Chương 1 YÊU CẦU KHÁCH QUAN PHẢI TĂNG CƯỜNG ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CHO ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CƠ SỞ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH PHÚ THỌ 1. Vị trí, tầm quan trọng của đội ngũ cán bộ cơ sở và công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ sơ sở trên địa bàn tỉnh Phú Thọ 1. Khái niệm về đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị, cán bộ cơ sở 1. Về “đào tạo, bồi dưỡng” “Đào tạo” là quá trình trang bị những kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp thích hợp để người được đào tạo có thể đảm nhận được một công việc nhất định; “Bồi dưỡng” là quá trình nâng cao kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp trên cơ sở của mặt bằng kiến thức đã được đào tạo trước đó.
Theo quan điểm của Đảng, công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị được tiến hành theo nguyên tắc học đi đôi với hành, lý luận gắn liền với thực tiễn. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định “lý luận mà không liên hệ với thực tiễn là lý luận suông”, “thực tiễn không có lý luận hướng dẫn thì thành thực tiễn mù quáng”. Vì vậy, nội dung đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cần luôn phải đổi mới và xây dựng cho phù hợp với yêu cầu thực tế nhằm góp phần trang bị hệ thống thế giới quan, nhân sinh quan, phương pháp luận chủ nghĩa Mác- Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, hệ thống tri thức chuyên môn, kiến thức lãnh đạo quản lý trong thời kỳ đẩy mạnh đổi mới công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, tăng cường mở của và hội nhập quốc tế. Về “lý luận chính trị” Có thể hiểu: Lý luận chính trị là hệ thống quan điểm, chủ trương, đường lối của một Đảng, một giai cấp để giành, giữ và thực thi quyền lực Nhà nước.
Lý luận chính trị của giai cấp vô sản là sự khái quát tri thức nhân loại và tổng kết kinh nghiệm của phong trào công nhân thế giới làm công cụ đắc 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com lực cho việc giành và giữ chính quyền của giai cấp công nhân ở mỗi quốc gia, dân tộc. Theo Lênin, lý luận có vai trò hết sức quan trọng trong sự nghiệp cách mạng: “Không có lý luận cách mạng thì không có phong trào cách mạng” và “ chỉ đảng nào được một lý luận tiền phong hướng dẫn thì mới có khả năng làm tròn vai trò chiến sĩ tiên phong” [38, tr. Hồ Chí Minh cũng cho rằng: “Đảng không có chủ nghĩa cũng như người không có trí khôn, tàu không có bàn chỉ nam” [39, tr.268] Lý luận chính trị ở Việt Nam hiện nay là hệ thống những nguyên lý của chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước cùng những tinh hoa tư tưởng chính trị của dân tộc và nhân loại. Trong suốt quá trình lãnh đạo, Đảng luôn lấy Chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hành động của mình.
Do đó đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị có vai trò rất quan trọng đối với một chính Đảng vô sản, vì trong cuộc đấu tranh thực hiện sứ mệnh lệnh sử của mình, giai cấp công nhân sẽ không thành công nếu như không không có lý luận tiên phong soi đường. Về “Cán bộ cơ sở” Theo nghĩa hẹp có thể hiểu: Cán bộ cơ sở là thuật ngữ để chỉ những người làm việc trong cơ quan quản lý nhà nước cấp cơ sở. Theo nghĩa rộng: Cán bộ cơ sở là những người công tác tại bộ máy chính quyền xã, phường, thị trấn. Là người trực tiếp tham gia quản lý mọi mặt đời sống kinh tế - xã hội của xã, phường, thị trấn 1.
Vị trí, tầm quan trọng của đội ngũ cán bộ cơ sở và công tác đào tạo bồi dưỡng lý luận chính trị 1.1 Vị trí của đội ngũ cán bộ cấp cơ sở Cơ sở là cấp thấp nhất trong hệ thống chính trị bốn cấp ở nước ta hiện nay. Cơ sở là nơi cán bộ sinh sống và làm việc hàng ngày cùng với dân, có 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com điều kiện gần gũi và trực tiếp thường xuyên với nhân dân, đồng thời cũng là nơi thi hành các chủ trương, chính sách của ba cấp trên. Nghị quyết hội nghị lần thứ 5 Ban chấp hành Trung ương khóa IX nêu rõ: Các cơ sở xã, phường thị trấn là nơi tuyệt đại bộ phận nhân dân sinh sống. Hệ thống chính trị ở cơ sở có vai trò rất quan trọng trong việc tổ chức và vận động nhân dân thực hiện đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước, tăng cường đại đoàn kết toàn dân, huy động mọi khả năng phát triển kinh tế- xã hội tổ chức cuộc sống tại cộng đồng dân cư [18, tr.
Do đó cán bộ cấp cơ sở phải là người hiểu biết rõ nhất tình hình đang diễn ra tại địa bàn, người nắm bắt được trực tiếp nhu cầu, nguyện vọng của nhân dân và những bức xúc mà cuộc sống của nhân dân đang đặt ra. Cấp cơ sở là nơi thực thi mọi nhiệm vụ chính trị trong từng thời kỳ, nơi biến đường lối của Đảng, Chính sách của Nhà nước thành hiện thực. Đồng thời, đây cũng là nơi kiểm nghiệm, phản ánh, cung cấp một cách khách quan những căn cứ cho việc bổ xung hoàn thiện chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước. Quần chúng nhân dân ở cơ sở chỉ phát huy được sức mạnh của mình khi có sự lãnh đạo của Đảng, cụ thể là thông qua đội ngũ cán bộ lãnh đạo cấp cơ sở.
Đội ngũ cán bộ cơ sở là những người lĩnh hội các chủ trương, đường lối, chỉ thị, Nghị quyết từ cấp trên để triển khai, vận dụng trong thực tế trên địa bàn ấp, xã do mình phụ trách. Họ cùng Đảng bộ cơ sở xây dựng những chủ trương, chính sách cụ thể phù hợp với địa phương mình. Chính đội ngũ này trực tiếp chỉ đạo và tham gia tổ chức thực hiện chủ trương, chính sách đó, đồng thời kiểm tra, uốn nắn khuynh hướng lệch lạc trong tổ chức thực hiện. Những công việc của cán bộ cơ sở hết sức cụ thể.
Họ là người trực tiếp nhận và xử lý những yêu cầu của dân. Họ phải giải quyết những công việc như xác nhận hồ sơ, lý lịch, ký tên, đóng dấu, chăm lo mọi mặt về đời sống kinh tế 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com văn hóa, y tế, giáo dục, quan tâm tới các gia đình chính sách, chống các tệ nạn xã hội v. Có một điểm đặc thù là cán bộ cơ sở khi giải quyết những công việc lớn nhỏ, họ vừa phải thực hiện với trách nhiệm của một cán bộ lãnh đạo lại vừa là một công dân bình thường đang sống trong cùng làng, xóm với nhiều mối quan hệ cụ thể. Vì thế, trong cách làm của họ luôn phải thấu lý, đạt tình.
Tất cả những chủ trương, chính sách từ Trung ương đến tỉnh, quận, huyện và cuối cùng là xã, phường có đến được dân hay không, có trở thành hiện thực sống động hay không đều nhờ vào tài trí của đội ngũ cán bộ cơ sở. Để hoàn thành nhiệm vụ, người cán bộ cơ sở phải không ngừng phấn đấu học tập, rèn luyện, tiếp thu những tri thức mới đồng thời gạt bỏ những tư tưởng, tâm lý lạc hậu, những lối suy nghĩ giản đơn, kinh nghiệm, giáo điều v.v Có thể nói, đội ngũ cán bộ nói chung và cán bộ cơ sở nói riêng có vai trò và vị trí đặc biệt quan trọng như Hồ Chí Minh đã khẳng định “cán bộ là gốc của mọi công việc, công việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém”. Do vậy, cán bộ là nhân tố quyết định cho sự thành bại của cách mạng, gắn liền với vận mệnh của Đảng, đất nước và của cả dân tộc. Sự nghiệp đổi mới đất nước muốn thành công phải tạo sự chuyển biến tích cực từ cơ sở, mà sự chuyển biến ở cơ sở lại phụ thuộc rất quan trọng ở chất lượng đội ngũ cán bộ, đặc biệt là cán bộ lãnh đạo quản lý cơ sở.
Tầm quan trọng của công tác đào tạo bồi dưỡng lý luận chính trị Trong Tuyên ngôn của Đảng cộng sản năm 1848, Các Mác - Ăng ghen khẳng định người làm cách mạng cần có sự hiểu biết về lý luận “ Về mặt thực tiễn, những người cộng sản là những bộ phận kiên quyết nhất trong các Đảng công nhân của các nước, là bộ phận luôn luôn thúc đẩy phong trào tiến lên. Về mặt lý luận họ hơn bộ phận còn lại của cấp vô sản ở chỗ là họ hiểu những điều kiện, tiến trình và kết qủa chung của phong trào vô sản” [11, tr. Các Mác - Ăng ghen cũng khẳng định đào tạo, bồi dưỡng, giáo dục lý luận 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com chính trị cho đội ngũ cán bộ là một trong những nhiệm vụ hàng đầu của mỗi Đảng cộng sản và đây cũng là điều kiện dẫn đến thắng lợi của các phong trào cách mạng với sự vững vàng trong lí luận chính trị mà giai cấp vô sản”…sẽ có khả năng đảm nhận vai trò lãnh đạo nhờ sự hơn hẳn về lý luận và kinh nghiệm thực tiễn của mình…” [10, tr. Lênin đã dạy: “Không có lý luận cách mạng thì không có phong trào cách mạng”.
Người khẳng định: “Trong lịch sử, chưa hề có một giai cấp nào giành được quyền thống trị, nếu nó không đào tạo ra được trong hàng ngũ của mình những lãnh tụ chính trị, những đại biểu tiên phong có đủ khả năng tổ chức và lãnh đạo phong trào” [52, tr.143] và “Chỉ có đảng nào có được lý luận tiền phong dẫn đường thì đảng đó mới có thể hoàn thành vai trò cách mạng tiền phong.” Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi trọng và quan tâm đến công tác đào tạo, bồi dưỡng lí luận chính trị, theo Người đây là hoạt động quan trọng quyết định sự nghiệp cách mạng xuyên suốt mọi giai đoạn lịch sử. Người khẳng định: “ Lý luận như cái kim chỉ nam, nó chỉ hướng cho chúng ta trong công việc thực tế” [41, tr.233] và “ Huấn luyện cán bộ là công việc gốc của Đảng” [41, tr.