Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CÔNG TÁC ĐẢNG, CÔNG TÁC CHÍNH TRỊ TRONG XÂY DỰNG KHU VỰC PHÒNG THỦ TỈNH ĐỒNG THÁP 1. Khu vực phòng thủ tỉnh và những vấn đề cơ bản về công tác đảng, công tác chính trị trong xây dựng khu vực phòng thủ tỉnh Đồng Tháp 1. Tỉnh Đồng Tháp và khu vực phòng thủ tỉnh * Tỉnh Đồng Tháp Đồng Tháp có vị trí địa lý nằm ở phía Tây Nam vùng Đồng Tháp Mười, phía đông tiếp giáp với tỉnh Long An và tỉnh Tiền Giang, phía tây giáp với tỉnh An Giang và Cần Thơ, phía nam giáp với tỉnh Vĩnh Long và Tiền Giang, phía bắc giáp với tỉnh Preyveng (Campuchia) có chiều dài biên giới 48,7km. Diện tích tự nhiên 2 3.347km , trong đó đất nông nghiệp 259.281 ha, đất lâm nghiệp 14.725 người mật độ dân số 498 người/km.
Về cơ cấu hành chính, Đồng Tháp có một Thành phố, hai thị xã và 09 huyện, 144 xã, phường, thị trấn. Trong đó có 08 xã biên giới thuộc hai huyện và 01 thị xã (huyện Tân Hồng 03, huyên Hồng Ngự 03, thị xã Hồng Ngự 02). Bao gồm các dân tộc: Kinh chiếm 99,6%, Hoa chiếm 0,4%. Đồng Tháp có nhiều tôn giáo với 332.000 tín đồ, chiếm 19, 82% dân số, trong đó Phật giáo chiếm 64,2%, Thiên Chúa giáo chiếm 3,3%.
Cùng với sự phát triển chung và thành tựu quan trọng trên lĩnh vực chính trị, văn hoá, xã hội của cả nước các kế hoạch phát triển KT - XH gắn với việc thực hiện nhiệm vụ QP - AN, trong những năm qua không ngừng 14 được cũng cố và phát triển theo chiều hướng tích cực. Nhận thức của các cấp, ngành trong hệ thống chính trị và quần chúng nhân dân có sự chuyển biến tích cực; ý thức quốc phòng trong cán bộ, nhân dân không ngừng được nâng lên, sự kết hợp giữa hai nhiệm vụ chiến lược trong quy hoạch phát triển đô thị, xây dựng các khu công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, các khu dân cư, đã xây dựng 204 cụm tuyến dân cư vượt lũ, tạo chỗ ổn định cho hơn 35.000 hộ dân vùng ngập lũ; các dự án đều gắn với KVPT, đã tạo nên tiềm lực quốc phòng, an ninh ngày càng vững chắc. Tốc độ tăng trưởng kinh tế trung bình của tỉnh GDP hàng năm đạt 15,24%; thu nhập bình quân đầu người là 616 USD, tỉ lệ hộ nghèo còn 7%, tỉ lệ lao động qua đào tạo 32,3%. Kinh tế phát triển có tính bền vững, tăng khả năng tích luỹ bảo đảm hậu cần tại chỗ cho nhiệm vụ quốc phòng khi có tình huống xảy ra.
Sản xuất công nghiệp, xây dựng tiểu thủ công nghiệp, thương mại, du lịch, dịch vụ phát triển mạnh, cơ cấu hợp lý bảo đảm cho nhu cầu dân sinh. Mạng lưới giao thông, đường bộ, đường thuỷ liên hoàn; về giao thông nông thôn với chủ trương Nhà nước và nhân dân cùng làm, hiện nay cơ bản cơ bản đã được trải nhựa và bê tông hoá từ trung tâm huyện, thị, thành đến xã phường, từ đó tạo điều kiện cho việc đi lại của nhân dân và lưu thông hàng hoá cả đường thuỷ, đường bộ bảo đảm việc lưu thông phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội và tạo sự liên hoàn trong thế trận phòng thủ đáp ứng nhiệm vụ quốc phòng, an ninh trong tình hình mới. Hệ thống chính trị được kiện toàn và quan tâm, công tác xây dựng Đảng tiến hành thương xuyên liên tục, đến nay đã xây dựng 738 đảng bộ, chi bộ cơ sở; 15 hầu hết các cơ sở đều phát huy tốt vai trò chức năng và hoạt động, lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị. Công tác phát triển đảng viên luôn được chú trọng, từ năm 2005 đến nay đã phát triển được 18.492 đảng viên mới, nâng tổng số đảng viên trong tỉnh lên 35.
Xây dựng chính quyền cơ sở vững mạnh thực sự của dân, do dân và vì dân, phát huy tốt vai trò xây dựng cơ sở chính trị vững mạnh, xây dựng thế trận lòng dân vững chắc; giữ vững sự ổn định của địa phương, ngăn ngừa, đẩy lùi và làm thất bại mọi âm mưu, hoạt động chống phá của các thế lực thù địch, không để bị động bất ngờ [53, tr. * Quan niệm về khu vực phòng thủ tỉnh Đồng Tháp Luật Quốc phòng xác định: “Khu vực phòng thủ là khu vực được tổ chức về quốc phòng - an ninh theo địa bàn hành chính của tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh nằm trong hệ thống phòng thủ chung của cả nước để thực hiện nhiệm vụ quốc phòng bảo vệ Tổ quốc” [40, tr. Như vậy, KVPT không phải là một đơn vị quân sự, cũng không phải là một tổ chức hành chính, kinh tế, xã hội thông thường mà là nơi được tổ chức về QP - AN theo địa bàn hành chính tỉnh, (thành phố) trực thuộc Trung ương và huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh. Khu vực phòng thủ được hợp thành bởi: hệ thống làng xã chiến đấu, KVPT then chốt, khu căn cứ chiến đấu, căn cứ hậu phương và các mục tiêu trọng điểm của tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh.
Các KVPT liên kết với nhau trong từng vùng chiến lược, tạo thành thế trận QP - AN cả 16 nước. Về quân sự, quốc phòng, an ninh, KVPT là một thực thể của thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân, đảm nhiệm xây dựng, tích luỹ tiềm lực quốc phòng, làm cơ sở tổ chức và tiến hành chiến tranh nhân dân, toàn dân, toàn diện ở địa phương và trong cả nước. Về không gian, KVPT là một chiến trường tương đối hoàn chỉnh, vừa tác chiến trên mọi hướng, vừa bảo đảm các mặt cho yêu cầu tác chiến của LLVT địa phương và các đơn vị chủ lực với khả năng cao nhất. Đồng Tháp có vị trí chiến lược quan trọng trong thế phòng thủ của Quân khu 9, khi có chiến tranh xảy ra có thể là hướng tiến công chiến lược quan trọng của các thế lực thù địch, tạo bàn đạp để phát triển tiến công các tỉnh còn lại.
Vì vậy, tăng cường sức mạnh QP - AN, xây dựng KVPT tỉnh Đồng Tháp vững chắc, giữ vững môi trường CT - XH ổn định, tạo điều kiện phát triển KT - XH, đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch là nhiệm vụ quan trọng và cấp bách hiện nay của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân, mà trực tiép là cấp ủy, chính quyền và nhân dân trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp. Với cách tiếp cận trên, có thể quan niệm: KVPT tỉnh Đồng Tháp là nơi được tổ chức về QP - AN theo địa bàn hành chính của tỉnh, gồm hệ thống KVPT huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, hệ thống làng, xã, phường, thị trấn chiến đấu, nhằm tạo sức mạnh tổng hợp về QP - AN trên địa bàn tỉnh, phòng chống chiến lược “DBHB”, bạo loạn lật đổ và sẵn sàng đánh bại hành động xâm lược của kẻ thù, bảo vệ vững chắc địa phương trong mọi tình huống. Những yếu tố cấu thành KVPT tỉnh Đồng tháp gồm: Con người và tổ chức trong tỉnh là yếu tố quan trọng quyết định sức mạnh của KVPT tỉnh, Con người trong KVPT tỉnh là nhân dân các dân tộc, đội ngũ cán bộ, đảng viên, công nhân viên, thanh niên, học sinh, cán bộ, chiến sĩ trong LLVT đóng quân trên địa bàn; hệ 17 thống tổ chức lãnh đạo, quản lý điều hành, chỉ huy từ tỉnh đến xã, phường, thị trấn, các tổ chức kinh tế, CT - XH cơ quan quân sự, công an, bộ đội biên phòng, các doanh nghiệp, trường học, bệnh viện trong tỉnh. Đó là hệ thống tổ chức vững mạnh, có năng lực lãnh đạo, quản lý điều hành, chỉ huy mọi hoạt động trong tỉnh.
Cơ sở vật chất của tỉnh là yếu tố quan trọng, tạo thành sức mạnh của KVPT tỉnh gồm: các công trình phục vụ cho phát triển KT - XH: đường giao thông, hệ thống kênh rạch, ao hồ, đập nước, nhà cao tầng; hệ thống thông tin, đài phát thanh, truyền hình; các công trình phòng thủ dân sự: trận địa huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu của các đơn vị quân đội; vũ khí, khí tài, trang bị phương tiện trong KVPT tỉnh. Các yếu tố đó có quan hệ chặt chẽ với nhau, trong đó con người và tổ chức là yếu tố quyết định sức mạnh của tỉnh Đồng Tháp. Điều kiện tự nhiên là yếu tố khách quan, bộ phận quan trọng cấu thành KVPT tỉnh gồm: địa hình đất đai, thổ nhưỡng, khí hậu, thời tiết. Điều kiện kinh tế, CT - XH là cơ sở kinh tế CT - XH của KVPT tỉnh, quyết định mục đích nhiệm vụ, nội dung của KVPT.
Kinh tế phát triển, xã hội ổn định, QP - AN vững mạnh, hòa bình hữu nghị là điều kiện quan trọng cho xây dựng và hoạt động của KVPT tỉnh Đồng Tháp. Thế trận KVPT tỉnh Đồng Tháp là yếu tố cơ bản của KVPT một bộ phận cấu thành hệ thống thế trận QP - AN và chiến tranh nhân dân của tỉnh nằm trong hình thái phòng thủ của Quân khu 9 và cả nước gồm: ấp, khóm, xã, phường, thị trấn và cụm ấp, khóm, xã, phường. thị trấn; KVPT huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (KVPT then chốt ; căn cứ chiến đấu; căn cứ hậu phương; căn cứ hậu cần, kỹ thuật của huyện, thị xã, thành phố); KVPT then chốt của tỉnh; căn cứ chiến đấu; căn cứ hậu phương; căn cứ hậu cần, kỹ thuật của tỉnh; sở chỉ huy các cấp, các mục tiêu trọng yếu; các điểm tựa, cụm điểm tựa, khu vực phòng ngự, khu vực bố 18 trí trận địa chiến đấu và bảo đảm chiến đấu của các đơn vị bộ đội chủ lực, bộ đội biên phòng, bộ đội địa phương, DQTV. Cùng với các yếu tố con người, tổ chức, vũ khí, trang bị, phương tiện, thế trận tạo thành sức mạnh tổng hợp của KVPT tỉnh Đồng Tháp, đủ sức bảo vệ địa phương cả thời bình và thời chiến.
Vị trí vai trò của khu vực phòng thủ tỉnh Đồng Tháp: Trong thời bình: KVPT tỉnh Đồng Tháp là nơi trực tiếp cụ thể hoá hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ở địa phương. KVPT tỉnh Đồng Tháp là nơi trực tiếp cụ thể hoá sự kết hợp chặt chẽ phát triển kinh tế với củng cố QP - AN, củng cố QP - AN với phát triển kinh tế trong kế hoạch phát triển KT - XH ở địa phương.