Cơ Cấu Giai Cấp Công Nhân Việt Nam Hiện Nay: Thực Trạng và Giải Pháp

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu cơ cấu giai cấp công nhân việt nam hiện nay thực trạng và giải pháp, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh vực

• Tác giả: Nguyễn Thị Thu Hà
• Người hướng dẫn: PGS. Phan Thanh Khôi
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Chủ nghĩa xã hội khoa học
• Đề tài: Cơ Cấu Giai Cấp Công Nhân Việt Nam Hiện Nay - Thực Trạng và Giải Pháp
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Cơ Cấu Giai Cấp Công Nhân Việt Nam Hiện Nay

Nghiên cứu về giai cấp công nhân Việt Nam là một vấn đề quan trọng được Đảng và Nhà nước quan tâm từ lâu. Sự nghiệp CNH, HĐH của Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu to lớn, tạo tiền đề vững chắc cho giai đoạn phát triển mới. Giai cấp công nhân Việt Nam đóng góp quan trọng và là nhân tố quyết định sự thành bại của công cuộc này. Nghị quyết số 20-NQ/TW khẳng định “Sự lớn mạnh của giai cấp công nhân là điều kiện tiên quyết bảo đảm thành công của công cuộc đổi mới”. Theo đó, xây dựng giai cấp công nhân lớn mạnh là một trong những nhiệm vụ chiến lược. Cùng với đường lối phát triển kinh tế nhiều thành phần, giai cấp công nhân nước ta đang có những biến đổi sâu sắc, trước hết là về cơ cấu giai cấp công nhân.

1.1. Khái Niệm Cơ Cấu Xã Hội và Cơ Cấu Giai Cấp

Cơ cấu xã hội là tất cả cộng đồng người và quan hệ xã hội do tác động lẫn nhau tạo nên. Nghiên cứu cơ cấu xã hội chủ yếu đề cập đến cộng đồng người như giai cấp, dân số, nghề nghiệp,... Cơ cấu xã hội-giai cấp là hệ thống các giai cấp, tầng lớp xã hội và mối quan hệ tác động qua lại lẫn nhau. Nghiên cứu cơ cấu giai cấp chỉ ra những giai cấp, tầng lớp tồn tại khách quan, xác định vị trí và xu hướng phát triển của chúng. Cơ cấu xã hội - giai cấp là bộ phận cơ bản và quan trọng nhất trong cơ cấu xã hội vì nó phản ánh trực tiếp những mối quan hệ kinh tế.

1.2. Định Nghĩa Giai Cấp Công Nhân Việt Nam Theo Mác Lênin

Để hiểu đầy đủ về giai cấp công nhân Việt Nam, cần hiểu rõ khái niệm giai cấp công nhân theo quan điểm Mác-Lênin. Ăngghen sử dụng nhiều cụm từ như “giai cấp công nhân”, “giai cấp công nhân hiện đại”, “giai cấp vô sản”. Tất cả những thuật ngữ này chỉ là sự khác nhau về hình thức còn về ý nghĩa, nó đồng nghĩa với nhau và được đưa ra trên cơ sở xem xét hai tiêu chí cơ bản: về phương thức lao động, phương thức sản xuất và về vị trí của giai cấp công nhân trong quan hệ sản xuất.

II. Thực Trạng Biến Động Cơ Cấu GCCN Việt Nam Hiện Nay

Quá trình thực hiện đường lối phát triển kinh tế nhiều thành phần đã dẫn đến sự thay đổi đáng kể trong cơ cấu giai cấp công nhân Việt Nam. Sự thay đổi số lượng công nhân ở khu vực kinh tế nhà nước và ngoài nhà nước kéo theo sự thay đổi quan trọng, không chỉ là sự thay đổi tính chất các loại hình sở hữu mà còn dẫn đến sự thay đổi cả tỷ lệ trong số lượng công nhân, trình độ công nhân và thành phần giai cấp công nhân, hay có thể nói là dẫn đến sự phân tầng giai cấp công nhân. Sự phân tầng giai cấp công nhân này biểu hiện trên tất cả các mặt từ trình độ học vấn, trình độ nghề nghiệp, mức thu nhập đến quyền sở hữu tài sản.

2.1. Phân Tầng GCCN Trình Độ Học Vấn và Chuyên Môn

Toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế cùng với sự phát triển của kinh tế tri thức khiến cho mặt bằng chung về trình độ học vấn và trình độ nghề nghiệp chuyên môn của công nhân tăng lên. Tuy nhiên, sự đòi hỏi của các ngành nghề khác nhau. Vì vậy, sự phân hóa về trình độ học vấn và trình độ chuyên môn là điều tất yếu. Theo Bảng 1.2: Trình độ học vấn của công nhân phân theo ngành, nghề sản xuất kinh doanh

2.2. Chênh Lệch Thu Nhập Nguyên Nhân và Hậu Quả

Hiện nay, tồn tại sự chênh lệch lớn về thu nhập của công nhân không chỉ thuộc các ngành kinh tế khác nhau, mà của cả các tầng lớp công nhân khác nhau trong cùng một ngành kinh tế nhưng thuộc các khu vực khác nhau (khu vực nhà nước, khu vực tư nhân, khu vực có vốn đầu tư nước ngoài). Hệ quả dễ thấy của những biến đổi trên là sự mâu thuẫn về lợi ích, là khoảng cách giàu nghèo trong nội bộ giai cấp công nhân, là sự không đồng nhất về nhiều mặt.

2.3. Thành Phần Xuất Thân và Giác Ngộ Chính Trị

Sự gia nhập vào hàng ngũ công nhân của số đông lao động từ nông thôn sẽ làm cho giai cấp công nhân không còn thuần nhất về thành phần xuất thân, không còn đồng đều về trình độ giác ngộ chính trị, không còn giữ được sự thống nhất cao về tư tưởng, về ý thức tổ chức kỷ luật, về tác phong công nghiệp. Tầng lớp công nhân mới xuất thân từ nông dân này cũng như tầng lớp công nhân chủ yếu làm lao động chân tay đơn giản sẽ là tầng lớp chịu nhiều thiệt thòi nhất, là những người yếu thế nhất và dễ bị tổn thương nhất.

III. Giải Pháp Xây Dựng Cơ Cấu GCCN Đáp Ứng Yêu Cầu Mới

Nhiệm vụ phát triển về số lượng và chất lượng của giai cấp công nhân Việt Nam đang khách quan đặt ra vấn đề hoàn thiện cơ cấu giai cấp công nhân. Khảo sát về thực trạng cơ cấu giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay, tìm hiểu những vấn đề đặt ra trong cơ cấu giai cấp công nhân, từ đó đưa ra chiến lược nhằm phát triển giai cấp công nhân đáp ứng tốt yêu cầu của thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước là việc làm cần thiết.

3.1. Nâng Cao Trình Độ Học Vấn và Tay Nghề cho Công Nhân

Cần có chính sách đầu tư vào giáo dục nghề nghiệp, tạo điều kiện cho công nhân nâng cao trình độ học vấn và tay nghề. Các chương trình đào tạo cần gắn liền với nhu cầu thực tế của thị trường lao động, giúp công nhân có thể đáp ứng yêu cầu của các ngành công nghiệp hiện đại. Khuyến khích doanh nghiệp tham gia vào quá trình đào tạo, tạo cơ hội thực tập và làm việc cho sinh viên và người lao động.

3.2. Cải Thiện Đời Sống Vật Chất và Tinh Thần của Công Nhân

Cần có chính sách tăng lương, đảm bảo mức sống tối thiểu cho công nhân. Cải thiện điều kiện làm việc, đảm bảo an toàn lao động và sức khỏe cho người lao động. Xây dựng nhà ở xã hội cho công nhân, tạo điều kiện để họ có nơi ở ổn định. Tăng cường các hoạt động văn hóa, thể thao, giải trí, nâng cao đời sống tinh thần cho công nhân.

3.3. Tăng Cường Vai Trò của Công Đoàn trong Bảo Vệ Quyền Lợi

Công đoàn Việt Nam cần phát huy vai trò là người đại diện cho quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động. Nâng cao năng lực của cán bộ công đoàn, giúp họ có thể tham gia vào quá trình xây dựng chính sách, giám sát việc thực hiện pháp luật lao động. Tăng cường đối thoại, thương lượng tập thể giữa công đoàn và người sử dụng lao động, giải quyết các tranh chấp lao động một cách hòa bình và hiệu quả.

IV. Chính Sách Hỗ Trợ GCCN Phát Triển Toàn Diện Ra Sao

Để giai cấp công nhân phát triển toàn diện, cần có sự hỗ trợ từ chính sách của Đảng và Nhà nước. Các chính sách cần tập trung vào việc tạo môi trường thuận lợi cho giai cấp công nhân phát triển về số lượng, chất lượng và cơ cấu. Các chính sách này cần đảm bảo quyền lợi của người lao động Việt Nam, đồng thời khuyến khích công nhân và sự phát triển kinh tế.

4.1. Hoàn Thiện Hệ Thống Pháp Luật Lao Động

Cần rà soát, sửa đổi, bổ sung hệ thống pháp luật lao động, đảm bảo phù hợp với tình hình mới. Các quy định pháp luật cần rõ ràng, minh bạch, dễ hiểu, dễ thực hiện, bảo vệ quyền lợi của người lao động, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp hoạt động. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện pháp luật lao động, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

4.2. Đầu Tư vào Phát Triển Giáo Dục và Đào Tạo Nghề

Tăng cường đầu tư vào phát triển giáo dục và đào tạo nghề, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Xây dựng hệ thống giáo dục nghề nghiệp hiện đại, đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động. Khuyến khích các doanh nghiệp tham gia vào quá trình đào tạo nghề, tạo cơ hội cho người lao động học tập và nâng cao kỹ năng.

V. Ứng Dụng Mô Hình Phát Triển GCCN Thành Công

Nghiên cứu các mô hình phát triển giai cấp công nhân thành công ở các nước khác có thể cung cấp những bài học kinh nghiệm quý báu cho Việt Nam. Tuy nhiên, cần phải điều chỉnh các mô hình này sao cho phù hợp với điều kiện cụ thể của Việt Nam. Sự tham gia của công đoàn Việt Nam là yếu tố quan trọng để đảm bảo sự thành công của bất kỳ mô hình nào.

5.1. Nghiên Cứu Kinh Nghiệm Quốc Tế về Phát Triển GCCN

Tìm hiểu kinh nghiệm của các nước phát triển về xây dựng giai cấp công nhân lớn mạnh, có trình độ cao, đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế tri thức. Phân tích các chính sách, biện pháp mà các nước này đã áp dụng để nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người lao động.

5.2. Điều Chỉnh Mô Hình cho Phù Hợp Với Việt Nam

Lựa chọn các mô hình phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội và đặc điểm của giai cấp công nhân Việt Nam. Điều chỉnh các chính sách, biện pháp sao cho phù hợp với tình hình thực tế của đất nước. Đảm bảo sự tham gia của công nhân và các tổ chức đại diện của công nhân vào quá trình xây dựng và thực hiện các chính sách.

VI. Kết Luận Xu Hướng và Tương Lai của GCCN Việt Nam

Xu hướng phát triển của giai cấp công nhân Việt Nam trong tương lai sẽ gắn liền với quá trình CNH, HĐH và hội nhập quốc tế. Giai cấp công nhân sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Tuy nhiên, để giai cấp công nhân có thể hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình, cần phải giải quyết những thách thức hiện tại và xây dựng một cơ cấu giai cấp công nhân vững mạnh.

6.1. Dự Báo Xu Hướng Biến Đổi của GCCN

Phân tích các yếu tố tác động đến sự biến đổi của giai cấp công nhân trong tương lai, như sự phát triển của khoa học - công nghệ, quá trình toàn cầu hóa, sự thay đổi trong cơ cấu kinh tế. Dự báo xu hướng phát triển của giai cấp công nhân Việt Nam trong những năm tới.

6.2. Tầm Quan Trọng của Việc Xây Dựng GCCN Vững Mạnh

Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng giai cấp công nhân vững mạnh đối với sự phát triển bền vững của đất nước. Khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam trong quá trình xây dựng giai cấp công nhân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn chia làm 2 chương 4 tiết.phap 11 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHƢƠNG 1 NHẬN THỨC CHUNG VỀ CƠ CẤU GIAI CẤP CÔNG NHÂN VÀ THỰC TRẠNG CƠ CẤU GIAI CẤP CÔNG NHÂN VIỆT NAM TRONG THỜI KỲ ĐẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA ĐẤT NƢỚC 1. NHẬN THỨC CHUNG VỀ CƠ CẤU GIAI CẤP CÔNG NHÂN 1. Một số khái niệm cơ bản 1. Cơ cấu xã hội, cơ cấu xã hội - giai cấp Khái niệm cơ cấu xã hội Xã hội loài người tồn tại trong mối quan hệ - tác động lẫn nhau mang tính cộng đồng.

Tùy theo cách xác định các dấu hiệu, nguyên tắc mà người ta có thể xác định những cộng đồng người theo các cơ cấu xã hội khác nhau như dân tộc, giai cấp, tôn giáo, nghề nghiệp, giới tính, độ tuổi… Cơ cấu xã hội là tất cả những cộng đồng người và toàn bộ các quan hệ xã hội do sự tác động lẫn nhau của các cộng đồng ấy tạo nên. Trong khoa học lý luận chính trị, nghiên cứu cơ cấu xã hội chủ yếu đề cập đến những cộng đồng người được hình thành một cách khách quan trong xã hội như: giai cấp, dân số, nghề nghiệp, dân tộc, tôn giáo… Từ đó, người ta có thể xem xét các loại hình cơ cấu xã hội tương ứng như: cơ cấu xã hội - giai cấp, cơ cấu xã hội - dân số, cơ cấu xã hội - nghề nghiệp… Khái niệm cơ cấu xã hội - giai cấp Các loại hình cơ cấu xã hội có sự liên quan đến nhau và tạo thành hệ thống cơ cấu xã hội của một xã hội trong giai đoạn lịch sử nhất định. Trong đó, cơ cấu xã hội - giai cấp là bộ phận cơ bản và quan trọng nhất. Cơ cấu xã hội - giai cấp là hệ thống các giai cấp, tầng lớp xã hội và các mối quan hệ tác động qua lại lẫn nhau giữa chúng.

Nghiên cứu cơ cấu xã hội - giai cấp là chỉ ra được đầy đủ những giai cấp và tầng lớp tồn tại khách quan trong lịch sử xã (LUAN.phap 12 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] hội, xác định rõ vị trí của các giai cấp và tầng lớp này (cơ bản hay không cơ bản, thống trị hay bị trị, quan hệ bình đẳng hay không bình đẳng…), chỉ ra xu hướng phát triển của các giai cấp và tầng lớp ấy… Cơ cấu xã hội - giai cấp là bộ phận cơ bản và quan trọng nhất trong cơ cấu xã hội vì nó là cái phản ánh trực tiếp những mối quan hệ kinh tế và thể hiện ra trên bề mặt xã hội là vị thế các giai cấp trong một chế độ xã hội cụ thể. Theo đó, cơ cấu này liên quan đến các vấn đề như: đảng phái chính trị và nhà nước; sở hữu tư liệu sản xuất, địa vị xã hội của con người trong quan hệ sản xuất, tổ chức lao động và phân phối lợi ích xã hội. Cơ cấu xã hội - giai cấp quyết định đến bản chất và xu hướng vận động của các loại hình cơ cấu xã hội khác là vì như vậy. Nó là yếu tố đặc trưng cho sự khác nhau về chất giữa cơ cấu xã hội của xã hội này với cơ cấu xã hội của xã hội khác.

Ở Việt Nam hiện nay, với sự phát triển của nền kinh tế nhiều thành phần, nhiều hình thức sở hữu, nên cơ cấu xã hội - giai cấp tồn tại trong trạng thái rất đa dạng, phức tạp và không ngừng biến đổi. Cơ cấu xã hội - giai cấp ở Việt Nam hiện nay bao gồm: GCCN, giai cấp nông dân, đội ngũ trí thức, người sản xuất nhỏ, tầng lớp doanh nhân. Trong đó, GCCN giữ vai trò lãnh đạo, quyết định xu hướng phát triển của cơ cấu xã hội. Vì vậy, nghiên cứu cơ cấu GCCN có ý nghĩa rất quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam hiện nay.

Giai cấp công nhân Việt Nam, cơ cấu giai cấp công nhân Để có thể hiểu một cách đầy đủ nhất về khái niệm GCCN Việt Nam trước hết cần hiểu rõ khái niệm GCCN theo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin. Khái niệm giai cấp công nhân Hiện nay cách mạng khoa học - công nghệ phát triển mạnh mẽ, nền kinh tế tri thức ra đời, đang tồn tại nhiều cách giải thích khác nhau về khái (LUAN.phap 13 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] niệm GCCN. Loại ý kiến thứ nhất cho rằng: trong thời đại hiện nay, do những điều chỉnh nhất định trong cách thức quản lý và phân phối của CNTB, đặc biệt trong lĩnh vực xã hội, GCCN không còn nữa, vì hoặc trở thành giai cấp trung lưu, hoặc đã tan biến vào tầng lớp trí thức. Loại ý kiến thứ hai cho rằng: GCCN không những không mất đi mà còn được bổ sung thêm vào đội ngũ của mình thành phần mới: đội ngũ trí thức.

Hiện nay, trí thức không còn là một tầng lớp xã hội độc lập mà là một bộ phận của GCCN: công nhân trí thức. Loại ý kiến thứ ba cho rằng: GCCN vẫn tồn tại và phát triển cùng với sự phát triển của xã hội, nhưng được bổ sung những phẩm chất mới; GCCN đang trong quá trình “trí thức hóa”. Vì vậy, để có một cái nhìn khách quan, khoa học, tiến tới một nhận thức thống nhất về khái niệm GCCN, cần phải trở về thế giới quan và phương pháp luận duy của chủ nghĩa Mác - Lênin.Ănghen sử dụng rất nhiều từ cụm từ để diễn đạt khái niệm GCCN: “giai cấp công nhân”, “giai cấp công nhân hiện đại”, “giai cấp vô sản”, “giai cấp vô sản công nghiệp”…; trong những hoàn cảnh cụ thể, các ông còn sử dụng một số hình thức diễn đạt khác như: “giai cấp lao động làm thuê”, “giai cấp xã hội hoàn toàn chỉ sống dựa vào bán sức lao động của mình”, “giai cấp công nhân làm thuê thế kỷ XIX”… Tất cả những thuật ngữ này chỉ là sự khác nhau về hình thức còn về ý nghĩa, nó đồng nghĩa với nhau và được đưa ra trên cơ sở xem xét hai tiêu chí cơ bản: về phương thức lao động, phương thức sản xuất và về vị trí của GCCN trong quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa. Thứ nhất, về phương thức lao động, phương thức sản xuất, GCCN là những người lao động trực tiếp hay gián tiếp vận hành các công cụ sản xuất có tính chất công nghiệp, ngày càng hiện đại và tính xã hội hóa ngày càng cao.

Đây cũng là tiêu chí cơ bản để phân biệt người công nhân với người thợ (LUAN.phap 14 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] thủ công thời trung cổ hay người thợ trong các công trường thủ công. Trong công trường thủ công và trong nghề thủ công, người lao động sử dụng công cụ của mình, còn trong công xưởng người công nhân phải phục tùng máy móc.Ănghen, GCCN là sản phẩm, là “con đẻ” của nền đại công nghiệp: “Các giai cấp khác đều suy tàn và tiêu vong cùng với sự phát triển của đại công nghiệp, còn giai cấp vô sản lại là sản phẩm của bản thân nền đại công nghiệp” [9, tr. Là sản phẩm của nền đại công nghiệp nên GCCN là hiện thân của lực lượng sản hiện đại, đại biểu cho phương thức sản xuất tiên tiến trong thời đại ngày nay. Điều này cũng mang đến cho GCCN những phẩm chất riêng có.

Đó là: tính tiên tiến, hiện đại; tinh thần cách mạng triệt để; ý thức tổ chức kỷ luật cao; tác phong công nghiệp; tinh thần quốc tế… Thứ hai, về vị trí của GCCN trong quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa. Trong quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa, GCCN là giai cấp không có tư liệu sản xuất, phải bán sức lao động, làm thuê cho nhà tư bản và bị nhà tư bản bóc lột giá trị thặng dư.Ăngghen đặc biệt nhấn mạnh tiêu chí này, vì chính nó đã khiến cho GCCN trở thành giai cấp đối kháng với giai cấp tư sản về lợi ích cơ bản. “Giai cấp tư sản, tức là tư bản, mà lớn lên thì giai cấp vô sản, giai cấp công nhân hiện đại - tức là giai cấp chỉ có thể sống với điều kiện là kiếm được việc làm, và chỉ kiếm được việc làm, nếu lao động của họ làm tăng thêm tư bản - cũng phát triển theo. Những công nhân ấy, buộc phải bán mình để kiếm ăn từng bữa một, là một hàng hóa, tức là một món hàng đem bán như bất cứ món hàng nào khác; vì thế, họ phải chịu hết mọi sự may rủi của cạnh tranh, mọi sự lên xuống của thị trường” [9, tr.

Căn cứ vào hai tiêu chí trên Ph.Ănghen đã đưa ra định nghĩa về GCCN trong tác phẩm Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa cộng sản: “Giai cấp vô sản là một giai cấp xã hội hoàn toàn chỉ kiếm sống bằng việc bán sức lao động của mình chứ không phải sống bằng lợi nhuận của bất cứ số tư bản nào, (LUAN.phap 15 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] đó là một giai cấp mà hạnh phúc và đau khổ, sống và chết, toàn bộ sự sống còn của họ đều phụ thuộc vào số cầu về lao động, tức là vào tình hình chuyển biến tốt hay xấu của cuộc cạnh tranh không gì ngăn cản nổi. Phát triển học thuyết của C.Ănghen trong điều kiện, hoàn cảnh lịch sử mới, V.Lênin đã bổ sung thêm những thuộc tính mới của GCCN. Trong một loạt các tác phẩm như: “Sự phát triển của chủ nghĩa tư bản ở Nga”, “Nhà nước và cách mạng”, “Kinh tế và chính trị trong thời đại chuyên chính vô sản”… V.Lênin đã khẳng định: sau khi cách mạng thành công GCCN sẽ trở thành giai cấp cầm quyền. Địa vị kinh tế - xã hội của GCCN sẽ thay đổi, từ thân phận lao động làm thuê, trở thành giai cấp thống trị về chính trị, thông qua đảng tiên phong của mình, lãnh đạo toàn xã hội cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới.

GCCN không còn là giai cấp vô sản theo đúng nghĩa đen của nó nữa. Ngày nay, với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học - kỹ thuật - công nghệ, GCCN đã có nhiều thay đổi khác trước. Thứ nhất, về cơ cấu ngành nghề: bên cạnh công nhân của nền công nghiệp cơ khí truyền thống đã xuất hiện công nhân của nền công nghiệp tự động hóa với việc áp dụng phổ biến công nghệ thông tin vào sản xuất. Bên cạnh những ngành công nghiệp đã phát triển, ngày càng xuất hiện nhiều loại ngành dịch vụ có tính chất công nghiệp.

Ở các nước tư bản phát triển, ngành này chiếm từ 50-70% lao động. Song, điều đó không hề làm giảm vai trò của GCCN trong nền kinh tế và tỷ trọng của GCCN trong dân cư.