Chương I: Cơ sở lý luận quản lý nhà nước về đất đô thị. Chương II: Thực trạng công tác quản lý đất đai ở quận Hà Đông Chương III: Một số giải pháp tăng cường quản lý đất đô thị CHUONG I. CƠ SO LY LUẬN QUAN LÝ NHÀ NƯỚC VE DAT ĐÔ THI I. KHÁI NIEM VA PHAN LOẠI DAT ĐÔ THỊ 1.
Khái niệm về đô thị va dat đô thi 1. Khái niệm về đô thị Đô thị là điểm tập trung dân cư với mật độ cao, chủ yếu là lao động phi nông nghiệp, có hạ tầng cơ sở thích hợp hay trung tâm chuyên nghành, có vai trò thúc đây sự nghiệp phát triển kinh tế-xã hội của cả nước, của một miễn lãnh thổ, của một tỉnh, của một huyện hoặc một vùng trong tỉnh, trong huyện. Đô thị có các yếu tố cơ bản sau: - Là trung tâm tổng hợp hay trung tâm chuyên ngành, có vai trò thúc đây sự phát triển kinh tế xã hội của một vùng nhất định. - Quy mô dân số nhỏ nhất là 4000 người (vùng núi có thể thấp hơn).
- Tỷ lệ lao động phi nông nghiệp >60% tông số lao động trong đô thị, là nơi có cơ sở sản xuất và dich vụ thương mai phát trién. - Có cơ sở hạ tầng kỹ thuật và công trình công cộng phục vụ dân cư đô thị tương đối đồng bộ. - Có mật độ dân cư được xác định tùy từng loại đô thị phù hợp với đặc điểm từng vùng. Khái niệm dat đô thị Đất đô thị là đất thuộc các khu vực nội thành, nội thị xã, thị trấn được quy hoạch sử dụng dé xây dung nha ở, trụ sở các cơ quan, các tô chức, các cơ sở sản xuất, kinh doanh, các cơ sở hạ tầng phục vụ lợi ích công cộng, quốc phòng an ninh và các mục đích khác.
Ngoài ra theo quy định các loại đất ngoại thành, ngoại thị xã đac có quy hoạch của cơ quan nhà nước có thấm quyền phê duyệt dé phát triển đô thị thì cũng được tính vào đất đô thị. Phân loại đất đô thị Căn cứ vào cứ vào mục đích sử dụng, đất đô thị được phân chia thành các loại đất chủ yếu sau đây: - Đất dành cho các công trình công cộng: như đường giao thông,các công trình giao thông tĩnh, các nhà ga, bến bãi, các công trình cấp thoát nước, các đường dây tải điện, thông tin liên lạc. - Đất dùng vào các mục đích an ninh quốc phòng, các cơ quan ngoại giao và các khu vực hành chính đặc biệt. - Đất ở dân cư: bao gồm cả diện tích đất dùng để xây dựng nhà ở, các công trình phục vụ sinh hoạt và khoảng không gian theo quy định về xây dựng và thiết kế nhà ở.
-Đất chuyên dùng: xây dựng trường học, bệnh viện, các công trình văn hóa vui chơi giải trí, các công sở và khu vực hành chính, các trung tâm thương mại, buôn bán, các cơ sở sản xuất kinh đoanh. - Đất nông lâm, ngư nghiệp đô thị: gồm diện tích các hồ nuôi trồng thủy sản, các khu vực trồng cây xanh, trồng hoa, cây cảnh, các phố vườn. - Dat chưa sử dụng đến: là đất được quy hoạch dé phát triển đô thị nhưng chưa sử dụng. Những đặc điểm cơ bản của đất đô thị Thứ nhất: Đất đô thị có nguồn gốc từ đất tự nhiên hoặc đất nông nghiệp được chuyền đôi mục dich sử dụng khi đã có quy hoạch và dự án đầu tư.
Thứ hai: Tính giới hạn về mặt bằng đất và không gian xây dựng, nhưng lại có giá trị và giá trị sử dụng lớn hơn so với các loại đất khác. Dat đô thị là đất nội thành, nội thị xã, thị trấn và đất ngoại thành, ngoại thị mà trong quy hoạch được phê duyệt dùng dé phát triển đô thị. Điểm đặc trưng cơ bản này có ở tat cả các loại đất, nhưng nó thê hiện rõ nhất ở đất đô thị. Dat là tài nguyên, nguồn sống, môi trường, môi sinh quan trọng nhất cho đời sống con người, cho sinh hoạt xã hội và các hoạt động kinh doanh, là tài nguyên không tái sinh và có hạn.
Giới hạn của diện tích đất đô thị không chi là diện tích đất có giới hạn của đơn vị hành chính: thị tran, thị xã, thành phó. khi lập các đơn vị hành chính đó mà nó còn có giới hạn cho từng loại đất được sử dụng trong đô thị. Thứ ba: Đất đô thị phải được xây dựng cơ sở hạ tầng khi sử dụng. Như ta đã biết, tại đô thị thì nhu cầu phát triển kinh tế diễn ra rất mạnh, đây là nơi tập trung các cơ quan quản lý đầu não, là trung tâm kinh tế, văn hóa của một vùng hoặc một quốc gia đồng thời cũng là nơi tập trung dân cư đông cho nên việc xây dựng cơ sở vật chất để phục vụ đời sống của dân cư cũng như là điều kiện để phát triển kinh tế xã hội, thu hút đầu tư của vùng đó hay quốc gia đó.
Cơ sở hạ tầng đô thị là yếu tố phản ánh mức độ phát triển và tiện nghi sinh hoạt của người dân đô thị. Cơ sở hạ tầng gồm cơ sở hạ tầng kỹ thuật như: giao thông, điện nước, hệ thống cống rãnh, năng lượng, thông tin, vệ sinh môi trường.và cơ sở hạ tầng xã hội như: nhà ở, công trình văn hóa xã hôi, giáo dục dao tạo, y tẾ, nghiên cứu khoa học, công viên, cây xanh. Đất đô thị còn có tính kế tục lâu bền. Giá trị sử dụng và hiệu ích đầu tư cả đất đô thị có tính lâu dai va tính tích lũy, trong điều kiện sử dung và bảo hộ hợp lý, đất đô thị có thể được sử dụng nhiều lần liên tục, được cải thiện và không ngừng nâng cao về giá trị.
Đây là đặc trưng cơ bản và quan trọng nhất để xác định tầm quan trọng cũng như giá trị và giá trị sử dụng của đất đô thị, nhu cầu đời sống đô thị của dân cư và các hoạt động kinh tế, chính trị của nhà nước. Thứ tư: giá đất đô thị cao hơn giá đất nông thôn, giá đất đô thị phụ thuộc loại đô thị, vị trí lô đất. Đây là đặc điểm phân biệt rõ nhất đất đô thị với các loại đất khác. Dat có vị trí cố định trong không gian.
Dat đô thị hình thành và phát triển có vị trí cố định, thuận lợi về giao thông, là nơi tập trung đông dân cư, phát triển kinh tế-xã hội sôi động hơn các vùng khác. Giá trị của từng lô đất trong đô thị trước hết phụ thuộc và vi trí cua nó. VỊ trí lô đất là một yếu tố quan trọng nhất khi xem xét giá cả đất đai. Một khu đất có vị trí thuận lợi, giao thông đi lại đễ dàng sẽ giảm được nhiều chi phí vận chuyền hàng hóa.
Trong sản xuất, nhà kinh doanhh với mục đích thuận lợi hàng đầu sẽ chọn nơi nào có chỉ phí sản xuất thấp nhất, có lợi nhuận cao nhất để đầu tư xây dựng, mọi người dân luôn có nhu cầu cuộc sống cao hơn chọn nơi sống luôn phù hợp với điều kiện đi làm, học tập của con em họ. Tất cả yêu cầu này trong đô thị đã hội tụ đủ, do đó cơ hội đầu tư cao, vị trí thuận lợi cộng với cơ sở hạ tâng đây đủ làm cho giá đât đô thị cao hơn vùng nông thôn, miên núi. VAI TRO QUAN LÝ DAT ĐÔ THỊ 1. Vai trò của đất đô thị trong sự phát triển kinh tế-xã hội Đất đai là một trong những bộ phận của lãnh thổ quốc gia, nó liên quan đến chủ quyền của mỗi quốc gia.
Tôn trọng chủ quyền của mỗi quốc gia trước hết phải tôn trọng lãnh thổ của mỗi quốc gia đó. Vì thế đất đai đóng vao trò quyết định cho sự ton tại và phát triển của đất nước. Đất đai là sản phẩm tự nhiên, có trước lao động và cùng với quá trình lịch sử phát triển kinh tế-xã hội, đất đai là điều kiện chung của lao động. Dat đai đóng vai trò quyết định cho sự tồn tai và phát triển của xã hội loài người.
Nếu không có đất đai thì không có bất kỳ một nghành sản xuất nào, một quá trình sản xuất nào, cũng không thé có sự tồn tại của loài người. Đất đai là một trong những tài nguyên vô cùng quý giá của loài người, điều kiện cho sự sống của động thực vật và con người trên trái đất. Đất đai là tài sản quốc gia vô cùng quý giá, là kết quả của quá trình đấu tranh, lao động hàng nghìn năm nay của nhân dân ta, là tư liệu sản xuất đặc biệt không có gì thay thế được, nó tham gia vào tất cả các hoạt động của đời sống kinh tế-xã hội, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sông, là địa bàn phân bố các khu dân cư, xây dựng các cơ sở kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng. Đất đai là địa điểm, là cơ sở của các thành phó, làng mạc, các công trình công nghiệp, giao thông, đất đai cũng cung cấp nguyên liệu cho ngành công nghiệp xây dựng như gạch ngói, gốm sứ.
Đất đai cùng với các điều kiện tự nhiên khác là một trong những cơ sở quan trọng nhất dé hình thành các vùng kinh tế của đất nước, nhằm khai thác và sử dụng có hiệu quả các tiềm năng tự nhiên kinh tế xã hội của mỗi vùng đất nước. Nhu cầu về đời sống kinh tế xã hội rất phong phú và đa dạng. Khai thác lợi thế của mỗi vùng đất nước là một tất yếu khách quan đề đáp ứng nhu cầu đó. ở nước ta trên cơ sở điều kiện tự nhiên, cả nước có 7 vùng kinh tế mỗi vùng có những sắc thái riêng về điều kiện tự nhiên, sử dụng hợp lý đất đai của mỗi vùng là một trong những yếu tố quan trọng dé phát triển kinh tế của mỗi nước.
Dat đai tham gia vào tất cả các hoạt động sản xuất vật chất của xã hội. Tuy nhiên, đối với từng ngành cụ thể của nên kinh tế quốc dân đất đai có vai trò khác nhau. Đối với ngành nông nghiệp, đất đai có vai trò đặc biệt quan trọng, nó không những là chỗ đứng, chỗ tựa cho ng lao động mà còn là nguồn cung cấp thức ăn cho cây trồng. Thông qua sự phát triển của sản xuất trồng trọt mà cung cấp thức ăn cho gia súc, là nơi chuyên dần hầu hết tác động của con người vào cây trồng.
Vì vậy đất đai được đưa vào sử dụng là ruộng đất và tư liệu sản xuất chủ yếu không thể thay thế được. Không có ruộng đất không thể tiến hành sản xuất kinh doanh nông nghiệp.