Chương 1 NÂNG CAO TÍNH CHIẾN ĐẤU TRONG TỰ PHÊ BÌNH VÀ PHÊ BÌNH CỦA CÁC CHI BỘ HỌC VIÊN ĐÀO TẠO CÁN BỘ CHÍNH TRỊ CẤP PHÂN ĐỘI Ở HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUÂN SỰ - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 1. Tính chiến đấu trong tự phê bình và phê bình và những vấn đề cơ bản nâng cao tính chiến đấu trong tự phê bình và phê bình của các chi bộ học viên đào tạo cán bộ chính trị cấp phân đội ở Học viện Chính trị quân sự 1.1 Tính chiến đấu trong tự phê bình và phê bình của các chi bộ học viên đào tạo cán bộ chính trị cấp phân đội * Chi bộ học viên và tự phê bình và phê bình của các chi bộ học viên đào tạo cán bộ chính trị cấp phân đội ở Học viện Chính trị quân sự. Chi bộ học viên đào tạo cán bộ chính trị cấp phân đội. Học viện Chính trị quân sự là trung tâm đào tạo cán bộ chính trị các cấp cho toàn quân, đào tạo ra những chính ủy, chính trị viên - những người chủ trì về chính trị trực tiếp chỉ đạo, tiến hành CTĐ, CTCT, công tác xây dựng và điều hành mọi hoạt động của đảng bộ, chi bộ cơ sở sau khi ra trường.
Để lãnh đạo thực hiện thắng lợi nhiệm vụ giáo dục đào tạo và nghiên cứu khoa học, tổ chức đảng ở Học viện Chính trị được tổ chức theo đúng qui định của điều lệ Đảng, và tổ chức sự lãnh đạo của Đảng trong quân đội. Đảng bộ Học viện là cấp trên trực tiếp của tổ chức cơ sở đảng. Đảng bộ cơ sở được thành lập ở các phòng, khoa giáo viên, ban trực thuộc, hệ, tiểu đoàn quản lý học viên; chi bộ được thành lập ở các đơn vị trực thuộc phòng, khoa, hệ, tiểu đoàn. Trong đó các chi bộ học viên đào tạo cán bộ chính trị cấp phân đội là chi bộ trực thuộc Đảng bộ cơ sở các Hệ, tiểu đoàn, bao gồm các loại hình: chi bộ đại đội học viên đào tạo từ học sinh phổ thông và hạ sĩ quan chiến sĩ, chi bộ đại đội học viên đào tạo con em dân tộc thiểu số, chi bộ lớp học viên hoàn thiện đại học cấp phân đội, chi bộ lớp học viên đào tạo từ trung đội trưởng, chi bộ lớp học viên đào tạo từ nhân viên chuyên môn kỹ thuật.
Các chi bộ học viên đặt dưới sự lãnh 10 đạo của Đảng ủy Học viện mà trực tiếp là đảng ủy các hệ, tiểu đoàn. Một hệ thống tổ chức cơ sở đảng có bề dày kinh nghiệm và truyền thống lãnh đạo nhiệm vụ giáo dục đào tạo, xây dựng tổ chức cơ sở đảng, xây dựng chi bộ. Nhiệm vụ của các chi bộ học viên khá ổn định và tương đối thuần nhất, có sự phát triển theo yêu cầu của quá trình đào tạo. Chi bộ lãnh đạo toàn diện mọi mặt hoạt động của đơn vị bao gồm; Lãnh đạo đơn vị thực hiện thắng lợi mục tiêu đào tạo cán bộ chính trị (chính trị viên, bí thư chi bộ) lãnh đạo xây dựng đơn vị VMTD, các tổ chức vững mạnh xuất sắc, lãnh đạo công tác tư tưởng, công tác tổ chức trong đơn vị, lãnh đạo xây dựng chi bộ TSVM.
Quá trình đào tạo tại Học viện là quá trình người học viên từng bước hoàn thiện phẩm chất, nhân cách người cán bộ chính trị theo mục tiêu yêu cầu đã xác định; từ giai đoạn hình thành những nét cơ bản về phẩm chất, nhân cách người cán bộ chính trị (năm thứ nhất đến năm thứ ba) đến giai đoạn củng cố, hoàn thiện phẩm chất nhân cách đó (năm thứ tư, thứ năm). Có thể khẳng định rằng, khi mới vào trường họ là học sinh phổ thông trung học, là chiến sĩ, quân nhân chuyên nghiệp, nhưng khi kết thúc khóa học họ phải có đủ phẩm chất, năng lực, trình độ để đảm đương được chức vụ ban đầu là chính trị viên đại đội, bí thư chi bộ. Do vậy, yêu cầu lãnh đạo nhiệm vụ chính trị của chi bộ phải có bước phát triển phù hợp với thực tiễn đó và đáp ứng mục tiêu, yêu cầu đào tạo. Đặc điểm của chi bộ học viên đào tạo cán bộ chính trị cấp phân đội: Chi bộ học viên đào tạo cán bộ chính trị cấp phân đội là loại hình chi bộ ở các nhà trường đào tạo sĩ quan, gắn liền với quá trình giáo dục, đào tạo.
Đây là loại hình tổ chức cơ sở đảng hai cấp, chi bộ được tổ chức theo từng đại đội, theo từng lớp học viên trực thuộc đảng bộ cơ sở hệ (tiểu đoàn) nhằm lãnh đạo đơn vị hoàn thành mục tiêu yêu cầu đào tạo của khóa học. Học viên thực hiện việc học tập rèn luyện theo mục tiêu yêu cầu đào tạo để hình thành và 11 hoàn thiện nhân cách người cán bộ chính trị, lại được sự lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ nghiêm túc của Đảng ủy Học viện, Đảng ủy các hệ (tiểu đoàn) do đó việc phát huy vai trò người đảng viên trong thực hiện nhiệm vụ cũng có nhiều thuận lợi. Học viên được học tập các môn lý luận về xây dựng Đảng do đó trình độ kiến thức được nâng cao, TPB và PB ở các chi bộ học viên được quán triệt và thực hiện nghiêm túc, có trọng tâm, trọng điểm và sát với từng đối tượng, phát huy cao độ vai trò trách nhiệm của mọi lực lượng trong TPB và PB ở chi bộ. Tấm gương của tổ chức và cấp ủy đảng cấp trên sẽ có ý nghĩa thiết thực đối với mỗi đảng viên và chi bộ trong TPB và PB.
Tuy nhiên do nhiệm vụ của các chi bộ học viên thuần nhất và đồng đều nên dễ dẫn đến trường hợp “việc ai người đó làm” không phát huy được sức mạnh của tập thể trong thực hiện nhiệm vụ nếu không nâng cao được tính chiến đấu trong TPB và PB của chi bộ. Đội ngũ đảng viên (cả về cơ cấu, số lượng, chất lượng) ở các chi bộ học viên luôn có sự phát triển theo quá trình đào tạo. Tỷ lệ lãnh đạo và chất lượng đội ngũ đảng viên ở năm cuối bao giờ cũng cao hơn năm đầu. Việc giáo dục, xây dựng động cơ, thái độ, trách nhiệm cho đảng viên trong TPB và PB sẽ kém hiệu quả, không phát huy được tính chiến đấu của đảng viên trong đấu tranh TPB và PB nếu các chi bộ không xác định rõ thực chất đối tượng giáo dục, kế hoạch chương trình, nội dung thiếu cụ thể, kém sáng tạo, phương pháp tổ chức thiếu cơ sở khoa học, không sát thực, qua loa, hình thức.
Ở các chi bộ học viên, số lượng đảng viên tăng dần theo từng năm học, biên chế tổ chức của chi bộ ngày càng hoàn thiện theo tiến trình đào tạo. Ở năm đầu số lượng đảng viên còn ít, đặc biệt là ở các đơn vị học viên đào tạo từ hạ sĩ quan chiến sĩ và học sinh phổ thông, những chi bộ này năm đầu thường không đủ điều kiện để thành lập cấp ủy. Qua quá trình đào tạo, công tác phát triển đảng viên mới được tiến hành nhằm đáp ứng theo mục tiêu yêu cầu đào tạo (khi ra trường phải là đảng viên), vì vậy số lượng đảng viên tăng dần theo mỗi 12 năm và từ năm học thứ hai trở đi, các chi bộ đã có đủ số lượng đảng viên chính thức để thành lập ra cấp ủy đủ sức lãnh đạo đơn vị. Với môi trường giáo dục đào tạo tại Học viện là điều kiện thuận lợi rất cơ bản cho việc nâng cao trình độ dân chủ ở chi bộ, là cơ sở quan trọng để xây dựng, bồi dưỡng động cơ, thái độ, trách nhiệm, phát huy tính tích cực, năng động, sáng tạo và nâng cao tính chiến đấu của đảng viên và chi bộ trong TPB và PB.
Ở các chi bộ học viên hầu hết đảng viên là học viên, trong khi bí thư, phó bí thư hoặc cấp ủy là cán bộ khung. Số lượng đảng viên dự bị và đảng viên chính thức có sự chênh lệch lớn. Phần lớn đảng viên ở các chi bộ học viên là đảng viên dự bị, đặc biệt là ở những năm đầu của khóa học. Tỷ lệ đảng viên dự bị chỉ giảm đi ở những năm cuối, thời gian cuối của quá trình đào tạo nên quan hệ giữa các đảng viên luôn bị chi phối bởi quan hệ giữa đảng viên là cán bộ khung với đảng viên là học viên và giữa đảng viên là học viên với nhau.
Đây là vấn đề làm nảy sinh tư tưởng e dè, ngại không dám đấu tranh TPB và PB. Trong toàn bộ quá trình đào tạo, đặc biệt là ở những năm cuối của khóa học, nếu học viên còn là quần chúng cảm tình Đảng hoặc là đảng viên dự bị, mặc dù họ có động cơ đúng, tích cực rèn luyện phấn đấu để trở thành đảng viên, đảng viên chính thức (để đảm bảo đủ điều kiện khi ra trường đảm nhiệm được cương vị chính trị viên, bí thư chi bộ đại đội), song ở bộ phận này dễ nảy sinh tư tưởng “ngại” và “sợ” trong TPB và PB. “Ngại” chỉ một phần, còn “sợ” là phần nhiều, họ “sợ” bị trù dập, thành kiến không được kết nạp đảng hoặc không được chuyển đảng chính thức, từ đó dẫn đến hiện tượng ngại phê bình mình và không dám phê bình người khác. Hoặc có phê bình thì cũng chung chung, hình thức, nói ưu điểm là chính.
Vì vậy cần phải củng cố cho họ niềm tin vào sự lãnh đạo của chi bộ, phát huy dân chủ thực sự, tạo môi trường thuận lợi để giúp họ vượt qua mặc cảm về tâm lý, tự ý thức về 13 chính bản thân mình, tích cực tự giác, trung thực, thẳng thắn, dũng cảm trong đấu tranh TPB và PB. Tuyệt đại bộ phận đảng viên còn trẻ, mới được kết nạp, khả năng nhận thức nhanh, song sự hiểu biết về chính trị, xã hội còn hạn chế, kinh nghiệm sống, sự từng trải còn ít. Học viên trước khi về trường đã qua tạo nguồn tiểu đội trưởng và học đại cương tại Trường sĩ quan Lục quân1. Tuổi đời, tuổi quân, trình độ học vấn tương đối đồng đều, song có sự chênh lệch lớn giữa hai đối tượng học viên trước khi về trường là học sinh phổ thông trung học và học viên đã qua rèn luyện trong môi trường quân ngũ.
Trình độ mọi mặt của đội ngũ đảng viên (học viên) không đồng đều trong từng chi bộ và giữa các chi bộ trong các đảng bộ ở những năm đào tạo khác nhau. Sự chênh lệch đó được biểu hiện ở cả trình độ nhận thức, hiểu biết và năng lực.