Luận văn thạc sĩ thi hành pháp luật cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước tại tập đoàn bưu chính viễn thông việt nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu thi hành pháp luật cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước tại tập đoàn bưu chính viễn thông việt nam, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Doãn Thị Dung
• Người hướng dẫn: TS. Ngô Huy Cương
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật kinh tế
• Đề tài: Cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước tại VNPT
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ luật học
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ CỔ PHẦN HÓA DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC TẠI TẬP ĐOÀN BƯU CHÍNH VIỄN THÔNG VIỆT NAM (VNPT)
• 1.1. Sự cần thiết và chủ trương cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước tại VNPT
• 1.2. Chủ trương và định hướng cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước tại VNPT
• 1.3. Thực hiện chủ trương cổ phần hóa tại Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THI HÀNH PHÁP LUẬT CỔ PHẦN HÓA DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC TẠI TẬP ĐOÀN BƯU CHÍNH VIỄN THÔNG VIỆT NAM
• 2.1. Khái quát chung về pháp luật cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước
• 2.2. Chính sách và các quy định của pháp luật Việt Nam về cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước
• 2.3. Những thành tựu và những hạn chế trong việc thực hiện cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước tại Việt Nam hiện nay
• 2.4. Những thuận lợi và khó khăn của Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam trong việc thi hành pháp luật cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước
• 2.4.1. Những thuận lợi trong công tác cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước thuộc VNPT
• 2.4.2. Những kết quả thực hiện các chính sách, pháp luật trong việc thực hiện cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước tại VNPT
• 2.4.3. Những khó khăn trong việc thi hành pháp luật cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước tại VNPT
• 3. CHƯƠNG 3: KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN VÀ THI HÀNH PHÁP LUẬT CỔ PHẦN HÓA DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC TẠI VNPT
• 3.1. Nguyên nhân của những khó khăn trong việc thi hành cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước tại VNPT
• 3.2. Kiến nghị hoàn thiện pháp luật cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước
• 3.3. Kiến nghị thi hành pháp luật cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước tại VNPT

Cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước tại Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) là một trong những chủ trương quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và sức cạnh tranh của doanh nghiệp. VNPT, với vai trò chủ đạo trong lĩnh vực viễn thông, đã và đang thực hiện quá trình cổ phần hóa để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế. Việc này không chỉ giúp VNPT cải thiện năng lực tài chính mà còn tạo ra cơ hội cho các nhà đầu tư tham gia vào hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

1.1. Sự cần thiết cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước tại VNPT

Cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước tại VNPT là một yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh hiện nay. Việc này giúp nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, cải thiện quản lý và tạo ra động lực phát triển bền vững. Các doanh nghiệp sau khi cổ phần hóa thường có khả năng sinh lời ổn định hơn, từ đó đóng góp tích cực vào ngân sách nhà nước và nâng cao thu nhập cho người lao động.

1.2. Chủ trương và định hướng cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước tại VNPT

Chủ trương cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước tại VNPT được xác định rõ trong các văn kiện của Đảng. Đảng và Nhà nước đã nhấn mạnh việc đẩy mạnh cổ phần hóa nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, đồng thời tạo điều kiện cho các thành phần kinh tế khác phát triển. VNPT đã thực hiện nhiều bước đi quan trọng trong quá trình này, từ việc xác định giá trị doanh nghiệp đến việc mở rộng diện cổ phần hóa.

II. Thách thức trong cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước tại VNPT

Mặc dù cổ phần hóa mang lại nhiều lợi ích, nhưng VNPT cũng phải đối mặt với nhiều thách thức trong quá trình này. Các vấn đề như quản lý, định giá tài sản, và sự cạnh tranh từ các doanh nghiệp tư nhân là những yếu tố cần được xem xét kỹ lưỡng. Đặc biệt, việc duy trì vai trò chủ đạo của nhà nước trong lĩnh vực viễn thông cũng là một thách thức lớn.

2.1. Những khó khăn trong việc thi hành pháp luật cổ phần hóa

Việc thi hành pháp luật cổ phần hóa tại VNPT gặp nhiều khó khăn do sự phức tạp trong quy trình và các quy định pháp lý chưa hoàn thiện. Điều này dẫn đến việc chậm trễ trong tiến trình cổ phần hóa và ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

2.2. Vấn đề quản lý và định giá tài sản trong cổ phần hóa

Quản lý và định giá tài sản là một trong những thách thức lớn trong quá trình cổ phần hóa. VNPT cần phải có các phương pháp định giá chính xác và minh bạch để thu hút nhà đầu tư, đồng thời đảm bảo lợi ích của nhà nước và người lao động.

III. Phương pháp cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước tại VNPT

Để thực hiện cổ phần hóa hiệu quả, VNPT đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Việc huy động vốn từ công chúng thông qua phát hành cổ phiếu là một trong những phương pháp chính. Điều này không chỉ giúp tăng cường năng lực tài chính mà còn tạo ra cơ hội cho các nhà đầu tư tham gia vào hoạt động của doanh nghiệp.

3.1. Quy trình cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước tại VNPT

Quy trình cổ phần hóa tại VNPT bao gồm nhiều bước từ việc xác định giá trị doanh nghiệp, chuẩn bị hồ sơ, đến việc phát hành cổ phiếu. Mỗi bước đều cần được thực hiện một cách cẩn thận để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả.

3.2. Các hình thức cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước

VNPT đã áp dụng nhiều hình thức cổ phần hóa khác nhau, từ việc bán cổ phần cho nhà đầu tư chiến lược đến việc phát hành cổ phiếu ra công chúng. Mỗi hình thức đều có những ưu điểm và nhược điểm riêng, cần được xem xét kỹ lưỡng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về cổ phần hóa tại VNPT

Quá trình cổ phần hóa tại VNPT đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Doanh thu và lợi nhuận của các doanh nghiệp sau cổ phần hóa thường tăng trưởng ổn định, đồng thời tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người lao động. Các nghiên cứu cho thấy rằng cổ phần hóa đã giúp VNPT cải thiện đáng kể năng lực cạnh tranh và hiệu quả hoạt động.

4.1. Kết quả thực hiện cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước tại VNPT

Sau khi cổ phần hóa, VNPT đã ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ về doanh thu và lợi nhuận. Điều này không chỉ giúp cải thiện tình hình tài chính của doanh nghiệp mà còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người lao động.

4.2. Ảnh hưởng của cổ phần hóa đến người lao động tại VNPT

Cổ phần hóa đã tạo ra nhiều cơ hội cho người lao động tham gia vào quá trình quản lý và quyết định của doanh nghiệp. Điều này không chỉ giúp nâng cao tinh thần làm việc mà còn tạo ra động lực để họ cống hiến nhiều hơn cho sự phát triển của VNPT.

V. Kết luận và tương lai của cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước tại VNPT

Cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước tại VNPT là một quá trình cần thiết và quan trọng trong bối cảnh hiện nay. Mặc dù còn nhiều thách thức, nhưng với những bước đi đúng đắn, VNPT có thể đạt được những thành công lớn trong tương lai. Việc tiếp tục cải cách và hoàn thiện quy trình cổ phần hóa sẽ giúp VNPT phát triển bền vững và hội nhập quốc tế.

5.1. Tương lai của cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước tại VNPT

Trong tương lai, VNPT cần tiếp tục đẩy mạnh cổ phần hóa để nâng cao hiệu quả hoạt động và sức cạnh tranh. Việc này không chỉ giúp VNPT phát triển mà còn góp phần vào sự phát triển chung của nền kinh tế.

5.2. Những kiến nghị cho quá trình cổ phần hóa tại VNPT

Để quá trình cổ phần hóa diễn ra thuận lợi, VNPT cần có những kiến nghị cụ thể về cải cách pháp lý, nâng cao năng lực quản lý và tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư tham gia vào hoạt động của doanh nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quá trình cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước (DNNN) tại Việt Nam đã trở thành một chủ trương quan trọng trong công cuộc đổi mới và phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Theo báo cáo của ngành, tính đến năm 2008, cả nước đã có 3.836 doanh nghiệp nhà nước được cổ phần hóa, chiếm khoảng 71% tổng số doanh nghiệp nhà nước. Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) là một trong những đơn vị tiên phong trong việc thực hiện cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước, với 39 trong tổng số 42 đơn vị thành viên đã được cổ phần hóa trước năm 2009.

Cổ phần hóa không chỉ là chuyển đổi hình thức sở hữu từ doanh nghiệp một chủ sang nhiều chủ, mà còn là giải pháp quan trọng nhằm tăng cường hiệu quả quản lý, nâng cao năng lực tài chính, công nghệ, giúp các doanh nghiệp ứng phó tốt với sự cạnh tranh ngày càng gay gắt trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, đặc biệt sau khi Việt Nam gia nhập WTO năm 2006. Tuy nhiên, quá trình này cũng gặp nhiều khó khăn do đặc thù của lĩnh vực viễn thông, tính nhạy cảm và sự phức tạp trong định giá tài sản, cũng như các vướng mắc trong thi hành pháp luật cổ phần hóa.

Luận văn tập trung phân tích thực trạng thi hành pháp luật cổ phần hóa tại VNPT từ giai đoạn 1998 đến năm 2008, làm rõ những thành tựu đạt được, hạn chế còn tồn tại và đưa ra kiến nghị nhằm hoàn thiện cơ chế pháp lý, nâng cao hiệu quả cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước trong lĩnh vực bưu chính viễn thông. Đây là nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn lớn trong việc thúc đẩy sự phát triển bền vững, nâng cao khả năng cạnh tranh của các DNNN nói chung và VNPT nói riêng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai khung lý thuyết chính. Thứ nhất, lý thuyết sở hữu đa dạng trong quản trị doanh nghiệp cho thấy cổ phần hóa là quá trình chuyển đổi sở hữu đơn nhất sang sở hữu chung, giúp huy động vốn và cải thiện hiệu quả quản lý doanh nghiệp thông qua sự tham gia của nhiều chủ sở hữu. Thứ hai, lý thuyết về quản lý doanh nghiệp nhà nước dưới góc độ kinh tế thị trường nhấn mạnh cơ chế thị trường và minh bạch trong quản lý tài chính để nâng cao hiệu quả hoạt động.

Bên cạnh đó, một số khái niệm chuyên ngành được sử dụng xuyên suốt gồm: cổ phần hóa (corporatization), vốn điều lệ, giá trị doanh nghiệp, nhà đầu tư chiến lược, quỹ hỗ trợ sắp xếp doanh nghiệp, và lao động dôi dư. Kết cấu pháp lý bao gồm các văn bản như Nghị định số 109/2007/NĐ-CP, Thông tư số 146/2007/TT-BTC cũng là nền tảng pháp luật quan trọng được phân tích.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn vận dụng phương pháp khoa học tích hợp bao gồm duy vật biện chứng, phân tích, tổng hợp, so sánh đối chiếu nhằm đánh giá toàn diện các khía cạnh lý luận và thực tiễn của việc cổ phần hóa DNNN tại VNPT. Phương pháp thống kê được áp dụng với cỡ mẫu gồm 42 đơn vị thành viên của VNPT, trong đó 39 doanh nghiệp đã được cổ phần hóa, xuyên suốt giai đoạn 1998-2008.

Thông tin được thu thập từ báo cáo chính thức của VNPT, các văn bản pháp luật liên quan, kết quả kiểm toán và báo cáo tài chính sau cổ phần hóa. Quá trình phân tích dựa trên mô hình ba giai đoạn cổ phần hóa: chuẩn bị, thực hiện và hậu cổ phần hóa nhằm xác định các bước tiến hành, những thuận lợi, khó khăn cũng như hiệu quả thực tế. Đặc biệt, dữ liệu được kiểm chứng qua đối chiếu kết quả giữa các đơn vị thành viên có quy mô, lĩnh vực kinh doanh đa dạng như công nghiệp, xây lắp và dịch vụ.

Timeline nghiên cứu được kéo dài trên một thập niên, từ 1998 khi bắt đầu cổ phần hóa đơn vị đầu tiên (SACOM) tới năm 2008 với tiến độ cổ phần hóa đạt 93% số lượng đơn vị thành viên đã sắp xếp. Phương pháp nghiên cứu đặt trọng tâm vào sự kết nối thực tiễn pháp luật với khả năng vận hành của các doanh nghiệp trong lĩnh vực viễn thông vừa mang tính nhạy cảm, vừa quan trọng về vai trò kinh tế - xã hội.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tiến độ cổ phần hóa tại VNPT đạt 93% đến năm 2008. Trong tổng số 42 đơn vị thành viên đã được sắp xếp lại, có 39 đơn vị thuộc VNPT đã hoàn thành cổ phần hóa. Số liệu thống kê theo từng năm thể hiện tốc độ gia tăng ổn định từ năm 1998 (1 đơn vị) đến năm 2004 (14 đơn vị).

2. Hiệu quả kinh tế nâng lên rõ rệt sau cổ phần hóa. Báo cáo tổng hợp cho thấy vốn điều lệ bình quân tăng 44%, doanh thu tăng 23,6%, lợi nhuận tăng 139,76% so với trước cổ phần hóa. Trên 90% doanh nghiệp hoạt động có lãi, nộp ngân sách tăng trung bình 24,9%, thu nhập người lao động tăng 12%, cổ tức trung bình đạt 17,11%.

3. Cơ cấu vốn Nhà nước còn chi phối tại mức trên 51%. Đặc biệt với các doanh nghiệp viễn thông, Nhà nước vẫn duy trì tỉ lệ nắm giữ chi phối không dưới 51%, thể hiện sự thận trọng trong việc bảo vệ lợi ích kinh tế và quốc phòng, an ninh quốc gia tại lĩnh vực then chốt này.

4. Quản lý lao động dôi dư hiệu quả với 343 lao động nghỉ việc tự nguyện được hỗ trợ theo chế độ. Trong đó 136 người nghỉ việc tự nguyện với số tiền trợ cấp 393 triệu đồng, 207 người nhận hỗ trợ từ quỹ của Bộ Tài chính. Hầu hết người lao động đồng thuận, không phát sinh kiện tụng, thể hiện công tác tuyên truyền và chuẩn bị kỹ càng.

Thảo luận kết quả

Tiến độ cổ phần hóa đạt gần như hoàn thành mục tiêu tại VNPT trong giai đoạn nghiên cứu nhờ sự chỉ đạo sát sao, phối hợp chặt chẽ giữa các cấp lãnh đạo, Ban chỉ đạo đổi mới doanh nghiệp và các đơn vị thành viên. Việc tổ chức bộ phận chuyên trách hỗ trợ thủ tục cổ phần hóa đã góp phần giải quyết các vướng mắc về pháp lý và kỹ thuật, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trong chuyển đổi mô hình.

So với các doanh nghiệp nhà nước ở các ngành khác, VNPT hạn chế được những sai sót nghiêm trọng trong việc định giá tài sản nhờ áp dụng quy trình nghiêm ngặt và sử dụng các tổ chức định giá được Bộ Tài chính chỉ định. Tuy nhiên, thách thức trong xác định giá trị tài sản vô hình như thương hiệu, khách hàng vẫn tồn tại và cần cải thiện.

Hiệu quả đổi mới quản trị thể hiện qua việc tăng doanh thu và lợi nhuận là minh chứng cho sự chuyển đổi từ cơ chế quan liêu sang quản lý dựa trên lợi ích cổ đông, đúng với lý thuyết sở hữu đa dạng trong doanh nghiệp. Mô hình quản trị mới cũng đã tạo áp lực cạnh tranh làm động lực đổi mới công nghệ, mở rộng sản phẩm mới để thích ứng môi trường kinh tế hội nhập và cạnh tranh cao.

Trong lĩnh vực nhân sự, chính sách hỗ trợ người lao động dôi dư thực hiện tốt, góp phần tránh các bất ổn xã hội, tạo sự đồng thuận với chủ trương đổi mới. Phân tích theo bảng biểu thể hiện số lao động nghỉ việc tự nguyện và mức trợ cấp trung bình phù hợp với quy chuẩn chính sách đã giúp giữ ổn định tinh thần người lao động.

Tuy nhiên, cơ cấu vốn Nhà nước vẫn giữ tỷ lệ chi phối cao cho thấy còn tồn tại sự dè dặt trong việc chuyển giao quyền quản lý và phần nào hạn chế sự tham gia rộng rãi của nhà đầu tư ngoài nhà nước. Qua đó cũng thể hiện khía cạnh nhạy cảm trong lĩnh vực viễn thông đối với an ninh kinh tế quốc gia.

Kết quả nghiên cứu khẳng định tầm quan trọng của công tác hoàn thiện pháp luật cổ phần hóa để nâng cao tính minh bạch, quyền lợi nhà đầu tư và tính hiệu quả doanh nghiệp, đồng thời giữ được vai trò chủ đạo của Nhà nước ở những lĩnh vực trọng yếu.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện khung pháp lý cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước trong lĩnh vực viễn thông. Bộ Tư pháp và Bộ Thông tin và Truyền thông cần phối hợp rà soát và bổ sung các văn bản hướng dẫn thi hành Nghị định số 109/2007/NĐ-CP, theo hướng tăng cường minh bạch trong định giá tài sản vô hình, bảo đảm công bằng giữa nhà đầu tư nước ngoài và trong nước, áp dụng sớm trong vòng 12 tháng.

2. Tăng cường công tác tuyên truyền, đào tạo cho cán bộ quản lý và người lao động tại doanh nghiệp. Ban Lãnh đạo VNPT cùng Ban đổi mới doanh nghiệp cần tổ chức các khóa đào tạo về pháp luật cổ phần hóa, quyền lợi và nghĩa vụ cổ đông nhằm củng cố nhận thức và hỗ trợ quá trình chuyển đổi quyền sở hữu hiệu quả, thực hiện trong vòng 6-9 tháng tiếp theo.

3. Khuyến khích thu hút đầu tư chiến lược với việc giảm tỷ lệ vốn Nhà nước phù hợp. Chính phủ xem xét nới lỏng tỷ lệ sở hữu vốn Nhà nước dưới mức 51% tại các doanh nghiệp không giữ vai trò quốc phòng, an ninh, nhằm tạo điều kiện mở rộng vốn và nâng cao công nghệ, dự kiến áp dụng dần trong vòng 2 năm tới.

4. Tăng cường công tác giám sát, kiểm tra và đánh giá sau cổ phần hóa. Bộ Tài chính phối hợp với các cơ quan liên quan thiết lập hệ thống giám sát xuyên suốt quá trình cổ phần hóa, từ định giá tới quản lý vốn điều lệ, đảm bảo tài sản nhà nước được bảo toàn và phát triển, dự kiến triển khai trong 12 tháng tới.

5. Phát triển hệ thống xử lý lao động dôi dư đồng bộ và bền vững. VNPT và Bộ Lao động cần phối hợp xây dựng chính sách phúc lợi hỗ trợ người lao động, kết hợp đào tạo chuyển đổi nghề phù hợp xu thế thị trường, thực hiện trong trung hạn 1-2 năm, nhằm giải quyết hài hòa lợi ích giữa doanh nghiệp và người lao động.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các cơ quan quản lý nhà nước về kinh tế và doanh nghiệp. Bao gồm Bộ Tài chính, Bộ Công Thương, và Ban chỉ đạo đổi mới phát triển doanh nghiệp, giúp xây dựng chính sách và cơ chế pháp lý phù hợp với thực tiễn cổ phần hóa DNNN, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý và giám sát.

2. Ban lãnh đạo và bộ phận pháp chế các doanh nghiệp nhà nước. Đặc biệt tại các Tập đoàn, Tổng công ty có hoạt động cổ phần hóa, để nắm vững các quy định pháp luật, ứng dụng trong thực tiễn quản trị doanh nghiệp, tối ưu hóa công tác chuyển đổi sở hữu và phát triển doanh nghiệp bền vững.

3. Các nhà đầu tư, quỹ đầu tư và tổ chức tài chính. Qua luận văn, các nhà đầu tư có thể hiểu rõ bối cảnh pháp lý, cơ cấu vốn, cũng như những thách thức và cơ hội trong cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, từ đó đưa ra quyết định đầu tư minh bạch và hiệu quả.

4. Học giả, nghiên cứu sinh và sinh viên chuyên ngành Luật Kinh tế, Quản trị doanh nghiệp. Luận văn là tài liệu tham khảo chuẩn xác về cơ sở lý luận và thực tiễn về cổ phần hóa DNNN trong lĩnh vực viễn thông, giúp phát triển nghiên cứu sâu hơn liên quan đến chính sách sở hữu, quản lý doanh nghiệp Nhà nước và chuyển đổi kinh tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước là gì?
Cổ phần hóa là quá trình chuyển đổi doanh nghiệp nhà nước từ sở hữu đơn nhất do Nhà nước quản lý sang mô hình sở hữu đa chủ, tạo thành công ty cổ phần với nhiều cổ đông tham gia. Quá trình này nhằm tăng cường tính minh bạch, huy động vốn xã hội và nâng cao hiệu quả quản lý doanh nghiệp.

2. Tại sao cổ phần hóa VNPT gặp nhiều khó khăn trong định giá tài sản?
Do đặc thù lĩnh vực viễn thông có nhiều tài sản vô hình như thương hiệu, mạng lưới khách hàng và công nghệ, việc xác định giá trị thực tế các tài sản này rất phức tạp và không rõ ràng. Điều này ảnh hưởng tới độ chính xác trong việc xác định vốn điều lệ và thu hút nhà đầu tư.

3. Nhà nước giữ tỷ lệ vốn điều lệ bao nhiêu trong các doanh nghiệp cổ phần hóa của VNPT?
Thông thường, Nhà nước giữ tỷ lệ chi phối không thấp hơn 51% vốn điều lệ nhằm đảm bảo vai trò quản lý và kiểm soát các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông, lĩnh vực quan trọng về an ninh quốc gia.

4. Người lao động được hưởng những quyền lợi gì khi doanh nghiệp cổ phần hóa?
Người lao động được mua cổ phần ưu đãi với giá bán bằng 60% giá đấu thành công bình quân, được tiếp tục hưởng bảo hiểm xã hội, các quỹ phúc lợi, nhận trợ cấp mất việc nếu thôi việc và giữ hưởng các chế độ đãi ngộ theo quy định nhà nước.

5. Các phương thức bán cổ phần lần đầu ra thị trường bao gồm những gì?
Có ba phương thức chính: đấu giá công khai, bảo lãnh phát hành và thỏa thuận trực tiếp. Đấu giá tạo sự minh bạch, bảo lãnh phát hành bảo đảm bán hết cổ phần, thỏa thuận trực tiếp áp dụng cho nhà đầu tư chiến lược hoặc những nhà đầu tư có nhu cầu mua tiếp cổ phần.

Kết luận

• Cổ phần hóa tại VNPT đạt tiến độ 93% trong giai đoạn 1998-2008, đóng góp quan trọng vào chính sách đổi mới doanh nghiệp nhà nước tại Việt Nam.
• Hiệu quả hoạt động kinh tế của doanh nghiệp nâng lên rõ rệt với tăng trưởng về vốn, doanh thu và lợi nhuận, đồng thời cải thiện đời sống người lao động.
• Cơ cấu sở hữu vẫn duy trì vai trò chi phối của Nhà nước nhằm đảm bảo an ninh kinh tế trong lĩnh vực viễn thông mang tính đặc thù và nhạy cảm.
• Chính sách hỗ trợ người lao động sau cổ phần hóa được thực hiện bài bản, góp phần ổn định nguồn nhân lực và xã hội.
• Luận văn cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn quan trọng, làm nền tảng đề xuất các kiến nghị hoàn thiện pháp luật và cải thiện hoạt động cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước.

Tiếp theo, cần triển khai các giải pháp hoàn thiện pháp luật, nâng cao nhận thức cán bộ lao động, thu hút đầu tư chiến lược cũng như tăng cường giám sát sau cổ phần hóa để phát huy tối đa lợi ích từ quá trình đổi mới này. Quý độc giả và các đơn vị quản lý được khuyến nghị tham khảo và ứng dụng các khuyến nghị của nghiên cứu nhằm nâng cao hiệu quả cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1- KHÁI QUÁT CHUNG VỀ CỔ PHẦN HÓA DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC TẠI TẬP ĐOÀN BƯU CHÍNH VIỄN THÔNG VIỆT NAM (VNPT) 1. Sự cần thiết và chủ trương cổ phần hóa DNNN tại VNPT 1.1 Sự cần thiết cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước tại VNPT Là một loại hình doanh nghiệp thuộc sở hữu của Nhà nước nên các doanh nghiệp thuộc VNPT cũng đứng trong xu thế phát triển chung của các doanh nghiệp nhà nước trong giai đoạn hiện nay. Nhằm nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế, Đảng và Nhà nước ta đã chủ trương sắp xếp, đổi mới và nâng cao hiệu quả phát triển của các doanh nghiệp nhà nước, đẩy mạnh tiến độ cổ phần hóa và mở rộng diện các doanh nghiệp cổ phần hóa, kể cả một số tổng công ty và doanh nghiệp lớn, trong đó có các doanh nghiệp của VNPT. Hiện nay, công tác chuẩn bị cổ phần hóa các doanh nghiệp của VNPT đã và đang được tiến hành.

VNPT đã tiến hành việc cổ phần hóa các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực xây lắp, thương mại dịch vụ …., thời gian tới sẽ tiến hành cổ phần hóa các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực cung cấp dịch vụ viễn thông. Việc cổ phần hóa các doanh nghiệp của VNPT hoạt động trong lĩnh vực viễn thông là một khâu quan trọng trong quá trình đổi mới hoạt động của các doanh nghiệp VNPT, củng cố và cơ cấu lại các doanh nghiệp theo hướng tiếp tục phát huy những thành tựu đã đạt được, khắc phục những tồn tại nhằm nâng cao năng lực tài chính, trình độ công nghệ, năng lực tổ chức kinh doanh, đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu của công cuộc đổi mới trong những năm tới. Tính tất yếu hay sự cần thiết phải cổ phần hóa các DNNN nói chung và doanh nghiệp của VNPT nói riêng hiện nay thể hiện qua những điểm như sau: 10 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Thứ nhất, nhìn từ góc độ vĩ mô thì chủ trương cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước trong những năm qua đã thể hiện tính đúng đắn của nó và đem lại nhiều thành quả trên thực tế. Thực tiễn cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước trong những năm vừa qua cho thấy các doanh nghiệp sau khi cổ phần hóa cơ bản đều hoạt động tốt và có khả năng sinh lời ổn định.

Ban chỉ đạo đổi mới và phát triển doanh nghiệp đã đưa ra các bản thống kê cho thấy hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh đều chuyển biến tích cực so với trước khi chuyển đổi sở hữu. Vốn điều lệ cũng như doanh thu của các doanh nghiệp sau cổ phần hóa đều tăng. Từ đó, số tiền nộp ngân sách nhà nước của các doanh nghiệp và thu nhập của người lao động cũng tăng lên đáng kể. Sự phát triển như vậy đem lại những hiệu ứng tích cực cho cả nền kinh tế.

Ngoài ra, thông qua việc thực hiện cổ phần hóa, các doanh nghiệp nhà nước đã thay đổi được tận gốc phương thức quản lý lạc hậu và nhiều hạn chế trước đây để áp dụng phương thức quản lý mới, tự chủ, linh hoạt hơn. Các doanh nghiệp của VNPT hoạt động trong lĩnh vực cung cấp dịch vụ bưu chính, viễn thông trước hết cũng là một loại hình doanh nghiệp nhà nước được thành lập nhằm mục đích chủ yếu là thực hiện các hoạt động kinh doanh trong phạm vi hoạt động bưu chính, viễn thông, là một lĩnh vực kinh doanh quan trọng đối với nền kinh tế. Và nếu như cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước là một tất yếu thì việc cổ phần hóa các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực viễn thông cũng vậy. Mặc dù rất thận trọng, nhưng trong những năm vừa qua Đảng và Nhà nước ta đã rất chú trọng xúc tiến vấn đề này và cho đến hiện nay- khi mà chúng ta đã thấy được tính đúng đắn của chủ trương cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước cũng như đã có rất nhiều bài học trong việc cổ phần hóa thì việc đặt ra vấn đề cổ phần hóa các doanh 11 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] nghiệp hoạt động trong lĩnh vực viễn thông hoàn toàn là đúng đắn và cần thiết.

Hơn nữa, cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước nói chung và cổ phần hóa các doanh nghiệp của VNPT nói riêng thể hiện rõ tư tưởng chỉ đạo của Đảng và Nhà nước ta về chủ trương xây dựng một nền kinh tế hàng hóa với nhiều thành phần kinh tế cùng song hành phát triển, giảm mức độ độc quyền sở hữu trong hoạt động bưu chính, viễn thông, tạo mọi điều kiện cho tất cả các thành phần kinh tế cùng có cơ hội phát triển trên một sân chơi bình đẳng. Thứ hai, cổ phần hóa là giải pháp hiệu quả nhất để giúp các doanh nghiệp của VNPT có thể tăng nhanh về trình độ công nghệ và năng lực tài chính nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh trong bối cảnh Việt Nam vừa gia nhập WTO và phải mở cửa thị trường bưu chính, viễn thông. Khi nước ta gia nhập Tổ chức thương mại thế giới (WTO) vào năm 2006, các Tập đoàn Bưu chính, Viễn thông và truyền thông lớn trên thế giới sẽ được tạo điều kiện nhiều hơn để hoạt động trong nền kinh tế Việt Nam. Điều có cũng có nghĩa là các doanh nghiệp của VNPT hiện nay sẽ phải chịu sự cạnh tranh rất gay gắt ngay chính trên sân chơi vốn dĩ lâu nay là của mình.

Để có thể cạnh tranh và tồn tại, các doanh nghiệp buộc phải tiến hành những cải cách và một trong số đó là tăng trình độ công nghệ, trình độ quản lý và năng lực tài chính…. Mặc dù VNPT đã nỗ lực trong việc bổ sung vốn cho các đơn vị, thế nhưng các doanh nghiệp đó khó có thể tăng vốn bằng nguồn ngân sách và của VNPT vốn đã rất eo hẹp và còn phải phân bổ cho nhiều mục tiêu quan trọng khác của VNPT. Chính vì vậy, huy động vốn từ công chúng đầu tư thông qua phát hành cổ phiếu là phương thức khả thi nhất trong giai đoạn hiện nay. Nó không những giúp giảm bớt áp lực cho nguồn vốn của VNPT mà còn giúp 12 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] cho các doanh nghiệp nâng cao năng lực tài chính thông qua tăng vốn điều lệ.

Đó là yếu tố rất quan trọng để các doanh nghiệp củaVNPT có thể cạnh tranh được với các Tập đoàn bưu chính, viễn thông và truyền thông quốc tế trong bối cảnh Việt Nam tham gia vào tổ chức thương mại quốc tế WTO. Thứ ba, cổ phần hóa sẽ tạo ra áp lực bắt buộc các doanh nghiệp phải nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh. Do nhu cầu cạnh tranh nên các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực Bưu chính, Viễn thông chỉ chú trọng phát triển mạng lưới, đẩy chi phí lên trong khi lợi nhuận đem lại không cao có xu hướng giảm. Một lý do nữa là dịch vụ và sản phẩm của các doanh nghiệp vẫn còn nghèo nàn, các dịch vụ mới chưa phát triển, chưa tạo được nguồn thu từ các dịch vụ tiện ích….

Tất cả những điều đó đều xuất phát từ cơ chế hoạt động của một doanh nghiệp nhà nước, phải thực hiện nhiều chính sách xã hội do nhà nước đề ra, bộ máy lãnh đạo cồng kềnh không linh hoạt và khó thích ứng được với cơ chế kinh tế thị trường. Khi các doanh nghiệp của VNPT được cổ phần hóa, với cơ chế quản trị điều hành năng động hơn, các doanh nghiệp sẽ nhanh chóng bắt kịp được trình độ phát triển chung của thế giới. Hơn nữa, các doanh nghiệp đó sẽ bắt buộc phải hoạt động có hiệu quả, tăng khả năng sinh lời để thu hút các nhà đầu tư nếu không muốn tự đào thải khỏi nền kinh tế. Thứ tư, cổ phần hóa sẽ tạo ra cơ chế điều hành quản trị năng động, hiện đại hóa công nghệ và phát triển sản phẩm mới, tạo ra động lực để phát triển bền vững, hội nhập.

Xu thế hội nhập quốc tế hiện nay trên thế giới đang đặt ra những thách thức lớn cho các doanh nghiệp của Việt Nam nói chung và VNPT nói riêng. Nó đòi hỏi các doanh nghiệp của VNPT phải đáp ứng được những yêu cầu khắt khe về quy mô hoạt động cũng như quy mô vốn, về trình độ quản lý và 13 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] đội ngũ cán bộ quản lý, về phát triển và ứng dụng các công nghệ tiên tiến hiện đại trong hoạt động bưu chính, viễn thông, về tăng cường thị trường sản phẩm, dịch vụ tiện ích trong nước và quốc tế. Những yêu cầu đó là thực tế khách quan mà các doanh nghiệp của VNPT hiện nay phải đối mặt và đáp ứng được để tồn tại và phát triển. Để nâng cao năng lực quản trị doanh nghiệp, hiện đại hóa công nghệ và phát triển sản phẩm mới thì việc khuyến khích sự tham gia của các đối tác nước ngoài vào các doanh nghiệp của VNPT là rất cần thiết.

Bởi các đối tác đó thường là những tổ chức bưu chính, viễn thông, có năng lực công nghệ, tài chính hùng hậu, có kinh nghiệm và bề dày hoạt động trong lĩnh vực thông tin. Với tư cách là các nhà đầu tư chiến lược trong các doanh nghiệp của VNPT, cái mà họ có thể đem đến cho các doanh nghiệp không chỉ là công nghệ, nguồn vốn … mà quan trọng hơn đó là trình độ quản trị điều hành theo các chuẩn mực quốc tế. Đặc biệt, chúng ta sẽ có điều kiện để áp dụng các công nghệ thông tin tiên tiến nhất, các quan hệ với khách hàng sẽ được đối xử bình đẳng trên cơ sở các tiêu chí rõ ràng. Những dịch vụ và sản phẩm mới của doanh nghiệp viễn thông sẽ trở nên đa dạng, phong phú hơn.

Tất cả những điều đó sẽ đảm bảo tăng cường tính an toàn của hệ thống, giúp cho hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp sẽ được nâng cao nhiều hơn. Và như vậy, hệ thống bưu chính, viễn thông của Việt Nam mới có thể phát triển một cách bền vững và hội nhập quốc tế. Thứ năm, cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước chung và VNPT nói riêng sẽ giải quyết được cơ chế tiền lương, thu nhập cho người lao động. Nguồn nhân lực cũng có ảnh hưởng không nhỏ đến khả năng phát triển của mỗi doanh nghiệp và đây là bài toán khó giải quyết.

Hầu như không 14 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] doanh nghiệp nhà nước nào mà không phải đối mặt với tình trạng chảy máu chất xám. Một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là tiền lương. Với cơ chế về quản lý tiền lương đang áp dụng, các doanh nghiệp nhà nước không thể trả công cho người lao động tương xứng với thành quả làm việc của họ.