủ quyền quốc gia chính là điều kiện bảo đảm quyền con ngƣời. 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.