Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và vi khuẩn học ở các bệnh nhân viêm khớp nhiễm khuẩn điều trị tại Thái Nguyên

Luận văn đặc điểm lâm sàng cận lâm sàng và vi khuẩn học viêm khớp nhiễm khuẩn tại Thái Nguyên

• Tác giả: Hoàng Hồng Thắm
• Người hướng dẫn: PGS. Lưu Thị Bình
• Trường học: Trường Đại học Y - Dược, Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Nội khoa
• Đề tài: Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và vi khuẩn học ở các bệnh nhân viêm khớp nhiễm khuẩn điều trị tại Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Luận văn tốt nghiệp bác sĩ nội trú
• Năm xuất bản: 2026
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Tổng quan về viêm khớp nhiễm khuẩn tại Thái Nguyên

Viêm khớp nhiễm khuẩn là một cấp cứu nội khoa và ngoại khoa cơ xương khớp nguy hiểm. Tình trạng này đe dọa trực tiếp chức năng vận động của khớp. Bệnh nhân có nguy cơ tàn phế nếu không được phát hiện kịp thời. Tại khu vực miền núi phía Bắc, các cơ sở y tế tiếp nhận nhiều ca bệnh nặng. Nghiên cứu thực hiện trên 104 người bệnh tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Thái Nguyên và Bệnh viện A Thái Nguyên đã phản ánh thực trạng này. Tỷ lệ mắc bệnh có xu hướng tăng ở các đối tượng có bệnh nền mạn tính hoặc suy giảm miễn dịch. Người bệnh nhập viện thường ở giai đoạn tổn thương khớp tiến triển rõ rệt. Đa số trường hợp ghi nhận thời gian nằm viện trung bình kéo dài khoảng 13,9 ngày. Trong đó, gần phân nửa số bệnh nhân phải điều trị nội trú từ 8 đến 14 ngày. Quá trình kiểm soát bệnh đòi hỏi nguồn lực y tế lớn và theo dõi sát sao. Việc tổng hợp dữ liệu dịch tễ đóng vai trò then chốt trong định hướng lâm sàng. Dữ liệu này giúp nâng cao nhận thức của đội ngũ y tế địa phương. Nhờ đó, công tác tiếp nhận và phân loại bệnh ban đầu được tối ưu hóa hiệu quả.

1.1. Bối cảnh dịch tễ học bệnh lý tại Thái Nguyên

Nghiên cứu được triển khai đồng thời tại hai bệnh viện tuyến đầu trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. Bệnh nhân nhập viện chủ yếu sinh sống tại khu vực trung du và miền núi. Điều kiện sinh hoạt và lao động nặng nhọc làm tăng nguy cơ tổn thương cơ học. Những vết xước nhỏ ngoài da dễ tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập vào tuần hoàn máu. Sau đó, vi sinh vật cư trú tại màng hoạt dịch khớp và sinh sôi. Tỷ lệ nhập viện dao động tùy theo từng mùa và nhận thức y tế của người dân. Nhiều bệnh nhân chỉ tìm đến viện khi khớp đã sưng to và vận động suy giảm nghiêm trọng. Công tác ghi nhận hồ sơ bệnh án phản ánh sự phức tạp của bệnh lý này.

1.2. Tầm quan trọng của chẩn đoán sớm ổ nhiễm khuẩn

Phát hiện sớm tình trạng nhiễm trùng khớp giúp ngăn ngừa biến chứng hủy hoại sụn khớp vĩnh viễn. Men protease do bạch cầu và vi khuẩn giải phóng có thể phá hủy sụn khớp chỉ sau vài ngày. Nếu xử trí chậm trễ, người bệnh đối mặt với nguy cơ dính khớp và mất khả năng đi lại. Việc chẩn đoán kịp thời bảo toàn cấu trúc giải phẫu và phục hồi chức năng vận động. Thêm vào đó, điều trị sớm hạn chế nguy cơ vi khuẩn lan rộng gây sốc nhiễm khuẩn huyết. Chi phí khám chữa bệnh cũng giảm đi đáng kể khi kiểm soát tốt ổ viêm ban đầu. Bệnh nhân rút ngắn thời gian nằm viện và sớm quay trở lại cuộc sống thường nhật.

II. Phân tích triệu chứng viêm khớp nhiễm khuẩn tại Thái Nguyên

Biểu hiện lâm sàng của viêm khớp nhiễm khuẩn mang tính chất cấp tính và dữ dội. Toàn bộ 100% bệnh nhân trong nghiên cứu đều trải qua cảm giác đau nhức rõ rệt tại khớp tổn thương. Tính chất đau hoàn toàn mang đặc trưng kiểu viêm. Cơn đau không thuyên giảm khi nghỉ ngơi và thường tăng nặng về đêm. Điểm đau trung bình theo thang VAS đạt mức 6,75 điểm, trong đó thể đau nặng chiếm 68,3%. Hầu hết người bệnh bị giảm tầm vận động khớp nghiêm trọng ngay từ thời điểm nhập viện. Hội chứng đáp ứng viêm tại chỗ thể hiện rất đồng nhất với tỷ lệ sưng, nóng và đỏ đạt 96,2%. Về phản ứng toàn thân, có tới 76,0% bệnh nhân biểu hiện triệu chứng sốt với nhiệt độ trung bình 38,2 độ C. Tỷ lệ sốt vừa và sốt cao chiếm ưu thế đáng kể. Đáng lưu ý, 24,0% trường hợp hoàn toàn không có triệu chứng sốt. Tình trạng này dễ khiến bác sĩ bỏ sót tổn thương ở người cao tuổi hoặc người suy giảm miễn dịch. Sự biến thiên lâm sàng này đòi hỏi bác sĩ phải thăm khám toàn diện.

2.1. Phân bố vị trí khớp tổn thương ở chi dưới và chi trên

Vị trí tổn thương tập trung áp đảo ở các khớp chịu tải trọng của chi dưới với tỷ lệ 73,1%. Trong nhóm này, khớp gối ghi nhận tần suất cao nhất, chiếm 43,3% tổng số vị trí và 59,2% khớp chi dưới. Cấu trúc khớp gối lớn và chứa nhiều màng hoạt dịch khiến vi khuẩn dễ dàng khu trú và phát triển. Khớp cổ chân đứng thứ hai ở chi dưới với 20 trường hợp, kế tiếp là khớp bàn ngón chân và khớp háng. Ngược lại, tổn thương chi trên chỉ chiếm 24,0%, tập trung chủ yếu ở khớp khuỷu, cổ tay và bàn ngón tay. Các khớp trục như khớp ức đòn và khớp cùng chậu hiếm gặp hơn, chỉ chiếm 2,9%.

2.2. Mức độ phản ứng sốt và hội chứng nhiễm trùng toàn thân

Phản ứng sốt là dấu hiệu toàn thân quan trọng chỉ điểm tình trạng nhiễm khuẩn huyết hoặc phóng thích cytokin gây viêm. Nghiên cứu ghi nhận 76,0% bệnh nhân có sốt, trong đó sốt vừa chiếm 30,8% và sốt cao chiếm 23,1%. Thân nhiệt bình quân của nhóm có sốt đạt 38,2 độ C. Cơn sốt thường đi kèm với cảm giác ớn lạnh, mệt mỏi và chán ăn kéo dài. Tuy nhiên, nhóm 24,0% bệnh nhân không sốt tiềm ẩn nguy cơ chẩn đoán muộn rất cao. Hiện tượng này thường xảy ra trên người già yếu hoặc bệnh nhân dùng thuốc giảm đau kháng viêm trước đó. Việc theo dõi sát sao biểu hiện sốt giúp đánh giá chính xác mức độ nhiễm trùng toàn thân.

III. Giải pháp vi khuẩn học viêm khớp nhiễm khuẩn tại Thái Nguyên

Chẩn đoán căn nguyên vi sinh giữ vai trò quyết định trong việc xây dựng phác đồ điều trị chuẩn xác. Chọc hút dịch khớp làm xét nghiệm soi tươi nhuộm Gram và nuôi cấy vi khuẩn là chỉ định bắt buộc. Khi phát hiện cầu khuẩn Gram dương, bác sĩ thường định hướng tác nhân là tụ cầu vàng. Đây là chủng vi khuẩn phổ biến hàng đầu trong viêm khớp nhiễm khuẩn. Việc phân lập rõ tụ cầu vàng nhạy cảm methicillin hay kháng methicillin giúp lựa chọn kháng sinh đích kịp thời. Trong lúc chờ kết quả kháng sinh đồ, liệu pháp kháng sinh theo kinh nghiệm cần được khởi động ngay lập tức. Phác đồ ban đầu ưu tiên kháng sinh đường tĩnh mạch liều cao như Oxacillin hoặc Clindamycin. Nếu nghi ngờ vi khuẩn kháng thuốc, Vancomycin hoặc Daptomycin là lựa chọn thay thế phù hợp. Đối với trường hợp nghi nhiễm trực khuẩn mủ xanh, phác đồ kết hợp Ceftazidim và Aminoglycosid mang lại hiệu quả vượt trội. Bên cạnh thuốc, việc dẫn lưu mủ khớp kết hợp rửa khớp triệt để giúp giải áp khoang khớp nhanh chóng.

3.1. Xét nghiệm dịch khớp và định danh chủng vi khuẩn

Thủ thuật chọc hút dịch khớp cung cấp mẫu bệnh phẩm tiêu chuẩn vàng cho chẩn đoán vi sinh. Màu sắc dịch khớp mủ đục hoặc vàng chanh đặc quánh báo hiệu tình trạng viêm mủ rõ rệt. Xét nghiệm soi tươi dưới kính hiển vi phát hiện mật độ tế bào bạch cầu tăng cao cùng hình ảnh vi khuẩn. Nhuộm Gram cho phép phân biệt nhanh cầu khuẩn Gram dương hay trực khuẩn Gram âm trong vòng vài giờ. Tiếp đó, phương pháp nuôi cấy dịch khớp và cấy máu giúp định danh chính xác loài gây bệnh. Kỹ thuật kháng sinh đồ đo lường mức độ nhạy cảm của vi khuẩn đối với từng loại kháng sinh. Dữ liệu vi sinh này hỗ trợ bác sĩ thu hẹp phổ kháng sinh nhằm tối ưu hóa hiệu quả điều trị.

3.2. Phác đồ sử dụng kháng sinh đường tĩnh mạch ban đầu

Kháng sinh tĩnh mạch đóng vai trò nền tảng trong kiểm soát triệt để ổ nhiễm khuẩn khớp. Liệu trình ban đầu thường sử dụng Oxacillin liều 8g mỗi ngày chia làm 4 lần truyền tĩnh mạch. Với bệnh nhân dị ứng penicillin, Clindamycin tĩnh mạch liều 2,4g mỗi ngày là giải pháp thay thế. Khi nghi ngờ chủng kháng thuốc MRSA, bác sĩ chỉ định Vancomycin truyền tĩnh mạch hoặc Daptomycin liều phù hợp theo cân nặng. Liệu trình dùng kháng sinh kéo dài ít nhất 2 đến 4 tuần tùy vị trí và tổn thương xương khớp. Bệnh nhân có tổn thương viêm tủy xương đi kèm cần điều trị tối thiểu 6 tuần. Sự tuân thủ chặt chẽ phác đồ giúp loại trừ vi khuẩn và ngăn tái phát viêm mủ.

IV. Kết luận về viêm khớp nhiễm khuẩn tại Thái Nguyên và ứng dụng

Nghiên cứu về viêm khớp nhiễm khuẩn tại Thái Nguyên cung cấp bức tranh toàn diện về dịch tễ và lâm sàng. Khớp gối và các khớp chi dưới gánh chịu nguy cơ tổn thương cao nhất. Đau nhức cấp tính kèm sưng nóng đỏ là dấu hiệu kinh điển không được phép bỏ qua. Dù vậy, tỷ lệ gần một phần tư bệnh nhân không sốt nhắc nhở bác sĩ không được chủ quan. Sự phối hợp chặt chẽ giữa lâm sàng và cận lâm sàng giữ vai trò then chốt trong điều trị. Kỹ thuật chọc hút dịch khớp cần được tiến hành sớm nhằm định danh vi khuẩn chính xác. Phác đồ kháng sinh tĩnh mạch liều cao kịp thời giúp kiểm soát tình trạng hủy hoại cấu trúc khớp. Bên cạnh đó, việc kết hợp rửa khớp và phục hồi chức năng sớm hạn chế tối đa di chứng cứng khớp. Các bệnh viện tuyến tỉnh cần nâng cao năng lực xét nghiệm vi sinh và chuẩn hóa quy trình tiếp nhận. Việc phát hiện bệnh sớm tại y tế cơ sở giúp giảm tỷ lệ chuyển nặng và giảm tải cho tuyến trên.

4.1. Khuyến nghị theo dõi lâm sàng và phục hồi chức năng

Quá trình theo dõi lâm sàng cần được tiến hành hàng ngày trong suốt thời gian nằm viện. Bác sĩ đánh giá đáp ứng điều trị thông qua sự thuyên giảm đau nhức, mức độ giảm sưng và hạ nhiệt độ cơ thể. Khi các triệu chứng viêm cấp tính giảm dần, bài tập vận động thụ động cần được triển khai ngay lập tức. Việc tập luyện nhẹ nhàng kích thích nuôi dưỡng sụn và ngăn ngừa hình thành xơ dính khoang khớp. Sau khi ra viện, bệnh nhân tiếp tục tập vật lý trị liệu theo hướng dẫn chuyên khoa. Chế độ dinh dưỡng giàu đạm và vitamin hỗ trợ tái tạo mô khớp bị tổn thương. Sự phối hợp kiên trì này giúp phục hồi biên độ vận động khớp nguyên vẹn.

4.2. Định hướng chiến lược y tế phòng ngừa biến chứng khớp

Hệ thống y tế tuyến cơ sở cần tăng cường truyền thông giáo dục sức khỏe cho cộng đồng. Người dân cần được cảnh báo về mối nguy hiểm của việc tự ý tiêm thuốc vào khớp hoặc đắp lá cây truyền thống. Khi xuất hiện dấu hiệu sưng đau khớp bất thường, người bệnh nên đến ngay cơ sở y tế để thăm khám. Các bác sĩ tuyến huyện cần được tập huấn nâng cao năng lực nhận diện viêm khớp nhiễm khuẩn. Việc chỉ định kháng sinh cần tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc sử dụng hợp lý để hạn chế kháng thuốc. Đồng thời, việc mở rộng xét nghiệm vi sinh tại các bệnh viện giúp tối ưu hóa phác đồ điều trị. Những biện pháp đồng bộ này bảo vệ sức khỏe hệ vận động cho nhân dân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Viêm khớp nhiễm khuẩn là tình trạng cấp cứu nội khoa và ngoại khoa cơ xương khớp nghiêm trọng, tiến triển nhanh và để lại hậu quả nặng nề nếu không được xử trí kịp thời. Dữ liệu y văn quốc tế ghi nhận tỷ lệ mắc hàng năm dao động từ 4 đến 12 trường hợp trên 100.000 dân, với tỷ lệ tử vong sau một năm nằm trong khoảng từ 11% đến 19%. Tại Việt Nam, các thống kê tại bệnh viện tuyến trung ương cho thấy bệnh lý này chiếm khoảng 3,4% tổng số lượt người bệnh điều trị nội trú về cơ xương khớp. Sự chậm trễ trong phát hiện căn nguyên vi sinh cùng thực trạng lạm dụng tiêm khớp không đảm bảo vô khuẩn đang làm gia tăng tỷ lệ tàn phế suốt đời lên tới gần 11% đến 16,3%.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm xuất phát từ thực tiễn khu vực Thái Nguyên: nhiều trường hợp nhập viện muộn khi sụn khớp và xương dưới sụn đã bị phá hủy, đòi hỏi can thiệp phẫu thuật phức tạp. Hơn nữa, sự dịch chuyển của các chủng vi khuẩn gây bệnh và xu hướng gia tăng của tụ cầu vàng kháng methicillin tạo nên thách thức lớn trong việc lựa chọn kháng sinh ban đầu.

Mục tiêu cụ thể của luận văn tập trung vào hai nội dung cốt lõi: mô tả toàn diện các đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của người bệnh viêm khớp nhiễm khuẩn điều trị tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên và Bệnh viện A Thái Nguyên; đồng thời phân tích chi tiết căn nguyên vi sinh học dịch khớp cùng mối liên quan giữa tác nhân gây bệnh với các biểu hiện thực thể. Phạm vi nghiên cứu bao gồm 104 bệnh nhân điều trị nội trú trong giai đoạn từ tháng 04 năm 2022 đến tháng 06 năm 2025. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc xây dựng hướng dẫn điều trị kháng sinh kinh nghiệm, giảm thiểu nguy cơ phá hủy khớp vĩnh viễn và rút ngắn thời gian nằm viện điều trị.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng hệ thống tiêu chuẩn chẩn đoán Newman kinh điển, xác định viêm khớp nhiễm khuẩn khi thỏa mãn ít nhất một trong các tiêu chuẩn: phân lập được vi khuẩn từ dịch khớp; cấy máu dương tính kèm biểu hiện sưng đau khớp cấp tính điển hình; hoặc chọc hút dịch khớp có mủ đại thể kết hợp triệu chứng viêm khớp rõ rệt.

Về mặt sinh lý bệnh học, quá trình tổn thương khớp trải qua ba giai đoạn tiến triển:

• Giai đoạn xuất tiết thanh dịch: Vi khuẩn xâm nhập kích hoạt phản ứng viêm tại màng hoạt dịch gây phù nề, sung huyết, sụn khớp còn bảo tồn nguyên vẹn và có khả năng hồi phục hoàn toàn nếu điều trị sớm.
• Giai đoạn xuất tiết thanh dịch và fibrin: Sự gia tăng tính thấm thành mạch và lắng đọng chất lắng fibrin dẫn đến xâm nhập ồ ạt của bạch cầu đa nhân, gây nứt loét và bong tróc bề mặt sụn khớp.
• Giai đoạn xuất tiết mủ: Tổn thương phá hủy lan rộng toàn bộ cấu trúc sụn, mô xương dưới sụn và phần mềm quanh khớp, gây cứng khớp và mất chức năng vận động vĩnh viễn.

Nghiên cứu sử dụng thang đo điểm đau thị giác VAS từ 0 đến 10 cm để định lượng cảm giác chủ quan của người bệnh. Về phương diện vi sinh, hệ thống lý thuyết phân loại tập trung vào hai nhóm căn nguyên: tụ cầu vàng nhạy cảm methicillin (MSSA), tụ cầu vàng kháng methicillin (MRSA), kết hợp các chủng liên cầu khuẩn và trực khuẩn Gram âm đường ruột.

Phương pháp nghiên cứu

Thiết kế nghiên cứu sử dụng phương pháp mô tả cắt ngang kết hợp hai giai đoạn thu thập dữ liệu: hồi cứu 65 hồ sơ bệnh án từ tháng 04 năm 2022 đến tháng 07 năm 2024 và tiến cứu 39 bệnh nhân từ tháng 08 năm 2024 đến tháng 06 năm 2025. Cỡ mẫu bao gồm toàn bộ 104 bệnh nhân đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn lựa chọn và không mắc các bệnh lý viêm khớp do lao, nấm hay ký sinh trùng.

Địa điểm nghiên cứu được tiến hành song song tại Khoa Cơ xương khớp Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên (69 bệnh nhân) và Khoa Nội cơ xương khớp Bệnh viện A Thái Nguyên (35 bệnh nhân). Phương pháp chọn mẫu thuận tiện được lựa chọn nhằm thu nhận toàn bộ các ca bệnh nhập viện trong khung thời gian xác định, bảo đảm tính đại diện cao cho mô hình bệnh tật tại địa phương.

Quy trình thu thập dữ liệu được chuẩn hóa nghiêm ngặt:

• Khám lâm sàng đánh giá toàn thân, nhiệt độ và các triệu chứng sưng, nóng, đỏ, đau tại ổ khớp.
• Xét nghiệm máu ngoại vi trên hệ thống tự động Celltac F xác định số lượng bạch cầu với ngưỡng tăng trên 11 G/L.
• Phân tích hóa sinh máu trên máy Olympus AU640 và Hitachi xác định chỉ số viêm Protein C phản ứng (CRP) với ngưỡng bất thường trên 5 mg/L và Procalcitonin với ngưỡng tăng từ 0,05 ng/mL.
• Chẩn đoán hình ảnh qua X-quang kỹ thuật số hai tư thế và siêu âm khớp đầu dò tần số cao từ 8 đến 15 MHz đánh giá tràn dịch, dày màng hoạt dịch.
• Chọc hút dịch khớp xét nghiệm tế bào học, nhuộm soi Gram tìm vi khuẩn, nuôi cấy trên thạch máu và thực hiện kháng sinh đồ bằng kỹ thuật khoanh giấy khuếch tán.

Số liệu được làm sạch và xử lý bằng phần mềm SPSS phiên bản 25.0. Các biến định lượng được kiểm định phân phối chuẩn bằng test Kolmogorov-Smirnov. Thống kê suy luận sử dụng kiểm định Chi bình phương và Fisher Exact test với mức ý nghĩa thống kê xác định khi p dưới 0,05. Đề tài đã được thông qua Hội đồng Đạo đức trong nghiên cứu y sinh học của hai đơn vị theo quyết định số 1806/QĐ-BV và 1456/ĐHYD-HĐĐĐ ban hành năm 2024.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Về đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu, độ tuổi trung bình của bệnh nhân là 61,9 ± 11,6 tuổi, trong đó nhóm trên 60 tuổi chiếm tỷ lệ đa số với 57,7%. Bệnh nhân nam giới chiếm ưu thế vượt trội với 75,0% so với 25,0% ở nữ giới. Người bệnh sinh sống tại khu vực nông thôn chiếm 55,8% và nhóm làm công việc lao động tay chân chiếm 60,6%. Yếu tố nguy cơ ghi nhận cao nhất là tiền sử mắc bệnh gút với 49,0% (51 trường hợp), tiếp theo là tình trạng nhiễm khuẩn sau can thiệp thủ thuật vào khớp chiếm 40,4% (42 trường hợp) và bệnh lý đái tháo đường chiếm 33,7% (35 trường hợp). Tiền sử tiêm thuốc trực tiếp tại khớp là đường vào vi khuẩn phổ biến nhất, chiếm 31,7%.

Về biểu hiện lâm sàng, thời gian khởi phát bệnh đến khi nhập viện trung bình là 11,2 ± 8,3 ngày, trong đó nhóm nhập viện trong vòng 7 ngày đầu chiếm 51,9%. Tỷ lệ bệnh nhân có sốt đạt 76,0% với thân nhiệt trung bình 38,2 ± 0,9°C; nhóm sốt vừa từ 38,1 đến 39,0°C chiếm 30,8% và sốt cao trên 39,0°C chiếm 23,1%. Vị trí khớp tổn thương tập trung chủ yếu ở chi dưới với 73,1%, trong đó khớp gối là vị trí tổn thương thường gặp nhất chiếm 43,3% tổng số khớp và 59,2% các khớp chi dưới; khớp cổ chân chiếm 20 trường hợp; các khớp chi trên chiếm 24,0%.

Toàn bộ 104 bệnh nhân (100%) đều có triệu chứng đau khớp kiểu viêm và giảm biên độ vận động. Cường độ đau tính theo thang điểm VAS trung bình đạt 6,75 ± 0,78 điểm, với 68,3% người bệnh chịu mức độ đau nặng từ 7 đến 10 điểm. Các triệu chứng sưng, nóng, đỏ tại khớp đều đồng thời xuất hiện ở 96,2% trường hợp. Thời gian điều trị nội trú trung bình là 13,9 ± 6,3 ngày, với 48,1% bệnh nhân nằm viện từ 8 đến 14 ngày và 41,3% phải điều trị kéo dài trên 14 ngày.

Về cận lâm sàng và vi sinh, phần lớn người bệnh có tăng số lượng bạch cầu máu ngoại vi và nồng độ CRP trên 5 mg/L. Nhuộm soi và nuôi cấy dịch khớp ghi nhận tụ cầu vàng Staphylococcus aureus là căn nguyên hàng đầu, phân lập được cả hai nhóm MSSA và MRSA. Các chủng MRSA thể hiện sự đề kháng hoàn toàn với nhóm penicillin nhưng còn duy trì tỷ lệ nhạy cảm cao với vancomycin và teicoplanin.

Thảo luận kết quả

Tỷ lệ nam giới chiếm 75,0% và tỷ lệ bệnh gút chiếm tới 49,0% phản ánh đặc thù dịch tễ học rõ nét tại miền núi phía Bắc. Sự phối hợp giữa thói quen uống rượu bia, chế độ sinh hoạt và bệnh lý gút mạn tính dẫn đến các đợt sưng đau khớp tái diễn. Đáng chú ý, tỷ lệ nhiễm khuẩn sau can thiệp thủ thuật chiếm 40,4% cùng tỷ lệ đường vào do tiêm nội khớp chiếm 31,7% chỉ ra thực trạng đáng báo động về việc tự ý tìm đến các cơ sở y tế tư nhân, phòng khám không phép để tiêm thuốc giảm đau hoặc corticoid trực tiếp vào khớp mà không bảo đảm nguyên tắc vô khuẩn nghiêm ngặt.

Khi so sánh với các nghiên cứu trong nước, tuổi trung bình trong luận văn (61,9 tuổi) tương đương với kết quả của các nghiên cứu tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên (59,25 tuổi) và Bệnh viện Đại học Y Hà Nội (58,4 tuổi). Tỷ lệ tổn thương tại khớp gối đạt 43,3% hoàn toàn thống nhất với các công bố quốc tế, do khớp gối là khớp lớn chịu lực tỳ đè cao và có khoang hoạt dịch rộng lớn, dễ bị ứ trệ tuần hoàn khi có viêm nhiễm lân cận hoặc chấn thương vi thể.

Các dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa rất hiệu quả thông qua biểu đồ tròn mô tả cơ cấu đường vào của vi khuẩn, làm nổi bật lát cắt 31,7% do tiêm khớp. Đồng thời, một biểu đồ cột kép so sánh mức độ nhạy cảm kháng sinh giữa chủng MRSA và MSSA sẽ minh họa rõ nét tỷ lệ kháng thuốc của tụ cầu vàng, giúp bác sĩ điều trị dễ dàng nhận diện nguy cơ thất bại trị liệu nếu chỉ dùng kháng sinh beta-lactam thông thường.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Kiểm soát và siết chặt quy trình thực hiện thủ thuật xâm lấn khớp: Sở Y tế tỉnh Thái Nguyên phối hợp với các cơ quan quản lý chuyên môn tăng cường thanh tra, giám sát 100% các phòng khám tư nhân và trạm y tế trên địa bàn; đình chỉ ngay các cơ sở thực hiện tiêm khớp, châm cứu không bảo đảm tiêu chuẩn kiểm soát nhiễm khuẩn; phấn đấu giảm 50% số ca viêm khớp nhiễm khuẩn do can thiệp y tế trong giai đoạn 2026-2027.

2. Cập nhật và chuẩn hóa phác đồ điều trị kháng sinh kinh nghiệm ban đầu: Hội đồng Thuốc và Điều trị tại các bệnh viện tuyến tỉnh và tuyến huyện ban hành văn bản hướng dẫn ưu tiên chỉ định kháng sinh tĩnh mạch phổ rộng có hoạt tính diệt tụ cầu vàng, đặc biệt phối hợp phác đồ kháng MRSA như vancomycin hoặc teicoplanin ngay trong 24 giờ đầu cho bệnh nhân có tiền sử tiêm khớp hoặc có ổ nhiễm trùng da; mục tiêu nâng tỷ lệ khống chế nhiễm khuẩn thành công lên trên 90% trước khi có kết quả kháng sinh đồ.

3. Hiện đại hóa quy trình xét nghiệm vi sinh và định danh nhanh: Lãnh đạo các bệnh viện đầu tư trang thiết bị xét nghiệm sinh học phân tử như multiplex real-time PCR và hệ thống máy định danh tự động tại Khoa Vi sinh, rút ngắn thời gian trả kết quả từ 48 giờ xuống dưới 12 giờ, giúp bác sĩ lâm sàng hạ bậc kháng sinh kịp thời, hướng tới mục tiêu tăng tỷ lệ xác định chính xác căn nguyên gây bệnh trong dịch khớp lên trên 75% vào năm 2027.

4. Đẩy mạnh chương trình truyền thông giáo dục sức khỏe tại y tế cơ sở: Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật tỉnh Thái Nguyên phối hợp với mạng lưới y tế thôn bản tổ chức các buổi truyền thông trực tiếp cho người dân, đặc biệt là nhóm người cao tuổi mắc bệnh gút và đái tháo đường, khuyến cáo người bệnh tuyệt đối không tự ý tiêm thuốc giảm đau vào khớp; mục tiêu đạt ít nhất 85% đối tượng có nguy cơ cao nắm rõ tác hại của việc điều trị khớp sai quy cách trước năm 2028.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Bác sĩ chuyên khoa Cơ xương khớp và Nội tổng quát: Cung cấp bằng chứng thực tế về sự tương đồng và khác biệt giữa viêm khớp nhiễm khuẩn với cơn gút cấp, hỗ trợ nhận diện sớm triệu chứng đau kiểu viêm và hạn chế vận động đạt tỷ lệ 100% để ra chỉ định chọc dịch khớp kịp thời.
• Bác sĩ chuyên ngành Hồi sức cấp cứu và Ngoại Chấn thương chỉnh hình: Giúp đánh giá nguy cơ tiến triển thành nhiễm khuẩn huyết và xác định chỉ định rửa khớp, dẫn lưu ổ mủ qua nội soi hoặc phẫu thuật mở cho 41,3% bệnh nhân có thời gian nằm viện kéo dài trên 14 ngày.
• Dược sĩ lâm sàng và Bác sĩ Vi sinh y học: Cung cấp nguồn số liệu thực địa giá trị về tỷ lệ nhạy cảm và kháng kháng sinh của các chủng tụ cầu vàng (MRSA và MSSA), từ đó tối ưu hóa nồng độ thuốc qua đo nồng độ đáy kháng sinh (TDM) và xây dựng chương trình quản lý kháng sinh bệnh viện.
• Học viên sau đại học, bác sĩ nội trú và sinh viên y khoa: Cung cấp khung phương pháp luận nghiên cứu khoa học chuẩn mực, quy trình lấy mẫu dịch khớp và phương pháp xử lý số liệu y học bằng phần mềm thống kê chuyên ngành.

Câu hỏi thường gặp

Viêm khớp nhiễm khuẩn thường gặp nhất ở vị trí khớp nào và vì sao?

Nghiên cứu ghi nhận 73,1% trường hợp xảy ra ở chi dưới, trong đó khớp gối chịu ảnh hưởng nhiều nhất chiếm 43,3% tổng số ca bệnh. Nguyên nhân do khớp gối là khớp hoạt dịch lớn nhất cơ thể, có mạng lưới mạch máu màng hoạt dịch phong phú, thường xuyên chịu áp lực cơ học và dễ bị tổn thương vi thể hoặc là đích đến của vi khuẩn theo đường máu.

Tiêm thuốc trực tiếp vào khớp làm gia tăng nguy cơ nhiễm trùng như thế nào?

Tiêm tại chỗ vào khớp là đường vào vi khuẩn hàng đầu trong nghiên cứu, chiếm 31,7% số bệnh nhân. Thủ thuật xâm lấn trực tiếp vào bao khớp nếu không tuân thủ tuyệt đối kỹ thuật vô khuẩn sẽ vô tình đưa các vi khuẩn thường trú trên da, đặc biệt là tụ cầu vàng, vào thẳng khoang vô khuẩn của khớp, gây bùng phát phản ứng viêm mủ cấp.

Tại sao viêm khớp nhiễm khuẩn ở bệnh nhân gút rất dễ bị chẩn đoán nhầm?

Bệnh gút chiếm tới 49,0% các yếu tố nguy cơ trong nghiên cứu. Cả hai bệnh lý đều gây đau dữ dội mức độ nặng (thang điểm VAS trung bình 6,75 điểm) kèm sưng, nóng, đỏ tại khớp chiếm 96,2%. Nếu bác sĩ không chỉ định chọc hút dịch khớp xét nghiệm tế bào và vi sinh, tình trạng nhiễm khuẩn rất dễ bị bỏ qua do quy kết cho đợt gút cấp.

Tác nhân vi khuẩn nào phổ biến nhất và xu hướng kháng thuốc ra sao?

Tụ cầu vàng Staphylococcus aureus là căn nguyên vi khuẩn phổ biến nhất được phân lập. Tỷ lệ các chủng tụ cầu vàng kháng methicillin (MRSA) gia tăng đáng kể, biểu hiện tính đề kháng với hầu hết các kháng sinh nhóm beta-lactam thông thường nhưng vẫn duy trì độ nhạy cảm cao với các kháng sinh glycopeptide như vancomycin và teicoplanin.

Khoảng thời gian nào được coi là giai đoạn vàng để điều trị bảo tồn khớp?

Khoảng thời gian vàng là trong vòng 7 ngày đầu kể từ khi khởi phát triệu chứng, tương ứng với giai đoạn xuất tiết thanh dịch khi sụn khớp chưa bị phá hủy. Trong nghiên cứu có 51,9% bệnh nhân nhập viện trong thời gian này, mở ra cơ hội phục hồi chức năng vận động khớp hoàn toàn nếu được dùng kháng sinh trúng đích kết hợp dẫn lưu mủ triệt để.

Kết luận

• Luận văn đã xác lập bức tranh dịch tễ học và lâm sàng toàn diện trên 104 bệnh nhân viêm khớp nhiễm khuẩn tại Thái Nguyên, với độ tuổi trung bình 61,9 tuổi, nam giới chiếm 75,0% và tỷ lệ tổn thương chi dưới chiếm 73,1% (khớp gối chiếm 43,3%).
• Nghiên cứu chỉ rõ mối nguy hại từ thực trạng tiêm chọc khớp sai quy chuẩn, chiếm tới 31,7% nguyên nhân đường vào và 40,4% yếu tố nguy cơ, thường xảy ra trên nền bệnh nhân gút mạn tính (49,0%).
• Toàn bộ người bệnh đều có đau kiểu viêm và hạn chế vận động với điểm đau VAS trung bình 6,75 điểm; 76,0% bệnh nhân có sốt và thời gian điều trị nội trú trung bình kéo dài 13,9 ngày.
• Đóng góp khoa học cốt lõi của công trình là cung cấp cơ sở dữ liệu thực nghiệm về mô hình kháng thuốc của tụ cầu vàng (MRSA và MSSA), định hướng xây dựng phác đồ kháng sinh kinh nghiệm hiệu quả tại các bệnh viện tuyến tỉnh.
• Kế hoạch tiếp theo đòi hỏi ngành y tế địa phương nhanh chóng ứng dụng quy trình chẩn đoán phân tử trong 6 đến 12 giờ đầu và triển khai chiến dịch tuyên truyền phòng ngừa biến chứng tiêm khớp; độc giả quan tâm nên tham khảo toàn văn công trình nghiên cứu để tiếp cận đầy đủ các bảng dữ liệu chuyên sâu và quy trình điều trị cụ thể.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN 1. Đại cương về viêm khớp nhiễm khuẩn 1. Khái niệm chung và dịch tễ học  Khái niệm chung Viêm khớp nhiễm khuẩn là tình trạng nhiễm khuẩn tại ổ khớp gây ra do các loại vi khuẩn gây bệnh. Mặc dù là một bệnh ít gặp, đây là một tình trạng nặng, tiến triển nhanh và có thể để lại các di chứng giảm hoặc mất chức năng vận động của khớp và tàn phế1.

Bệnh là một cấp cứu về chỉnh hình hiếm gặp và nghiêm trọng, chủ yếu ảnh hưởng đến một khớp duy nhất (5–10% trong số nhiều khớp), nếu không được điều trị, có thể dẫn đến nhiễm trùng huyết toàn thân và có tỷ lệ tử vong là 16,3%6.  Dịch tễ học Viêm khớp nhiễm khuẩn không phổ biến, với tỷ lệ mắc hàng năm thay đổi từ 1–35 trường hợp trên 100.000 cá nhân ở các quốc gia khác nhau 6-8. Trong dữ liệu quốc gia Thái Lan 2018–2020, tỷ lệ mắc khoảng 22–23 trường hợp trên 100. Tại Hoa Kỳ, tỷ lệ từ 4 đến 10 trường hợp trên 100.

Trong những năm gần đây, tỷ lệ bệnh nhân nhiễm khuẩn khớp phải vào điều trị nội trú ngày càng phổ biến. Một nghiên cứu khác về mô hình bệnh tật bệnh nhân điều trị nội trú tại Trung tâm Cơ xương khớp bệnh viện Bạch Mai trong năm 2021 cho thấy tỉ lệ VKNK chiếm 3,4% 5. Tỷ lệ mắc bệnh tăng theo tuổi và tỷ lệ mắc bệnh cao nhất là ở nhóm người cao tuổi từ 60 tuổi trở lên9. Tỷ lệ nam giới mắc bệnh cao hơn nữ 11,12.

Mọi khớp đều có thể bị nhiễm khuẩn nhưng khớp gối là vị trí nhiễm khuẩn phổ biến nhất (ảnh hưởng đến gần một nửa số trường hợp), tiếp theo là 4 khớp hông, khớp vai, khớp khuỷu tay và khớp cổ chân6,7. Tỷ lệ mắc bệnh ở khớp lớn cao hơn khớp nhỏ, khớp lớn thường gặp nhất là khớp gối9. Tụ cầu vàng, đặc biệt là tụ cầu vàng kháng methicillin (MRSA- Methicillin-Resistant Staphylococcus aureus) là tác nhân gây bệnh phổ biến nhất, ít có khả năng là đa vi khuẩn hoặc do liên cầu khuẩn, Eikenella, các tác nhân kỵ khí và hệ vi khuẩn đường miệng11,13. Đa số các trường hợp mắc bệnh ở khu vực có nguồn lực hạn chế như vùng nông thôn, chiếm hơn 70%14.

Các yếu tố nguy cơ gây VKNK người mắc bệnh đái tháo đường, viêm khớp dạng thấp, phẫu thuật khớp gần đây, có khớp giả, đã từng tiêm nội khớp, tiền sử nhiễm trùng da hoặc loét da, nhiễm vi rút suy giảm miễn dịch ở người (HIV-Human Immunodeficiency Virus) hoặc trên 80 tuổi có nguy cơ mắc bệnh cao hơn6,15. Bệnh sinh viêm khớp nhiễm khuẩn  Đường vào của vi khuẩn Viêm khớp nhiễm khuẩn xảy ra khi vi khuẩn xâm nhập vào khoang khớp và kích hoạt phản ứng viêm nghiêm trọng dẫn đến tổn thương khớp không hồi phục6. Các con đường chính gây nhiễm khuẩn khớp bao gồm: - Lây lan qua đường máu: vi khuẩn gây bệnh của ổ nhiễm khuẩn ở các bộ phận khác của cơ thể lây lan đến khớp thông qua tuần hoàn máu là nguyên nhân phổ biến nhất gây nhiễm khuẩn khớp vai16,17. - Nhiễm khuẩn lân cận: vi khuẩn gây bệnh xuất phát từ nhiễm khuẩn da và mô mềm xung quanh khớp hoặc nhiễm khuẩn trong khớp thứ phát sau viêm tủy xương6.

5 - Do can thiệp y tế: như nhiễm khuẩn thứ phát sau khi chọc hút dịch khớp, tiêm thuốc vào khớp, hoặc nhiễm khuẩn trong khớp thứ phát sau thay khớp, cố định gãy xương quanh khớp hoặc cấy ghép thiết bị nội khoa 18. - Do chấn thương: bao gồm chấn thương, vết đâm và vết cắn của động vật, dẫn đến nhiễm trùng mô mềm quanh khớp hoặc trong khớp sau tổn thương bao khớp19.  Cơ chế bệnh sinh Viêm khớp nhiễm khuẩn tiến triển qua ba giai đoạn chính về mặt bệnh sinh: - Giai đoạn xuất tiết thanh dịch: Sau khi vi khuẩn xâm nhập vào khoang khớp, chúng kích hoạt phản ứng viêm tại màng hoạt dịch với hiện tượng sung huyết, phù nề, thâm nhiễm bạch cầu và xuất tiết dịch thanh. Trong giai đoạn này, sụn khớp vẫn còn nguyên vẹn.

Nếu được chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời, các tổn thương có thể hoàn toàn hồi phục, không để lại di chứng về chức năng khớp6. - Giai đoạn xuất tiết thanh dịch-fibrin: Khi quá trình viêm tiếp tục tiến triển, dịch khớp trở nên đục do tăng mạnh số lượng bạch cầu và tế bào mủ. Sự gia tăng tính thấm thành mạch và hiện tượng lắng đọng fibrin trong khoang khớp dẫn đến tổn thương sụn khớp, bao gồm nứt, loét và bong tróc sụn. Bề mặt sụn trở nên không đều, làm suy giảm chức năng vận động của khớp6.

- Giai đoạn xuất tiết mủ: Đây là giai đoạn viêm nặng nhất, đặc trưng bởi sự phá hủy lan rộng của sụn khớp, xương dưới sụn và màng hoạt dịch. Các mô mềm quanh khớp có thể bị viêm lan tỏa. Dịch trong khớp trở thành mủ, phản ánh quá trình viêm không hồi phục, dẫn đến mất chức năng khớp nghiêm trọng6.  Nguyên nhân Vi khuẩn gây bệnh có thể liên quan trực tiếp đến tiền sử bệnh, tình trạng thể chất, lạm dụng thuốc… của bệnh nhân, nhưng các tác nhân gây bệnh phổ 6 biến nhất vẫn là Staphylococcus aureus, Staphylococcus coagulase âm tính, Streptococcus, Pseudomonas và các vi khuẩn Gram âm khác 6.

Theo Clerc và cộng sự trong hơn 10 năm, tụ cầu vàng nhạy cảm Methicillin (MSSA-Methicillin Sensitive Staphylococcus aureus) là nguyên nhân gây nhiễm khuẩn chính20. Nghiên cứu của Sian Yik Lim và cộng sự giai đoạn 2000–2013 tại Hoa Kỳ có kết quả các tác nhân gây bệnh phổ biến nhất là Staphylococcus aureus và Streptococcus spp. MRSA gây ra viêm khớp nhiễm trùng ở 22,6% các trường hợp21. MRSA đã trở thành nguyên nhân hàng đầu gây VKNK tại Hoa Kỳ.

Nhiễm khuẩn do MRSA thường gặp ở người cao tuổi, người dùng ma túy tiêm tĩnh mạch và sau phẫu thuật chỉnh hình 22. Theo Ross và cộng sự nghiên cứu trên 1465 bệnh nhân từ 1990–2018 có kết quả cầu khuẩn Gram dương gây ra 79,5% các trường hợp. Tụ cầu khuẩn gây ra 60,6% trong tổng số các trường hợp, trong đó MSSA chiếm 41,5% và MRSA gây ra 17,9%. Liên cầu khuẩn gây ra 17,1% các trường hợp 23.

Nhiễm khuẩn do trực khuẩn Gram âm chiếm 10–20% các trường hợp và chúng thường gặp ở những bệnh nhân bị nhiễm trùng đường tiết niệu và đường ruột và những người có cấy ghép lâu dài 6. Viêm khớp nhiễm khuẩn ở những người sử dụng thuốc tiêm thường do MRSA, MSSA, Serratia sp, Escherichia coli, Proteus, Klebsiella và Enterobacter gây ra và có nhiều khả năng ảnh hưởng đến các khớp cùng chậu, khớp vai đòn, khớp ức đòn và khớp hàm mặt. Tại Hoa Kỳ, việc sử dụng thuốc tiêm đã trở thành yếu tố nguy cơ phổ biến nhất23. Các tác nhân gây bệnh chính của VKNK do vết cắn của động vật là hệ vi khuẩn đường miệng của động vật và hệ vi khuẩn trên da người, bao gồm nhiều tác nhân gây bệnh khác nhau.

Pasteurella, Staphylococcus, Streptococcus và vi khuẩn kỵ khí là những tác nhân gây bệnh điển hình. Các tác nhân gây bệnh của vết cắn của con người thường là cầu khuẩn Gram 7 dương hiếu khí như liên cầu khuẩn nhóm A và vi khuẩn kỵ khí, Pasteurella multocida và Eikenella eros 19. Pantoea agglomerans, Nocardia stellate, Sporothrix schenckii là những tác nhân gây bệnh phổ biến gây VKNK ở nông dân làm vườn hoặc vết thương do cây đâm thủng. Brucella là nguyên nhân gây viêm phổ biến nhất6.

 Yếu tố nguy cơ - Tuổi cao: Tuổi cao >80 tuổi. Người cao tuổi dễ mắc VKNK do bản chất lão hóa và các bệnh lý đi kèm ngày càng gia tăng. Những người cao tuổi mắc VKNK có tỷ lệ tử vong cao hơn đáng kể so với những người không mắc VKNK24-27. - Bệnh lý nền và tình trạng suy giảm miễn dịch: Các bệnh đi kèm phổ biến là tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh gút, bệnh động mạch vành, suy tim sung huyết, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, đột quỵ, viêm xương khớp, bệnh thận, bệnh gan, ung thư, viêm khớp dạng thấp, nghiện rượu.

24,25 - Phẫu thuật khớp trước đó, phẫu thuật thay khớp hoặc chọc hút khớp: Bệnh nhân khớp nhân tạo có tiền sử VKNK và phẫu thuật khớp gần đây, tiền sử tiêm nội khớp nguy cơ mắc VKNK cao hơn 25. - Nhiễm khuẩn da và mô mềm lân cận, nhiễm khuẩn tiết niệu, tiền sử VKNK: Tình trạng nhiễm khuẩn lan tỏa hoặc tái phát có thể là nguồn gốc dẫn đến bệnh25. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của bệnh nhân viêm khớp nhiễm khuẩn 1. Đặc điểm lâm sàng Biểu hiện của VKNK có biểu hiện lâm sàng đa dạng, phụ thuộc vào yếu tố dịch tễ, tiền sử tiếp xúc và tình trạng bệnh nền của bệnh nhân.

Bệnh có thể biểu hiện tương tự như các loại viêm khớp khác. Hơn 50% bệnh nhân bị VKNK có tiền sử sưng khớp, đau khớp và sốt. Đổ mồ hôi hoặc rét run ít gặp 8 hơn. Nhiễm khuẩn khớp tự nhiên thường xảy ra nhất ở khớp gối, tiếp theo là khớp hông, khớp vai, khớp cổ chân, khớp khuỷu và khớp cổ tay27.

Yếu tố dịch tễ và tiền sử tiếp xúc khác nhau gắn liền với vị trí khớp thường có tổn thương và tác nhân gây bệnh đặc trưng. - Nhiễm khuẩn các khớp nhỏ: làm sạch bể cá do tác nhân Mycobacterium marinum; bị chó hoặc mèo cắn với tác nhân Capnocytophaga hoặc Pasteurella multocida có thể gây nhiễm khuẩn các khớp bàn ngón tay, khớp bàn ngón chân; dẫm đinh xuyên giày gây viêm khớp bàn chân do Pseudomonas aeruginosa; người hoạt động tình dục có nguy cơ viêm khớp cổ tay do Neisseria gonorrhoeae27. - Nhiễm khuẩn các khớp lớn: tiếp xúc với đất hoặc bụi chứa gỗ mục gây nhiễm khuẩn khớp gối, khớp cổ chân, khớp khuỷu do Blastomyces dermatitidis; ăn sữa chưa tiệt trùng do Brucella; người tiêm chích ma túy dễ bị viêm các khớp trục như ức-đòn hoặc cùng-chậu do Pseudomonas aeruginosa hoặc Staphylococcus aureus; tiếp xúc đất hoặc làm vườn gây nhiễm khuẩn khớp gối do Nocardia, Pantoea agglomerans hoặc Sporothrix schenckii…27  Triệu chứng tại khớp Bệnh nhân thường có một loạt các dấu hiệu và triệu chứng bao gồm đau khớp, đau khởi phát đột ngột đau khi ấn vào, sưng, đỏ, nóng và hoặc hạn chế tầm vận động khớp28. Các khớp rất nông, chẳng hạn như khớp gối và khớp khuỷu, có thể biểu hiện đỏ và phù nề rõ, dấu hiệu bập bềnh xương bánh chè dương tính tại khớp gối.

Các khớp sâu, chẳng hạn như khớp hông và khớp cùng chậu, có thể không biểu hiện sưng và sốt rõ rệt, nhưng các khớp vẫn có thể không cử động do đau và có thể từ chối khám thực thể các khớp bị bệnh 6.  Triệu chứng toàn thân 9 Sốt cao (≥39 o C) xảy ra ở khoảng 58% bệnh nhân và không nên dựa vào việc không sốt để loại trừ chẩn đoán.