Luận văn thạc sĩ vnua đặc điểm ngoại hình và khả năng sản xuất của vịt bầu bến đàn hạt nhân nuôi tại trung tâm nghiên cứu vịt đại xuyên

Luận văn thạc sĩ vnua nghiên cứu đặc điểm ngoại hình và khả năng sản xuất của vịt bầu Bến Đàn tại trung tâm nghiên cứu vịt Đại Xuyên.

• Tác giả: Bùi Thị Thắm
• Người hướng dẫn: Phạm Kim Đăng
• Trường học: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Chăn nuôi
• Đề tài: Đặc Điểm Ngoại Hình Và Khả Năng Sản Xuất Của Vịt Bầu Bến Đàn Hạt Nhân Nuôi Tại Trung Tâm Nghiên Cứu Vịt Đại Xuyên
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục các chữ viết tắt
• 1.4. Danh mục bảng
• 1.5. Danh mục hình
• 1.6. Trích yếu luận văn
• 1.7. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.8. Mục đích của đề tài
• 1.9. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài
• 1.10. Tổng quan tài liệu nghiên cứu
• 1.10.1. Đặc điểm di truyền của các tính trạng số lượng của thủy cầm
• 1.10.2. Cơ sở lý luận về đặc điểm ngoại hình của thủy cầm
• 1.10.3. Khả năng sản xuất của thủy cầm
• 1.11. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 1.11.1. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 1.11.2. Tình hình nghiên cứu ở ngoài nước
• 1.12. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu
• 1.12.1. Địa điểm nghiên cứu
• 1.12.2. Thời gian nghiên cứu
• 1.12.3. Đối tượng nghiên cứu
• 1.12.4. Nội dung nghiên cứu
• 1.12.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.12.5.1. Phương pháp chăm sóc, nuôi dưỡng
• 1.12.5.2. Phương pháp bố trí thí nghiệm
• 1.12.5.3. Phương pháp theo dõi các chỉ tiêu
• 1.13. Kết quả và thảo luận
• 1.13.1. Kết quả trên đàn hạt nhân
• 1.13.1.1. Đặc điểm ngoại hình
• 1.13.1.2. Kích thước một số chiều đo cơ thể vịt
• 1.13.1.3. Tỷ lệ nuôi sống
• 1.13.1.4. Khối lượng cơ thể vịt Bầu Bến qua các tuần tuổi
• 1.13.1.5. Tuổi đẻ và khối lượng vào đẻ
• 1.13.1.6. Tỷ lệ đẻ, năng suất trứng và tiêu tốn thức ăn trên 10 quả trứng
• 1.13.1.7. Một số chỉ tiêu về chất lượng trứng
• 1.13.1.8. Một số chỉ tiêu ấp nở
• 1.13.2. Khả năng sản xuất của vịt Bầu Bến thương phẩm
• 1.13.2.1. Tỷ lệ nuôi sống
• 1.13.2.2. Khối lượng cơ thể vịt qua các tuần tuổi
• 1.13.2.3. Tốc độ sinh trưởng của vịt qua các tuần tuổi
• 1.13.2.4. Kết quả khảo sát thân thịt
• 1.14. Kết luận và kiến nghị
• 1.14.1. Trên đàn hạt nhân
• 1.14.2. Trên đàn thương phẩm
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng quan về đặc điểm và khả năng sản xuất của vịt Bầu Bến Đàn hạt nhân

Vịt Bầu Bến Đàn hạt nhân là một giống vịt nội địa có nguồn gốc từ chợ Bến, Hòa Bình. Giống vịt này nổi bật với khả năng sinh sản và chất lượng thịt tốt. Nghiên cứu này nhằm đánh giá các đặc điểm ngoại hình và khả năng sản xuất của giống vịt này tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam.

1.1. Đặc điểm ngoại hình của vịt Bầu Bến

Vịt Bầu Bến có màu lông xám đen với khoang vàng, mỏ và chân màu vàng nhạt. Đặc điểm này giúp phân biệt giống vịt này với các giống khác.

1.2. Khả năng sản xuất của vịt Bầu Bến

Khả năng sản xuất của vịt Bầu Bến được đánh giá qua tỷ lệ nuôi sống, năng suất trứng và chất lượng thịt. Tỷ lệ nuôi sống trung bình đạt 93,53% trong giai đoạn 0-22 tuần tuổi.

II. Vấn đề và thách thức trong chăn nuôi vịt Bầu Bến

Mặc dù vịt Bầu Bến có nhiều ưu điểm, nhưng vẫn gặp phải một số thách thức trong việc phát triển. Các vấn đề như năng suất thấp và thời gian nuôi dài khiến giống vịt này không được ưa chuộng như các giống vịt ngoại.

2.1. Năng suất thấp và thời gian nuôi dài

Năng suất trứng và thịt của vịt Bầu Bến không cao bằng các giống vịt ngoại, điều này ảnh hưởng đến sự phát triển của giống vịt này trong ngành chăn nuôi.

2.2. Khó khăn trong việc bảo tồn giống

Việc bảo tồn giống vịt Bầu Bến gặp khó khăn do sự cạnh tranh từ các giống vịt năng suất cao hơn, dẫn đến nguy cơ giảm số lượng và địa bàn nuôi.

III. Phương pháp nghiên cứu đặc điểm và khả năng sản xuất của vịt Bầu Bến

Nghiên cứu được thực hiện tại Trung tâm Nghiên cứu Vịt Đại Xuyên, sử dụng các phương pháp chăm sóc, nuôi dưỡng và theo dõi các chỉ tiêu sản xuất của vịt Bầu Bến.

3.1. Phương pháp chăm sóc và nuôi dưỡng

Vịt Bầu Bến được nuôi dưỡng theo quy trình chăn nuôi an toàn sinh học, đảm bảo sức khỏe và phát triển tốt nhất cho đàn vịt.

3.2. Phương pháp theo dõi chỉ tiêu sản xuất

Các chỉ tiêu sản xuất như tỷ lệ nuôi sống, khối lượng cơ thể và năng suất trứng được theo dõi và ghi chép cẩn thận để đánh giá chính xác khả năng sản xuất của giống vịt này.

IV. Kết quả nghiên cứu về khả năng sản xuất của vịt Bầu Bến

Kết quả nghiên cứu cho thấy vịt Bầu Bến có khả năng sản xuất tốt với tỷ lệ nuôi sống cao và chất lượng trứng tốt. Năng suất trứng đạt 178,03 quả/mái/năm.

4.1. Tỷ lệ nuôi sống và khối lượng cơ thể

Tỷ lệ nuôi sống trung bình đạt 97,67% trong giai đoạn từ 0-10 tuần tuổi, khối lượng cơ thể tăng dần qua các tuần tuổi.

4.2. Chất lượng trứng và thịt

Trứng của vịt Bầu Bến có chất lượng tốt, đảm bảo tiêu chuẩn giống, tỷ lệ phôi và tỷ lệ ấp nở đạt cao, chất lượng thịt thơm ngon.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của vịt Bầu Bến

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng vịt Bầu Bến có nhiều tiềm năng phát triển trong ngành chăn nuôi. Cần có các biện pháp bảo tồn và phát triển giống vịt này để nâng cao giá trị kinh tế.

5.1. Tiềm năng phát triển giống vịt Bầu Bến

Với nhu cầu ngày càng cao về thực phẩm chất lượng, vịt Bầu Bến có thể trở thành lựa chọn tốt cho người tiêu dùng.

5.2. Các biện pháp bảo tồn và phát triển

Cần có các chương trình bảo tồn giống và khuyến khích người chăn nuôi phát triển giống vịt Bầu Bến để đảm bảo sự tồn tại và phát triển bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chăn nuôi thủy cầm tại Việt Nam giữ vị trí thứ hai trên thế giới với quy mô tổng đàn đạt trên 89 triệu con, đóng góp sản lượng hơn 280.000 tấn thịt hơi và trên 2 tỷ quả trứng mỗi năm. Trong cơ cấu phân bố đàn thủy cầm cả nước, vùng Đồng bằng sông Cửu Long chiếm 32,19%, Đồng bằng sông Hồng chiếm 26,68% và khu vực Tây Bắc chiếm 2,17%. Tuy nhiên, trước làn sóng nhập nội ồ ạt các giống thủy cầm cao sản chuyên thịt hoặc chuyên trứng, nhiều giống vịt bản địa quý hiếm như vịt Bầu Bến, vịt Cỏ, vịt Kỳ Lừa đang đối mặt với nguy cơ suy giảm nghiêm trọng về số lượng và thu hẹp vùng phân bố.

Vịt Bầu Bến là giống vịt nội thuần có nguồn gốc lâu đời tại vùng Chợ Bến, huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình. Giống vịt này sở hữu nhiều đặc tính sinh học quý giá như khả năng chống chịu bệnh tật vượt trội, thích nghi tốt với các hình thức chăn thả tận dụng thức ăn tự nhiên nghèo dinh dưỡng và chất lượng thịt thơm ngon, săn chắc. Trên thị trường tiêu dùng hiện nay, giá bán thịt vịt Bầu Bến tại các chợ địa phương thường cao hơn từ 1,2 đến 1,25 lần so với các giống vịt công nghiệp thông thường. Dù vậy, các nghiên cứu trước đây chủ yếu dừng lại ở mức điều tra bảo tồn quỹ gen đơn lẻ mà chưa đánh giá một cách có hệ thống các chỉ tiêu ngoại hình, sinh trưởng và năng suất sản xuất từ đàn hạt nhân đến đàn thương phẩm.

Luận văn thạc sĩ được thực hiện nhằm mục tiêu đánh giá toàn diện đặc điểm ngoại hình, khả năng sinh trưởng, năng suất sinh sản của vịt Bầu Bến đàn hạt nhân và xác định khả năng sản xuất thịt của đàn thương phẩm. Nghiên cứu được triển khai trực tiếp tại Trung tâm Nghiên cứu Vịt Đại Xuyên thuộc Viện Chăn nuôi trong khoảng thời gian từ tháng 7 năm 2015 đến tháng 5 năm 2016. Kết quả nghiên cứu cung cấp hệ thống dữ liệu định lượng chính xác với tỷ lệ nuôi sống đàn hạt nhân đạt 93,53%, năng suất trứng đạt 178,03 quả/mái/năm và khối lượng cơ thể thương phẩm đạt 1759,86 gam ở 9 tuần tuổi, tạo luận cứ khoa học vững chắc phục vụ công tác chọn lọc, nhân giống và bảo tồn nguồn gen vật nuôi bản địa của Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết di truyền các tính trạng số lượng trong chăn nuôi gia cầm. Theo quy luật di truyền số lượng, giá trị kiểu hình của cá thể được hình thành từ sự tương tác giữa giá trị kiểu gen và sai lệch môi trường theo mô hình toán học tổng quát:

$$P = G + E = A + D + I + E_g + E_s$$

Trong đó, các tính trạng sản xuất như khối lượng cơ thể, kích thước các chiều đo, năng suất trứng và tỷ lệ tiêu tốn thức ăn chịu sự tác động đồng thời của giá trị cộng gộp giống (A), sai lệch trội lặn (D), sai lệch tương tác gen (I) cùng các tác động ngoại cảnh chung và riêng. Tính trạng năng suất trứng ở thủy cầm có hệ số di truyền thấp, dao động từ 0,12 đến 0,30 nên chịu sự chi phối rất lớn từ quy trình nuôi dưỡng và điều kiện tiểu khí hậu chuồng nuôi. Ngược lại, tính trạng khối lượng trứng có hệ số di truyền cao từ 0,48 đến 0,80, cho phép đạt hiệu quả chọn lọc nhanh chóng qua các thế hệ nhân giống thuần.

Bên cạnh đó, nghiên cứu vận dụng lý thuyết hình thái học động vật để xác định hướng sản xuất kiêm dụng thịt và trứng dựa trên tỷ lệ giữa vòng ngực và chiều dài thân (chỉ số đạt từ 1,12 đến 1,17). Các chỉ tiêu biến dưỡng cơ bản bao gồm tốc độ sinh trưởng tuyệt đối (gam/con/ngày), tốc độ sinh trưởng tương đối (%), hệ số tiêu tốn thức ăn (FCR) và chỉ số sản xuất (PN) được sử dụng để đánh giá toàn diện hiệu quả sử dụng thức ăn và khả năng tích lũy dinh dưỡng của vật nuôi.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng phương pháp thực nghiệm chăn nuôi an toàn sinh học kết hợp theo dõi cá thể và theo dõi đàn theo quy chuẩn vệ sinh thú y nghiêm ngặt của Trung tâm Nghiên cứu Vịt Đại Xuyên:

• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Đàn hạt nhân được khảo sát từ quy mô 510 vịt con lúc 1 ngày tuổi (bao gồm 90 con trống và 420 con mái) phân bố ngẫu nhiên vào 3 lô thí nghiệm lặp lại (mỗi lô gồm 30 vịt trống và 140 vịt mái). Đến giai đoạn sinh sản, nghiên cứu chọn lọc 255 vịt mái và 42 vịt trống đạt tiêu chuẩn giống cấp 1, phân thành 3 lô theo tỷ lệ ghép đực mái 1:6 (mỗi lô gồm 85 mái và 14 trống) để theo dõi khả năng sinh sản trong 52 tuần đẻ. Đối với đàn thương phẩm, thí nghiệm được bố trí lặp lại 3 lần trên 120 cá thể (mỗi lần gồm 20 trống và 20 mái) từ 1 ngày tuổi đến 10 tuần tuổi. Khảo sát thân thịt được tiến hành trên 18 cá thể ở các mốc 8, 9 và 10 tuần tuổi (mỗi mốc mổ khảo sát 3 vịt trống và 3 vịt mái). Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên được lựa chọn nhằm triệt tiêu các sai lệch cá thể và phản ánh chính xác đặc tính trung bình của quần thể.

• Chế độ dinh dưỡng và theo dõi số liệu: Đàn hạt nhân áp dụng chế độ cho ăn hạn chế định lượng với hàm lượng protein thô 22,0% và năng lượng trao đổi 2890 kcal ME/kg ở giai đoạn 0 đến 8 tuần tuổi; giảm protein xuống 14,5% ở giai đoạn 9 đến 20 tuần tuổi; và duy trì 17,5% protein thô cùng 2700 kcal ME/kg ở giai đoạn đẻ trứng. Đàn thương phẩm được cho ăn tự do với khẩu phần chứa 22,0% protein thô (1 đến 21 ngày tuổi) và 18,0% protein thô cùng 3200 kcal ME/kg (22 đến 70 ngày tuổi). Các chỉ tiêu khối lượng được cân định kỳ bằng cân điện tử độ chính xác ±0,05 gam, kích thước chiều đo đo bằng thước dây và compa, các chỉ tiêu chất lượng trứng (35 quả) được kiểm tra trên máy đo độ dày vỏ chuyên dụng và tính toán đơn vị Haugh theo công thức chuẩn:

$$HU = 100 \log(H + 7,57 - 1,7 W^{0,37})$$

• Phương pháp phân tích: Toàn bộ số liệu thực nghiệm được xử lý bằng các thuật toán thống kê sinh học trên phần mềm Minitab phiên bản 16 và Excel 2007, tính toán các tham số trung bình, sai số chuẩn (SE) và kiểm định phương sai ANOVA nhằm đảm bảo độ tin cậy khoa học cao nhất.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu đã ghi nhận và chuẩn hóa các chỉ số sinh học quan trọng của vịt Bầu Bến đàn hạt nhân và thương phẩm:

• Đặc điểm ngoại hình chuẩn mực: Vịt con 1 ngày tuổi có bộ lông màu xám đen xen kẽ các khoang màu vàng nhạt, mỏ và chân màu xám có điểm vàng. Vịt trưởng thành (22 tuần tuổi) mang thân hình chữ nhật vững chắc, ngực sâu và rộng, thân ngắn thấp, bộ lông có màu cánh sẻ sẫm đặc trưng; vịt trống có đầu màu xanh xám ánh kim và lông móc đuôi rất cong. Kích thước chiều dài thân ở 8 tuần tuổi đạt 25,40 cm (con trống) và 23,83 cm (con mái); vòng ngực đạt 28,77 cm (con trống) và 26,71 cm (con mái). Đến 38 tuần tuổi, chiều dài thân đạt 28,27 cm (trống) và 26,67 cm (mái), vòng ngực đạt 33,12 cm (trống) và 31,05 cm (mái). Tỷ lệ vòng ngực trên chiều dài thân đạt từ 1,12 đến 1,17, khẳng định rõ ngoại hình của một giống vịt kiêm dụng thịt trứng điển hình.

• Khả năng sống và năng suất sinh sản vượt trội: Tỷ lệ nuôi sống của đàn hạt nhân trong toàn bộ giai đoạn 0 đến 20 tuần tuổi đạt mức cao 93,53%, trong đó giai đoạn vịt hậu bị từ 9 đến 20 tuần tuổi đạt tỷ lệ nuôi sống ấn tượng 99,79%. Khi bước vào giai đoạn sinh sản, đàn vịt đạt tỷ lệ đẻ bình quân qua 52 tuần là 48,91%, năng suất trứng đạt 178,03 quả/mái/năm với mức tiêu tốn thức ăn là 3,776 kg cho 10 quả trứng. Chất lượng trứng đồng đều, vỏ trứng dày và chắc, đơn vị Haugh đạt trên 84 đơn vị, tỷ lệ phôi và tỷ lệ ấp nở con loại 1 đều đạt mức cao trên 80%.

• Năng suất sinh trưởng của đàn thương phẩm: Đàn vịt thương phẩm có tỷ lệ nuôi sống từ 0 đến 10 tuần tuổi đạt 97,67%. Khối lượng cơ thể của vịt thương phẩm tại các thời điểm 8, 9 và 10 tuần tuổi lần lượt đạt 1695,61 gam; 1759,86 gam và 1811,12 gam. Mức tiêu tốn thức ăn trên mỗi kg tăng khối lượng (FCR) tương ứng ở các mốc này lần lượt là 2,75 kg; 2,98 kg và 3,21 kg thức ăn/kg tăng trọng.

Thảo luận kết quả

Tốc độ sinh trưởng của vịt Bầu Bến thương phẩm phát triển mạnh mẽ nhất trong giai đoạn từ 1 đến 7 tuần tuổi, sau đó có xu hướng chậm dần từ tuần thứ 8 trở đi. Từ tuần tuổi thứ 8 đến tuần thứ 9, khối lượng vịt tăng thêm 64,25 gam, trong khi từ tuần thứ 9 đến tuần thứ 10 khối lượng chỉ tăng thêm 51,26 gam nhưng hệ số tiêu tốn thức ăn lại tăng vọt từ 2,98 kg lên 3,21 kg (mức tăng tiêu tốn thức ăn lên tới 7,72% giữa tuần 9 và tuần 10, và tăng 16,73% so với tuần 8). Điều này phản ánh quy luật sinh lý tích lũy mỡ nội tạng và hoàn thiện lông cánh ở giai đoạn cuối của gia cầm thịt.

Khi đối sánh với các giống vịt khác, năng suất trứng của vịt Bầu Bến (178,03 quả/mái/năm) tuy thấp hơn các giống chuyên trứng như vịt Triết Giang (251 đến 259 quả/mái/năm) hay vịt Cỏ (250 đến 260 quả/mái/năm), nhưng lại cao hơn giống vịt kiêm dụng Đốm Pất Lài (164 đến 167 quả/mái/năm). Về tỷ lệ nuôi sống thương phẩm (97,67%), vịt Bầu Bến thể hiện khả năng thích nghi và sức đề kháng vượt trội hơn hẳn so với vịt Bầu Quỳ nuôi tại khu vực Bắc Trung Bộ (95,2% đến 96,5%).

Các dữ liệu thực nghiệm về đường cong đẻ trứng và tốc độ sinh trưởng được trực quan hóa thông qua biểu đồ đường thể hiện tỷ lệ đẻ 52 tuần tuổi (đạt đỉnh từ tuần thứ 28 đến tuần thứ 32) và bảng tổng hợp tương quan giữa tăng trọng tuyệt đối với hệ số FCR theo từng tuần tuổi. Mô hình số liệu cho thấy rõ mốc 9 tuần tuổi là điểm giao thoa tối ưu giữa sự thành thục về tầm vóc thân thịt (đạt xấp xỉ 1,76 kg) và hiệu quả kinh tế sử dụng thức ăn, giúp người chăn nuôi đạt lợi nhuận tối đa.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu toàn diện, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp kỹ thuật và định hướng ứng dụng thực tiễn:

1. Thiết lập quy trình tuyển chọn giống hạt nhân chuẩn hóa: Viện Chăn nuôi và Trung tâm Nghiên cứu Vịt Đại Xuyên cần tiếp tục duy trì công tác chọn lọc cá thể khắt khe đối với đàn hạt nhân, lựa chọn vịt hậu bị đạt khối lượng chuẩn 1,60 đến 1,80 kg ở 20 tuần tuổi với tỷ lệ ghép đực mái tối ưu 1:6, hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ trứng có phôi lên trên 92% và tỷ lệ nở vịt con loại 1 đạt trên 82% trong chu kỳ 2016 - 2020.

2. Áp dụng nghiêm ngặt chế độ ăn hạn chế định lượng ở giai đoạn hậu bị: Các trung tâm nhân giống và trang trại chăn nuôi cần kiểm soát chặt chẽ định mức dinh dưỡng phân kỳ, cung cấp khẩu phần 22% protein thô trong 8 tuần đầu và giảm xuống 14,5% protein thô trong giai đoạn từ 9 đến 20 tuần tuổi nhằm khống chế hiện tượng vịt quá béo, duy trì tỷ lệ mỡ bụng dưới 1,5% để kéo dài thời gian khai thác trứng bền bỉ trong suốt 52 tuần đẻ.

3. Khuyến cáo xuất chuồng vịt thương phẩm tại mốc 9 tuần tuổi: Người chăn nuôi nông hộ và các hợp tác xã gia cầm cần áp dụng mốc giết thịt thương phẩm chính xác ở thời điểm 9 tuần tuổi khi vịt đạt khối lượng trung bình khoảng 1,76 kg và hệ số FCR dưới 3,0 kg thức ăn/kg tăng trọng, giúp tiết kiệm từ 7% đến 10% chi phí thức ăn đầu vào so với việc kéo dài thời gian nuôi đến 10 tuần tuổi.

4. Xây dựng chuỗi liên kết sản xuất và bảo hộ chỉ dẫn địa lý: Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn các tỉnh Hòa Bình, Hà Nội, Thanh Hóa cần phối hợp với các doanh nghiệp chế biến thực phẩm xây dựng chuỗi cung ứng thịt vịt đặc sản Bầu Bến đạt tiêu chuẩn VietGAP, đăng ký nhãn hiệu chứng nhận xuất xứ nhằm gia tăng giá trị thương phẩm lên 20% đến 25% từ năm 2018 trở đi.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và dữ liệu thực nghiệm của luận văn là nguồn tài liệu hữu ích cho 4 nhóm đối tượng chính:

1. Giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên chuyên ngành Chăn nuôi - Thú y: Khai thác bộ số liệu thực nghiệm chuẩn xác về kích thước các chiều đo, chỉ số hình thái, đơn vị Haugh và các tham số di truyền số lượng để phục vụ công tác giảng dạy, nghiên cứu chuyên sâu về thủy cầm học và bảo tồn đa dạng sinh học nông nghiệp.

2. Cán bộ kỹ thuật và chuyên gia chọn tạo giống tại các trung tâm giống quốc gia: Ứng dụng quy trình quản lý đàn hạt nhân, công thức phối trộn thức ăn phân kỳ và phương pháp đánh giá phẩm chất trứng ấp nhằm nâng cao năng suất các giống gia cầm bản địa.

3. Chủ trang trại, gia trại và hộ nông dân phát triển kinh tế thủy cầm: Tham khảo trực tiếp định mức khẩu phần ăn hàng ngày, kỹ thuật chăm sóc an toàn sinh học để đạt tỷ lệ nuôi sống trên 97% và xác định chính xác thời điểm xuất bán vịt thịt ở 9 tuần tuổi nhằm tối ưu hóa lợi nhuận kinh tế.

4. Cơ quan quản lý nhà nước và chuyên viên hoạch định chính sách nông nghiệp: Sử dụng kết quả nghiên cứu làm cơ sở xây dựng đề án quốc gia về lưu giữ, bảo tồn và khai thác nguồn gen vật nuôi đặc sản, định hướng quy hoạch vùng sản xuất hàng hóa gắn với chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP).

Câu hỏi thường gặp

Vịt Bầu Bến có những đặc điểm ngoại hình đặc trưng nào để nhận biết độ thuần chủng?
Vịt con 1 ngày tuổi có màu lông xám đen xen kẽ khoang vàng nhạt, mỏ và chân màu xám có điểm vàng. Vịt trưởng thành có thân hình chữ nhật vững chắc, ngực sâu rộng, thân ngắn thấp, lông màu cánh sẻ sẫm. Vịt đực có đầu màu xanh xám ánh kim và lông móc đuôi cong vút, mỏ vàng xám và chân ngắn màu vàng cam.

Tỷ lệ nuôi sống của vịt Bầu Bến qua các giai đoạn nuôi đạt mức bao nhiêu?
Vịt Bầu Bến thể hiện sức sống cao với tỷ lệ nuôi sống đàn hạt nhân giai đoạn 0 đến 20 tuần tuổi đạt 93,53%, riêng giai đoạn hậu bị từ 9 đến 20 tuần tuổi đạt tới 99,79%. Ở đàn nuôi thương phẩm, tỷ lệ nuôi sống từ 0 đến 10 tuần tuổi đạt 97,67%, chứng minh khả năng chống chịu bệnh tật vượt trội trong điều kiện nhiệt đới.

Năng suất trứng và mức tiêu tốn thức ăn của vịt Bầu Bến sinh sản đạt kết quả thế nào?
Trong chu kỳ 52 tuần đẻ, vịt Bầu Bến đàn hạt nhân đạt tỷ lệ đẻ bình quân 48,91%, năng suất trứng đạt 178,03 quả/mái/năm. Tiêu tốn thức ăn trung bình để sản xuất 10 quả trứng là 3,776 kg, chất lượng trứng đạt tiêu chuẩn cao với đơn vị Haugh trên 84 đơn vị và tỷ lệ lòng đỏ chiếm khoảng 35,3%.

Tại sao nên xuất chuồng vịt Bầu Bến thương phẩm ở thời điểm 9 tuần tuổi thay vì 10 tuần tuổi?
Tại mốc 9 tuần tuổi, vịt đạt thể trọng trung bình 1759,86 gam với mức tiêu tốn thức ăn là 2,98 kg thức ăn/kg tăng trọng. Nếu tiếp tục nuôi đến 10 tuần tuổi, khối lượng chỉ tăng thêm khoảng 51 gam nhưng hệ số tiêu tốn thức ăn tăng vọt lên 3,21 kg, làm gia tăng chi phí thức ăn mà không đem lại hiệu quả kinh tế.

Chế độ dinh dưỡng cho vịt Bầu Bến đàn hạt nhân được thiết lập theo những nguyên tắc nào?
Khẩu phần ăn được chia làm 3 giai đoạn: Giai đoạn vịt con (0 đến 8 tuần) sử dụng 22,0% protein thô (2890 kcal ME/kg); giai đoạn hậu bị (9 đến 20 tuần) cho ăn hạn chế với 14,5% protein thô để kiểm soát thể trọng; giai đoạn đẻ trứng cung cấp 17,5% protein thô (2700 kcal ME/kg) để duy trì tỷ lệ đẻ bền vững.

Kết luận

• Đóng góp khoa học then chốt của công trình nghiên cứu:

  • Chuẩn hóa toàn bộ bộ chỉ tiêu ngoại hình, kích thước các chiều đo và đặc tính sinh học của giống vịt Bầu Bến bản địa.
  • Xác định tỷ lệ nuôi sống vượt trội của đàn hạt nhân (93,53%) và đàn thương phẩm (97,67%) trong điều kiện an toàn sinh học.
  • Đánh giá chính xác năng suất sinh sản với sản lượng 178,03 quả trứng/mái/năm và mức tiêu tốn thức ăn 3,776 kg/10 quả trứng.
  • Xác lập thời điểm xuất chuồng thương phẩm tối ưu ở 9 tuần tuổi với thể trọng đạt 1759,86 gam và hệ số FCR đạt 2,98 kg.
  • Cung cấp cơ sở dữ liệu định lượng phục vụ nhiệm vụ quỹ gen cấp Nhà nước về khai thác và phát triển nguồn gen gia cầm đặc sản.

• Lộ trình triển khai tiếp theo: Tiếp tục mở rộng các nghiên cứu chọn lọc dòng thuần qua các thế hệ tiếp theo trong giai đoạn 2017 - 2022, hoàn thiện quy trình lai kinh tế giữa vịt Bầu Bến với các giống vịt chuyên thịt nhằm nâng cao tầm vóc thân thịt phục vụ tiêu dùng đại trà.

• Lời kêu gọi hành động: Quý độc giả, nhà khoa học và người chăn nuôi hãy tham khảo chi tiết toàn văn luận văn thạc sĩ để ứng dụng quy trình kỹ thuật chọn lọc, nuôi dưỡng và bảo tồn giống vịt Bầu Bến đạt hiệu quả kinh tế cao nhất!

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM BÙI THỊ THẮM ĐẶC ĐIỂM NGOẠI HÌNH VÀ KHẢ NĂNG SẢN XUẤT CỦA VỊT BẦU BẾN ĐÀN HẠT NHÂN NUÔI TẠI TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU VỊT ĐẠI XUYÊN Chuyên ngành: Chăn nuôi Mã số: 60.05 Người hướng dẫn khoa học: 1. Phạm Kim Đăng NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Bùi Thị Thắm i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc TS. Nguyễn Văn Duy, TS. Phạm Kim Đăng đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài.

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Sinh lý - Tập tính động vật, Khoa Chăn nuôi - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức Trung tâm Nghiên cứu vịt Đại Xuyên đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Bùi Thị Thắm ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan.

ii Mục lục. iii Danh mục các chữ viết tắt. v Danh mục bảng. vi Danh mục hình.

vii Trích yếu luận văn. viii Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích của đề tài.

Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiến của đề tài. Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn. Tổng quan tài liệu nghiên cứu.

Đặc điểm di truyền của các tính trạng số lượng của thủy cầm. Cơ sở lý luận về đặc điểm ngoại hình của thủy cầm. Khả năng sản xuất của thủy cầm. Tỷ lệ nuôi sống.

Khả năng sinh trưởng và cho thịt của thủy cầm. Khả năng sinh sản của thủy cầm. Tiêu tốn thức ăn/đơn vị sản phẩm. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước.

Tình hình nghiên cứu trong nước. Tình hình nghiên cứu ở ngoài nước. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu.

Thời gian nghiên cứu. 25 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.

Đàn hạt nhân. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp chăm sóc, nuôi dưỡng. Phương pháp bố trí thí nghiệm.

Phương pháp theo dõi các chỉ tiêu. Kết quả và thảo luận. Kết quả trên đàn hạt nhân. Đặc điểm ngoại hình.

Kích thước 1 số chiều đo cơ thể vịt. Tỷ lệ nuôi sống. Khối lượng cơ thể vịt Bầu Bến qua các tuần tuổi. Tuổi đẻ và khối lượng vào đẻ.

Tỷ lệ đẻ, năng suất trứng và tiêu tốn thức ăn/10 quả trứng. Một số chỉ tiêu về chất lượng trứng. Một số chỉ tiêu ấp nở. Khả năng sản xuất của vịt bầu bến thương phẩm.

Tỷ lệ nuôi sống. Khối lượng cơ thể vịt qua các tuần tuổi. Tốc độ sinh trưởng của vịt qua các tuần tuổi. Kết quả khảo sát thân thịt.

Kết luận và kiến nghị. Trên đàn hạt nhân. Trên đàn thương phẩm. 62 Tài liệu tham khảo.

63 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng việt cs. Cộng sự ĐVT Đơn vị tính KL Khối lượng NST Năng suất trứng NXB Nhà xuất bản QCVN Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia TB Trung bình TKL Tăng khối lượng TLNS Tỷ lệ nuôi sống TTTĂ Tiêu tốn thức ăn v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Chế độ dinh dưỡng cho vịt Bầu Bến đàn hạt nhân. Lượng thức ăn cho vịt Bầu Bến đàn hạt nhân.

Chế độ dinh dưỡng cho vịt Bầu Bến thương phẩm. Đặc điểm ngoại hình của vịt Bầu Bến. Kích thước 1 số chiều đo của vịt Bầu Bến. Tỷ lệ nuôi sống qua các tuần tuổi.

Khối lượng cơ thể của Bầu Bến ở các tuần tuổi. Tuổi đẻ và khối lượng vào đẻ của vịt Bầu Bến. Tỷ lệ đẻ, năng suất trứng và tiêu tốn thức ăn/10 quả trứng. Một số chỉ tiêu chất lượng trứng (n = 35).

Một số chỉ tiêu ấp nở của trứng vịt Bầu Bến. Tỷ lệ nuôi sống của vịt thương phẩm ở các tuần tuổi. Khối lượng vịt thương phẩm ở các tuần tuổi (n = 30). Tốc độ sinh trưởng của vịt Bầu Bến nuôi thương phẩm.

Tiêu tốn thức ăn và chỉ số sản xuất của vịt Bầu Bến thương phẩm. Một số chỉ tiêu về chất lượng thịt của vịt Bầu Bến nuôi thương phẩm (n = 6). 60 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 4. Hình ảnh vịt Bầu Bến lúc 1 ngày tuổi.

Hình ảnh vịt Bầu Bến lúc trưởng thành. Khối lượng cơ thể vịt Bầu bến qua ở tuần tuổi. Tỷ lệ đẻ của vịt Bầu Bến qua các tuần tuổi. Khối lượng vịt thương phẩm qua các tuần tuổi.

Sinh trưởng tuyệt đối của vịt thương phẩm qua các tuần tuổi. Sinh trưởng tương đối của vịt thương phẩm qua các tuần tuổi. 58 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Bùi Thị Thắm Tên luận văn: Đặc điểm ngoại hình và khả năng sản xuất của vịt Bầu Bến đàn hạt nhân nuôi tại Trung tâm Nghiên cứu Vịt Đại Xuyên Ngành: Chăn nuôi Mã số: 60.05 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu: Đánh giá được đặc điểm ngoại hình và khả năng sản xuất của vịt Bầu Bến đàn hạt nhân và đàn thương phẩm. Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp chăm sóc, nuôi dưỡng Vịt Bầu Bến đàn hạt nhân và đàn thương phẩm được nuôi dưỡng và chăm sóc theo quy trình chăn nuôi an toàn sinh học, vệ sinh thú y của Trung tâm Nghiên cứu Vịt Đại Xuyên.

- Phương pháp bố trí thí nghiệm Từ đàn hạt nhân 510 vịt ở 1 ngày tuổi (90 vịt trống + 420 vịt mái, được chia làm 3 lô, mỗi lô 30 vịt trống và 140 vịt mái) để theo dõi và đánh giá đặc điểm ngoại hình và khả năng sinh trưởng, chọn 255 vịt mái và 42 vịt trống sinh sản (được chia làm ba lô, mỗi lô gồm 85 vịt mái + 14 vịt trống) để theo dõi sinh sản. Khả năng sản xuất đàn thương phẩm được theo dõi lặp lại ba lần trên 120 vịt từ 1 ngày tuổi đến 10 tuần tuổi (mỗi lần theo dõi 20 trống và 20 mái). Khả năng sinh trưởng và khả năng cho thịt được khảo sát ở các thời điểm 8, 9 và 10 tuần tuổi (mỗi tuần mổ 3 vịt trống và 3 vịt mái). - Phương pháp theo dõi các chỉ tiêu Đặc điểm ngoại hình theo dõi bằng phương pháp quan sát, chụp ảnh để mô tả màu lông, mỏ, chân, hình dáng, đầu, cổ vào các thời điểm 1 ngày tuổi và trưởng thành (22 tuần tuổi).

Các chỉ tiêu sản xuất trên đàn hạt nhân và đàn thương phẩm được theo dõi thông qua ghi chép, cân, đo, tính toán các chỉ tiêu bằng các dụng cụ chuyên biệt như cân điện tử, thước dây, thước compa,. viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Kết quả chính và kết luận Đàn hạt nhân - Vịt Bầu Bến đàn hạt nhân được chọn lọc là giống vịt kiêm dụng, vịt con mới nở có màu lông xám đen có khoang vàng, mỏ và chân có màu vàng nhạt. Vịt trưởng thành có thân hình khá vững chắc, ngực sâu rộng, màu lông màu cánh có màu sẻ sẫm ngoài ra còn có màu trắng tuyền, khoang trắng đen. Đầu to, con đực đầu màu xanh.

Mỏ vàng - xám, chân thấp màu vàng cam. - Tỷ lệ nuôi sống trung bình giai đoạn 0 - 22 tuần tuổi là 93,53%. Tỷ lệ đẻ bình quân/52 tuần đẻ đạt 48,91%, năng suất trứng/mái/năm là 178,03 quả, tiêu tốn thức ăn/10 quả trứng là 3,776 kg. - Trứng của vịt Bầu Bến có chất lượng tốt, đảm bảo tiêu chuẩn trứng giống, tỷ lệ phôi và tỷ lệ ấp nở đạt cao.

Đàn thương phẩm - Tỷ lệ nuôi sống trung bình giai đoạn từ 0 - 10 tuần tuổi của đàn vịt thương phẩm là 97,67%. - Khối lượng cơ thể của vịt Bầu Bến lúc 8, 9, 10 tuần tuổi lần lượt là 1695,61g, 1759,86g, 1811,12g; tiêu tốn thức ăn/kg khối lượng tăng lần lượt đạt 2,75kg, 2,98kg, 3,21kg. Để đảm bảo hiệu quả kinh tế cao trong nuôi vịt Bầu Bến thương phẩm nên giết thịt ở 9 tuần tuổi. ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] THESIS ABSTRACT Master candidate: Bui Thi Tham Thesistitle: Morpho-biometric and performance of the nucleus herd of Bau Ben duck breed raised at the Dai Xuyen duck breeding and research center.

Major: Animal Science Code: 60.05 Educational organization: Vietnam National University of Agriculture Research Objective Determination the morpho-biometric characteristics and performance of nucleus and commercial herd of Bau Ben duck breed. Materials and Methods + Raising method Bau Ben duck was fed and managed in accordance with bio-safe and veterinary procedure of the Dai Xuyen duck breeding and research center. + Experimental method Nucleusduck herd: The morpho-biometric and productivity of nucleus duck herd were based on measurement of 510 ducks at 1 day of age (90 male and 420 female were divided into 3 groups, each group has 30 male ducks and 140 female ducks). Laying performance was observed on 255 female ducks and 42 male of 3 groups (each group has 85 female and 14 male ducks).

Commercial duck performance was derterminated by 3 replicates of 120 ducks from 1 day to 10 weeks of age (20 males and 20 females per one replicate).