phần mở đầu, tài liệu tham khảo, phụ lục, luận văn gồm 3 chƣơng và phần kết luận. Chƣơng 1: Đảng vận động nông dân miền Bắc giai đoạn 1954 - 1960 Chƣơng 2: Đảng vận động nông dân miền Bắc giai đoạn 1961 - 1965 Chƣơng 3: Một số nhận xét và kinh nghiệm 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1: ĐẢNG VẬN ĐỘNG NÔNG DÂN MIỀN BẮC GIAI ĐOẠN 1954-1960 1.1 Một số nét khái quát về công tác vận động nông dân của Đảng 1.1 Vai trò của nông dân Việt Nam trong lịch sử Trải qua hàng ngàn năm lịch sử dựng nƣớc và giữ nƣớc với bao thế hệ, bằng sức lao động sáng tạo của mình, giai cấp nông dân có vai trò đặc biệt quan trọng trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nƣớc. Không chỉ là đội quân chủ lực trên mặt trận đấu tranh chống giặc ngoại xâm, bảo vệ Tổ quốc mà họ chính là những chủ nhân đầu tiên khai phá, mở mang bờ cõi, xây đắp nên một nền văn hiến độc đáo, giàu bản sắc dân tộc với những giá trị văn hóa tinh thần phong phú và bền vững của dân tộc Việt Nam Trong bất kỳ giai đoạn nào của lịch sử, giai cấp nông dân cũng vừa đóng vai trò là lực lƣợng chủ yếu cung cấp nguồn nhân lực, vật lực cho các cuộc kháng chiến, vừa là ngƣời tổ chức chiến đấu ngay tại quê hƣơng mình, biến mỗi làng xã, thôn, ấp thành pháo đài kiên cố, hình thành thế trận chiến tranh nhân dân trong các cuộc kháng chiến chống thù trong, giặc ngoài, bảo vệ độc lập dân tộc. Về vai trò của nông dân, C.Mác cho rằng: nếu giai cấp công nhân không liên minh đƣợc với giai cấp nông dân thì bài ca cách mạng của họ sẽ trở thành bài “ai điếu”.Lênin mở rộng, khẳng định thêm: nếu giai cấp công nhân không đƣợc giai cấp nông dân ủng hộ, chỉ một mình đơn độc chống kẻ thù thì chắc chắn sẽ thất bại.
Trong lịch sử dựng nƣớc và giữ nƣớc, cha ông ta nhờ thấy rõ đƣợc vai trò và sức mạnh to lớn của nhân dân, dựa vào dân, yêu thƣơng dân, đã biết phát huy truyền thống “cố kết cộng đồng” và “đoàn kết toàn dân” nhằm tạo nên sức mạnh của cả dân tộc và rút ra đƣợc những luận điểm quan trọng nhƣ: “khoan thƣ sức dân đó là kế sâu bền gốc rễ, đó là 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com thƣợng sách giữ nƣớc” (Trần Hƣng Đạo), hay “Chở thuyền cũng là dân, lật thuyền cũng là dân” ( Nguyễn Trãi)… Ngay từ khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta đã xác định nông dân là lực lƣợng đông đảo nhất của phong trào dân tộc, là cơ sở cho các cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, có gắn bó mật thiết với giai cấp công nhân, lại chịu ách áp bức của thực dân Pháp và tay sai (phong kiến và địa chủ) nên sẵn sàng đứng lên cùng giai cấp công nhân tiến hành cách mạng dân tộc, dân chủ. Đánh giá vai trò của giai cấp nông dân Việt Nam trong cách mạng, Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng khẳng định: “Cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân về thực chất là cuộc cách mạng của nông dân do giai cấp công nhân lãnh đạo” [90, tr. Xác định vai trò rất quan trọng của giai cấp nông dân trong tiến trình cách mạng nƣớc ta, trong đƣờng lối lãnh đạo của Đảng luôn luôn coi trọng vấn đề vận động nông dân là vấn đề chính và cấp thiết nhất.2 Công tác vận động nông dân của Đảng trong tiến trình cách mạng Công tác dân vận là một trong những hoạt động quan trọng của Đảng nhằm tuyên truyền, giáo dục, thuyết phục nhân dân, tổ chức các phong trào cách mạng của nhân dân thực hiện chủ trƣơng, đƣờng lối, chính sách của Đảng và Nhà nƣớc. Theo Hồ Chí Minh, “Dân vận là vận động tất cả lực lƣợng của mỗi một ngƣời dân, không để sót một ngƣời dân nào, góp thành lực lƣợng toàn dân để thực hành những công việc nên làm, những công việc của Chính phủ và Đoàn thể đã giao cho” [104, tr.
Nhƣ vậy, công tác dân vận là sự kết hợp giữa công tác tƣ tƣởng, tuyên truyền, giáo dục với công tác tổ chức, xây dựng lực lƣợng cách mạng, xây dựng phong trào quần chúng. 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Công tác dân vận bao gồm nhiều bộ phận, nhƣ: Công tác vận động công nhân, trí thức, thanh niên, phụ nữ… trong đó, công tác vận động nông dân là một bộ phận quan trọng trong toàn bộ công tác dân vận của Đảng. Từ đó, có thể hiểu: công tác vận động nông dân của Đảng là một hoạt động nhằm tuyền truyền, giáo dục, nâng cao giác ngộ cách mạng, ý thức chính trị cho nông dân; tập hợp thu hút nông dân và tổ chức các phong trào nông dân thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước; là quá trình xác lập mối quan hệ gắn bó giữa Đảng và giai cấp công nhân với giai cấp nông dân. Nhận định về tầm quan trọng của công tác dân vận, Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Vận động nông dân là phải vận thế nào cho toàn thể nông dân động, nghĩa là: làm cho nông dân hiểu rõ quyền lợi của dân tộc và của giới mình, làm cho nông dân vào Hội nông dân cứu quốc cho đông để phấn đấu cho mục đích của mình và tích cực tham gia công cuộc kháng chiến kiến quốc” [104, tr.
Nhƣ vậy, nội hàm của khái niệm vận động nông dân của Đảng bao gồm: - Tuyên truyền, giáo dục, thuyết phục, nâng cao giác ngộ cách mạng, ý thức chính trị cho nông dân. Giải thích cho nông dân hiểu đƣợc đƣờng lối chủ trƣơng, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nƣớc, hiểu đƣợc nghĩa vụ, trách nhiệm, và quyền lợi của mình. - Tập hợp, thu hút lực lƣợng nông dân tham gia các tổ chức cách mạng dƣới sự lãnh đạo của Đảng. Xây dựng mối quan hệ gắn bó giữa Đảng với giai cấp nông dân.
Củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, khối liên minh công nhân - nông dân - trí thức vững chắc. - Tổ chức các phong trào hành động cách mạng của nông dân thực hiện chủ trƣơng, đƣờng lối, chính sách của Đảng. Hồ Chí Minh nêu rõ: “Nông vận là phải: - Tổ chức nông dân thật chặt chẽ. 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Đoàn kết nông dân thật khăng khít.
- Huấn luyện nông dân thật giác ngộ. - Lãnh đạo nông dân hăng hái đấu tranh cho lợi ích của nông dân, của tổ quốc” [104, tr. Công tác vận động nông dân là trách nhiệm chủ yếu và trực tiếp của các cấp ủy và tổ chức đảng. Khi chƣa có chính quyền, các tổ chức đảng tiến hành vận động nông dân thông qua cƣơng lĩnh hoạt động, qua đội ngũ cán bộ, đảng viên của Đảng.
Tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên phải tìm mọi cách tuyên truyền, giáo dục, thuyết phục, giải thích cho nông dân hiểu đƣờng lối chủ trƣơng, chính sách của Đảng, tự nguyện, tự giác đi theo Đảng. Còn khi có chính quyền, Đảng là hạt nhân lãnh đạo của toàn bộ hệ thống chính trị. Vì vậy, Đảng tiến hành vận động nông dân thông qua toàn bộ hoạt động của hệ thống chính trị, bao gồm các tổ chức Đảng, bộ máy chính quyền các cấp, các đoàn thể nhân dân và đội ngũ cán bộ, đảng viên của Đảng, pháp luật của Nhà nƣớc. Trong tiến trình cách mạng nƣớc ta, Đảng và Bác Hồ đã vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, giải quyết đúng vấn đề nông dân và luôn coi trọng công tác vận động nông dân, do đó đã sớm xây dựng đƣợc khối liên minh công nông vững chắc, tạo thành đội quân chủ lực của cách mạng, là một trong những nhân tố quyết định tạo nên những thắng lợi vĩ đại của cách mạng tháng Tám (1945), thắng lợi của hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN và trong công cuộc đổi mới đất nƣớc.
Nhìn lại quá trình lãnh đạo cách mạng của Đảng có thể rút ra bài học về công tác vận động nông dân nhƣ sau: Thứ nhất, phải đánh giá đúng vai trò to lớn của giai cấp nông dân trong cách mạng. 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Thứ hai, muốn phát huy vai trò của nông dân trong cách mạng phải tập hợp nông dân vào một tổ chức của nông dân, dƣới sự lãnh đạo của Đảng. Thứ ba, phải luôn luôn chăm lo đến lợi ích thiết thân của giai cấp nông dân. Thực tiễn quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam đã cho thấy, trong các chủ trƣơng đƣờng lối của Đảng đã đáp ứng đƣợc yêu cầu và lợi ích thiết tha của giai cấp nông dân nên họ một lòng tin theo Đảng, liên minh chặt chẽ với giai cấp công nhân, là động lực thúc đẩy cách mạng giành thắng lợi.
Ngƣợc lại, nếu nguyện vọng của ngƣời nông dân không đƣợc giải quyết tốt thì tinh thần cách mạng của nông dân không những bị suy giảm mà phong trào cách mạng cũng gặp khó khăn. Vì vậy, những bài học cách mạng trên đây về công tác vận động nông dân của Đảng trong tiến trình cách mạng có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc đối với cuộc vận động nông dân miền Bắc của Đảng giai đoạn 1954-1965 của Đảng nói riêng và trong thời kỳ đổi mới đất nƣớc nói chung.2 Chủ trƣơng vận động nông dân miền Bắc tiến hành cách mạng ruộng đất, thực hiện kế hoạch 3 năm khôi phục và phát triển kinh tế 1954-1957 1.1 Tình hình kinh tế - xã hội miền Bắc và chủ trương của Đảng 1.1 Tình hình kinh tế xã hội miền Bắc Chiến thắng đông xuân 1953-1954, mà đỉnh cao là chiến dịch Điện Biên Phủ của nhân dân Việt Nam buộc chính phủ Pháp phải ký Hiệp định Giơnevơ. Cách mạng Việt Nam chuyển sang giai đoạn mới: miền Bắc quá độ lên CNXH, miền Nam tạm thời bị đế quốc Mỹ và các lực lƣợng tay sai thống trị. Sự nghiệp cách mạng dân tộc dân chủ của nhân dân trên cả nƣớc còn chƣa hoàn thành.
Nhân dân ta vừa phải lo hàn gắn vết thƣơng chiến tranh, khôi phục kinh tế, đƣa miền Bắc tiến dần lên CNXH, vừa phải tiếp tục đẩy mạnh 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam, tiến tới thực hiện hòa bình thống nhất đất nƣớc. Bƣớc vào giai đoạn lịch sử mới, nông dân miền Bắc đứng trƣớc một bối cảnh lịch sử có những thuận lợi mới và những khó khăn mới.