Đặc Điểm Tiểu Thuyết Nguyễn Phan Hách Trong Nghiên Cứu Văn Học Việt Nam

Khám phá luận văn thạc sĩ về đặc điểm tiểu thuyết Nguyễn Phan Hách, phân tích sâu sắc và những đóng góp nổi bật trong văn học Việt Nam.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thủy
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Bá Thành
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Văn học Việt Nam
• Đề tài: Đặc Điểm Tiểu Thuyết Nguyễn Phan Hách
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Tiểu Thuyết Nguyễn Phan Hách Văn Học Đương Đại

Tiểu thuyết Nguyễn Phan Hách đóng một vai trò quan trọng trong bức tranh văn học Việt Nam đương đại. Sau giai đoạn đổi mới (1986), văn học được “cởi trói”, mở ra không gian sáng tạo cho các nhà văn. Sự giao thoa và hội nhập văn hóa ảnh hưởng lớn đến đời sống văn học, vừa tiếp nhận tư tưởng mới của thế giới, vừa nhìn nhận lại những giá trị bị bỏ qua. Trong bối cảnh đó, tiểu thuyết trở thành mảnh đất màu mỡ cho các nhà văn. Các tác phẩm đi sâu vào con người và hiện thực xã hội, đặc biệt là những khía cạnh đời tư trong bối cảnh xã hội thay đổi. Đề tài lịch sử vẫn chiếm một vị trí quan trọng. Nguyễn Phan Hách đã chọn con đường sáng tác gắn với lịch sử. Các nhân vật trong tiểu thuyết lịch sử đương đại không còn là những danh nhân mà là những con người đời thường, được đặt trong bối cảnh mới mẻ và sinh động hơn.

1.1. Vị trí của tiểu thuyết trong văn học Việt Nam sau 1975

Tiểu thuyết Việt Nam sau 1975 chứng kiến sự đổi mới về nội dung và hình thức. Các nhà văn tập trung khai thác những vấn đề xã hội, con người trong chiến tranh và hậu chiến. Tiểu thuyết trở thành phương tiện để phản ánh những thay đổi của đất nước. Các nhà văn tiêu biểu như Nguyễn Khải, Lê Lựu, Ma Văn Kháng, Bảo Ninh, Chu Lai, Lê Văn Thảo, Nguyễn Bình Phương, ... nổi lên như các nhà văn viết tiểu thuyết tiêu biểu thời kì đổi mới.

1.2. Ảnh hưởng của lịch sử và văn hóa Kinh Bắc đến Nguyễn Phan Hách

Nguyễn Phan Hách sinh ra và lớn lên trong một gia đình có truyền thống nho học, trên quê hương Kinh Bắc giàu truyền thống văn hóa. Điều này ảnh hưởng sâu sắc đến tâm hồn và sự nghiệp sáng tác của ông. Mặc dù được biết đến nhiều hơn với vai trò nhà thơ và người viết truyện ngắn, Nguyễn Phan Hách vẫn có những đóng góp đáng ghi nhận trong lĩnh vực tiểu thuyết. Ông đã thử sức với thể loại tiểu thuyết từ rất sớm với các tác phẩm như “Mây tan”, “Người đàn bà buồn”, “Mê Cung”, song đến “Cuồng phong” tên tuổi của ông mới được nhiều người biết đến.

II. Thách Thức Thiếu Nghiên Cứu Chuyên Sâu Về Tiểu Thuyết NPH

Mặc dù Nguyễn Phan Hách là một tác giả có nhiều đóng góp cho văn học Việt Nam đương đại, nhưng chưa có nhiều công trình nghiên cứu văn học chuyên sâu về đặc điểm tiểu thuyết của ông. Phần lớn các nghiên cứu chỉ tập trung vào tiểu thuyết “Cuồng phong”, một tác phẩm gây được tiếng vang lớn. Việc thiếu những nghiên cứu toàn diện về các tác phẩm khác của Nguyễn Phan Hách gây khó khăn cho việc đánh giá đầy đủ về phong cách và giá trị của ông. Bài viết này mong muốn đi sâu tìm hiểu về một tác giả tiểu thuyết vẫn còn khá mới mẻ với nhiều bạn đọc nhưng có những đóng góp không nhỏ trên diễn đàn văn chương . Hơn nữa, theo nghiên cứu của chúng tôi chưa có một công trình nào viết về “Đặc điểm tiểu thuyết Nguyễn Phan Hách”.

2.1. Các nghiên cứu hiện có về Nguyễn Phan Hách và Cuồng phong

Hiện tại, có một số bài viết và công trình nghiên cứu về Nguyễn Phan Hách và tiểu thuyết “Cuồng phong”. Luận văn của Nguyễn Khánh Vân (2012) tập trung vào đặc điểm nghệ thuật trong “Cuồng phong”, như không gian nghệ thuật, hình tượng nhân vật, cốt truyện, ngôn ngữ và giọng điệu. Khóa luận của Trần Thị Ánh Tuyết (2016) nghiên cứu về bức tranh lịch sử xã hội Việt Nam thế kỷ XX và đặc sắc nghệ thuật trong “Cuồng phong”. Tuy nhiên, các nghiên cứu này chỉ khai thác một số khía cạnh của “Cuồng phong” và chưa có cái nhìn tổng quan về tiểu thuyết Nguyễn Phan Hách.

2.2. Phạm vi nghiên cứu của luận văn

Luận văn này tập trung nghiên cứu ba cuốn tiểu thuyết của Nguyễn Phan Hách: “Người đàn bà buồn”, “Mê cung” và “Cuồng phong”. Mục tiêu là làm rõ những giá trị tổng quát nhất của tiểu thuyết Nguyễn Phan Hách từ nhiều góc độ khác nhau để có một cái nhìn sâu sắc và toàn diện hơn về nhà văn này cũng như quan niệm về tiểu thuyết của ông.

III. Phân Tích Hiện Thực Xã Hội Trong Tiểu Thuyết Nguyễn Phan Hách

Tiểu thuyết Nguyễn Phan Hách phản ánh một cách chân thực và sâu sắc hiện thực xã hội Việt Nam, đặc biệt là những biến động lịch sử và cuộc sống đời thường. Các tác phẩm của ông khắc họa những đau thương, mất mát của chiến tranh, cũng như những khó khăn, thử thách mà con người phải đối mặt trong cuộc sống hàng ngày. Nguyễn Phan Hách không ngần ngại đề cập đến những vấn đề nhạy cảm, góc khuất của xã hội, từ đó khơi gợi những suy ngẫm về giá trị sống, đạo đức và trách nhiệm của mỗi cá nhân.

3.1. Hiện thực lịch sử đau thương trong tác phẩm

Hiện thực lịch sử đau thương là một chủ đề quan trọng trong tiểu thuyết Nguyễn Phan Hách. Các tác phẩm của ông tái hiện những cuộc chiến tranh, những biến cố lịch sử lớn, và những hậu quả nặng nề mà chúng gây ra cho con người. Nguyễn Phan Hách tập trung vào những số phận cá nhân bị ảnh hưởng bởi lịch sử, từ đó làm nổi bật những mất mát, hy sinh và những vết thương không thể lành.

3.2. Hiện thực sinh hoạt đời thường trong tiểu thuyết NPH

Bên cạnh hiện thực lịch sử, tiểu thuyết Nguyễn Phan Hách còn khắc họa một cách sinh động hiện thực sinh hoạt đời thường của người dân Việt Nam. Các tác phẩm của ông miêu tả những mối quan hệ gia đình, tình yêu, tình bạn, cũng như những khó khăn, vất vả trong cuộc sống mưu sinh. Nguyễn Phan Hách thường chú trọng đến những chi tiết nhỏ nhặt, những khoảnh khắc đời thường, từ đó làm nổi bật vẻ đẹp và sự phong phú của cuộc sống.

3.3 Vấn đề xã hội trong tiểu thuyết Nguyễn Phan Hách

Tiểu thuyết Nguyễn Phan Hách không né tránh các vấn đề xã hội nhức nhối. Tác phẩm đề cập đến tham nhũng, bất công, sự tha hóa đạo đức và những hệ lụy mà chúng gây ra. Bằng cách phản ánh những vấn đề này, Nguyễn Phan Hách thể hiện sự quan tâm sâu sắc đến vận mệnh đất nước và số phận con người.

IV. Giải Pháp Phong Cách Nghệ Thuật Độc Đáo Trong Tiểu Thuyết NPH

Phong cách Nguyễn Phan Hách độc đáo, thể hiện qua sự pha trộn thể loại, ngôn ngữ giản dị, giọng điệu triết lý và u mua. Ông sử dụng ngôn ngữ gần gũi, đời thường nhưng vẫn chứa đựng những suy ngẫm sâu sắc về cuộc sống. Giọng điệu của ông vừa triết lý, chiêm nghiệm, vừa u mua, hóm hỉnh, tạo nên sự hấp dẫn riêng. Bút pháp Nguyễn Phan Hách là sự kết hợp giữa hiện thực và lãng mạn, giữa bi kịch và hài kịch, tạo nên một thế giới nghệ thuật đa chiều và phong phú.

4.1. Sự pha trộn thể loại trong tiểu thuyết

Sự pha trộn thể loại là một đặc điểm nổi bật trong tiểu thuyết Nguyễn Phan Hách. Ông kết hợp các yếu tố của tiểu thuyết lịch sử, tiểu thuyết tâm lý, tiểu thuyết thế sự và tiểu thuyết trinh thám, tạo nên những tác phẩm đa dạng và phong phú. Điều này giúp ông khám phá những vấn đề của cuộc sống từ nhiều góc độ khác nhau.

4.2. Ngôn ngữ giản dị và giọng điệu triết lý trong tác phẩm

Ngôn ngữ trong tiểu thuyết Nguyễn Phan Hách giản dị, gần gũi với đời sống thường ngày. Ông sử dụng những từ ngữ mộc mạc, chân chất nhưng vẫn giàu sức biểu cảm. Giọng điệu của ông vừa triết lý, chiêm nghiệm, vừa u mua, hóm hỉnh, tạo nên sự hấp dẫn riêng. Ngôn ngữ tính dục được sử dụng một cách tế nhị.

V. Ứng Dụng Giá Trị Và Ảnh Hưởng Của Tiểu Thuyết Nguyễn Phan Hách

Giá trị tiểu thuyết Nguyễn Phan Hách nằm ở khả năng phản ánh hiện thực xã hội một cách chân thực và sâu sắc, cũng như khả năng khám phá những vấn đề của thân phận con người. Ông đã góp phần làm phong phú thêm văn học Việt Nam đương đại và tạo ra những ảnh hưởng nhất định đến các nhà văn trẻ. Ảnh hưởng của Nguyễn Phan Hách thể hiện ở việc ông khuyến khích các nhà văn trẻ tìm tòi, sáng tạo và không ngừng đổi mới.

5.1. Giá trị nhân văn trong tác phẩm Nguyễn Phan Hách

Giá trị nhân văn là một yếu tố quan trọng trong tiểu thuyết Nguyễn Phan Hách. Ông luôn hướng đến con người, bảo vệ những giá trị tốt đẹp và lên án những điều xấu xa. Các tác phẩm của ông thể hiện sự đồng cảm sâu sắc với những số phận bất hạnh và khát vọng về một xã hội tốt đẹp hơn.

5.2. Tác động đến xu hướng tiểu thuyết Việt Nam đương đại

Xu hướng tiểu thuyết Việt Nam đương đại chịu ảnh hưởng từ Nguyễn Phan Hách ở việc các nhà văn trẻ mạnh dạn khai thác những đề tài nhạy cảm, sử dụng ngôn ngữ đời thường và kết hợp các thể loại khác nhau. Ông đã mở ra một hướng đi mới cho tiểu thuyết Việt Nam.

VI. Kết Luận Tiềm Năng Nghiên Cứu Tiểu Thuyết Nguyễn Phan Hách

Tiểu thuyết Nguyễn Phan Hách là một lĩnh vực còn nhiều tiềm năng nghiên cứu. Cần có thêm những công trình chuyên sâu để đánh giá đầy đủ về phong cách Nguyễn Phan Hách, giá trị và vị trí của ông trong văn học Việt Nam đương đại. Việc nghiên cứu tiểu thuyết Nguyễn Phan Hách không chỉ giúp hiểu rõ hơn về tác giả này mà còn góp phần làm sáng tỏ những vấn đề của xã hội và con người trong giai đoạn hiện nay.

6.1. Những hướng nghiên cứu tiếp theo về tiểu thuyết NPH

Những hướng nghiên cứu tiếp theo về tiểu thuyết Nguyễn Phan Hách có thể tập trung vào việc phân tích sâu hơn về đề tài trong tiểu thuyết Nguyễn Phan Hách, nhân vật trong tiểu thuyết Nguyễn Phan Hách, ngôn ngữ trong tiểu thuyết Nguyễn Phan Hách và bút pháp Nguyễn Phan Hách. Cần có những nghiên cứu so sánh tiểu thuyết Nguyễn Phan Hách với các tác giả khác trong văn học Việt Nam đương đại để thấy rõ hơn vị trí và đóng góp của ông.

6.2. Nguyễn Phan Hách và các nhà văn đương đại Việt Nam

So sánh Nguyễn Phan Hách với các nhà văn đương đại Việt Nam giúp xác định vị trí và ảnh hưởng của ông trong dòng chảy văn học. So sánh có thể tập trung vào phong cách, đề tài và cách tiếp cận hiện thực của các tác giả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tiểu thuyết Nguyễn Phan Hách trong bối cảnh của tiểu thuyết Việt Nam đương đại. - Chương 2: Hiện thực xã hội và con người trong tiểu thuyết Nguyễn Phan Hách. - Chương 3: Một số đặc điểm về nghệ thuật trong tiểu thuyết Nguyễn Phan Hách (LUAN.hach 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chƣơng 1 TIỂU THUYẾT NGUYỄN PHAN HÁCH TRONG BỐI CẢNH CỦA TIỂU THUYẾT VIỆT NAM ĐƢƠNG ĐẠI 1. Khái niệm về tiểu thuyết Tiểu thuyết lâu nay luôn được coi là một thể loại trọng yếu của văn học.

Tiểu thuyết còn là loại hình tiêu biểu, căn bản của văn xuôi ở mỗi thời kì, tư tưởng văn học, là công cụ được sử dụng phổ biến của nhiều cây bút văn xuôi. Đặc biệt khi cuộc sống con người ngày càng chứa đựng những biến đổi khôn lường, nhà văn muốn đi sâu khai thác những góc khuất theo chiều dài cuộc đời nhân vật thì tiểu thuyết là sự lựa chọn ưu tiên hàng đầu. Bàn về tiểu thuyết, nhà phê bình văn học Nga M.Bakhtin cho rằng “Tiểu thuyết là sản phẩm tinh thần tiêu biểu cho thời đại mới của lịch sử loài người, là thành quả rực rỡ có giá trị như một bước nhảy vọt thực sự vĩ đại của hàng ngàn năm văn chương thế giới” [34]. Từ điển “Thuật ngữ văn học” của các tác giả Lê Bá Hán, Trần Đình Sử, Nguyễn Khắc Phi đã định nghĩa tiểu thuyết là một “Tác phẩm tự sự cỡ lớn có khả năng phản ánh hiện thực đời sống ở mọi giới hạn không gian và thời gian.

Tiểu thuyết có thể phản ánh được số phận của nhiều cuộc đời, những bức tranh phong tục; đạo đức xã hội, miêu tả các điều kiện sinh hoạt giai cấp, tái hiện nhiều tính cách đa dạng”[12; tr.328] Trong cuốn “Lý luận văn học” của Hà Minh Đức (chủ biên) cũng đưa ra những khái niệm tổng quát nhất về thể loại tiểu thuyết: “Tiểu thuyết là một thể loại lớn nằm trong phương thức tự sự có khả năng phản ánh hiện thực một cách bao quát ở mọi giới hạn không gian và thời gian. Khả năng khám phá một cách sâu sắc những vấn đề thuộc thân phận con người thông qua những tính cách đa dạng, phức tạp và khả năng tái hiện những bức tranh tổng thể rộng lớn về đời sống xã hội…”[8; tr. Tất cả cái khái niệm trên đều khẳng (LUAN.hach 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] định tính chất đặc biệt và vai trò của tiểu thuyết nhằm phản ánh hiện thực rộng lớn trong đó chứa đựng nhiều vấn đề sâu sắc của đời sống xã hội, số phận con người. Về bản chất, tiểu thuyết mang trong mình những đặc trưng cơ bản, trước hết trong mối quan hệ tương quan với các thể loại khác, “tiểu thuyết nổi bật lên ở những khả năng phản ánh một cách toàn vẹn và sinh động bức tranh mang tính tổng thể của hiện thực đời sống” [8; tr.

Giá trị hiện thực của tiểu thuyết được phản ánh bởi một thế giới nghệ thuật “siêu hiện thực” mà ở đó nhà văn không hề chịu một giới hạn nào về số lượng nhân vật, khối lượng các sự kiện, biến cố, về không gian, thời gian, môi trường, hoàn cảnh. Bức tranh hiện thực đó phản ánh chính cuộc sống nhiều chiều của con người, tất cả đều hiện lên với dáng vẻ chân thực và sinh động nhất mà các thể loại khác khó có thể phản ánh hết được như tiểu thuyết. Cùng với khả năng tạo dựng một không gian với quy mô rộng lớn và hoành tráng thì khả năng khắc họa chân dung nhân vật thông qua sự khám phá những vấn đề của số phận cá nhân và thân phận con người cũng là đặc trưng cơ bản của tiểu thuyết. Sức hấp dẫn của tác phẩm sẽ được tăng lên đáng kể khi nhà văn biết xoáy sâu vào những vấn đề cá nhân.

Ma Văn Kháng, nhà văn nổi tiếng của văn học đương đại cũng khẳng định tiểu thuyết là nghệ thuật khám phá đời sống của con người và với tiểu thuyết “người ta tìm đến để có được bức tranh tổng thể về cuộc sống và khả năng lôi cuốn, dẫn dắt độc giả đi từ khởi đầu đến kết thúc, chứa đựng sự giải tỏa mọi băn khoăn tò mò” [29; 423]. Bởi thông qua nhân vật, người đọc thấy được sự chuyển biến của cả một thời đại mà còn đọc được những vấn đề muôn thuở trong thân phận con người. Nhân vật vì thế mà trở thành trung tâm của sự mô tả nghệ thuật. Với khuôn khổ không gian, thời gian rộng lớn cho phép người viết tiểu thuyết khai thác nhân vật một cách toàn diện, tỉ mỉ theo từng bước thăng trầm của số phận để tạo nên được những hình tượng nhân vật xuất sắc.hach 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Tiểu thuyết tạo dựng được tính đa dạng và màu sắc thẩm mỹ riêng.

Nó có thể dung nạp được mọi vấn đề, tùy thuộc theo khả năng sáng tạo của nhà văn trên khuôn khổ rộng lớn như thế nào. Nếu như các thể loại khác chỉ có thể dừng lại ở một khía cạnh đặc trưng thì tiểu thuyết có thể khắc họa một cách toàn diện, đa dạng vấn đề và tái tạo lại một chỉnh thể thống nhất với những màu sắc thẩm mỹ. Bằng khả năng ấy, tiểu thuyết có thể đi tận cùng ngõ ngách của mọi vấn đề. Bởi tiểu thuyết là thể loại văn chương duy nhất luôn biến đổi, do đó, nó phản ánh sâu sắc hơn, cơ bản hơn, nhạy bén hơn sự biến chuyển của bản thân hiện thực.

Kundera: “Tất cả mọi tiểu thuyết của thời đại đều chăm chú vào bí ẩn của cái tôi. Từ lúc anh bắt đầu sáng tạo một con người tưởng tượng, một nhân vật, tức thì anh đối mặt với câu hỏi: Cái tôi là gì? Bằng cách nào nắm bắt được cái tôi? Đây là một trong những câu hỏi cơ bản, trên đó tiểu thuyết được hình thành với tư cách là tiểu thuyết” [35; tr. Cuối cùng khả năng tổng hợp của tiểu thuyết cũng vô cùng to lớn. Là thể loại ra đời muộn nhất nên tiểu thuyết có khả năng tổng hợp phong cách nghệ thuật của các thể loại văn học khác như kí, kịch, thơ, kết hợp những thủ pháp nghệ thuật lân cận như điện ảnh, hội họa, điêu khắc, âm nhạc… để tạo nên màu sắc riêng biệt.

Nói về vị trí của thể loại này so với các thể loại văn chương khác, nhà văn Tô Hoài chỉ rõ: “Tiểu thuyết là một thể hỗn hợp thu hút được hết các thể loại khác. Không ai trói được nó trong bất cứ một chừng mực nào. Chúng ta có thể đem vào tiểu thuyết một hình thức nào đó của văn xuôi cũng được: kịch, bút ký, truyện ngắn, truyện dài và cả thơ nữa, đem từng chương, từng đoạn hoặc từng chữ - dùng thẳng hay dùng tinh thần nó - để miêu tả một ý nghĩ, một hành động nhân vật, hình thức nào tiểu thuyết cũng dung nạp được tất”[25; tr. Cùng một lúc tiểu thuyết có thể có được nhiều phong cách sáng tạo khác nhau nên thường hướng tới sự đa dạng, muôn màu.hach 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Sự vận động và phát triền của tiểu thuyết Việt Nam đƣơng đại Tiểu thuyết xuất hiện muộn ở Việt Nam qua những sáng tác văn xuôi cổ điển xa xưa như Việt Điện u linh, Lĩnh Nam chích quái. Tuy nhiên phải đến những năm ba mươi của thế kỉ XX, văn học Việt Nam mới xuất hiện những tác phẩm tiểu thuyết đúng nghĩa thể loại của nó với những tên tuổi, tác phẩm tiêu biểu như Hoàng Ngọc Phách (Tố Tâm), Nguyễn Trọng Thuật (Quả dưa đỏ),…Cùng với phong trào thơ mới, tiểu thuyết 1930-1945 đánh dấu một thời kỳ rực rỡ huy hoàng trong văn học dân tộc. Các nhà tiểu thuyết lãng mạn của nhóm Tự Lực Văn Đoàn như Nhất Linh, Khái Hưng, Hoàng Đạo, Thạch Lam và các nhà tiểu thuyết hiện thực với những tên tuổi lớn như Ngô Tất Tố, Nam Cao, Vũ Trọng Phụng, Nguyễn Công Hoan, Nguyên Hồng. Tất cả đã tạo nên thời kì hoàng kim của tiểu thuyết trước cách mạng.

Cùng với sự vận động của dòng chảy văn học và phong trào đấu tranh, giải phóng dân tộc, văn học trở thành vũ khí chiến đấu chống kẻ thù ngoại xâm. Đội ngũ các nhà tiểu thuyết sinh ra từ cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ vô cùng đông đảo: Tô Hoài, Nguyễn Huy Tưởng, Nguyễn Đình Thi, Nguyễn Khải, Hồ Phương,…Văn học thời kì hậu chiến thì có thể nhắc đến các tên tuổi như Ma Văn Kháng, Chu Lai, Bảo Ninh… Trải qua hơn một thập kỷ vận động và phát triển, tiểu thuyết vẫn đứng ở vị trí then chốt trong đời sống văn học toàn nhân loại. Đặc biệt sau đổi mới tiểu thuyết với những biến động phức tạp thực sự trở thành vùng đất lý tưởng cho sự sáng tạo của tiểu thuyết. Nói về vị trí của tiểu thuyết trong văn học Nguyễn Minh Châu nhận định “Trong thể loại tiểu thuyết, lòng người và trường đời đã được tổng kết một cách sâu sắc không phải bằng vài ba khái niệm khô gầy mà nó hiện ra với tất cả mọi hình vẽ tươi mát và sống động y như cuộc đời thực, còn thực và hay hơn cuộc đời thực, bởi vì cuộc đời chỉ diễn ra tự nhiên, còn cuộc đời trong tiểu thuyết nó lại vừa tổng kết, vừa diễn biến, phơi bày” [29; tr.

Nhà văn Tạ Duy Anh khi viết về những đòi hỏi (LUAN.hach 11 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] cần đặt ra trong tiểu thuyết đã khẳng định: “Tôi chủ tâm đòi hỏi tiểu thuyết phải như vậy, bản thân nó phải là một thế giới thay vì chỉ phản ảnh đời sống một cách đơn giản và nó phải tạo ra nhiều cấp đối thoại”[2; tr. Chính vì vậy, tiểu thuyết yêu cầu ở người cầm bút sự dũng cảm, tài năng, vốn sống và chiều sâu xúc cảm để khám phá phát hiện những vấn đề của đời sống. Tiểu thuyết Việt Nam gắn liền với sự vận động, phát triển của các chặng đường dân tộc theo khuynh hướng khác nhau. Cùng với những cách tân trên nhiều phương diện, tiểu thuyết ngày càng khẳng định vai trò vị thế của mình trong lịch sử văn học hiện đại.

Những chuyển biến này còn tạo nên nhiều cây bút trẻ với cách viết mới làm cho không khí của văn chương thêm sôi động. Hòa cùng với những đổi mới của văn học đương đại, tiểu thuyết có những thay đổi đáng kể về cả nội dung, hình thức và cách thức thể hiện. Trước hết, tiểu thuyết Việt Nam sau đổi mới có những thay đổi trong quan niệm về hiện thực. Nhu cầu sáng tạo và tìm kiếm giá trị hiện hữu trở thành vấn đề đặt ra với các nhà văn.

Văn học được nhấn mạnh ở sức mạnh khám phá thực tại và ý thức về sự thật.