Đặc Điểm Của Phóng Sự Trên Báo In Hiện Nay: Nghiên Cứu Từ Tiền Phong, Thanh Niên, và Tuổi Trẻ

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu đặc điểm của phóng sự trên báo in hiên nay, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện thực tiễn.

• Tác giả: Ninh Thị Thu Hằng
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Báo Chí
• Đề tài: Đặc Điểm Phóng Sự Trên Báo In Việt Nam: Nghiên Cứu Từ Tiền Phong, Thanh Niên, và Tuổi Trẻ
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phóng Sự Báo In Định Nghĩa và Vai Trò

Trong thế giới báo chí, phóng sự báo in nổi bật như một thể loại đặc biệt, có khả năng mô tả sự phát triển năng động của hiện thực và tạo ấn tượng sâu sắc cho công chúng. Nó biến những con số khô khan thành câu chuyện sống động, làm rõ các mối liên hệ và cụ thể hóa những vấn đề trừu tượng. Có nhiều quan niệm khác nhau về phóng sự trên thế giới và ở Việt Nam. Mỗi nhà báo chí học tiếp cận và nghiên cứu thể loại này từ các góc độ khác nhau, dựa trên các tiêu chí khác nhau. Tuy nhiên, điều này không ngăn cản phóng sự trở thành một thể loại quan trọng, thu hút sự quan tâm của độc giả. Phóng sự đã thực sự góp phần làm sống dậy một không khí dân chủ trong văn học và báo chí Việt Nam. Thật khó có thể hình dung được diện mạo của nền văn học và báo chí đổi mới của chúng ta nếu thiếu đi sự góp mặt đầy ấn tượng của hàng trăm tác phẩm phóng sự đề cập mọi khía cạnh của đời sống.

1.1. Các Định Nghĩa Khác Nhau Về Thể Loại Phóng Sự

Các nhà báo và nhà nghiên cứu có nhiều quan điểm khác nhau về phóng sự. Người Đức coi phóng sự đơn giản là sự “đưa tin”, tập trung vào tính xác thực và ngắn gọn. Người Pháp lại coi phóng sự là “điều tra”, nhấn mạnh khả năng khám phá những nguyên nhân mới mẻ của sự việc. Người Mỹ thực dụng lại quan tâm đến việc phóng sự có thể “mô tả”, “tường thuật” các cuộc họp. Hai giáo sư Stanny Johnson và Jolian Narit cho rằng phóng sự là một bài tường thuật được xử lý một cách có tính văn học. GS.TSKH Phương Lựu nhấn mạnh tính chất chính luận của phóng sự. Nhà nghiên cứu Hoàng Ngọc Hiến cho rằng phóng sự là thể loại “ký” báo chí hơn cả.

1.2. Vai Trò Của Phóng Sự Trong Báo Chí Hiện Đại

Phóng sự đóng vai trò quan trọng trong việc phản ánh hiện thực xã hội một cách sinh động và sâu sắc. Nó không chỉ cung cấp thông tin mà còn phân tích, đánh giá và đưa ra những gợi ý, giải pháp cho các vấn đề xã hội. Phóng sự giúp công chúng hiểu rõ hơn về thế giới xung quanh, từ đó có những hành động và quyết định đúng đắn. Phóng sự cũng là một công cụ quan trọng để bảo vệ quyền lợi của người dân và thúc đẩy sự phát triển của xã hội. Bất kỳ tờ báo nào cũng dành một diện tích mặt báo thích hợp để đăng tải các bài phóng sự của báo mình, và đã có rất nhiều tờ báo tạo được chỗ đứng trong lòng độc giả nhờ có chuyên mục phóng sự.

II. Lịch Sử Phát Triển Phóng Sự Trên Báo In Việt Nam

Phóng sự xuất hiện ở Việt Nam từ những năm 30 của thế kỷ XX. Do đặc điểm tình hình xã hội và báo chí lúc bấy giờ, phóng sự nước ta chia thành những khuynh hướng khác nhau. Có khuynh hướng ca ngợi chế độ thực dân bảo hộ, có khuynh hướng đi sâu vào đời sống thực tế của nhân dân lao động, viết về cuộc sống của những người cùng khổ. Từ sau 1945, gắn liền với sức sống của báo chí cách mạng Việt Nam, phóng sự vẫn tiếp tục phát triển và ngày càng tỏ ra là một trong những thể loại xung kích trong cuộc chiến đấu giành độc lập tự do cho Tổ quốc và đấu tranh xây dựng chủ nghĩa xã hội. Ngày nay, phóng sự vẫn đang ổn định với những ưu thế của mình. Các bài phóng sự trên báo thường có xu thế trở thành “bài đinh”. Các nhà báo thành công với phóng sự luôn được đánh giá là những cây bút sắc sảo và nhạy bén.

2.1. Giai Đoạn Hình Thành và Phát Triển Ban Đầu Của Phóng Sự

Trong giai đoạn đầu, phóng sự ở Việt Nam chịu ảnh hưởng lớn từ tình hình chính trị và xã hội. Các tác phẩm phóng sự thường tập trung phản ánh cuộc sống của người dân lao động nghèo khổ, đồng thời lên án chế độ thực dân phong kiến. Một số tác phẩm phóng sự nổi tiếng trong giai đoạn này bao gồm "Tôi kéo xe" của Tam Lang và "Cơm thầy cơm cô" của Ngô Tất Tố.

2.2. Phóng Sự Trong Giai Đoạn Báo Chí Cách Mạng 1945 nay

Sau năm 1945, phóng sự trở thành một công cụ quan trọng của báo chí cách mạng. Các tác phẩm phóng sự tập trung phản ánh cuộc chiến đấu giành độc lập tự do cho Tổ quốc và công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội. Phóng sự trong giai đoạn này thường mang tính tuyên truyền cao, nhưng vẫn có những tác phẩm có giá trị nghệ thuật và nhân văn sâu sắc.

III. Đặc Điểm Phóng Sự Trên Báo In Nội Dung và Hình Thức

Các bài phóng sự trên báo thường có xu thế trở thành “bài đinh”. Các nhà báo thành công với phóng sự luôn được đánh giá là những cây bút sắc sảo và nhạy bén. Phóng sự đã thực sự góp phần làm sống dậy một không khí dân chủ trong văn học và báo chí Việt Nam. Thật khó có thể hình dung được diện mạo của nền văn học và báo chí đổi mới của chúng ta nếu thiếu đi sự góp mặt đầy ấn tượng của hàng trăm tác phẩm phóng sự đề cập mọi khía cạnh của đời sống. Hiện nay phóng sự đang trở thành những “món ăn” không thể thiếu được đối với công chúng báo chí. Và bất kỳ tờ báo nào cũng dành một diện tích mặt báo thích hợp để đăng tải các bài phóng sự của báo mình, và đã có rất nhiều tờ báo tạo được chỗ đứng trong lòng độc giả nhờ có chuyên mục phóng sự.

3.1. Nội Dung Phản Ánh Trong Phóng Sự Báo In

Nội dung của phóng sự báo in rất đa dạng và phong phú, bao gồm các vấn đề chính trị, kinh tế, xã hội, văn hóa, giáo dục, môi trường,... Phóng sự thường tập trung vào những vấn đề nóng bỏng, được dư luận quan tâm, hoặc những vấn đề có ý nghĩa xã hội sâu sắc. Phóng sự cũng có thể phản ánh những câu chuyện đời thường, những số phận con người, những mảnh đời bất hạnh,... để khơi gợi lòng trắc ẩn và tình yêu thương của độc giả.

3.2. Hình Thức Thể Hiện Của Phóng Sự Trên Báo In

Hình thức của phóng sự báo in cũng rất đa dạng và linh hoạt. Phóng sự có thể được viết dưới dạng tường thuật, điều tra, chân dung, ký sự,... Phóng sự thường sử dụng ngôn ngữ sinh động, giàu hình ảnh, có tính biểu cảm cao. Phóng sự cũng có thể sử dụng các yếu tố văn học như miêu tả, so sánh, ẩn dụ,... để tăng tính hấp dẫn và thuyết phục cho tác phẩm.

3.3. Vai trò của ngôn ngữ phóng sự và bút pháp phóng sự

Ngôn ngữ phóng sự cần chính xác, khách quan nhưng vẫn đảm bảo tính sinh động, hấp dẫn. Bút pháp phóng sự đa dạng, có thể sử dụng các kỹ thuật miêu tả, kể chuyện, phỏng vấn, điều tra để tái hiện chân thực và sâu sắc hiện thực đời sống. Sự kết hợp hài hòa giữa ngôn ngữ và bút pháp giúp phóng sự trở thành một thể loại báo chí có sức mạnh lan tỏa lớn.

IV. Phân Tích Phóng Sự Trên Tiền Phong Thanh Niên Tuổi Trẻ

Hiện nay phóng sự đang trở thành những “món ăn” không thể thiếu được đối với công chúng báo chí. Và bất kỳ tờ báo nào cũng dành một diện tích mặt báo thích hợp để đăng tải các bài phóng sự của báo mình, và đã có rất nhiều tờ báo tạo được chỗ đứng trong lòng độc giả nhờ có chuyên mục phóng sự như Chuyên mục phóng sự của báo Lao Động; Các bài phóng sự của báo Tuổi trẻ TP.HCM; Trang phóng sự của báo Thanh Niên, báo Tiền Phong. và hàng loạt tên tuổi nhà báo đã được công chúng biết đến thông qua thể loại phóng sự. Từ thế hệ của nhà báo Xuân Ba, Mạnh Việt (báo Tiền Phong); nhà báo Huỳnh Dũng Nhân, Vĩnh Quyền (báo Lao Động); đến những nhà báo trẻ hiện nay luôn lăn xả vào hiện thực cuộc sống để tìm kiếm và phản ánh mọi mặt vấn đề của đời sống xã hội .

4.1. Phong Cách Phóng Sự Trên Báo Tiền Phong

Báo Tiền Phong thường chú trọng đến các vấn đề thời sự, chính trị, xã hội. Phóng sự trên báo Tiền Phong thường có tính điều tra, phản biện cao, tập trung vào những vấn đề tiêu cực trong xã hội. Phong cách phóng sự của báo Tiền Phong thường khô khan, ít yếu tố văn học.

4.2. Đặc Trưng Phóng Sự Trên Báo Thanh Niên

Báo Thanh Niên thường tập trung vào các vấn đề liên quan đến giới trẻ, giáo dục, văn hóa. Phóng sự trên báo Thanh Niên thường có tính nhân văn cao, tập trung vào những câu chuyện đời thường, những số phận con người. Phong cách phóng sự của báo Thanh Niên thường gần gũi, dễ đọc, có nhiều yếu tố văn học.

4.3. Phóng Sự Nổi Bật Trên Báo Tuổi Trẻ

Báo Tuổi Trẻ thường phản ánh các vấn đề đa dạng, từ chính trị, kinh tế, xã hội đến văn hóa, giải trí. Phóng sự trên báo Tuổi Trẻ thường có tính phản ánh cao, tập trung vào những vấn đề nóng bỏng, được dư luận quan tâm. Phong cách phóng sự của báo Tuổi Trẻ thường sắc sảo, thông tin nhanh nhạy, có nhiều yếu tố mới lạ, hấp dẫn.

V. Xu Hướng và Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng Phóng Sự

Có thể nói, phóng sự qua các chặng đường phát triển đã có rất nhiều thay đổi, lý luận văn học và lý luận báo chí cũng đã có nhiều công trình nghiên cứu về thể loại này. Tuy nhiên, cho đến nay, tài liệu đề cập đến đặc điểm của phóng sự trên báo in không nhiều, nhất là trong bối cảnh hội nhập và phát triển của báo chí nước ta như hiện nay. Chính vì thế, tôi đã lựa chọn vấn đề “ Đặc điểm của phóng sự trên báo in hiện nay ” là đề tài cho luận văn tốt nghiệp, với mong muốn góp phần nhỏ của mình vào việc làm rõ những đặc điểm về nội dung và hình thức của thể loại phóng sự trên báo in trong đời sống báo chí hiện đại.

5.1. Xu Hướng Phát Triển Của Phóng Sự Hiện Đại

Xu hướng đa dạng hóa về đề tài phản ánh trong tác phẩm. Xu hướng tăng cường chất lượng thông tin trong tác phẩm. Xu hướng thay đổi về dung lượng tác phẩm. Xu hướng thể hiện vai trò của nhân vật trần thuật trong tác phẩm. Xu hướng sử dụng bút pháp văn học trong tác phẩm. Xu hướng giao thoa, chuyển hoá với các thể loại khác.

5.2. Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng Phóng Sự Báo In

Bám sát hiện thực cuộc sống trong sáng tạo tác phẩm. Nắm vững những đặc điểm của thể loại. Phẩm chất của người viết phóng sự. Cần có đạo đức nghề nghiệp, tinh thần trách nhiệm cao, và khả năng quan sát, phân tích, đánh giá vấn đề một cách khách quan, toàn diện.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu với loạt bài phóng sự “Tôi kéo xe” của tác giả Tam Lang - Vũ Đình Chí. Phóng sự Việt Nam đã nở rộ cả một cao trào phóng sự khắp trong Nam ngoài Bắc. Chỉ trong vòng mười năm, các nhà văn, nhà báo đã liên tiếp trình làng một khối lượng tác phẩm phóng sự đồ sộ, có thể kể đến như Cạm bẫy người, Kỹ nghệ lấy Tây, Cơm thầy cơm cô, Lục xì, Một huyện ăn tết của Vũ Trọng Phụng; Tập án cái đình, Việc làng của Ngô Tất Tố; Ngoại ô, Ngõ hẻm, Thanh niên trụy lạc của Nguyễn Đình Lạp; Trước vành móng ngựa của Hoàng Đạo; Hà Nội lầm than, Làm tiền, Làm dân… của Trọng 20 (LUAN.nay TIEU LUAN MOI download : [e-mail] lang; Tôi làm xiếc của Tạ Hữu Thiện; Phù du và nhan sắc của Lãng Tử; Hầu Thánh của Lộng Chương… "Theo tập hợp của các tác giả Phan Trọng Thưởng, Nguyễn Cừ, Nguyễn Hữu Sơn qua ba tập sách Phóng sự Việt Nam 1932-1945 xuất bản năm 2000 thì chỉ riêng thời kỳ này đã có sự góp mặt của 63 tác giả với hơn 120 tác phẩm phóng sự” tiêu biểu. Mà có thể đây chưa phải là con số chính xác về diện mạo phóng sự Việt Nam 30-45 vì như nhà nghiên cứu Phan Trọng Thưởng đã bày tỏ: Một phần do sự mai một của nhiều tờ báo, sự thất lạc của nhiều tác phẩm, một phần do nhiều năm trước chúng ta còn có những cách nhìn nhận đánh giá khác nhau về một số tác phẩm, đặc biệt là những tác phẩm viết về những mặt trái, những tệ nạn xã hội… Cho nên, những thành tựu của phóng sự chưa được giới thiệu hết.

Dẫu vậy, với những gì lịch sử đã lưu giữ lại được về phóng sự thời kỳ này, không thể không thừa nhận rằng: chưa bao giờ trong lịch sử văn học Việt Nam trước 1930 lại có một thời đại phóng sự hoành tráng và rực rỡ đến thế. Hiện tượng đột ngột phát sinh và chói sáng của phóng sự - một thể loại mới của văn học những năm 30 của thế kỉ XX có thể do nhiều nguyên nhân. Song trước hết phải thấy rằng chính những sự thật nóng bỏng và bức xúc của đời sống xã hội lúc đó đã làm nên động lực thôi thúc lương tâm người cầm bút. Trong lúc các thể loại văn xuôi, nhất là tiểu thuyết lãng mạn quẩn quanh với những mộng mị của ái tình, hoan lạc… đã không còn mấy hấp dẫn, hiện thực cuộc sống lại đang đặt ra những vấn đề cần nhận thức một cách bức thiết hơn, những người cầm bút chân chính không thể không nghĩ tới một phương thức chuyển tải thông tin mới.

Gần với cảm hứng phản ánh thực tại của văn học hiện thực phê phán, nhưng trong phóng sự mọi khoảng cách từ thông tin sự kiện tới công chúng đều được rút ngắn tới mức tối đa, cuộc sống được tái hiện trong tầm nhìn cận kề, trở nên sát thực, sinh động, cập nhật và đa màu sắc hơn. Bạn đọc đến với phóng sự không chỉ để tìm ở những trang viết tả chân những gì họ chưa từng thấy, chưa từng biết mà thông qua những sự thật đã được kiểm chứng ấy, họ còn cần được bừng tỉnh, vỡ lẽ về một thực trạng đầy vô lí, bất công. Cố nhiên, để có được những mảng màu hiện thực giàu ý nghĩa nhân 21 (LUAN.nay TIEU LUAN MOI download : [e-mail] sinh như thế, đòi hỏi các nhà văn cũng phải trải qua những chặng đường lao động nghệ thuật hết sức đặc biệt. Giai đoạn này, Vũ Trọng Phụng với những thiên phóng sự hay và những tiểu thuyết kiệt tác đã đưa ông lên hàng “chiếu nhất” thuộc hai lĩnh vực tiểu thuyết và phóng sự.

Đối với ông, tuy sự tôn vinh thuộc hai thể tài riêng, nhưng nếu không có “ông vua phóng sự” thì cũng khó lòng có “tiểu thuyết gia trác tuyệt” Vũ Trọng Phụng, vì “trác tuyệt” của ông so với các nhà tiểu thuyết Việt Nam hiện đại là ở thể tiểu thuyết phóng sự. Vũ Trọng Phụng viết 7 thiên phóng sự và 7 cuốn tiểu thuyết. Riêng về tiểu thuyết, theo trình tự thời gian được viết như sau: Dứt tình (năm 1934); Giông tố, Số đỏ, Vỡ đê, Làm đĩ (năm 1936); Lấy nhau vì tình (năm 1937) và Trúng số độc đắc (năm 1938). Có thể nói, trong các tiểu thuyết của Vũ Trọng Phụng đều ít nhiều có chứa cái “giọng” phóng sự.

Ở đây chúng tôi chỉ xin khảo sát ba tác phẩm Giông tố, Số đỏ, Vỡ đê vì thấy trong những tác phẩm này cái “giọng” phóng sự diễn ra thường xuyên, rõ rệt, trở thành cái chất khá đậm đà trong tác phẩm. Phóng sự Việt Nam thời kỳ mở đầu 1930 - 1945 đã thỏa mãn cơ bản những đòi hỏi của hiện thực cuộc sống bộn bề những sự kiện, đã tác nghiệp nhanh nhậy, cập nhật theo phương thức và yêu cầu thông tấn báo chí. Và điều đặc biệt là phóng sự thời kì này đã biết chưng cất hiện thực ngổn ngang bằng nhãn quan thẩm mĩ văn chương để có được những tác phẩm giàu ấn tượng cho đông đảo bạn đọc. Thực sự đáp ứng những yêu cầu về nhiều mặt mà cuộc sống xã hội trông đợi nên phóng sự có được mùa gặt bội thu như thế cũng là điều hiển nhiên.2 Giai đoạn 1945 – 1975 Phóng sự trong giai đoạn này quy mô lẫn chất lượng đều có phần giản đơn.

Phóng sự hiện hữu dưới dạng những ghi chép, tường thuật, kể việc… trong khuôn khổ hoạt động thông tin báo chí thông thường cho phù hợp với nhu cầu tiếp nhận của quảng đại quần chúng khi ấy nên không có được những tầm vóc đáng kể.nay TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trên các báo lớn thời kì này lẻ tẻ vẫn có những phóng sự phản ánh cuộc đấu tranh chống giặc bắt lính trong các vùng tạm chiếm, lên án tội ác của giặc, ca ngợi những tấm gương quên mình vì đồng đội… nhưng hầu như không mấy để lại ấn tượng về thể loại. Ngay cả Thép Mới vào những năm cuối của cuộc kháng chiến chống Pháp có những phóng sự chiến tranh khá đặc sắc như Pháo binh trẻ tuổi của ta, Dân công hỏa tuyến, Giờ phút cuối cùng của địch ở Điện Biên Phủ… song lúc đó ít ai xem đây là những tác phẩm phóng sự với đúng nghĩa của nó. Rõ ràng thời đại đã tạo ra những thăng trầm của thể loại. Sở dĩ phóng sự có vẻ mờ chìm đi trước sự phát triển rực rỡ của ký sự chống Pháp là bởi trước hết ký sự là thể loại có khả năng co dãn dung lượng rất linh hoạt để có thể phù hợp với quy mô của mọi loại đối tượng phản ánh trong hiện thực Trước những sự kiện dồn dập của cuộc chiến, hình thức ký sự giúp cho người cầm bút chớp lấy cơ hội ghi lại tối đa các biến cố, không cần sự lắng đọng bình bàn, suy tưởng, ngẫm ngợi như tùy bút hay bút ký, hoặc dụng công tổ chức sự kiện, nhân vật trong các mối quan hệ vi mô phức tạp như truyện ký.

Ngoài ra, ký sự còn có khả năng dung chứa hiện thực trong mọi chiều kích lớn - bé, rộng-hẹp ở mọi sắc thái ngổn ngang bộn bề của nó. Người viết chỉ cần ghi đúng, ghi đủ, ghi được nhiều điều xác thực không cần phải có những cốt truyện chặt chẽ hay những dụng công khác về nghệ thuật. Đấy là chưa kể trong thời kì kháng chiến chống Pháp, các phương tiện kỹ thuật ghi hình, ghi âm hiện đại còn rất thiếu thốn. Ký sự hoặc ghi chép vì thế là hình thức căn bản và thích hợp để ghi lại một cách khách quan, sinh động về mọi mặt hoạt động của quân và dân ta lúc bấy giờ.

Vì những lẽ đó, nếu từ đỉnh cao của ký sự mà soi chiếu thì phóng sự thời kỳ này ắt hẳn không thể có được tầm vóc bề thế như thời hoàng kim 1930-1945. Nói như tác giả Đức Dũng thì phóng sự thời kỳ này chỉ “xuất hiện không thường xuyên, đề tài chưa đa dạng… thể loại còn nhiều lẫn lộn pha tạp” mà thôi. Đến thời kì kháng chiến chống Mỹ, phóng sự khởi sắc ngay trong bối cảnh nhạy cảm sau 1954, khi hòa bình lập lại chưa được bao lâu, Bắc – Nam lại bị chia cắt, con người phải đối diện với những trận tuyến mới, không kém phần dữ dội.nay TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Phóng sự không thể đứng ngoài cuộc, nhiều tác phẩm đã xuất hiện kịp thời vạch trần âm mưu và tội ác của bè lũ bán nước và cướp nước. Tuy nhiên, không bao lâu sau cái khoẳnh khắc bừng dậy đó, phóng sự thời kì chống Mỹ trở lại vị trí khiêm nhường trong dòng chảy của nền văn học anh hùng ca.

Bên cạnh mảng đề tài đấu tranh thống nhất Tổ quốc, phóng sự thời kỳ này đã có thêm một mảng đề tài mới về xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc. Về cơ bản, phóng sự vẫn mang hình thức của những ghi nhanh, tường thuật với dung lượng ngắn gọn để đủ đăng trong một kỳ báo, nhằm động viên, cổ vũ kịp thời. Mặc dù, thời kỳ này đã xuất hiện một số cây bút phóng sự mang bản sắc riêng như Đỗ Quảng, Thép Mới, Thanh Châu, Lê Điền, Trần Minh Tân…, song trước vị thế áp đảo của một số loại ký khác như tùy bút, bút ký, đặc biệt là truyện ký, phóng sự vẫn không vươn tới được vai trò chủ công. Hàng loạt những tác phẩm gây tiếng vang như Bức thư Cà Mau của Bùi Đức Ái, Người mẹ cầm súng của Nguyễn Thi, Trên quê hương anh hùng Điện Ngọc của Nguyễn Trung Thành, Sống như Anh của Trần Đình Vân, Họ sống và chiến đấu của Nguyễn Khải… đã chứng tỏ thời chống Mỹ là thời thăng hoa của truyện ký.

Nhà nghiên cứu Lã Nguyên đã từng khẳng định rằng: “Phóng sự - thể loại từng phát triển mạnh mẽ trước cách mạng, nay bỗng thiếu vắng trên văn đàn”. Nhà nghiên cứu Hà Minh Đức, một người dành nhiều tâm huyết cho lĩnh vực kí cũng đã nhận định: Trong những năm kháng chiến, nhiều thiên phóng sự từ mặt trận gửi về còn nóng hổi hơi lửa thời sự. Phóng sự mặt trận theo sát diễn biến của chiến dịch qua từng bước thắng lợi, từng mũi tiến quân, kịp thời thông báo những tin tức, câu chuyện và những tấm gương trong chiến đấu. Như vậy, ở một chừng mức nào đó có thể coi thời kỳ 1945-1975, phóng sự Việt Nam vẫn tồn tại nhưng là sự tồn tại trong những hình thức mới tuy giản đơn hơn song vẫn có sắc diện riêng biệt của nó.